هاوڵاتی

سه‌رمان سووڕماوه‌ چۆن که‌مپى مه‌خمور به‌وجۆره‌ سزا ده‌درێن

سازدانى: ئارا ئیبراهیم هاوسه‌رۆکى نوێنه‌رایه‌تى پارتى دیموکراتى گه‌لان (هه‌ده‌په‌) له‌هه‌رێمى کوردستان، ئامانجى سه‌ردانه‌که‌یان بۆ لاى لایه‌نه‌ سیاسییه‌کان و به‌رپرسانى حکومى و حزبى ده‌خاته‌ڕوو که‌ یه‌کێتى نه‌ته‌وه‌یى دروست ببێته‌وه‌ تا کورد له‌هه‌ر چوار پارچه‌ى کوردستان یه‌ک هه‌ڵوێست بێت. موزه‌یه‌ن گونه‌ش، هاوسه‌رۆکى نوێنه‌رایه‌تى پارتى دیموکراتى گه‌لان (هه‌ده‌په‌) له‌هه‌رێمى کوردستان له‌م چاوپێکه‌وتنه‌یدا له‌گه‌ڵ ‌هاوڵاتى، ده‌ڵێت:» شاندى هه‌ده‌په‌ له‌کاتى چوونیان بۆ که‌مپى مه‌خمور له‌بازگه‌ى هه‌ولێر سوکایه‌تیان پێکرا». هاوکات، جه‌خت له‌وه‌ ده‌کاته‌وه‌ مه‌سعود بارزانى سه‌رۆکى پارتى دیموکراتى کوردستان هاوراى بۆچونه‌کانیان بووه‌ له‌پرسى نه‌ته‌وایه‌تیدا، به‌ڵام پێیوابوو له‌«ئه‌رزى واقعدا ئه‌وه‌ نابینین». ‌هاوڵاتى: سه‌ردانى شاندى هه‌ده‌په‌ بۆ لاى لایه‌نه‌ سیاسیه‌کانى هه‌رێمی کوردستان چ ئامانجێکى هه‌بوو؟ موزه‌یه‌ن گونه‌ش: ئامانجى سه‌ردانه‌که‌ بۆ ئه‌وه‌ بوو له‌ئێستادا ده‌ستکه‌وته‌کانى گه‌لى کورد هێرشیان له‌سه‌ره‌ بۆ ئه‌وه‌ به‌ پێویست زانرا که‌ بۆ راگرتنى ئه‌و هێرشانه‌و دۆزینه‌وه‌ى چاره‌سه‌ر بۆ کێشه‌کان و پڕۆسه‌ى چاره‌سه‌رى هه‌نگاوێک بنرێت، بۆ ئه‌وه‌ش هه‌ده‌په‌ به‌باشى زانى سه‌ردانى لایه‌نه‌کانى باشورى کوردستان بکات تانزیکایه‌تى و به‌یه‌که‌وه‌ کارکردنێک دروستبکات که‌ چۆن ده‌ستکه‌وته‌کان بپارێزین و چاره‌سه‌رى بێته‌ ئاراوه‌. ‌هاوڵاتى: ته‌وه‌ره‌کانى کۆبوونه‌وه‌کان چى بوون؟ موزه‌یه‌ن گونه‌ش: له‌کۆبونه‌وه‌کاندا سێ خاڵى زۆر سه‌ره‌کى باسکران یه‌که‌م تێکه‌ڵ بوون و به‌یه‌که‌وه‌ کارکردنى حزب و لایه‌نى کوردان له‌چوار پارچه‌ى کوردستان، دووه‌م ئه‌و داگیرکارییه‌ى له‌باشورى کوردستان هه‌یه‌ له‌لایه‌ن ده‌وڵه‌تى تورکه‌وه‌، سێیه‌مینیش گه‌مارۆى سه‌ر که‌مپى مه‌خمور بوو. ‌هاوڵاتى: له‌سه‌ر که‌مپى مه‌خمور داواى چیتان له‌به‌رپرسانى پارتى و حکومه‌ت کرد؟ موزه‌یه‌ن گونه‌ش: ئه‌و گه‌مارۆیه‌ى له‌سه‌ر که‌مپى مه‌خمور هه‌یه‌ ناحه‌قییه‌، که‌سانێک له‌وێ که‌ خوێندکارن و ده‌یانه‌وێت بخوێنن ناتوانن بخوێنن و بچنه‌ شارى هه‌ولێر ئه‌وه‌ کێشه‌ى بۆ خوێندنى ئه‌وان دروستکردوه‌، خه‌ڵکانێکى زۆر کارو کاسبیان له‌ هه‌ولێره‌ ناتوانن بچن، ژنى دووگیان هه‌بووه‌ رێگه‌ى پێنه‌دراوه‌ بیبه‌ن بۆ نه‌خۆشخانه‌ی‌ هه‌ولێر بەو هۆیەوە منداڵه‌که‌ى گیانى له‌ده‌ستداوه‌، بۆچى ئه‌وان گه‌مارۆیان له‌سه‌ر بێت، ئه‌وان خه‌ڵێکى قوربانى ده‌رن و خه‌باتکارن، ئه‌وان له‌ هه‌موو روویه‌که‌وه‌ له‌ دۆخى خراپدا ده‌ژین، ئێمه‌ چووین به‌چاوى خۆمان بینیمان بووینه‌ شاهیدى ئه‌و دۆخه‌ خراپه‌ى له‌که‌مپى مه‌خمور هه‌یه‌، وه‌ک هه‌ده‌په‌ سه‌رمانسوڕما له‌وه‌ى چۆن که‌مپى مه‌خمور به‌و جۆره‌ سزا ده‌درێن، ئێمه‌ وه‌ک شاندى هه‌ده‌په‌ به‌سه‌رۆکایه‌تى په‌رله‌مانتارانى هه‌ده‌په‌ سه‌ردانى که‌مپى مه‌خمورمان کرد، لایه‌نه‌ ئه‌منییه‌کانى عێراق وتیان ئێوه‌ پێشتر مۆڵه‌تتان وه‌رنه‌گرتووه‌، به‌ڵام له‌سه‌ر به‌رپرسیاریه‌تى خۆمان و له‌به‌رئه‌وه‌ى په‌رله‌مانتارن رێگه‌تان ده‌ده‌ین به‌ راستى سوکایه‌تى به‌  شاندى هه‌ده‌په‌ کرا. ‌هاوڵاتى له‌لایه‌ن کێوه‌ سوکایه‌تیتان پێکرا؟ موزه‌یه‌ن گونه‌ش: له‌بازگه‌ى پارتى سوکایه‌تى به‌شانده‌که‌ى ئێمه‌ کرا، که‌ چووین بۆ بازگه‌که‌ داواى پاسپۆرتیان کرد، هه‌رسێ په‌رله‌مانتاره‌که‌ پاسپۆرتیان دایه‌ پێشمه‌رگه‌که‌ ئه‌ویش قسه‌ى له‌گه‌ڵ به‌ڕێوه‌به‌ره‌که‌ى کرد ئه‌ویش پێى وت که‌ پاسپۆرته‌که‌یان بگره‌ بۆ ئه‌وه‌ى نه‌توانن جارێکى تر بگه‌ڕێنه‌وه‌ مه‌خمور، چونکه‌ به‌نیازبووین بگه‌ڕێینه‌وه‌ مه‌خمور بۆ ئه‌وه‌ى بتوانین دۆخه‌که‌ چاره‌سه‌ر بکه‌ین، به‌ڵام به‌هۆى په‌یوه‌ندیه‌کانمان توانیمان ئه‌وه‌ چاره‌سه‌ر بکه‌ین و پاسپۆرته‌کان بدرێنه‌وه‌ به‌ په‌رله‌مانتاره‌کان، به‌ راستى به‌ربه‌ستى زۆر دروستکرا، ئه‌مڕۆ شتێکى سه‌یره‌ کورد به‌خۆى گه‌مارۆ له‌سه‌ر کورد دابنێت، جا ئه‌مه‌ پرسێکى کۆبوونه‌وه‌کان بوون له‌گه‌ڵ لایه‌نه‌کان. ‌هاوڵاتى: ئێوه‌ له‌گه‌ڵ بارزانى و به‌رپرسانى دیکه‌ى پارتى کۆبوونه‌وه‌ باسى ئه‌و کێشانه‌تان نه‌کرد که‌ ئێستا تۆ باسى ده‌که‌ى هه‌ڵوێستى ئه‌وان چى بوو؟ موزه‌یه‌ن گونه‌ش: هه‌رسێ بابه‌تى پرۆسه‌ى ئاشتى و داگیرکارى و که‌مپى مه‌خمور گفتوگۆى له‌سه‌رکرا هه‌موو ئه‌مانه‌ به‌وردى قسه‌یان له‌سه‌رکرا، به‌نمونه‌ له‌ رۆژئاوا داگیرکارى هه‌یه‌ و گه‌لى ئێمه‌ رووبه‌ڕووى کوشتن بوونه‌ته‌وه‌، له‌باکور سه‌رۆک شاره‌وانى ئێمه‌ لادراون قه‌یوم دانراوه‌، له‌ باشور دیسان داگیرکارى هه‌یه‌، ئێمه‌ وتمان ئه‌مانه‌ بابه‌تى ئاسایى نییه‌ ئه‌گه‌ر هه‌موومان نه‌بینه‌ یه‌ک ئه‌مانه‌ به‌سه‌ر هه‌موو گه‌لى کوردو خاکى کوردستاندا ده‌سه‌پێنێت و ئه‌و ده‌ستکه‌وتانه‌ى هه‌مانه‌ له‌ناو ده‌چن، نه‌ک بازگه‌ له‌به‌رده‌م خه‌ڵکى مه‌خمور دابنێت. ‌هاوڵاتى: بۆچوونى مه‌سعود بارزانى وه‌ک سه‌رۆکى پارتى چى بوو؟ موزه‌یه‌ن گونه‌ش: ئه‌وه‌ى ئێمه‌ وتمان ئه‌ویش به‌ڕاست ده‌یبینى و وتى چى بکه‌وێته‌ سه‌ر شانى ئێمه‌ ده‌که‌ین، شتێکى جیاواز نه‌بوو له‌نێوانماندا، به‌ڵام ئێمه‌ ئه‌وه‌ ده‌زانین که‌ ئاوا واده‌ڵێن، به‌ڵام له ‌ئه‌رزى واقیعدا شتێکى تر رووده‌دات، باسى ئه‌وه‌ کرا که‌هه‌ر پارچه‌یه‌کى کوردستان تایبه‌تمه‌ندى خۆى هه‌یه‌، پێویسته‌ کارێک بکرێت ناکۆکى ده‌رنه‌که‌وێت له‌نێوانماندا. ‌هاوڵاتى: دواى سه‌ردانه‌که‌ى ئێوه‌ بۆلاى بارزانى گه‌مارۆکه‌ى سه‌ر مه‌خموور به‌رده‌وامه‌؟ موزه‌یه‌ن گونه‌ش: به‌ڵێ هه‌ر به‌رده‌وامه‌. ‌هاوڵاتى: هیچ به‌ڵێنێکیان نه‌دا گه‌مارۆکه‌ لاببرێت؟ موزه‌یه‌ن گونه‌ش: مه‌سعود بارزانى وتى به‌دواداچوونى بۆ ده‌که‌ین، نێچیرڤان بارزانیش وتى ئه‌و حاڵه‌ته‌ بۆ ئێمه‌ش ناخۆشه‌، به‌ڵام هه‌ڵوێسته‌ى له‌سه‌ر ده‌که‌ین و له‌به‌رچاوى ده‌گرین. ‌هاوڵاتى: باسى باره‌گاکانى تورکیاتان کرد له‌خاکى هه‌رێم له‌گه‌ڵ مه‌سعود بارزانیدا؟ موزه‌یه‌ن گونه‌ش: به‌ڵێ باسمان کرد که‌ ٣٦ بنکه‌و باره‌گاى تورکیا له‌ناو باشور هه‌یه‌ وتمان که‌ئه‌وانه‌ بۆ داگیرکارى هاتوون، چونکه‌ تورکیا ئه‌گه‌ر چووه‌ شوێنێک جارێکى تر ناگه‌ڕێنه‌وه‌ ئه‌مه‌ بابه‌تێک نییه‌ ئه‌مڕۆ هاتوون و سبه‌ى ده‌گه‌ڕێنه‌وه‌، ئه‌مانه‌ که‌ روو ده‌ده‌ن سزاى ته‌مه‌لى وتى ئه‌مه‌ هۆکاره‌که‌ى ئه‌وه‌یه‌ که‌ کوردان یه‌ک نین له‌ناوخۆماندا، ئه‌گه‌ر یه‌کێتیه‌کى نه‌ته‌وه‌یى دروست بێت و هه‌ڵوێستێکى یه‌کگرتوو هه‌بێت ئه‌وکاته‌ ئه‌و فشارانه‌ له‌سه‌ر کورد نابن و داگیرکارى به‌و جۆره‌ نابێت،، ئێمه‌ پێمان وتوون بانگه‌وازى ئۆجه‌لان هه‌یه‌ بۆ ئاشتى به‌بێ ئه‌ویش ئاشتى به‌دى نایه‌ت، هه‌ندێک هه‌نگاو هه‌ن پێویسته‌ وه‌ک کورد بیانگرینه‌ به‌ر، ئه‌وانیش له‌گه‌ڵ ئه‌و بۆچوونانه‌ى ئێمه‌ بوون پێیانوابوو که‌ هێنانه‌دى پرۆسه‌ى ئاشتى هه‌ندێک هه‌نگاوى پێویسته‌ له‌هه‌موولایه‌که‌وه‌ داوایانکرد یه‌کترى بینین و هاتووچۆى زیاتر هه‌بێت. ‌هاوڵاتى: ئێوه‌ داواى ئاشتى ده‌که‌ن، په‌که‌که‌و تورکیا به‌رده‌وام شه‌ڕ ده‌که‌ن ئه‌وانه‌ چۆن به‌یه‌که‌وه‌ هه‌لومه‌رجى ئاشتى ده‌ڕه‌خسێنن؟ موزه‌یه‌ن گونه‌ش: تائێستا نه‌بووه‌ ده‌وڵه‌تى تورک هه‌نگاوێکى نابێت و ده‌ستپێشخه‌رییه‌کى کردبێت که‌ په‌که‌که‌و هه‌ده‌په‌ ره‌تیان کردبێته‌وه‌، هه‌میشه‌ به‌پێچه‌وانه‌وه‌ بووه‌، به‌رده‌وام په‌که‌که‌ و به‌رێز ئۆجه‌لان و هه‌ده‌په‌ داواى راگرتنى شه‌ڕو ئاشتیان کردووه‌، هه‌ندێکجار په‌که‌که‌ به‌بێ مه‌رج شه‌ڕى راگرتووه‌، به‌ڵام هه‌میشه‌ ده‌وڵه‌تى تورک به‌شه‌ڕو گرتن و داگیرکارى وه‌ڵامى داوه‌ته‌وه‌، به‌ڕێز ئۆجه‌ن په‌یامى ئاشتى هه‌یه‌، په‌که‌که‌ و هه‌ده‌په‌ پێچه‌وانه‌ى ئه‌و په‌یامه‌ هه‌نگاویان نه‌ناوه‌و به‌ڵکو ئاماده‌ییان ده‌ربڕیوه‌ بۆ جێبه‌جێکردنى، به‌ڵام ده‌وڵه‌ت به‌پێچه‌وانه‌ى ئه‌و په‌یامه‌وه‌ گرتن و ئۆپه‌راسیۆنى پێشخستووه‌ له‌باکورو باشورو رۆژئاوا ده‌وڵه‌ت دژى ده‌ستکه‌وتى گه‌لى کورد کار ده‌کات. ‌هاوڵاتى: ده‌تانەوێ له‌پڕۆسه‌ى ئاشتیدا چى بۆ ئێوه‌ جێگا بگرێته‌وه‌؟ موزه‌یه‌ن گونه‌ش: هه‌ده‌په‌ ده‌یه‌وێت له‌ تورکیادا یاسایه‌ک ده‌ربچێت که‌ هه‌ده‌په‌ وه‌ک پارتێک شوێنى خۆى هه‌بێت و کارى خۆى بکات، به‌ڵام تائێستا ئه‌وه‌ ناکرێت، ئه‌گه‌ر هه‌ده‌په‌ى تێدا بێت ئه‌وا هه‌موو پێکهاته‌کانى دیکه‌ش که‌زوڵمیان لێ ده‌کرێت جێگه‌یان ده‌بێت، ده‌ستپێکردنى پرۆسه‌ى ئاشتى داواکارى و هه‌نگاوى یه‌که‌مینه‌ به‌لاى هه‌ده‌په‌وه‌. ‌هاوڵاتى: له‌ئێستادا چه‌ند ئه‌ندامى هه‌ده‌په‌ له‌ زیندانه‌کاندان؟ موزه‌یه‌ن گونه‌ش: تائێستا پێنج هه‌زار به‌ڕێوه‌به‌رو سه‌رۆک شاره‌وانى و ئه‌ندامى شاره‌وانى و په‌رله‌مانتار له‌زیندانه‌کاندان، به‌ڵام زیاتر له‌ 10 هه‌زار ئه‌ندامى هه‌ده‌په‌ له‌ زیندانه‌کانى تورکیادان. ‌هاوڵاتى: له‌و هێرشانه‌ى ده‌کرێنه‌ سه‌ر خاکى هه‌رێم لایه‌نه‌کانى باشور لێى به‌رپرسیارن؟ موزه‌یه‌ن گونه‌ش: به‌ڵێ هه‌موویان به‌رپرسیارن و پێویسته‌ هه‌ڵویستیان هه‌بێت، ئه‌وان بۆچى بێده‌نگ بن له‌ئاست داگیرکارى، ئه‌وان له‌ په‌رله‌مان و حکومه‌تدا نوێنه‌ریان هه‌یه‌ پێویسته‌ هیچ کات بێده‌نگ نه‌بن له‌ئاست داگیرکارییه‌کانى تورکیا.


هاوڵاتی

زیره‌ک میره‌: رێکخراوه‌کانى ژنان هیچیان شه‌قامیان به‌ئه‌ندازه‌ى په‌یکه‌ری کلتورو خۆشه‌ویستى نه‌شڵه‌قاندووه

سازدانى: شاناز حه‌سه‌ن زیره‌ک میره‌، خاوه‌نى 10 په‌یکه‌رى گه‌وره‌یه‌ و 120 پێشه‌نگاى هاوبه‌ش و پێنج پێشانگاى تایبه‌ت و 19 خه‌ڵاتى وه‌رگرتووه‌، له‌ساڵى 2015دا وه‌ک باشترین په‌یکه‌رساز هه‌ڵبژێردراوه‌ له‌هه‌رێمى کوردستان و خه‌ڵاتى لاوى  ساڵى به‌ده‌ستهێناوه‌. زیره‌ک میره‌، له‌م چاوپێکه‌تنه‌یدا له‌گه‌ڵ ‌هاوڵاتى ئاماژه‌ى بۆ ئه‌وه‌ کرد، په‌یکه‌رسازى مێژووى نیشتیمانێک له‌ڕێگه‌ى شێوه‌وه‌ ده‌نوسێته‌وه‌، باسى له‌وه‌شکرد هیچ سپۆنسه‌رێک و لایه‌نێک هاوکارى هونه‌رمه‌ندانى په‌یکه‌رتاش ناکات بۆ ئه‌وه‌ى کارێک دروستبکات بۆ هه‌زاره‌ها ساڵ بمێنێته‌وه‌، چونکه‌ بودجه‌یه‌کى زۆرى ده‌وێت، که‌ ئه‌وه‌ حه‌زى هه‌موو هونه‌رمه‌ندێکى په‌یکه‌رسازه‌ هونه‌ره‌که‌ى تاکۆتا ساڵه‌کانى ژیان بمێنێته‌وه‌.  ‌‌هاوڵاتى: پێویسته‌ چ مه‌رجێک له‌په‌یکه‌رتاشدا هه‌بێت؟ هه‌موو ئه‌وانه‌ى کۆلێژ ده‌خوێنن ده‌بنه ‌په‌یکه‌رتاش؟ زیره‌ک میره‌: مه‌رج نیه‌ هه‌ر که‌سێک له‌به‌شێکى هونه‌رى ده‌رچوو ببێته‌ هونه‌رمه‌ند، به‌ فکرو به‌ ڕۆشنبیرى به‌کاره‌ هونه‌ریه‌کانت ده‌بێت هاوته‌ریب بیت، تاکو له‌په‌یمانگایت فێرخوازیت، له‌ناو دوو و سێ ساڵ جارێکدا یه‌ک که‌س ده‌بێته‌ هونه‌رمه‌ندو دێته‌ بواره‌که‌وه‌، مه‌رجیش نیه‌ هاته‌ بواره‌که‌وه‌ ڕاسته‌وخۆ ببێت به‌هونه‌رمه‌ند، چونکه‌ ناوى هونه‌رمه‌ند بون قورسه‌، مه‌رج نیه‌ که‌ ده‌موچاوێکت دروستکرد ببیته‌ هونه‌رمه‌ند چونکه‌ دروستکردنى ده‌موچاوێک له‌وانه‌یه‌ ئه‌وه‌نده‌ قورس نه‌بێت، گرنگ ئه‌وه‌یه‌ ده‌ته‌وێت چى له‌ڕێگه‌ى په‌یامه‌که‌وه‌ بگه‌یێنیت، له‌خه‌مى کۆمه‌ڵگاکه‌تدا بیت، هونه‌رى جدى ده‌بێت باس له‌گرفت و کێشه‌یه‌ک بکه‌یت و په‌یامێکت هه‌بێت، که‌ په‌یام و فه‌لسه‌فه‌ و  تیروانینیکى قوڵى له‌ پشته‌وه‌ نه‌بوو، به‌بڕواى من هونه‌رى نیه‌، وروژاندنى فه‌لسه‌فه‌که‌ له‌ڕێگه‌ى کاره‌ هونه‌ریه‌که‌وه‌، ئه‌مه‌ گرنگتره‌. ‌هاوڵاتى: تائێستا چه‌ند په‌یکه‌رت دروستکردوه‌؟ له‌کوردستان و له‌ده‌ره‌وه‌ى کوردستان؟ زیره‌ک میره‌: خاوه‌نى 10 په‌یکه‌رى گه‌وره‌م به‌ناوى (پۆستاڵ- ژینگه‌- کیسه‌ڵ-شه‌باب- سات- خۆرى ئازادى- نوسه‌رێک له‌قه‌ڵه‌م- په‌ى که‌ر- مۆنۆمێنتى به‌رخۆدان-کلتورو خۆشه‌ویستى- 5 پێشه‌نگاى تایبه‌تم کردۆته‌وه‌ و 120 پێشه‌نگاى هاوبه‌ش له‌کوردستان و ده‌ره‌وه‌ى کوردستان. ‌هاوڵاتى: بۆ ته‌نیا په‌یکه‌ر بۆ مردووه‌کان دروستده‌کرێت؟ زیره‌ک میره‌: هه‌رگیز باوه‌ڕم به‌وه‌ نه‌بووه‌ پێم وانه‌بووه‌ له‌ژیانیشدا ئه‌و کاره‌م کردبێت که‌ په‌یکه‌ر بۆ مردوو دروستبکه‌م، په‌یکه‌رم بۆ که‌سێک که‌ دروستکردبێت بۆ شه‌باب دروستم کردووه‌ که‌ له‌چایخانه‌ى شه‌عب نمایشم کرد مه‌راسیمێکى تایبه‌ت بوو، په‌یکه‌رێک  کردبێتم بۆ هه‌ڵمه‌ت بووه‌ سه‌ربه‌ره‌و خوار دامناوه‌ له‌پشت کتێبخانه‌ى گشتى من پێم وایه‌ په‌یکه‌ر دروستکردن نوسینه‌وه‌ى مێژووه‌ هه‌ندێک جار په‌یکه‌رسازه‌کان یاخود ئه‌و سیسته‌مه‌ى کارى تیا ده‌کرێت به‌هه‌ر شێوه‌یه‌ک له‌شێوه‌کان کار بۆ کاریزمایه‌ک ده‌که‌ن یان په‌یکه‌ر بۆ کاریزمایه‌ک ده‌که‌ن مرۆڤ، ئه‌کرێ هه‌ڵه‌ بکات ئه‌کرێ مێژووه‌که‌ى هه‌موى هه‌ڵگه‌ڕێته‌وه‌ بۆیه‌ هه‌ندێک جار ئه‌وه‌ ڕه‌چاو کرابێت کاتێک که‌مردووه‌ به‌جوانى مردووه‌ به‌بینینى من ڕه‌نگه‌ وابوبێت. ‌هاوڵاتى: په‌یکه‌ره‌کانت هه‌میشه‌ ده‌نگدانه‌وه‌و قسه‌ى زۆر به‌دواى خۆیاندا دێنن هۆکارى ئه‌مه‌ چیه‌؟ زیره‌ک میره‌: من په‌یکه‌ر دروستناکه‌م به‌س ته‌نیا و تله‌یه‌ک بێ له‌چیمه‌نتۆو له‌ کۆنکرێت له‌سوچێکا داینێم و ته‌واو هه‌میشه‌ کار له‌سه‌ر کێشه‌یه‌ک ده‌که‌م، زیاتر له‌دوو ساڵ کارم له‌سه‌ر کردووه‌، ئینجا هاتووم په‌یکه‌رێکم نه‌خشاندووه‌ په‌یکه‌رێکى نائاسایشم نه‌خشاندووه‌ هه‌رکاتێکیش که‌ تۆیه‌یت په‌یکه‌رێکى نائاسایی و جیاوازتر له‌هه‌موو ئه‌و په‌یکه‌رانه‌ى ڕۆژانه‌ به‌ریه‌که‌وى بۆ تۆ غه‌ریب ده‌بێ، فه‌لسه‌فه‌یه‌کى جیاوازترى تیایه‌ و  ڕۆحێکى جیاوازترى تیایه‌ ئه‌مه‌ ئه‌بێته‌ مایه‌ى ده‌نگۆ هه‌میشه‌ ئه‌وه ‌یه‌کێکه‌ له‌شێوازى کارکردنى من هه‌ڵبه‌ته‌ هه‌ر یه‌کێک له‌وکارانه‌ى که‌ کردبێتم  هه‌وڵم یاوه‌ به‌وپه‌ڕى ژیرانه‌وه‌ کارى له‌سه‌ربکه‌م به‌وپه‌ڕى مه‌عریفه‌وه‌ کارى له‌سه‌ربکه‌م، به‌ڵام هه‌میشه‌ خۆم پڕ مه‌عریفه‌ کردووه‌ دواتر هاتوم کارم له‌سه‌ر پرۆژه‌ شێوه‌کارییه‌که‌م کردووه‌. ‌هاوڵاتى: یه‌کیک له‌وانه‌ى ده‌نگدانه‌وه‌ى به‌دواى خۆیدا هێنا په‌یکه‌رى (په‌ى که‌ره‌)ئه‌وپه‌یکه‌ره‌لابرابۆچی؟ زیره‌ک میره‌: په‌یکه‌رى (په‌ى که‌ره‌)به‌داخه‌وه‌ تائێستا هیچ که‌س نه‌هات بڵێ  ئه‌و په‌یکه‌ره‌ بۆ؟ ئه‌و ناوه‌ بۆ؟ (په‌ى  که‌ره‌)  یانى په‌ى پێ ده‌به‌یت که‌ره‌؟ په‌یکه‌رى په‌ی که‌ره‌ لانه‌براوه‌ تائێستا له‌شوێنى خۆی ماوه‌ به‌س ته‌نها ئه‌وه‌یه‌ که‌ عه‌زیه‌ت دراوه‌، به‌ڵام من بڕیارم داوه‌ چاکى نه‌که‌مه‌وه‌، چونکه‌ پێم وایه‌ په‌یکه‌ر بۆ من مێژووه‌ مێژووى نیشتیمانێکه‌ ووڵاتێکه‌ ئه‌وپه‌یکه‌ره‌ ئه‌بێ به‌شکێنراوى بمێنێته‌وه‌ بۆئه‌وه‌ى که‌ ئه‌گه‌ر ساڵانێک که‌سێک پرسى ئه‌م په‌یکه‌ره‌ بۆ شکێنراوه ‌بڵێن ئه‌م په‌یکه‌ره‌مان قیوڵ نه‌بووه‌ یان ئه‌م کۆمه‌ڵگایه‌ ئه‌م په‌یکه‌ره‌ى قبوڵ نه‌بوووه‌ پێم وا بێت زیاتر له‌ هه‌شت مانگ سه‌رقاڵى ئه‌و پرۆژه‌یه‌ بووم، یه‌کێک له‌شیعره‌کانى حه‌زره‌تى نالیم خوێنده‌وه‌ که‌ باس له‌وه‌سفى که‌ره‌که‌ى ئه‌کات که‌شیعره‌که‌ى ئه‌خوێنیته‌وه‌ زۆربه‌ى کات درک به‌وه‌ ئه‌که‌ى که‌ له‌غیابى مرۆڤى ناڕۆشنبیر له‌چوارده‌وریا هاناى بۆ که‌ره‌که‌ى بردووه‌ که‌پێى وابووه‌ له‌هه‌مویان ڕۆشنبیرترو جوانتر بووه‌ ئه‌مه‌ زۆر گرنگ بوو بۆ من به‌ڕاستی  له‌ته‌واوى شیعره‌که‌یا درک به‌وه‌ ئه‌که‌یت که‌ له‌و سه‌رده‌مه‌ی حه‌زره‌تى نالیا له‌ناو مه‌جلیسى عورفانى و ڕۆشنبیرانى ئه‌و سه‌رده‌مه‌ له‌ خانه‌قاو له‌ ته‌کیه‌کاندا  ئه‌وکاته‌ بۆخۆى زانکۆ یان خوێندنگا بووه‌ پێى وابووه‌ گوێدرێژه‌که‌ى ڕۆشنبیرترینیانه‌ ئه‌گه‌ر ئه‌و شیعره‌ى حه‌زره‌تى نالى به‌جوانى بخوێنرێته‌وه‌ درک به‌مه‌ ده‌کرى من پێم وابو ئه‌م شیعره‌ بۆ ئێستاش ئه‌بێ یانى به‌داخه‌وه‌که‌ هه‌ندێک جار ئه‌شێت گوێدێژێک جوانتر و ڕۆشنبیر تر بێت مه‌رج نییه‌ هه‌رچییه‌ک چاکه‌ت و پانتۆڵى له‌به‌رکرد لێى ده‌ربێت سه‌رۆک بێت ڕۆشنبیر بێت یان ئه‌بێت موسه‌قه‌ف بێت. ‌هاوڵاتى: یه‌کیکى تر له‌په‌یکه‌ره‌کان په‌یکه‌رى کچ‌و کوڕیکه‌ له‌سه‌ر نوکى چه‌قۆیه‌ک، گوایه‌ ماچى یه‌کتر ده‌که‌ن، ئه‌مه‌ له‌ڕووى کۆمه‌ڵایه‌تیه‌وه‌ خوێندنه‌وه‌ى ترى بۆ کرا، ئه‌و قسانه ‌واناکه‌ن په‌شیمان ببیته‌وه‌ له‌هه‌ندێ بیرۆکه‌؟ زیره‌ک میره‌: ئه‌مه‌ کارێکه‌ ده‌بێت هه‌موو ئه‌و ڕێکخراوانه‌ى که‌به‌ناوى ژنانه‌وه‌و داکۆکى کردن له‌مافى ژنان و هه‌موو ئه‌مانه ‌نه‌هاتون به‌ئه‌ندازه‌ى ئه‌وکاره‌ هونه‌رییه‌ قسه‌بکه‌ن، ڕێزو حوره‌تم هه‌یه‌ بۆ ڕێکخراوه‌کانى مافى ژنان و کچان ومافى مێینه‌ به‌ گشتى به‌ڵام له‌ڕاستیه‌که‌ى هیچیان ڕۆژێک له‌ڕۆژه‌کان شه‌قامیان به‌ ئه‌ندازه‌ى ئه‌و په‌یکه‌ره‌ نه‌شڵه‌قاندووه،‌ خۆ ئه‌و کاره‌ کارێکى ناڕۆشنبیرى نیه‌ کارێکه‌ باس له‌وه‌ ئه‌کات که‌ بۆ ئه‌بێت خۆشه‌ویستى له‌ سایه‌ى چه‌قۆیا بێت بۆ ئه‌بێت له‌سه‌رووى چه‌قۆوه‌ نه‌بێت بێگومان ئه‌و په‌رچه‌ کردارانه‌ى که‌ هه‌بوون به‌شى هه‌ره‌زۆریان خزمه‌تیان به‌کاره‌که‌ کردووه‌، به‌ڵام له‌گه‌ڵ به‌شێکیا هه‌ر نیم که‌ ناڕۆشنبیریانه‌ قسه‌ له‌سه‌ر کارێک ده‌که‌ن که‌ وه‌کو به‌شى هه‌ره‌ زۆرى ترى ڕه‌خنه‌کان که‌ گیراون ڕێزیان لێده‌گرم، کاتێک پرۆژه‌یه‌ک له‌ڕۆحى منا له‌دایک ده‌بێ دوایی ده‌چێته‌ سه‌رجاده‌ ئه‌وه‌ زیره‌ک میره‌ نیه‌ ئه‌وه‌ هه‌قى گشتییه‌  قسه‌ى له‌سه‌ر بکات، ئه‌وکاره‌ى من په‌یامه‌ خۆم دروستم نه‌کردووه‌ ئه‌وه‌ هه‌ڵقوڵاوه‌ یانى ئه‌مه‌ به‌درێژایی چه‌ندین ساڵه‌ ئه‌وه‌نده‌ کوشتارو ئه‌وه‌نده‌ ئامارى کوشتنمان هه‌یه‌ ترسناکه‌ به‌داخه‌وه‌ به‌شێک له‌ میدیاکان جورئه‌تیان نییه‌ که‌ ئه‌و ئاماره‌ ده‌رخه‌ن،  ڕۆژ نییه‌ چه‌ندین کچ و ژن نه‌کوژرێن له‌به‌رئه‌وه‌ ڕه‌وانیه‌ له‌سه‌ر دوو تانه‌و ته‌شه‌رى خه‌ڵکێکى نه‌خوێنه‌وار من په‌شیمان بم لێى. ‌هاوڵاتى:جگه‌له‌کۆبانێ په‌یکه‌رت له‌هیچ پارچه‌یه‌کى ترى کوردستان دروستکروه‌؟ زیره‌ک میره‌: جگه‌ له‌ کۆبانێ که‌ په‌یکه‌رى به‌رخودانه‌، به‌داخه‌وه‌ له‌ پارچه‌کانى ترى کوردستان نیمه‌، به‌ڵام له‌ئاینده‌دا له‌ به‌رنامه‌ماندایه‌، قسه‌مان له‌گه‌ڵ سه‌رۆکى شاره‌وانى کردوه‌  که‌ له‌ئامه‌د کارێک بکه‌ین و هیوادارم بێته‌ به‌رهه‌م. ‌هاوڵاتى: مه‌رجه‌کانى دروستکردنى په‌یکه‌ر چین له‌شوێنه‌ گشته‌کان؟ زیره‌ک میره‌: لایه‌نى په‌یوه‌ندیدار باشتر ده‌زانن، به‌ڵام من پێم وایه‌ قه‌باره‌ى په‌یکه‌ر و کاره‌که‌ت زۆر گرنگه‌ که‌ به‌پێى شوێنه‌که‌ بکرێت و ئه‌وه‌ش که‌ به‌داخه‌وه‌ ماسته‌ر پلانمان نیه‌، فلکه‌و شوێنه‌ گشتیه‌کان به‌داخه‌وه‌ زۆر دیاریکراون و دروست نین بۆ کارى هونه‌رى، ته‌نانه‌ت به‌و کارانه‌شه‌وه‌ که‌ خۆم دامناون و ماسته‌رپلانێکى تۆکمه‌ى نه‌بوه‌، نابێت به‌رزى لاوه‌ بێت، کارێک بێت بۆ هه‌موو لایه‌نێک بێت، له‌ڕوى واتا و جوانیه‌وه‌، له‌ڕوى فکریه‌وه‌ به‌ر زۆرینه‌ى خه‌ڵک بکه‌وێت. ‌هاوڵاتى: به‌گشتى په‌یکه‌ر تاچه‌ند گرنگه‌ بۆ نوسینه‌وه‌ى مێژوو؟ زیره‌ک میره‌: هیچ هونه‌رێک به‌ ئه‌ندازه‌ى په‌یکه‌رسازى گرنگ نیه‌ بۆ نوسینه‌وه‌ى مێژوو، مێژووى نیشتیمانێک له‌ڕوى شێوه‌وه‌ ده‌گوازێته‌وه‌ بۆ نیشتیمانه‌که‌ى و خه‌ڵکه‌که‌ى، ده‌مێنێته‌وه‌ بۆ هه‌زاران ساڵ، پێویسته‌ زۆر گرنگى پێبدرێت، چه‌ند گرنگى به‌ لایه‌نه‌کانى تر ده‌درێت له‌ بوارى ئه‌ده‌بى و هونه‌ریدا، پێم وایه‌ ده‌بێت زیاتر و چاکتر په‌ره‌ به‌هونه‌ره‌کانى په‌یکه‌رسازى بدرێت، به‌داخه‌وه‌ لاى ئێمه‌ فه‌رامۆش کراوه‌، که‌ به‌ ئه‌ندازه‌ى کتێبخانه‌یه‌ک گرنگتره‌. ‌هاوڵاتى: کارى په‌یکه‌رسازى تێچووى دارایی زۆره‌؟ ئایا وه‌زاره‌تى رۆشنبیرى تاچه‌ند هاوکارى هونه‌رمه‌ندانه‌؟ زیره‌ک میره‌: تێچوى زۆره‌ کارى په‌یکه‌رتاشى، ڕه‌نگه‌ به‌و بودجه‌ که‌مه‌ى له‌به‌رده‌ست هونه‌رمه‌ندانى ئێمه‌ هه‌یه‌،  ئه‌مه‌ هه‌میشه‌ یه‌کێکه‌ له‌ ڕه‌خنه‌کان، کاره‌کان کارى باش نین و له‌ مه‌وادى باش نین، هیچ کات ئه‌و ڕه‌خنه‌یه‌ شمولى په‌یکه‌رتاشه‌کانى ئێمه‌ ناکات، من پێم وایه‌ هه‌ر په‌یکه‌رتاشێکى وڵاته‌که‌م که‌ بیه‌وێت کارێى هونه‌رى دروست بکات، حه‌ز ده‌کات بۆ هه‌زاره‌ها ساڵ بمێنێته‌وه‌، هه‌رگیز حه‌زناکات له‌ مه‌وادێکى خراپ دروستى بکات، به‌ڵام ئه‌وه‌ په‌یوه‌ندى به‌و بودجه‌یه‌وه‌ هه‌یه‌ که‌ لایه‌نى په‌یوه‌ندیدار یان سپۆنسه‌ره‌که‌ پێى ده‌به‌خشێت، بۆیه‌ پێم وایه‌ هونه‌رمه‌ندى زۆرباش هه‌یه‌ به‌ڵام لایه‌نه‌ ماددیه‌که‌ ڕێگه‌نادات کارى جوان بکرێت، پشتیوانى خراپمان هه‌یه‌، واته‌ که‌س وه‌ک پێویست هاوکارى ناکات تا بتوانى کارێکى باش بکه‌یت و بمێنێته‌وه‌. ‌هاوڵاتى: کار و پرۆژه‌ى نوێت چییه‌؟  زیره‌ک میره‌: ئێستا بۆ دوو پڕۆژه‌ى گه‌وره‌ له‌ هۆڵه‌ندام،  دوێنێ شه‌ممه‌ یه‌کێکیان نمایش کرد به‌ناوى ژن و که‌مانچه‌ که‌پارێزگارى فریسلاند کردنه‌وه‌که‌ى  ده‌کاته‌وه‌ به‌شێوه‌یه‌کى فه‌رمى که‌ دوو مه‌ترو هه‌شتا سانتیم به‌رزه‌، له‌مانگى داهاتوو ئه‌وه‌ى تریان نمایش ده‌که‌م به‌قه‌باره‌ى چوار مه‌تره‌ ستایلێکى زۆر جیاوازتره‌ له‌کاره‌کانى ترم و که‌ ئه‌م پرۆژه‌یه‌ ده‌بینیت ئه‌و شێوه‌ ئه‌ندازه‌ییه‌م تێدا پیشانداوه‌ که‌ مرۆڤ قه‌له‌ق ده‌کات له‌هۆڵه‌ندا هه‌ردووکیان نمایش ده‌که‌م.    


هاوڵاتی

خاڵی لێکترازان؛ چۆن ترەمپ‌و بۆڵــتـن لەکـۆتاییدا گەیشتنە بنبەست

  ڕاپۆرتی: گۆڤاری تایم وەرگێڕانی: کاکەلاو عەبدوڵا لەگەڵ ئەوەی دۆنالد ترەمپ لەم هەفتانەی دواییدا لە ئامادەکاریدا بوو بۆ بینینی دانوستانکارانی تاڵیبان لەشوێنی حەوانەوەی سەرۆکایەتی (کەمپی دەیڤد) و دواتر لەکۆتایی ئەم مانگەدا چاوی بە حەسەن ڕۆحانی بکەوێت، جۆن بۆڵتن روێژکاری ئاسایشی نیشتمانی زیاتر و زیاتر بێورە و پەست دەبوو. لە دوشەممەی رابردوودا، لەکاتی گفتوگۆیەکی نێوان بۆڵتن و سەرۆک، هەردووکیان گەشتنە بنبەست لەگەڵ یەکدیدا. لە ٥٢٠ ڕۆژەکەی وەک سێیەم راوێژکاری ئاسایشی نیشتمانی ترەمپ، بۆڵتن کە شەڕخوازێکی دێرینە، هەوڵیداوە سەرۆکی ئەمریکا پەلکێشی سیاسەتێکی تووندی دەرەوە بکات. لەگەڵ ئەوەی ترەمپ پێشوازی لە بیرۆکەی بینینی دوو گەورە نەیاری ئەمریکا دەکرد، بۆڵتن زیاتر و زیاتر ڕاشکاوانە دژی ئەو هەنگاوە دەبوەوە، ئەمەش بەپێی وتەی چەند سەرچاوەیەکی ئیدارەی ترەمپ کە ئاگاداری گفتوگۆکانیان بوون. پاشان لە دووشەممەی رابردوودا، ترەمپ و بۆڵتن قسەیان لەگەڵ یەکدی کرد تاهەوڵی ئارامکردنەوەی ڕەوشەکە بدەن. بەپێی وتەی بەرپرسێکی ئەمریکی کە گفتوگۆی نێوانی ترەمپ و بۆڵتنی بۆ گێردراوەتەوە بە (تایم)ی راگەیاند بۆڵتن ئەوەی خستووەتەڕوو کە بانگ نەکراوە بۆ کۆبونەوەیەک لەسەر دانوستانەکانی ئەفغانستان. ئەمە بووەتە هۆی ئەوەی کە پرسیارەکانی بۆڵتن فراوانترببن دەربارەی ئامادەیی ترەمپ بۆ بینینی سەرۆکی ئێران. «وابڕیاربوو گفتوگۆکە زۆر سنوردار بێت دەربارەی ئەوەی چۆن بۆڵتن بانگ نەکراوە بۆ کۆبونەوەیەک لەسەر ئەفغانستان بەڵام دواتر گفتوگۆکە بووە بە ‹بۆچی  چاوت بەڕۆحانی دەکەوێت؟»، بەرپرسە ئەمریکییەکە وای وت. هەردوولا لەدوای ئەوەوە بەجیاوازی باسی رووداوەکە دەکەن. لە سێشەممەی رابردوودا، ترەمپ لە تویتێکدا  وتی لە ئێوارەی دووشەممەدا داوای لە بۆڵتن کردووە دەستلەکار بکێشێتەوە و نامەی دەستلەکارکێشانەوەی بەیانی رۆژی سێشەممە پێگەشتووە. دواتر بۆڵتن لە تویتێکدا رایگەیاند کەئەوە ئەو بووە ویستویەتی لە ئێوارەی دوشەممەدا دەستلەکاربکێشێتەوە و ترەمپ بەرەبەیانی سێشەممە قبوڵی کردووە. بەهەر جۆرێکیان بێت، ڕۆشتنی بۆڵتن گوزارشتە لە خاڵێکی وەچەرخان بۆ سەرۆکایەتی ترەمپ. بۆڵتنی ڕاشکاو کە بەسیاسیەکی شەڕکەر ناسراوە، هەندێکجار سەرکەوتوو بووە لە ئاراستەکردنی ترەمپ بەرەو هێڵێکی توندتر لە چەند بەشێکی جیهاندا، لەوانە دژی ئێران. لەوکاتەوەی لە نیسانی ٢٠١٨ەوە هاتە کۆشکی سپی، بۆڵتن زۆربەی پرۆسەی گفتوگۆ تێروتەسەلەکانی ئەنجومەنی ئاسایشی نیشتمانی کۆتایی پێهێناو ڕۆڵێکی بەرچاوی بۆخۆی پێکهێنا. هەژماری تویتەرەکەی بەکاردەهێنا بۆ بڵاوکردنەوەی ئاگادارکردنەوەی تووند تا نەیارەکانی ئەمریکا لەناهاوسەنگیدا بهێڵێتەوە. لە هەندێک حاڵەتدا، بۆڵتن بە زیندانیکردن یان خراپتر هەڕەشەی لە نیکۆلاس مادورۆ، سەرۆکی ڤەنزوێلا دەکرد ئەگەر واز لەدەسەڵات نەهێنێت. یان بەیاننامەی نوسراوی فەرمی بڵاودەکردەوە لەسەر ئاستی سەربازی، دیارترینیان لە ٥ی ئایاردا بوو کاتێک ناردنی هێزەکانی ئەمریکای ڕاگەیاند بۆ ڕۆژهەلاتی ناوەراست «بۆ ناردنی پەیامێکی  روون و بێهەڵە بۆ ڕژێمی ئێران». تەنانەت بۆڵتن کیم جۆنگ ئون، سەرۆکی کۆریای باکوریشی بێزارکردبوو کاتێک لە حوزەیرانی ٢٠١٨ پێشنیاری ئەوەی کرد کە ڕژێمەکەی دەبێت پەیڕەوی لە «مۆدێلی لیبیا» بکات لە دەستبەرداربوونی لە چەکی ناوکی لەکاتێکدا کە دەیزانی  کیم جۆنگ ئون بەو رێگەیەدا ناڕواتەوە کە قەزافی پێیدا ڕۆیشت. ئێستا کە کێشەکانی سیاسەتی دەرەوە گەرمن لەڕۆژهەڵاتی ناوەراستەوە بۆ نیمچە دورگەی کۆریا و بەرەو ئەمریکای باشور، ئۆپەراسیۆنی ئاسایشی نیشتمانی سەرۆک یەکێک لە یاریزانە هەرە بەهێزەکانی لەدەستداوە. «جۆن گیری خواردبوو لە نێوەندی بڕیارە جەمسەرییەکانی سیاسەتی دەرەوەی سەرۆک»، بەرپرسێکی باڵای ئەمریکی وا دەڵێت کە ئاشنایە بەپەیوەندی نێوان هەردوولا. لەلایەکەوە ئامادەیی بۆڵتن بۆ ڕەچاوکردنی بەکارهێنانی هێزی سەربازی بۆ یەکلایکردنەوەی کێشەکانی وەک ئێران و کۆریای باکور لەگەڵ خواستی ترەمپ یەکی دەگرتەوە کە وەک پیاوێکی توند ببینرێت، بەرپرسەکە وای وت. «بەڵام غەریزەی ڕێککەوتن ئەنجامدانی ترەمپ سەرکەوتوو بوو»، بەرپرسەکە ئاماژەی بەوەدا بەڵام نەیویست ناوی بهێنرێت. هەر لەسەرەتاوە دوو پیاوەکە لەئاستی شەخسیدا نەدەگونجان، بەرپرسێکی هەواڵگری ئەمریکی وا دەڵێت کە لەو کۆبونەوانەدا ئامادەبوو کە هەردووکیانی تێدا بووە. «بۆڵتن کەسێکی ئایدیۆلۆژی بوو کە هەوڵی بەرەوپێشبردنی دیدگایەکی جیهانی دەدا لەکاتێکدا ترەمپ ترەمپییە - هەموو کاتێک شتەکان دەربارەی خۆیەتی و زۆر هەڵەشەیە. ئەوە (نێوانی ئەو دووانە) هاوسەرگیرییەک بوو کە پێش پێدانی بەڵێنەکانیان بەیەکدی نەفرەتلێکراو بوو»، دەیڤ رۆسککۆف، نوسەری پەرتوکی «بەڕێوبردنی جیهان: چیرۆکی ناوەوەی ئەنجومەنی ئاسایشی نیشتیمانی و ئەندازیارانی دەسەڵاتی ئەمریکا» وا دەڵێت. ئەو راستییەی کە هەردووکیان هەرگیز نەگونجاون پێکەوە لەئاستێکی شەخسیدا کاریگەری بۆڵتنی لەماوەی کارکردنی وەک راوێژکاری ئاسایشی نیشتمانی زیاتر ناوازە کردووە. بۆڵتن بەهێزترین بوو کاتێک کاری لەسەر ئەو کێشانە دەکرد کە ترەمپ وزەی خۆی تێدا سەرف نەدەکرد یان زۆر گوێی پێنەدەدا. بۆڵتن لەگەڵ ئەو هاوپەیمانانەی دروستکی کردبوو لە وەزارەتی دەرەوە و دامەزراوەی ئاسایشی نیشتمانی، توانی سیاسەتی ئەمریکا بەڕێوە ببات لەسەر ڤەنزوێلا، کە سەپاندنی سزاکان و فشاری نێودەوڵەتی بوو دژی مادورۆ. بەڵام بەپێی کات ترەمپ بەرە بەرە متمانەی بە مایک پۆمپیۆ وەزیری دەرەوە کرد بەسەر بۆڵتندا. «کەلێنی نێوان بۆڵتن و پۆمپیۆ بەردەامبوو لە گەشەکردن، پۆمپیۆو تیمەکەی سوودیان لەوە وەرگرت، بە پاڵپشتیکردنی ئەو راپۆرتانەی کە باسیان لەوە دەکرد ئەستێرەی بەختی بۆڵتن لە کەوتندایە»، بەرپرسە باڵاکە وای وت. «بۆڵتن پێیوابوو کاری لەیەکەمینی پۆمپیۆ ئەوەیە نەکەوێتە بەرەی دژی سەرۆک چونکە ڕەنگە ئەوە زیان بە مەرامە سیاسەیەکانی بگەیەنێت». هاوپەیمانەکانی پۆمپیۆ ئاهێکیان بەبەرهاتەوە کە بۆڵتن لەکۆشکی سپی نەما. بۆڵتن «بەبەردەوامی پێگەی سەرۆکی لەق دەکرد» لەهەردوو بابەتی گەشتنی بە کۆریای باکور و تاڵیبان، بەرپرسێکی باڵای کەمپی پۆمپیۆ وا دەڵێت. لەبەر ئەوەی دەرفەتێکی بۆ رەخسابوو بۆ وەلانانی ڕکابەرەکەی، پۆمپیۆ زیاتر و زیاتر وردەکارییەکانی دانوستانەکانی ئەفغانستانی لە بۆڵتن دەبڕی.  لەهەمان کاتدا، پۆمپیۆ کاری دەکرد بۆ ڕێکخستنی هەماهەنگی فرە ئاژانسی لەگەڵ وەزیری نوێی بەرگری مارک ئێسپەر کە هاوپەیمانێکی دێرینیەتی، لەگەڵ جینا هاسپڵ بەڕێوبەری سی ئای ئەی کە پێشتر جێگری بوو، بەرپرسەکە وای وت. لەکۆتاییدا، بۆڵتن گەشتە بنبەستی خۆی. «بۆڵتن دەربارەی کۆبونەوەکەی تاڵیبان دەیقیژاند،» پسپۆرێکی ئاسایشی نیشتمانی وا دەڵێت کە پەیوەندی نزیکی هەیە لەگەڵ بەرپرسانی کۆشکی سپی. بۆڵتن پێیوابوو کۆبونەوەیەک لەسەر خاکی ئەمریکا شەرعیەت دەدات بە تاڵیبان و پێی باش نەبوو کە کاتی کۆبونەوەکە نزیکی ساڵیادی رووداوی هێرشەکەی ١١ی سێپتەمبەری ٢٠٠١ دانراوە. کۆبونەوەکە بیرۆکەی ترەمپ بوو و تووڕەبوو کاتێک بۆڵتن لەناخەوە دژی بوو، ئەو پسپۆرە و بەرپرسانی تر ئاماژەیان بەوە کرد. ترەمپ دەمێکەیە ماندووە لەبیرۆکە تووندەکانی بۆڵتن لەسەر ئێران و بەرەنگارییە ناخییەکەی بەرامبەر ئامادەی ترەمپ بۆ بینینی ڕۆحانی، پسپۆرەکە وا دەڵێت. لەکاتێکدا کۆبونەوەکەی تاڵیبان لەکەمپی دەیڤد هەڵوەشایەوە بەڵام ترەمپ هێشتا ئامادەیە ڕۆحانی ببینێت لە نیویۆرک لە کۆتایی ئەم مانگەدا، پلانی سەرەتایی دەستیپێکردووە لەحاڵەتێکدا ئەگەر کۆبونەوەیەکی لەو جۆرە سەربگرێت، ئەمەش بەپێی وتەی بەرپرسێکی ئەمریکی کە ئاگاداری گفتوگۆکانە. دواجار، ترەمپ هەستی بەوە دەکرد کە بۆڵتن زۆر دوورە لەو هەنگاوەی ئەو دەینێت بەرەو بینینی سەرکردەکانی ئێران، بەرپرسەکە وای وت. لەناخەوە، بۆڵتن قایل بوو بە بینینەکە بەڵام سووربوو لەسەر ئەوەی سزاکان بەردەوامبن لە زیادبوون. دواین ئاماژە کە ٤ی ئەیلول بوو، بۆڵتن تویتێکی کرد دەربارەی کرداری نوێ بۆ بلۆک کردنی گواستنەوەی نەوتی ئێران کە پارە بۆ سوپای پاسداران و پشتیوانی ئێران بۆ هێزە وەکیلەکانی لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست بەرهەمدەهێنێت. ڕەخنەگرەکانی سەر ترەمپ ئەم بەرەوپێشچوونە بە نیشانەیەکی تری شێواوی دەبینن لە ئۆپەراسیۆنی سیاسەتی دەرەوەی سەرۆکی ئەمریکادا. «پاراستنی وڵاتەکەمان زۆر لە خۆپەسەندی و ئەوە زیاترە کە کێ بتوانێت کۆبونەوەی سەرنجڕاکیش رێکبخات»، برێت برون، بەرپرسێکی پێشووی ئەنجومەنی ئاسایشی نیشتمانی لە سەردەمی باراک ئۆبامادا وا دەڵێت. «ئێمە سەقامگیری و ستراتیجیەتمان کەمە لە ئاسایشی نیشتمانیماندا، ئەمە ترسناکە و ناسەقامگیرکەرە بۆ ویلایەتە یەکگرتووەکان و هاوپەیمانانمان چونکە نەیارەکانمان دەتوانن ئەم کێشە و گێژاوە بەردەوامانەی ئەم ئیدارەیە بقۆزنەوە». برون دەشڵێت، «لەکاتێکدا ڕەنگە من لە زۆر خاڵدا هاوڕای جۆن نەبم بەڵام ئەو هەوڵیدەدا زەبتورەبت و هاوئاهەنگی بچەسپێنێت لەهەنگاوە نامۆکانی سیاسەتی دەرەوەی ترەمپ، ئەگەری زۆرە گەڕانەوەی دیبلۆماسییەتی سەرپێی ببینینەوە، تەنانەت بەشێوەیەکی بەرچاوتر». لەلایەکی ترەوە جۆن گەرامێندی، ئەندامی لیژنەی خزمەتی سەربازی لەکۆنگرێس پێشوازی لەڕۆشتنی جۆن بۆڵتن کرد بەڵام هۆشداری ئەوەشیدا کە ناسەقامگیری بەڕێوەیە «ئەم سەرۆکە مێشکی خۆی هەیە و زۆرجار بیر دەکەینەوە کەچی روودەدات لەمێشکیدا… پشێوی و ئاژاوە سەرمەشقی رۆژەکەن». «من جۆن بۆڵتنم بەدڵە بەڵام پەیوەندی شەخسی نێوان سەرۆک و راوێژکاری ئاسایشی نیشتمانی گرنگە، پێموایە کە باس لەوە دەکرێت بۆڵتن هاوڕا نەبووە لەسەر کۆبونەوەکەی تاڵیبان هەنگاوێکی زیادەڕەوییە»، لیندزی گراهام، سیناتۆری ئەمریکی وای وت. لەئێستادا جێگرەکەی جۆن بۆڵتن، چارلی کەپەرمان وەک راوێژکاری ئاسایشی نیشتمانی بەوەکالەت پۆستەکەی وەرگرتووە هەتاوەکو ترەمپ لەم هەفتەیەدا کەسێک بۆ پۆستەکە رادەگەیەنێت. بەپێی وتەی لیندزی گراهام، ئەو کەسانەی کە وەک کاندید ڕەچاو کراون بۆ جێگرتنەوەی جۆن بۆڵتن ئەمانەن: ڕیکی وادێڵ جه‌نه‌ڕاڵى سوپاى یه‌ده‌گى ئه‌مریکا که‌ ماوه‌ى ساڵێک جێگرى راوێژکارى ئاسایشى نیشتمانى ئه‌مریکا بوو له‌ ئیداره‌ى تره‌مپدا، برایان هووک نێرده‌ى تایبه‌تى ئه‌مریکا بۆ ئێران، کیس کێلۆگ، راوێژکارى ئاسایشى نیشتمانى مایک پێنس، جێگرى سه‌رۆکى ئه‌مریکا. “ئەوانە ئەو سێ ناوەن کە سەرۆک پێی وتم، کەسانی تر هەن لە لیستەکەدا بەڵام ئێمە بەدوای کێدا دەگەڕێین؟ کەسێک کە بتوانێت لەگەڵ پۆمپیۆ و وەزارەتی بەرگری کار بکات»، گراهام وای وت. ئەو بەرپرسانەی کە نەیانویست ناویان بهێنرێت و بۆ «تایم» دووان، کاتێک پرسیاری ئەوەیان لێکرا سیاسەتی دەرەوە  لەکوێدا خۆی دەبینێتەوە دوای ڕۆشتنی جۆن بۆڵتن؛ هەمویان هەمان وەڵامیان هەبوو کە هەر لەو شوێنەدا دەبێت کە لێی بووە، لەدەستی ترەمپدا.