نێچیرڤان بارزانى و ئەردۆغان: ڕێگەچارەی سیاسی بگیرێتە بەر بۆ ڕێگری لە تەشەنەکردنی ململانێکان 

بەڕێوەبەرایەتی گشتیی کەشناسی و بوومەلەرزەزانی هەرێم، پێشبینییەکانی بۆ بارودۆخی کەشوهەوای 48 کاتژمێری داهاتوو بڵاوکردەوە و رایگەیاند، لە دوای نیوەڕۆی ئەمڕۆوە هەرێمی کوردستان دەکەوێتە ژێر کاریگەریی نزمەپاڵەپەستۆیەکی چڕ و شەپۆلێکی باران زۆربەی ناوچەکان دەگرێتەوە. بەگوێرەی راپۆرتی کەشناسی، لە دوای نیوەڕۆی ئەمڕۆ سێشەممە، 3ـی شوباتی 2026، لە ئەنجامی یەکگرتنی نزمەپاڵەپەستۆی عێراق و دەریای سوور، شەپۆلێکی باران بە شێوەی نمەباران و بارانی مامناوەند دەست پێدەکات. پێشبینی دەکرێت رێژەی دابارین لە رۆژئاوای هەولێر، خەبات، گوێر، مێرگەسوور، ئاکرێ و بجیل زیاتر بێت. هەروەها ئاماژە بەوە کراوە کاریگەریی ئەم شەپۆلە سنووری پارێزگای سلێمانی و ئیدارەی راپەڕینیش دەگرێتەوە. لە سنووری ئیدارەی گەرمیان، بارودۆخەکە ناسەقامگیرتر دەبێت و پێشبینی هەورەتریشقە و لێزمەبارانی کورتخایەن دەکرێت. لەگەڵ بارانەکەدا، ئەگەری بارینی تەرزە و تێکەڵبوونی تۆزوخۆڵ بە بارانەکە لە هەندێک ناوچەدا هەیە. بۆ سبەی چوارشەممە، 4ـی شوباتی 2026، کەشناسی رایگەیاندووە کە ئاسمان بە گشتیی بە نیمچە هەور دەمێنێتەوە، بەڵام لە ناوچە شاخاوییەکان ئەگەری نمەبارانێکی کەم بەردەوام دەبێت. چاوەڕوان دەکرێت پلەکانی گەرما بە بڕی 1 بۆ 2 پلەی سیلیزی بەراورد بە ئەمڕۆ دابەزن. پلەکانی گەرمای پێشبینیکراو بۆ سبەی چوارشەممە: هەولێر: 15 پلە سلێمانی: 11 پلە دهۆک: 13 پلە هەڵەبجە: 13 پلە زاخۆ: 13 پلە ئاکرێ: 14 پلە حاجی ئۆمەران: 4 پلە (نزمترین پلە) کەشناسی هۆشداری دەدات کە لە کاتی دابارینەکەدا خێرایی با چالاک دەبێت و مەودای بینین بۆ کەمتر لە 7 کم کەمدەبێتەوە، بۆیە داوا لە هاووڵاتیان و شۆفێران دەکرێت لە کاتی گەشتەکانیاندا ئاگادار بن.

رۆهێلات عەفرین، فەرماندەی یەپەژە: سوپاسی بەرخۆدانی خەڵکی کوردستان و کوردانی دەرەوەی وڵات دەکەین. *لە کاتی هێرشەکان دەرکەوت کوردستان یەکپارچەیە.   *سڵاو بۆ بەرخۆدانی خەڵکی باشووری کوردستان، شەهید ئەحمەد قارەمانی وڵاتە. کلیک بکە بۆ بینینى ڤیدیۆکە

کۆبوونەوەی بافڵ جەلال تاڵەبانی، سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان لەگەڵ شاندی باڵای چوارچێوەی هەماهەنگی کە پێکهاتبوون لە محەممەد شیاع سوودانی، هادی عامری، موحسین مەندەلاوی و عەباس رازی کۆتاییهات. لە کۆبوونەوەکەدا گۆڕانکارییە سیاسیەکان لەسەر ئاستی عێراق و ناوچەکە تاوتوێکرا و تێپەڕاندنی ئاڵنگارییەکان بە گرنگ زانرا. هاوکات، پێکهێنانی حکومەتی نوێی عێراق و هەڵبژاردنی سەرۆککۆمار خرایەبەر باس و جەخت لە پابەندبوون بە وادەی دەستووری بۆ تەواوکردنی ڕێکارەکان و گەیشتن بە حکومەتێکی خزمەتگوزار کرایەوە. لە کۆبوونەوەکەدا، رەفعەت عەبدوڵا، جێگری سەرۆکی یەکێتی، شاڵاو کۆسرەت ڕەسوڵ و د. هاوڕێ شێخ دارۆ، ئەندامی مەکتەبی سیاسیی یەکێتی ئامادەبوون.

بارەگای بارزانی ڕاگەیەندراوێکی بڵاو کردووەتەوە و تێیدا هاتووە، ڕۆژی دووشەممە 2ـی شوباتی 2026 لە پیرمام سەرۆك مەسعود بارزانی لەگەڵ شاندێكی باڵای چوارچێوەی هەماهەنگی كۆبۆوە كە پێكهاتبوو لە محەمەد شیاع سودانی سەرۆكی هاوپەیمانیی ئاوەدانكردنەوە و گەشەپێدان و هادی عامری سكرتێری گشتیی ڕێكخراوی بەدر و بەڕێز موحسن مەندەلاوی سەرۆكی هاوپەیمانیی ئەساس و عەباس ڕازی سكرتێری گشتیی چوارچێوەی هەماهەنگی. لەو كۆبوونەوەیەدا ڕۆشنایی خرایە سەر بارودۆخی سیاسیی عێراق و هەنگاوەكانی ناو پڕۆسەی سیاسی و هەڵبژاردنی سەرۆككۆمار و هەروەها پێكهێنانی حكوومەتی داهاتووی عێراقی فیدڕاڵ. راگەیەندراوەکە.. سەرۆك بارزانی لەگەڵ شاندێكی باڵای چوارچێوەی هەماهەنگی كۆبۆوە ڕۆژی دووشەممە 2ـی شوباتی 2026 لە پیرمام سەرۆك مەسعود بارزانی لەگەڵ شاندێكی باڵای چوارچێوەی هەماهەنگی كۆبۆوە كە پێكهاتبوو لە بەڕێز محەمەد شیاع سودانی سەرۆكی هاوپەیمانیی ئاوەدانكردنەوە و گەشەپێدان و بەڕێز هادی عامری سكرتێری گشتیی ڕێكخراوی بەدر و بەڕێز موحسن مەندەلاوی سەرۆكی هاوپەیمانیی ئەساس و بەڕێز عەباس ڕازی سكرتێری گشتیی چوارچێوەی هەماهەنگی. لەو كۆبوونەوەیەدا ڕۆشنایی خرایە سەر بارودۆخی سیاسیی عێراق و هەنگاوەكانی ناو پڕۆسەی سیاسی و هەڵبژاردنی سەرۆككۆمار و هەروەها پێكهێنانی حكوومەتی داهاتووی عێراقی فیدڕاڵ. پەیوەست بە بابەتی سەرۆككۆمار سەرۆك بارزانی جەختی لەوە كردەوە كە سەرۆككۆمار پشكی كوردە و دەبێ میكانیزمێكی دیاریكراو بۆ هەڵبژاردنی دیاری بكرێت و بچەسپێندرێت بۆ ئەوەی هەموو كەڕەتێك پڕۆسەی سیاسی تووشی كێشە نەبێت و بەپێی ئەو میكانیزمانە بەربژێری سەرۆككۆمار هەڵبژێردرێت. بارودۆخی سیاسی و دوا گۆڕانكارییەكانی سووریا و ناوچەكە بە گشتی و هەماهەنگیی نێوان لایەنە سیاسیەكان تەورەی تری ئەو دیدارە بوون. جێگەی ئاماژەپێكردنە لەو كۆبوونەوەیەدا بەڕێز نێچیرڤان بارزانی و بەڕێز مەسرور بارزانی جێگرانی سەرۆكی پارتی و بەڕێز فازڵ میرانی بەرپرسی دەستەی كارگێڕیی و بەڕێز هۆشیار زێباری و بەڕێز مەحمود محەمەد و بەڕێز سیداد بارزانی ئەندامانی دەستەی كارگێڕی و بەڕێز فواد حوسێن ئەندامی مەكتەبی سیاسی پارتی دیموكراتی كوردستان ئامادەی بوون.

وتەبێژی كۆمسیۆنی هەڵبژاردنەکان ئاشكرایكرد، لەهەفتەی داهاتوەوە دەستدەكەن بەخەرجكردنی پارەی كارمەندانی كۆمسیۆن و دەشڵێت،" دابەشكردنی پارەكەش لەڕێگەی ڤیزاكارتی بانكییەوە دەبێت و تا كۆتایی ئەم مانگە پارەی سەرجەم كارمەندەكانی كۆمسیۆن دابەشدەكرێت". جومانە غەلای، وتەبێژی كۆمسیۆنی باڵای سەربەخۆی هەڵبژاردنەكانی عێراق ڕایگەیاند، دوای تەواوكردنی وردبینیكردن لەناوی ئەو كەسانەی كە وەك فەرمانبەری كۆمسیۆن ناویان تۆماركرابوو بۆ بەڕێوەبردنی هەڵبژاردنی پەرلەمانی عێراق، ماوەی چەند رۆژێكیشە دەستمان كردووە بە رێكارەكانی خەرجكردنی بڕی پارەی ئەو كارمەندانە لەڕێگەی ڤیزا كارتەوە. ئاماژەی بەوەشكرد، تا ئەمڕۆ پارەی كارمەندانی حەوت پارێزگا لەڕێگەی ڤیزاكارتەوە كۆتایی هاتوەو تا كۆتایی ئەم مانگەش پارەی سەرجەم كارمەندەكان خەرجدەكرێت، هاوكات ئەوانەشی كە ڤیزا كارتییان نییە لەڕێگەی بانكەكانەوە پارەكانیان بۆ خەرجدەكرێت. دەشڵێت، بەگوێرەی ئەو گرێبەستەی كە لەنێوان كۆمسیۆن و ئەو كارمەندانە هەبوە، بڕی پاداشتی كارمەندانی ڕۆژی هەڵبژاردن بەجۆرێكە كە سەرپەرشتیارانی بنكەی دەنگدان كە فەرمانبەری حكومەت نین 400 هەزار دینارو بەڕێوەبەری وێستگە 300 هەزار دینارو كارمەندی سەر سندوقەكانیش 200 هەزار دینار وەردەگرن، بەڵام سەرپەرشتیاری بنكەی دەنگدان كە فەرمانبەری حكومەت بون 300 هەزار دینارو بەڕێوەبەری وێستگە 200 هەزار دینارو كارمەندی سەر سندوقەكانیش 150 هەزار دینار وەردەگرن.

ئەندامی شاندی ئیمرالی دەم پارتی، پەروین بوڵدان ئاماژەی بە ڕۆڵی ڕێبەر ئاپۆ لە ڕێککەوتنی نێوان قەسەدە و دیمەشقدا کرد و وتی: پێشتر پرۆسەکە گەیشتبووە ئاستی شکست، بەڵام بەڕێز ئۆجەلان داوای دانوستان و گفتوگۆی کردەوە، ڕێککەوتنەکەش بە ڕۆڵبینینی ئەو کرا. لە ئەنجامی بەرخۆدانی گەلان، هێزەکانی سووریای دیموکراتیک (قەسەدە) و حکومەتی کاتی سووریا گەیشتنە واژۆکردنی ڕێککەوتنێک، لەمبارەیەوە پەروین بوڵدان ئەندامی شاندی ئیمرالی پارتی یەکسانیی و دیموکراسیی گەلان (دەم پارتی) باسی لە واژۆکردنی ڕێککەوتنەکە و ڕۆڵی ڕێبەری گەلی کورد عەبدوڵا ئۆجالان لەم بابەتەدا کرد. پەروین بوڵدان، سەرنجی بۆ گرنگی ڕێککەوتنەکە ڕاکێشا و وتی: پڕۆسەکە ماوەیەکی زۆرە بەردەوامە، بە دڵنیاییەوە گەیشتن بەم قۆناغە گرنگی خۆی هەیە، شایەنی باسە کە ئەم ڕێککەوتنە لە چوارچێوەی دانووستان و دیالۆگدا ئەنجامدراوە، بەڵام بێگومان خاوەندارییەکی گەورە و بەرخۆدانی گەلی کورد هەیە، کە هەموو ڕۆژێک لە گۆڕەپانەکاندا بەرخۆدان دەکەن و لە ئەنجامدا پرۆسەکە گەیشت بەم قۆناغە. ڕۆڵی ڕێبەر ئاپۆ پەروین بوڵدان ئاماژەی بەوەدا، کە پرۆسەکە گەیشتبووە ئاستی شکست پێشتر و دەکرا ببێتە هۆی کوشتنی هەزاران کەس و وتی: ئەوەی لە گەڕەکەکانی شێخ مەقسوود و ئەشرەفیە ڕوویدا نیشانیدا، کە پیلانگێڕییەکی گەورە هەبوو، ئەمە پیلانێک بوو کە دەبووە هۆی کۆمەڵکوژی گەلی کورد، بۆیە بە دڵنیاییەوە گرنگی بەمە دەدەین، بەڵام دەمەوێت جەخت لەوە بکەمەوە، کە بەڕێز ئۆجالان ڕۆڵێکی زۆر گرنگی هەبوو بۆ زیندووکردنەوەی ڕێککەوتنەکە. کردنەوەی ڕێگای گفتوگۆ و دانووستان پەروین بوڵدان ئەوەشی ئاشکرا کرد، ئەو کاتەی پێکدادان لە گەڕەکەکانی شێخ مەقسوود و ئەشرەفیە هەبوون لە ١٧ـی کانوونی دووەم دیداریان ئەنجامداوە، بەڕێز عەبدوڵا ئۆجەلان زۆر توڕە بووە لەو پێکدادانانە و وتی: بەڕێز ئۆجالان زۆر توڕەبووە بە هۆی بەردەوامی پێکدادانەکانەوە و هەڵسەنگاندنی گرنگی کرد بۆ کردنەوەی ڕێگای گفتوگۆ و دانووستان، دوای ئەوەی لە ڕێگەی ئێمەوە پەیام گەیشتە هەندێک شوێن ئەوا پرۆسەکەش گەیشتە ئەم ئاستە، بۆیە دەمەوێت بڵێم: کە ئەرک و ڕۆڵ و بانگەوازەکانی بەڕێز ئۆجالان لەم ڕووەوە، کە لەسەر بنەمای دیدگای ڕێگریکردن لە کۆمەڵکوژییەکی دیکەی سەر گەلی کورد بوو، پرۆسەکەی گەیاندە قۆناغی ڕێککەوتن. لە درێژەی قسەکانیدا، پەروین بوڵدان وتی: بۆ بەڕێز ئۆجالان، پاراستنی گەلی کورد هەمیشە پرسێکی گرنگ بووە، وتیشی کە “کورد لە بەردەم پیلانگێڕییەکی گەورەدایە”، وتی “ئەمە پیلانگێڕییەکی نوێی ١٥ـی شووباتە، پیلانگێڕییەکی نوێ بۆ کوشتنی کورد هەیە”، بۆیە سەبارەت بە پاراستن و ئایندە و ژیان و پاراستنی ئەو دەستکەوتانەی لە بەشەکاندا بەدەست هاتوون، هەڵسەنگاندنی گرنگی کرد. پەروین بوڵدان ئاماژەی بەوەدا، کە تێکۆشان کۆتایی نەهاتووە و پرۆسەکە بەردەوامە و وتی: بێگومان تێکۆشان بە کۆتایی نەهاتووە و بەردەوامیش دەبێت، ئەمەش تەنها بەمەوە سنووردار نییە، حکومەتی دیمەشق حکومەتێکی کاتییە، بەڵام بناغەی گەلی کورد دەگەڕێتەوە بۆ مێژوو، کاتێک مرۆڤ سەیری ڕێککەوتنەکە دەکات، ئەوا زۆر بابەت باس دەکرێت، ئایا ئەمە بەسە یان نا، مرۆڤ نابێت بابەتەکە تەنها بەم شێوەیە هەڵسەنگێنێت، تێکۆشانی گەلی کورد بەردەوام دەبێت. سەرچاوە: ئاژانسی مێزۆپۆتامیا

وەزارەتی دارایی هەرێمی کوردستان 120 ملیارەکەی ئامادە کردووە و چاوەڕێی خەرجکردنی مووچە دەکات لە لایەن بەغداوە.  بەپێی بەدواداچوونێکی ڕۆژنامەوانى وەزارەتی دارایی و ئابووریی حکوومەتی هەرێمی کوردستان، 120 ملیار دینارەکەی داهاتی ناوخۆی ئامادە کردووە، کە تایبەتە بە پشکی گەنجینەی فیدراڵی لە داهاتی نانەوتیی مانگانەی هەرێم. بەگوێرەی زانیارییەکان، وەزارەتی دارایی هەرێم ئێستا تەنیا چاوەڕوانی بڕیاری خەرجکردنی مووچەی مانگی کانوونی دووەم (یەکە) لەلایەن وەزارەتی دارایی فیدراڵەوە، کە دوای ئەوەی بڕیاری خەرجکردنەکە دەدرێت، لە ماوەی 24 کاتژمێردا 120 ملیارەکە دەخرێتە سەر هەژماری بانکیی وەزارەتی دارایی عێراق لە لقی هەولێری بانکی ناوەندی. هەروەها بەپێی رێکارەکانی خەرجکردنی مووچە، کە لەنێوان هەردوو حکوومەتدا پەیڕەو دەکرێت، هەتا وەزارەتی دارایی عێراق خۆی بەفەرمی داوای داهاتی ناوخۆ نەکات، وەزارەتی دارایی هەرێمی کوردستان 120 ملیارەکە ناخاتە سەر هەژماری ئەو وەزارەتە، کە تا ئێستاش بەغدا داوای نەکردووە. بەپێی یاسای بودجەی گشتیی عێراق و ڕێککەوتنی نێوان هەولێر و بەغدا، حکوومەتی هەرێمی کوردستان پابەندە بەوەی مانگانە داهاتی نانەوتی (کە بە نزیکەیی 120 ملیار دینار دیاری کراوە) رادەستی حکوومەتی فیدراڵی بکات، تاوەکو بەغداش لە بەرانبەردا شایستە داراییەکان و مووچەی فەرمانبەرانی هەرێم بنێرێت.  لەلایەکى دیکەوە ئەنجوومەنی وەزیرانی عێراق ڕۆژی سێشەممە بڕیار لەسەر خەرجکردنی مووچەی مانگی یەکی هەرێمی کوردستان دەدات، ئەوەش هاوکاتە لەگەڵ سەردانی محەممەد شیاع سوودانی بۆ هەولێر. کۆبوونەوەی ڕۆژی سێشەممە ئەنجوومەنی وەزیرانی عێراق لەکاتێکدا هەرێمی کوردستان مەرجەکانی وەک زیادکردنی پشکی داهاتی نانەوتیی بۆ 120 ملیار دینار جێبەجێ کردووە، دیوانی چاودێری دارایی عێراق ڕاپۆرتێکی ئامادە کردووە لەبارەی بودجەی سێ ساڵی ڕابردوو و تەرخانی دارایی بۆ هەرێمی کوردستان. بڕیاردان لە خەرجکردنی مووچەی مانگی یەکی مووچەخۆرانی هەرێمی کوردستان دەکەوێتە کۆتایی ئەم هەفتەی، چونکە بەپێی زانیارییەکانی ئاڤا میدیا، تەیف سامی، وەزیری دارایی عێراق بە سەردانێک چووەتە دوبەی و تا ڕۆژی سێشەممە ناگەڕێتەوە.  بەرپرسێکی باڵای حکومەتی عێراق بە ئاڤا میدیای ڕاگەیاند، ڕۆژی سێشەممە ئەنجوومەنی وەزیرانی عێراق کۆبوونەوەی هەفتانەی خۆی دەکات بەسەرپەرشتی محەممەد شیاع سوودانی، تەیف سامیش دەگەڕێتەوە و بەشداری کۆبوونەوە دەکات، بڕیارەش پێش کۆبوونەوەکەش سوودانی سەردانی هەولێر بکات.

کەشى پێشبینیکراوى 48 کاتژمێرى داهاتوو ئەمڕۆ دوو شەممە 02- 02- 2026 کەش / ئاسمان لە نێوان نیمچە هەور و هەوری تەواو دەبێت لە زۆربەی کاتەکاندا ,لە سنوری پارێزگای دهۆک و ناوچەکانی باکووری هەرێم نمە باران دەبێت هەروەها لە ناوچە شاخاوییە سنوریەکانی باکوور بەفر بارینێکی کەم دەبێت. پاشان لە درەنگانی شەودا کاریگەری دابارین زیاد دەکات لە زۆربەی ناوچەکانی هەرێم نمە باران و بارانی مامناوەند دەبارێت. خێراى با / لەسەرخۆ- مامناوەند دەبێت ( 10– 20 ) کم/ک.  ئاراستەی با /  باکووری خۆرهەڵات دەبێت  مەوداى بینین / (8 – 9 ) دەبێت. پلەکانی گەرما / بەرزترین کەمێک نزم دەبێتەوە بەراوورد بە تۆمارکراوەکانی دوێنی . بەرزترین پلەکانی گەرمای پێشبینیکراو بە پلەی سیلیزی بۆ ئەمڕۆ : هەولێر : 12 پلەی سیلیزی  پیرمام : 9 پلەی سیلیزی سۆران : 6 پلەی سیلیزی  حاجی ئۆمەران : 2 پلەی سیلیزی  سلێمانی : 12 پلەی سیلیزی چەمچەماڵ : 13 پلەی سیلیزی هەڵەبجە : 13 پلەی سیلیزی  دهۆک : 11  پلەی سیلیزی زاخۆ : 11 پلەی سیلیزی  ئاکرێ : 10 پلەی سیلیزی سبەی سێ شەممە  03- 02- 2026 کەش/ ئاسمان هەوری باراناوی دەبێت نمە باران و بارانی مامناوەند لە زۆربەی ناوچەکاندا دەبێت لەگەڵ بوونی هەورە تریشقە وە رێژەی دابارینەکە زیاتر لەسەر ناوچەکانی سنوری پارێزگای دهۆک و پارێزگای سلێمانی دەبێت , وە لەناوچە شاخاوییە سنورییەکانی باکوور بەفرێکی کەم دەبارێت وە کاریگەری ئەم شەپۆڵە تاکو درەنگانی شەو بەردەوام دەبێت . خێراى با / لەسەرخۆ- مامناوەند دەبێت ( 10– 20 ) کم/ک.  ئاراستەی با /  باشووری خۆرهەڵات دەبێت  مەوداى بینین / (8 – 9 ) دەبێت. پلەکانی گەرما/ نزم دەبێتەوە  ,بەراوورد بە  تۆمارکراوەکانی ئەمڕۆ وەک لە خوارەوە ئاماژەیان پێدراوە. بەرزترین پلەکانی گەرمای پێشبینیکراو بە پلەی سیلیزی بۆ سبەی: هەولێر : 11 پلەی سیلیزی پیرمام : 9 پلەی سیلیزی سۆران : 5 پلەی سیلیزی  حاجی ئۆمەران : 1 پلەی سیلیزی سلێمانی : 10 پلەی سیلیزی چەمچەماڵ: 11 پلەی سیلیزی  هەڵەبجە : 11 پلەی سیلیزی دهۆک : 10 پلەی سیلیزی زاخۆ: 10 پلەی سیلیزی ئاکرێ: 10 پلەی سیلیزی

ماوەی ١٤ ڕۆژە شاری کۆبانێ گەمارۆ دراوە، لە ئێستاشدا دەرمان و سووتەمەنی و پێداویستی و خۆراک لەو شارە دەست ناکەوێت، هاوکات کارەباش لەو شارە بڕاوە و خەڵکی کۆبانێ لەم هەلومەرجە سەختەدا بەرگری لە گەڕەکەکانیان دەکەن و بەرخۆدان دەکەن. بە وتەی پزیشکەکان، بەهۆی ئەو گەمارۆیەوە، هەموو جۆرە دەرمانێک لەبەردەستدا نییە، بەتایبەتی دەرمانی پەستانی خوێن و نەخۆشی شەکرە تەواو بووە، توشبووانی شێرپەنجەش ناتوانن بچنە دەرەوەی کۆبانی بۆ درێژەدان بە چارەسەرەکانیان.  هەروەها، ناتواندرێت شیر بۆ منداڵان پەیدا بکرێت و بەهۆی پچڕانی کارەبا و کەمی سووتەمەنییەوە، بەڕێوەبەرایەتییەکانی نەخۆشخانەکان داخراون. بەگوێرەی سەرچاوە تەندروستییەکان، ئەگەر دەرمان و شیری منداڵان دابین نەکرێن، کێشەی تەندروستی گەورە درووست دەبێت. لە بازاڕی کۆبانێ، سەوزە و کەرەستە سەرەکییەکانی خۆراک تەواو بوون، ناتوانرێت سووتەمەنیش پەیدابکریت، لە ئێستادا ژیانی ٦٠٠ هەزار کەس لە مەترسییەکی گەورەدایە. لە کاتی گەمارۆدانەکەدا چوار منداڵ بەهۆی سەرماوە گیانیان لەدەستدا و ئێستاش دۆخی منداڵەکان و نەخۆش و دانیشتووانی کۆبانێ لە مەترسیدایە. خەڵکی کۆبانێ لەبەرانبەر گەمارۆکاندا بەرخۆدان دەکەن و دەڵێن: “بەرخۆدان بناغەی ئەم پرۆسەیە نوێیە”.

میدیاکانی رۆژاڤا دەڵێن، قەدەغەی هاتوچۆ لە حەسەکە دەستیپێکردووە و کەمێکی دیکە گروپێکی ئاسایشی ناوخۆی سوریا دێنە نێو شارەکە مەبەستی جێبەجیکردنی رێککەوتنی نێوان هەسەدە و حکومەتی سوریا. لە پارێزگای حەسەکە قەدەغەى هاتوچۆ ڕاگەیێنراوە و بازاڕ و دووکانەکان داخراون، بڵاوە بەهێزە ئەمنییەکان کراوە، فڕۆکەى هاوپەیمانیى نێودەوڵەتیش لە ئاسمانى حەسەکە دەسووڕێنەوە و چاودێریى دۆخەکە دەکەن، ئەم جموجۆڵانە مەبەست لێیان، جێبەجێکردنی ڕێککەوتنی نێوان هەسەدە و دیمەشقە..  لە حەسەکە ڕایگەیاند، وەک ئامادەکارییەک بۆ هاتنى هێزە ئەمنییەکانی سەر بە حکومەتی دیمەشق، لە کاتژمێر 6:00ـى بەیانیى ئەمڕۆوە قەدەغەى هاتوچۆ لە حەسەکە چووەتە بوارى جێبەجێکردنەوە، تاوەکو کاتژمێر 6:00ـى ئێوارە بەردەوام دەبێت. هێزەکانى سووریاى دیموکرات هەسەدە و ئاسایشى ناوخۆ لەناو حەسەکە و دەوروبەرى بڵاوەیان پێکراوە و چاوەڕێى هاتنى هێزە ئەمنییەکان دەکەن بۆ حەسەکە. ماوەى سێ ڕۆژە، فڕۆکەى هاوپەیمانیى نێودەوڵەتى لە ئاسمانى حەسەکە بە نزمى دەسوڕوێنەوە و چاودێریى دۆخەکە دەکەن. لە قامیشلۆیش ڕایگەیاند، ئامادەکارییەکان بۆ هاتنى هێزە ئەمنییەکان دەستیانپێکردووە و بڕیارە لە سبەى سێشەممەوە لە کاتژمێر 6:00ـى بەیانى تاوەکو کاتژمێر 6:00ـى ئێوارە قەدەغەى هاتوچۆ بچێتە بوارى جێبەجێکردنەوە. بەگوێرەى زانیارییەکان، هێزە ئەمنییەکانی سەر بە دیمەشق بە 15 ئۆتۆمبێل لە سەنتەری پارێزگای حەسەکە و 15 ئۆتۆمبێل لەناو شارى قامیشلۆ لە چوارگۆشەى ئەمنى جێگیر دەکرێن و بۆ ماوەى 10 ڕۆژ دەمێننەوە، پاشان دواى تەواو بوونى ئەرکەکانیان دەگەڕێنەوە بۆ دیمەشق، لەماوەى مانەوەیاندا کار بۆ تێکەڵکردنى هێزەکانى ئاسایشى ڕۆژئاوا لەگەڵ وەزارەتى ناوخۆى سووریا دەکرێت. بەگوێرەى زانیارییەکانى کەناڵ8، لە شارى کۆبانێ کە لە 95%ـى دانیشتووانەکەى کوردن، هێزە ناچێتە ناو کۆبانێ، بەڵکو لە ناوچەى (شێخ لەر) جێگیر دەبن کە زۆرینەى دانیشتووانەکەى عەرەبن و دەکەوێتە 40 کیلۆمەتر لە خۆرئاواى کۆبانێ.

شاندێکی باڵای چوارچێوەی هەماهەنگی گەیشتە هەولێر و دوو پرس لەگەڵ سەرۆک بارزانی تاوتوێ دەکەن.  پێشنیوەڕۆی ئەمڕۆ دووشەممە، 02ـی شوباتی 2026، شاندێکی باڵای چوارچێوەی هەماهەنگیی شیعەکان گەیشتە فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتیی هەولێر.  شاندەکە بە سەرۆکایەتیی محەممەد شیاع سوودانی، سەرۆکوەزیرانی عێراق و سەرۆکی هاوپەیمانیی "ئاوەدانکردنەوە و گەشەپێدان" و، ئەندامێتیی هادی عامری، سەرۆکی رێکخراوی "بەدر" و موحسین مەندەلاوی، سەرۆکی هاوپەیمانیی "ئەساس"ـە. شاندەکەی چوارچێوەی هەماهەنگی لە لایەن شاندێکی باڵای هەرێمی کوردستان کە پێکهاتبوون لە مەسرور بارزانی، سەرۆکی حکوومەتی هەرێمی کوردستان؛ رێبەر ئەحمەد، وەزیری ناوخۆ؛ پشتیوان سادق و نەوزاد هادی، ئەندامانی مەکتەبی سیاسیی پارتی و ئومێد خۆشناو، پارێزگاری هەولێر؛ پێشوازیی لێ کرا.   شاندەکەی چوارچێوەی هەماهەنگی راستەوخۆ دەچێتە بارەگای بارزانی و لەگەڵ سەرۆک بارزانی کۆدەبێتەوە.  تەوەری سەرەکیی کۆبوونەوەکە، یەکلاییکردنەوەی کاندیدی هەردوو پۆستی سەرۆککۆمار و سەرۆکوەزیرانی عێراق دەبێت.  ئەمە لە کاتێکدایە، رۆژی یەکشەممە، 01ـی کانوونی دووەم، مەسرور بارزانی، سەرۆکی حکوومەتی هەرێمی کوردستان و جێگری سەرۆکی پارتی لە لێدوانێکی رۆژنامەوانیدا رایگەیاند، تا ئێستا پارتی و یەکێتی لەبارەی پۆستی سەرۆککۆمار و پێکهێنانی حکوومەتی نوێ نەگەیشتوونەتە رێککەوتن، بەڵام گفتوگۆکان بەردەوامن.  لەبارەی پۆستی سەرۆکوەزیرانیش؛ ماڵی شیعە بەسەر دوو بەرەدا دابەش بووە. هەندێکیان پێیان باشە بەهۆی پەیامە توندەکەی دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا، نووری مالیکی، لە کاندیدبوون بۆ پۆستەکە بکشێتەوە و هەندێکیش کشانەوەی ناوبراو رەتدەکەنەوە و دەڵێن "نابێت هیچ وڵاتێک دەستوەردان لە کاروباری ناوخۆیی عێراقدا بکات." هەر لەبارەی پۆستی سەرۆکوەزیران، فوئاد حوسێن، وەزیری دەرەوەی عێراق و ئەندامی مەکتەبی سیاسیی پارتی لە هەڤپەیڤینێکدا لەگەڵ کوردستان24 رایگەیاند، پەیامەکەی ترەمپ هاوکێشەکەی گۆڕیوە و چاوەڕێ دەکرێت شاندێکی عێراق بۆ یەکلاییکردنەوەکەی پرسەکە بچێتە واشنتنی پایتەختی ئەمریکا. 

کاسبکارێکی بازاڕی دۆلارەکە دەڵێت، کەس شارەزا نییە لە کڕین و فرۆشتنی زیو و هەمووی سەری تێکردووە، خەڵکی واهەیە خانوو و ئۆتۆمبێلی بۆ فرۆشتووە. کلیک بکە بۆ بینینى ڤیدیۆکە

ئەنجوومەنی وەزیرانی عێراق ڕۆژی سێشەممە بڕیار لەسەر خەرجکردنی مووچەی مانگی یەکی هەرێمی کوردستان دەدات، ئەوەش هاوکاتە لەگەڵ سەردانی محەممەد شیاع سوودانی بۆ هەولێر. کۆبوونەوەی ڕۆژی سێشەممە ئەنجوومەنی وەزیرانی عێراق لەکاتێکدا هەرێمی کوردستان مەرجەکانی وەک زیادکردنی پشکی داهاتی نانەوتیی بۆ 120 ملیار دینار جێبەجێ کردووە، دیوانی چاودێری دارایی عێراق ڕاپۆرتێکی ئامادە کردووە لەبارەی بودجەی سێ ساڵی ڕابردوو و تەرخانی دارایی بۆ هەرێمی کوردستان. بڕیاردان لە خەرجکردنی مووچەی مانگی یەکی مووچەخۆرانی هەرێمی کوردستان دەکەوێتە کۆتایی ئەم هەفتەی، چونکە بەپێی زانیارییەکانی ئاڤا میدیا، تەیف سامی، وەزیری دارایی عێراق بە سەردانێک چووەتە دوبەی و تا ڕۆژی سێشەممە ناگەڕێتەوە.  بەرپرسێکی باڵای حکومەتی عێراق بە ئاڤا میدیای ڕاگەیاند، ڕۆژی سێشەممە ئەنجوومەنی وەزیرانی عێراق کۆبوونەوەی هەفتانەی خۆی دەکات بەسەرپەرشتی محەممەد شیاع سوودانی، تەیف سامیش دەگەڕێتەوە و بەشداری کۆبوونەوە دەکات، بڕیارەش پێش کۆبوونەوەکەش سوودانی سەردانی هەولێر بکات. ٠ بەرپرسەکەی حکومەتی عێراق وتیشی: یەکێک لە بڕگەکانی کۆبوونەوەی ئەنجوومەنی وەزیران تایبەتە بە هەرێمی کوردستان، دیوانی چاودێری دارایی عێراق ڕاپۆرتێکی ئامادە کردووە لەبارەی بودجەی سێ ساڵی ڕابردوو، ڕوونی کردۆتەوە لە سێ ساڵدا چەند پارەیان بۆ هەرێمی کوردستان ناردووە. دیوانی چاودێری دارایی دەڵێت: لە سێ ساڵی ڕابردوودا زیاتر لەوەی پشکی هەبووە لە بودجە پارە بۆ هەرێمی کوردستان نێردراوە، ئەمە لە کۆبوونەوەی ئەنجوومەنی وەزیرانی عێراق دەخوێنرێتەوە، ڕوونیش نییە هەڵوێستی ئەنجوومەنی وەزیران چۆن دەبێت، ئایا بە ئاسانی تێدەپەڕێت یان هەڵوەستەی لەسەر دەکەن و بابەتەکە گەورە دەکەن و دەیکەنە بیانووێکی تر. دیوانی چاودێریی دارایی ڕاپۆرتێکی ئامادە کردووە و تێیدا بانگەشەی ئەوە دەکات کە هەرێم لە سێ ساڵی ڕابردوودا زیاتر لە پشکی خۆی پارەی وەرگرتووە، لەکاتێکدا بەغدا تەنها لەم ماوەیەدا شەش مووچەی تەواوی فەرمانبەرانی هەرێمی نەناردووە.  پڕۆسە تەکنیکییەکان بەرەو کۆتایی دەچن؛ لیستی مووچەی مانگی یەک بێ کێشەیە و وەزارەتی نەوتیش نووسراوی هەناردەکردنی نەوتی هەرێم بۆ وەزارەتی دارایی دەنێرێت. هەرێمیش ئامادەکاریی کردووە بۆ ڕادەستکردنی 120 ملیار دینارەکەی داهاتی نانەوتیی. پێشبینی دەکرێت لە کۆتایی ئەم هەفتەیەدا تەمویلی مووچە بنێردرێت ئەگەر هیچ بەربەستێکی نوێ دروست نەبێت. ساڵی ڕابردوو هەولێر و بەغدا گەیشتنە ڕێککەوتنێکی نوێ کە تێیدا هەرێمی کوردستان ڕازیی بوو پشکی حکومەتی فیدراڵیی لە داهاتی نانەوتیی لە 50 ملیار دینارەوە بۆ 120 ملیار دینار زیاد بکات؛ لە بەرامبەردا بەغدا بەڵێنی ناردنی بەردەوامی مووچەی فەرمانبەرانی دا. بەڵام دەرکردنی ڕاپۆرتی نوێ لەلایەن دیوانی چاودێرییەوە، زۆرجار وەک ئامرازێکی فشار بۆ دواخستنی شایستە داراییەکان بەکارهێنراوە.

ناوەندی فەلەکناسیی نێودەوڵەتی دەڵێ، بەپێی پێشبینییە فەلەکییەکان، رۆژی پێنجشەممە، 19ی شوباتی 2026، دەبێتە یەکەم رۆژی مانگی رەمەزان، چونکە بینینی مانگ لە ئێوارەی سێشەممە، 17ی شوباتدا "مەحاڵ" دەبێت. بەگوێرەی ناوەندەکە، زۆربەی وڵاتانی ئیسلامی رۆژی سێشەممە، 17ی شوباتی 2026، چاودێریی بینینی مانگ دەکەن، بەڵام بەپێی هەموو پێوەرە فەلەکییەکان، بینینی مانگ لەو رۆژەدا لە تەواوی وڵاتانی عەرەبی و ئیسلامی مەحاڵە، چ بە چاوی ئاسایی بێت یان تەلیسکۆپ. ناوەندی فەلەکناسیی نێودەوڵەتی، هۆکاری نەبینینی مانگ لە 17-2-2026، بۆ ئەوە دەگەڕێنێتەوە کە مانگ پێش خۆرئاوابوون، یان هاوکات لەگەڵ خۆرئاوابووندا ئاوا دەبێت.  بۆ نموونە: -   لە جاکارتا، مانگ 6 خولەک پێش خۆر، ئاوا دەبێت. -   لە ئەبووزەبی، مانگ یەک خولەک پێش خۆر، ئاوا دەبێت. -   لە ریاز، مانگ 42 چرکە پێش خۆر، ئاوا دەبێت. -   لە قاهیرە، مانگ تەنیا 2 خولەک دوای خۆرئاوابوون دەمێنێتەوە، بەڵام لەبەر ئەوەی تەنیا 1.3 پلە لە خۆرەوە دوورە، بینینی مەحاڵە. رۆژی سێشەممە، 17ی شوبات، خۆرگیرانێکی بازنەیی لە باشووری ئەفریقا و جەمسەری باشوور روودەدات، ئەمەش بەڵگەیەکی دیکەیە لەسەر ئەوەی مانگ لەو کاتەدا لەنێوان زەوی و خۆردایە و ناشێت ببینرێت. ناوەندەکە هۆشداری دەدات کە لەوانەیە هەندێک کەس بەهەڵە بانگەشەی بینینی مانگ بکەن، چونکە لەو ئێوارەیەدا هەسارەی ڤینۆس (زەهرە) لە نزیک شوێنی مانگ دەبێت و رەنگە لەگەڵ مانگی نوێ تێکەڵ بکرێت. کەی یەکەم رۆژی رەمەزانە؟ بەهۆی مەحاڵیی بینینی مانگ لە رۆژی سێشەممە، ئەو وڵاتانەی پشت بە بینینی راستەوخۆی مانگ دەبەستن، رۆژی چوارشەممە، 18ی شوبات، وەک تەواوکەری مانگی شەعبان دادەنێن و رۆژی پێنجشەممە، 19ی شوباتی 2026، دەکەنە یەکەم رۆژی رەمەزان. بەڵام ئێوارەی رۆژی چوارشەممە، 18ی شوبات، مانگ بە ئاسانی و بە چاوی ئاسایی لە زۆربەی وڵاتانی ئیسلامی دەبینرێت، چونکە بۆ ماوەیەکی زۆر دوای خۆرئاوابوون لە ئاسماندا دەمێنێتەوە.

بە راستی ناتوانن فرمێسکی کچە شەڕڤان ببینن، بە ناچاری بە زیرەکی دەستکرد دروستیانکردووە. بەشێک لە میدیاکانی سوریا ئەم ڤیدیۆیەیان بڵاوکردووەتەوە کە بە زیرەکی دەستکرد دروستکراوە و گوایە ئەمە کچە شەڕڤانە و بە گریانەوە دەڵێت: هیوام وایە حکومەتی سوریا دەست بەسەر رۆژهەڵاتی فورات بگرێت بۆ ئەوەی لە ئارامیدا بژین. کلیک بکە بۆ بینینى ڤیدیۆکە..