پێکەوەژیانی گەلان: لە نێوان باڵایی ئەخلاق و قەیرانی مۆدێرنیتەدا
2 كاتژمێر لەمەوپێش
د. حەکیم عەبدالکریم
پێکەوەژیانی گەلان تەنها دروشمێکی سیاسی یان ڕێککەوتنێکی کاتیی سەر مێزی گفتوگۆ نییە؛ بەڵکو باڵاترین پرسی ئەخلاقییە کە مرۆڤایەتی لەم سەردەمەدا ڕووبەڕووی بووەتەوە. کاتێک ئێمە وەک کورد پێداگری لەسەر ئاشتی دەکەین، لە پێگەی لاوازییەوە نییە، بەڵکو وەک هەڵگری پەیامێکی گەردوونییە کە ڕەسەنایەتی مرۆڤ لە "پێکەوەبوون"دا دەبینێتەوە، نەک لە "سڕینەوەی یەکتر".
دوو پارادایمی دژبەیەک:
ئەو ململانێیەی ئەمڕۆ لە ناوچەکە و جیهاندا دەیبینین، تەنها ململانێی سنوورەکان نییە، بەڵکو ململانێی دوو جیهانبینینی جیاوازە:
1️⃣ مۆدێرنیتەی سەرمایەداری: کە لەسەر بنەمای قازانج، جەنگ، و ئابڕووچوونە مرۆییەکان بونیاد نراوە. ئەم سیستەمە مرۆڤ لە جەوهەرە کۆمەڵایەتییەکەی دادەماڵێت و دەیگۆڕێت بۆ کەرەستەیەک لە خزمەت هەژموون و چەوساندنەوەدا.
2️⃣ مۆدێرنیتەی دیموکراتی: کە ئێمە وەک پڕۆژەیەکی مرۆیی بەرگری لێ دەکەین. ئەم پارادایمە جەخت لەسەر گەڕانەوە بۆ بەها ڕەسەنەکانی کۆمەڵگە، دیموکراسیی ڕاستەوخۆ، و پاراستنی هەمەجۆریی گەلان دەکاتەوە.
! ئەوانەی "نکۆڵی" دەکەن...
هەر دەنگێک کە بۆنی شەڕ و نکۆڵیکردنی مافی ئەوانی تری لێبێت، جگە لە "دابڕان لە پرینسیپە مرۆییەکان" هیچ مانایەکی تری نییە. ئەوەی زمان و چەمکی "نکۆڵیکردن" هەڵدەبژێرێت، لە ڕاستیدا پێش هەموو کەس دژایەتی سروشتی مرۆیی خۆی دەکات.
* پەیامی ئێمە:
ئێمە هەڵگری ئایدیایەکی باڵاین؛ ئایدیایەک کە پێی وایە کەرامەتی مرۆڤ تەنها لە سایەی ئاشتی و برایەتییەکی ڕاستەقینەدا دەپارێزرێت. وەستانەوە دژ بە مۆدێرنیتەی سەرمایەداری، ئەرکێکی ئەخلاقییە بۆ پاراستنی ئەوەی کە لە مرۆڤایەتی ماوەتەوە.
#ئاشتی #پێکەوەژیان #مۆدێرنیتەی_دیموکراتی #فیکر #کوردستان #مرۆڤایەتی
