خێزانێكی‌ ئێزیدی‌ قه‌رزاری كڕینه‌وه‌ی‌ كچه‌كه‌یانن

hawal

كچه‌ رزگاربویه‌كی‌ ده‌ستی‌ داعش خه‌م بۆ ئه‌و كۆڵه‌ قورسه‌ ده‌خوات كه‌ خێزانه‌كه‌ی‌ بۆ ئازادكردنی به‌ته‌نیا له‌كۆڵی‌ ناوه‌.

ژیار محه‌مه‌د

ساڵێك تێنه‌په‌ڕی به‌سه‌ر شوكردنی‌ نه‌سرینی‌ ته‌مه‌نی‌ 20 ساڵ، كه‌چی له‌مێرده‌كه‌ی‌ دابڕا، ئه‌وه‌ش كاتێك رویدا رێكخراوی‌ ده‌وڵه‌تی‌ ئیسلامی ناسراو به‌داعش له‌ 3ی‌ ئابی 2014 هێرشیكرده‌ سه‌ر شاره‌كه‌یان.

نه‌سرین له‌رۆژی‌ روداوه‌كه‌دا له‌گه‌ڵ 20 كه‌سی تر له‌ئه‌ندامانی‌ خێزانی مێرده‌كه‌ی‌ له‌قه‌زای‌ شه‌نگال كه‌وتنه‌ ده‌ستی‌ داعش، ئه‌و رۆژه‌ له‌ماڵی‌ باوكی‌ خۆی دابڕا، زۆریشی نه‌برد له‌مێرده‌كه‌یی‌‌و كه‌سوكاری‌ مێرده‌كه‌شی جیاكرایه‌وه‌.

له‌سه‌ره‌تادا سه‌رجه‌میان بران بۆ قه‌زای‌ ته‌له‌عفه‌ر كه‌ ده‌كه‌وێته‌ سه‌ر رێگای‌ نێوان موسڵ‌و شه‌نگال، له‌وێ پیاو ژنه‌كان له‌یه‌كتر جیاكرانه‌وه‌، هه‌روه‌ها هه‌رچی پاره‌و ئاڵتون‌و ئۆتۆمبێل‌و پێداویستی‌ تر هه‌بوو كه‌ له‌گه‌ڵ خۆیان هێنابویان، هه‌مویان لێوه‌رگرتن.

نه‌سرین به‌هاوڵاتی‌ وت “هه‌موو پیاوه‌كانیان به‌به‌رچاوی‌ ئێمه‌وه‌ بردو ده‌ست‌و چاویان به‌ستن، دواتر كچه‌كانیان هه‌موی‌ برده‌ قوتابخانه‌یه‌ك سێ‌ ڕۆژ ئێمه‌ له‌وێ ماینه‌وه‌، بۆ ڕۆژی‌ چواره‌م ئێمه‌یان برده‌ شوێنێكی‌ تر كه‌ نازانم به‌ته‌واوی‌ كوێ‌ بوو، كه‌ چوین ژنی‌ پیر‌و منداڵی‌ ته‌مه‌ن 10 ساڵ -12 ساڵی‌ لێبوو كه‌ هه‌مویان كوڕ بون”.

7ی‌ ئاب، واته‌ ته‌نیا سێ رۆژ دوای‌ داگیركردنی‌ شه‌نگال سه‌رجه‌م كچ‌و ژنه‌كانیان له‌ته‌له‌عفه‌ره‌وه‌ بردوه‌ بۆ موسڵ، ئه‌وكاته‌ داعش كه‌متر له‌دوو مانگ بوو ده‌ستی‌ گرتبوو به‌سه‌ر ئه‌و پارێزگایه‌دا.

چه‌كدارانی‌ داعش، له‌موسڵ كچ‌و ژنه‌كانیان له‌یه‌كتر جیاكردۆته‌وه‌، نه‌سرین به‌ته‌نیا خۆی‌ نه‌بوه‌ به‌ڵكو كچه‌ منداڵێكی‌ خوشكی‌ مێرده‌كه‌ی‌ له‌گه‌ڵدا بوه‌، له‌وێ لێیان پرسیوه‌ شوی‌ كردوه‌ یان نا. نه‌سرین وتی‌ “بڕوایان نه‌كرد كه‌ من شوم كردبێت”.

چه‌كداره‌ پیاوه‌كانی‌ داعش هه‌ر قه‌ناعه‌ت به‌قسه‌كانی‌ نه‌سرین ناكه‌ن، به‌ڵكو ژنێك ده‌نێرنه‌ لای‌‌و پرسیار له‌كچه‌كانی‌ تر ده‌كات.

نه‌سرین وتی‌ “هه‌موو كچه‌ منداڵه‌كان‌و ئه‌وانه‌ی‌ شویان نه‌كردبوو بردیانن، هه‌رچه‌نده‌ هه‌مویان ده‌گریان‌و هاواریان ده‌كرد”.

دواتر نه‌سرین‌و ژنه‌كانی‌ تر ده‌به‌نه‌وه‌ بۆ ته‌له‌عفه‌ر بۆ هه‌مان ئه‌و قوتابخانه‌یه‌ی‌ كه‌ پێشتر سێ رۆژ تێیدا هێڵدرابونه‌وه‌، ئه‌مه‌ش دوای‌ ئه‌وه‌ی‌ كچه‌كانیان بردوه‌ بۆ شوێنێكی‌ تر كه‌ نه‌سرین نازانێت بۆ كوێیان بردون.

له‌قوتابخانه‌كه‌ی‌ ته‌له‌عفه‌ردا، ئه‌و ژنانه‌ بۆ ماوه‌ی‌ 15 رۆژ هێڵدراوه‌نه‌ته‌وه‌ له‌گه‌ڵ ده‌یان منداڵی‌ كوڕی‌ ئێزیدی‌ كه‌ ته‌مه‌نی‌ هه‌مویان له‌ نێوان 10-12 ساڵیدا بوه‌.

دواتر سه‌رجه‌م ژنه‌كان ده‌به‌ن بۆ گوندێك، به‌ڵام نه‌سرین ناوی‌ ئه‌و گونده‌ نازانێت. له‌وێ‌ بۆ ماوه‌ی‌ مانگ‌و نیوێك ده‌هێڵدرێنه‌وه‌، دواتر سێ پیاو ده‌كه‌ن به‌ به‌رپرسیان كه‌ ئازارو ئه‌شكه‌نجه‌یان داون.

نه‌سرین ده‌ڵێت، یه‌كێك له‌و پیاوانه‌ به‌خه‌لیفه‌ بانگده‌كرا، یه‌كێكی‌ تریان ئه‌بو عه‌لی‌‌و ئه‌ویتریان حاجی‌ مه‌هدی‌، “ئه‌مانه‌ به‌رپرسی‌ ژنه‌كان بون، زۆر پیسبون، زۆر زه‌حمه‌تمان بینی‌ هه‌تا ساڵێك بۆتان باسبكه‌م ته‌واونابێت”.

دوای‌ ئه‌وه‌ نه‌سرین چه‌ندجارێك هه‌وڵی‌ راكردن ده‌دات، به‌ڵام ده‌ستگیریده‌كه‌نه‌وه‌، دواتر له‌گه‌ڵ ژنه‌كانی‌ تردا ده‌یانبه‌نه‌ ره‌ققه‌ی‌ سوریا ‌وله‌وێ له‌گه‌ڵ دوو ژنی‌ تردا له‌خانویه‌ك بۆ ماوه‌ی‌ 10 مانگ داده‌نرێن، چه‌ند چه‌كدارێكی‌ داعش كراونه‌ته‌ پاسه‌وانیان.

نه‌سرین وتی‌ “زۆربه‌ی‌ ئه‌و داعشانه‌ی‌ كه‌ پاسه‌وانی‌ ئێمه‌یان ده‌كرد به‌ر بۆردمانی‌ فڕۆكه‌ كه‌وتن‌و كوژران، هه‌ندێكیشیان هه‌ڵهاتن، یه‌ك داعش مایه‌وه‌‌و پێیوتین ته‌له‌فۆن بۆ كه‌سوكارتان بكه‌ن بزانن كێ‌ ئێوه‌ ده‌كڕێته‌وه‌، ئه‌گه‌ر ئه‌وان ئێوه‌یان نه‌ویسته‌وه‌ ئه‌وا لێره‌ له‌سوریا ده‌تانفرۆشمه‌وه‌”.

له‌سه‌ره‌تادا ئه‌و داعشه‌ داوای‌ 20 هه‌زار دۆلاری‌ كردوه‌، به‌ڵام دواتر رێككه‌وتون كه‌ به‌ نۆ هه‌زار دۆلار بۆ بیفرۆشێته‌وه‌ به‌كه‌سوكاره‌كه‌ی‌، دواتر ئه‌و چه‌كداره‌ی‌ داعش نه‌سرین ده‌هێنێته‌ نزیك سنوری دهۆك‌و له‌وێ ئازادی ده‌كات، ئه‌ویش خۆی‌ ده‌گه‌یه‌نێته‌ ناو هێزه‌كانی‌ پێشمه‌رگه‌.

پاشان بۆ ماوه‌یه‌ك له‌ناو خزمه‌كانی‌ له‌دهۆك ده‌مێنێته‌وه‌، دواتر ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ بۆ ماڵی‌ باوكی‌ له‌كه‌مپی عه‌ربه‌ت له‌باشوری رۆژهه‌ڵاتی‌ سلێمانی‌، ئه‌وه‌ش دوای‌ ساڵێك له‌داگیركردنی‌ شه‌نگال له‌لایه‌ن داعشه‌وه‌.

نه‌سرین هێشتا چاره‌نوسی مێرده‌كه‌ی‌ نازانێت به‌ڵام وتی‌ “تائێستاش له‌م كه‌مپه‌ چاوه‌ڕێی‌ گه‌ڕانه‌وه‌ی‌ مێرده‌كه‌م‌و ماڵه‌ خه‌زورانمم”.

ئه‌گه‌رچی ئامارێكی‌ ورد له‌به‌رده‌ستدا نیه‌ كه‌ ده‌ریبخات ژماره‌ی‌ ئه‌و ژن‌و كچانه‌ی‌ كه‌وتونه‌ته‌ ده‌ستی‌ داعش چه‌ندێكن، به‌ڵام به‌پێی به‌دواداچونی‌ هه‌ندێك له‌رێكخراوه‌كانی‌ مافی‌ مرۆڤ له‌رێگه‌ی‌ به‌دواداچونه‌كانیانه‌وه‌، ئه‌وانه‌ی‌ كه‌ له‌سه‌رتاوه‌ داعش بردونی‌ سێ بۆ پێنج هه‌زار ژن‌و كچ ده‌بن.

كاتێك نه‌سرین روداوه‌كه‌ی‌ ده‌گێڕایه‌وه‌، دایكی‌ فرمێسك به‌چاوه‌كانیدا ده‌هاته‌ خواره‌وه‌، له‌به‌ر گریان نه‌یده‌توانی‌ قسه‌ بكات، ته‌نیا توانی‌ بڵێت “هیچ شتێكی‌ ترمان ناوێت ته‌نیا ئه‌وه‌نده‌ نه‌بێت كچه‌كانمان بۆ بگه‌ڕێننه‌وه‌، ڕاسته‌ ده‌ڵێن شام شه‌كره‌ به‌ڵام ولاَت شیرینتره‌”.

وتیشی “ئێمه‌ ده‌مانه‌وێت بگه‌ڕێینه‌وه‌، به‌لاَم گه‌ڕانه‌وه‌ی‌ كچه‌كانمان ئێستا له‌گه‌ڕانه‌وه‌ بۆ زێدی‌ خۆمان لا شیرینتره‌”.

هه‌ندێك له‌و ژنانه‌ توانیوانه‌ رابكه‌ن‌و بگه‌ڕێنه‌وه‌ ناو كه‌سوكاریان، هه‌ندێكیشیان چه‌كدارانی‌ داعش خۆیان فروشتویانه‌ته‌وه‌ به‌كه‌سوكاریان.

نه‌سرین وتی‌ “ئه‌و ناوچانه‌ی‌ بۆردومانی‌ زۆری‌ فڕۆكه‌ ده‌یانگرێته‌وه‌ داعشه‌كان هه‌مویان ڕاده‌كه‌ن، به‌ڵام زۆرجار كه‌سێكیان بۆ پاره‌ ده‌مێنێته‌وه‌و داوای‌ ره‌قه‌می‌ كه‌سوكاری‌ ده‌ستگیركراوه‌كان ده‌كه‌ن، ئه‌گه‌ر كه‌سوكاریان ئاماده‌بون بیكڕنه‌وه‌ ئه‌وا ده‌یفرۆشنه‌وه‌ ئه‌گه‌رنا وه‌ك عه‌بد ده‌یفرۆشنه‌وه‌ خه‌ڵكی‌ سوریاو میسر‌و ناوچه‌كانی‌ تر”.

نه‌سرین، كه‌ خۆی‌ یه‌كێك بوه‌ له‌وانه‌، ژماره‌ی‌ كه‌سوكاره‌كه‌ی به‌چه‌كداره‌كه‌ی‌ داعش داوه‌ بۆ ئه‌وه‌ی‌ قسه‌یان له‌گه‌ڵ بكات، به‌ڵام نه‌سرین ده‌ڵێت ماڵه‌وه‌ قه‌رزیان كردوه‌ بۆ كڕینه‌وه‌ی‌.

ئه‌و ژنه‌ نیگه‌رانه‌ له‌وه‌ی‌ هێشتا خێزانه‌كه‌ی‌ ناچارن قه‌رزی كڕینه‌وه‌ی‌ ببژێرن كه‌ نۆ هه‌زار دۆلار بوه‌، ره‌خنه‌ش له‌وه‌ ده‌گرێت كه‌ حكومه‌ت بایه‌خ به‌كێشه‌كه‌یان نادات به‌راورد به‌قوربانی‌ وڵاتانی‌ تر.

ئه‌و نمونه‌ی‌ مه‌عاز كه‌ساسیبه‌، فڕۆكه‌وانه‌ ئوردنیه‌كه‌ی‌ هێنایه‌وه‌ كه‌ وڵاته‌كه‌ی‌ تۆڵه‌ی‌ كردۆته‌وه‌، وتی‌ “دنیا له‌سه‌ری‌ به‌جواب هات، كه‌چی‌ هه‌زاران كچ‌و ژن‌و منداڵی‌ ئێزیدی‌ كه‌وتنه‌ ده‌ست داعش‌و خراپترین كاریان به‌سه‌رداهێنان‌و بازرگانییان پێوه‌كرا، به‌ڵام هیچ به‌رپرس‌و كه‌سێكی‌ ئێمه‌ خه‌می‌ نه‌بوو، كه‌س هه‌وڵی‌ گه‌ڕانه‌وه‌ی‌ ئێمه‌ی‌ نه‌دا جگه‌ له‌كه‌سوكاری‌ خۆمان”.

هه‌روه‌ها نه‌سرین وتیشی‌ “ئه‌و ماوه‌یه‌ی‌ له‌وێ‌ بووم هه‌ر ده‌قیقه‌یه‌ك مردنێك بوو بۆم، رۆژانه‌ نانێكی‌ پیس‌و كه‌مێك ئاویان ده‌داینێ‌، هێنده‌ وه‌زعمان ناخۆش بوو ناتوانم باسی بكه‌م، ئێستاش خه‌می‌ ئه‌وه‌مه‌ كه‌ ده‌بێت كه‌سوكارم قه‌رزی‌ كڕینه‌وه‌م بده‌نه‌وه‌”.

2 thoughts on “خێزانێكی‌ ئێزیدی‌ قه‌رزاری كڕینه‌وه‌ی‌ كچه‌كه‌یانن

  1. Dear Hawlati staff
    Thank you for posting the tragic story of Nesrin on your web site. I’d like to help with her debt. Please give her my contact phone number and have her call me to arrange for this purpose. thank you.
    Amir Ali
    604-338-7006
    Vancouver British Columbia
    Canada

وەڵامێک بنووسە

پۆستی ئەلکترۆنیکەت بڵاو ناکرێتەوە . خانە پێویستەکان دەستنیشانکراون بە *