نێچیرڤان بارزانى و ئەردۆغان: ڕێگەچارەی سیاسی بگیرێتە بەر بۆ ڕێگری لە تەشەنەکردنی ململانێکان 

بەڕێوەبەرایەتیی گشتیی کەشناسی و بوومەلەرزانی هەرێمی کوردستان رایگەیاند، پلەکانی گەرما دادەبەزن و باران دەستپێدەکات، هەروەها لە ناوچە سنوورییەکان بەفر دەبارێت. بەڕێوەبەرایەتیی گشتیی کەشناسی و بوومەلەرزەزانی هەرێمی کوردستان ئەمڕۆ هەینی 6ی شوباتی 2026 بڵاویکردەوە، پێشبینی دەکرێت درەنگانی ئەمشەو، هەرێمی کوردستان بکەوێتە ژێر کاریگەریی شەپۆلێکی بەفر و باران، سەرەتا لەکاتەکانی دوای دوای نیوە شەو تا پێش نیوەڕۆی شەممە بارانی پچڕپچڕ دەبێت. کەشناسی ئاماژەی بەوە داوە، لە کاتەکانی پێش نیوە شەو تا پێش بەرەبەیانی یەکشەممە بۆ ماوەیەکی کورت خایەن شێوازی باران بارین دەگۆڕێت بۆ بارانی بەلێزمە لە ناوچەکانی سنوری دهۆک- بەردەڕەش- هەولێر و کۆیە و بەشێک لە سنوری ڕاپەڕین و ئیدارەی سۆران و ئاکرێ ناوچە شاخاوییەکانی ڕۆژهەڵاتی دهۆک هاوکات تێکەڵەی بارینی بەفر و باران دەبێت. بەڕێوەبەرایەتیی گشتیی کەشناسی باسی لەوە کردووە، پلەکانی گەرما زیاتر دادەبەزن و بەفر لە ناوچە سنوورییەکان دەبارێت. بە گوێرەی راپۆرتی بەڕێوەبەرایەتی گشتیی کەشناسی، کەشى پێشبینیکراوى 48 کاتژمێرى داهاتوو بەمشێوەیە دەبێت: ئەمڕۆ هەینی 6ـی شوباتی 2026 کەش/ ئاسمان نیمچە هەور دەبێت لە ئێوارەدا دەگۆڕێت بۆ هەوری تەواو . لە کاتەکانی درەنگانی شەو نمە باران و بارانی مامناوەند دەبارێت کاریگەری دابارین بۆ ئەمشەو زیاتر لە ناوچەکانی باکوور و ڕۆژهەلاتی هەرێم دەبێت پاشان بۆ ڕۆژی شەممە باران بارین لە زۆربەی ناوچەکان دەبێت , هەروەها لە ناوچە شاخاوییە سنووریەکان بەفر بارین دەبێت . خێراى با / لەسەرخۆ – مامناوەند ( 10 – 20) کم/ک. ئاراستەی با / باشووری خۆرهەلات دەبێت مەوداى بینین / لەنێوان ( 8-10 ) کم دەبێت . پلەکانی گەرما / نزیک دەبێتەوە لە تۆمارەکانی دوێنێ , وەک لە خوارەوە ئاماژەیان پێدراوە : هەولێر 15پلەی سیلیزی پیرمام 10 پلەی سیلیزی سۆران 11 پلەی سیلیزی حاجی ئۆمەران 4 پلەی سیلیزی سلێمانی 14 پلەی سیلیزی چەمچەماڵ 15 پلەی سیلیزی دهۆک 15 پلەی سیلیزی زاخۆ 16 پلەی سیلیزی هەڵەبجە : 14 پلەی سیلیزی گەرمیان : 17 پلەی سیلیزی کەشی پێشبینیکراوی سبەى شەممە 7ـی شوباتی 2026 بەمشێوەیە دەبێت: کەش/ ئاسمان بە گشتی هەوری باراناوی دەبێت , لە زۆربەی ناوچەکان نمە باران و بارانی مامناوەند بە پچڕپچڕی دەبارێت هەروەها لە ناوچە سنوورییەکان بەفر بارین دەبێت . لە شەودا کاریگەری باران زیاتر دەبێت کە هەندێک کات بە شێوەی لێزمە باران دەبێت . خێراى با / مامناوەند ( 15 – 25) کم/ک. ئاراستەی با / باشووری خۆرهەلات مەوداى بینین / لەنێوان ( 7 – 9 ) کم دەبێت. لەکات و شوێنی دابارین لەنێوان ( 4- 6 ) کم دەبێت پلەکانی گەرما / بە نزیکی 2 تـــــا 4 پلە نزمتر دەبێت بەراورد بە تۆمارکراوەکانی ئەمڕۆ وەک لە خوارەوە ئاماژەیان پێدراوە. بەرزترین پلەکانی گەرمای پێشبینیکراو بە پلەی سیلیزی : هەولێر :13 پلەی سیلیزی پیرمام 8 پلەی سیلیزی سۆران 8 پلەی سیلیزی حاجی ئۆمەران 1 پلەی سیلیزی سلێمانی 11 پلەی سیلیزی چەمچەماڵ 13 پلەی سیلیزی دهۆک 12پلەی سیلیزی زاخۆ 14 پلەی سیلیزی هەڵەبجە : 11 پلەی سیلیزی گەرمیان : 14 پلەی سیلیزی

سەبارەت بە نەبوونی پارە بۆ مووچەی مانگی داهاتوو، وەزارەتی دارایی عێراق بە فەرمی وەڵامی ئەو دەنگۆیانە دەداتەوە، کە لە سۆشیاڵ میدیا و بەشێک لە دەزگاکانی ڕاگەیاندن بڵاو کراونەتەوە و دەڵێت: "هەموو ئەم هەواڵانە دوورن لە ڕاستییەوە و خەزینەی دەوڵەت پڕە لە پارە". وەزارەتی دارایی عێراق لە بەیاننامەیەکی فەرمیدا ڕایگەیاند، هەموو ئەو هەواڵانەی باس لە کەمیی پارەی نەختینە یاخود نەبوونی پارە بۆ مووچەی مانگی داهاتوو دەکەن، هیچ بنەمایەکی زانستی و ڕاستییان نییە. هەر لە بەیاننامەکەدا، وەزارەتی دارایی عێراق هاووڵاتییان دڵنیا دەکاتەوە کە هەموو شایستە داراییەکانی فەرمانبەران، خانەنشینان و تۆڕی پاراستنی کۆمەڵایەتی بە تەواوی دابین کراوە و دابەشکردنی مووچە لە کاتی دیاریکراوی خۆیدا و بەبێ هیچ دواکەوتنێک خەرج دەکرێت. لە کۆتایی بەیاننامەکەیدا، وەزارەتی دارایی هۆشداریی دا لەوەی کە هەر لایەن یان کەسێک بە مەبەستی شڵەژانی ڕای گشتی، هەواڵی ناڕاست بڵاو بکاتەوە، ڕووبەڕووی لێپرسینەوەی یاسایی دەبێتەوە؛ داواشی لە هاووڵاتییان و دەزگاکانی ڕاگەیاندن کرد بۆ دەستکەوتنی زانیاریی دروست سەبارەت بەم بابەتە، تەنیا پشت بە سەرچاوە فەرمییەکان ببەستن.

ناوەندی راگەیاندنی هێزەكانی سوریای دیموكرات دەڵێت، مەزڵوم عەبدی، فەرماندەی گشتی هێزەکانمان، کۆبونەوەیەکی فەرمی لە شاری هەولێری پایتەختی هەرێمی کوردستان، لەگەڵ جان نویل بارۆ، وەزیری دەرەوەی فەرەنسا ئەنجامداوە، بە بەشداری رۆهڵات عەفرین، فەرماندەی یەکینەکانی پاراستنی ژنان (یەپەژە) و ئیلهام ئەحمەد هاوسەرۆکی فەرمانگەی پەیوەندییەکانی دەرەوەی ئیدارەی خۆسەر. لە كۆبونەوەكەدا باسیان لە رێگاو میکانیزمەکانی جێبەجێکردنی رێککەوتنی 29ی كانوونی دووەم کردووەو جەختیان لە پێویستی جێبەجێکردنی كردووە بەشێوەیەكی تەواوەتی.  لەگەڵ گفتوگردن لەبارەی بەردەوامی هەوڵە هاوبەشەکان لە روبەڕوبوونەوەی داعش و زامنكردنی پاراستن و ئاسایشی دامەزراوەکانی دەستبەسەركردنی چەکدارانی داعش و کەسوکارەکانیان. هەر لەكۆبونەوەكەدا، باس لە گرنگی پاراستنی تایبەتمەندی ناوچە کوردییەكان و پاراستنی مافەکانی گەلی کورد لە سوریا کرا، وێڕای لە یەکخستنی هێزە سەربازی و ئەمنییەکان بە هەموو وردەکارییەکانییەوە، بە یەکینەکانی پاراستنی ژنانیشەوە، بە شێوەیەک کە خزمەت بە سەقامگیری و ئاسایشی سەرتاسەری ناوچەکە بکات. لای خۆیەوە، وەزیری دەرەوەی فەرەنسا پاڵپشتی وڵاتەکەی بۆ جێبەجێکردنی رێککەوتنەکە دووپات کردەووتەوە، جەختی لەسەر گرنگی ئەم قۆناغە کردەوە لە پتەوکردنی سەقامگیری و بەردەوامیی شەڕی دژی تیرۆر. هاوكات سەرکردایەتی هێزەکانی سوریای دیموکرات پابەندبوونی خۆی بە جێبەجێکردنی رێککەوتنی 29ی كانوونی دووەم بەردەوامبوونی هەوڵەکانی بۆ بەرەنگاربوونەوەی داعش و دەستەبەرکردنی ئاسایشی ئەو دامەزراوانەی کە چەکدارانی داعش و خێزانەکانیان راگیراون دووپاتکردەوە. پێداگریشی لەسەر پێویستی گەڕانەوەی ئاوارەكان كردووە بۆ ناوچەكانی خۆیان بە تایبەت لە عەفرین و سەرێ‌ كانی، لەگەڵ بەشداری چالاك لەسەر ئاستی نیشتمانی بۆ گەیشتن بە چارەسەرێكی سیاسی گشتگیر كە زامنی مافەكانی تەواوی پێكهاتەكانی گەلی سوریا بكات. فەرماندەی گشتی هێزەكانی سوریای دیموكرات ستایشی رۆڵی ئەرێنی فەرەنسای کردووە لەم قۆناغەدا، بە لەبەرچاوگرتنی کاریگەرییەکانی لەسەر پشتیوانیکردن لە هەوڵەکانی ئاشتی و سەقامگیری.

وەزارەتی دارایی هەرێمی کوردستان داهاتی ناوخۆی ڕادەستی بەغدا کرد و بڕیارە لە ناوەڕاستی هەفتەی داهاتووەوە مووچەی مانگی یەک ڕەوانەی هەولێر بکرێت. حکومەتی هەرێمی کوردستان بڕی 120 ملیار دیناری داهاتی ناوخۆی بە کاش ڕادەستی لقی هەولێری بانکی ناوەندیی عێراق کرد، بەمەش سەرجەم پابەندییە داراییەکانی جێبەجێ کردووە و هیچ بیانوویەک بۆ بەغدا نەماوەتەوە.  بەپێی زانیارییەکان، ناوەڕاستی هەفتەی داهاتوو (لە نێوان دووشەممە تاوەکو چوارشەممە) پارەی مووچە لە بەغداوە دەگات و وەزارەتی دارایی هەرێم یەکسەر دەست بە دابەشکردنی دەکات، کە بڕیارە لە ماوەی سێ بۆ چوار ڕۆژدا مووچەی سەرجەم مووچەخۆران دابەش بکرێت. وەزارەتی دارایی هەرێمی کوردستان سەبارەت بە میکانیزمی دابەشکردن و پڕۆژەی هەژماری من ڕایگەیاند: ئەم مانگەش مووچە بە دوو لیستی کاش و 'هەژماری من' دابەش دەکرێت. لەسەر بڕیارەکەمان سوورین؛ هەر مووچەخۆرێک فۆرمی 'هەژماری من'ـی پڕنەکردبێتەوە، مووچەکەی ڕادەگیرێت تاوەکو خۆی تۆمار دەکات، چونکە ئەم مانگە دوایین دەرفەتە. لەبارەی وادەی ناردنی مووچە مووچەخۆرانی هەرێمی کوردستان، بەرپرسێکی باڵای کورد لە بەغدا بە ئاڤای ڕاگەیاند، بەدڵنیاییەوە ناوەڕاستی هەفتەی داهاتوو پارە دەنێردرێت بەڵام ڕۆژەکەی دیار نییە دووشەممە، سێشەممە یان چوارشەممە دەبێت. ئەم مانگەش هاوشێوەی مانگەکانی ڕابردوو دوو لیستی مووچە بڵاودەکرێنەوە، بە کاش و لەڕێگەی هەژماری من. هەر مووچەخۆرێک فۆرمی هەژماری منی پڕنەکردبێتەوە ئەم مانگە مووچەی ڕادەگیرێت تا خۆی تۆمار دەکات، کەی فۆرمی پڕکردەوە ئەوکات مووچەی پێدەدرێت. بەپێی زانیارییەکانی ئاڤا تاوەکو ئێستا دەیان هەزار مووچەخۆر ماون فۆرمی هەژماری من پڕبکەنەوە. ئەم بڕیاری ڕاگرتنی مووچەیە کەمئەندامان و خاوەن پێداویستییە تایبەتەکان، کەسوکاری شەهیدان، زیندانیانی سیاسی و فەرمانبەرانی گرێبەست ناگرێتەوە، چونکە ئەوان بە میکانیزمێکی دیکە هەژماریان بۆ پڕ دەکرێتەوە.

سەرەتای هەفتەی داهاتوو، سەرۆکی هەرێمی کوردستان، دەچێتە بەغدا و بەشداریی کۆبوونەوەی هاوپەیمانیی ئیدارەی دەوڵەت دەکات. پێنجشەممە، 5ـی شوباتی 2026، ئەندامێکی شاندی چوارچێوەی هەماهەنگی بۆ هەرێمی کوردستان، بە کوردستان24ـی راگەیاند، رۆژی یەکشەممەی داهاتوو، بە ئامادەبوونی نێچیرڤان بارزانی، سەرۆکی هەرێمی کوردستان، کۆبوونەوەی هاوپەیمانیی ئیدارەی دەوڵەت بەڕێوە دەچێت. ئەو ئەندامەی چوارچێوەی هەماهەنگی ئاماژەی بەوە دا، هەمان رۆژ پەرلەمانی عێراق کۆدەبێتەوە و سەرۆککۆمار هەڵدەبژیردرێت، چوارچێوەی هەماهەنگیی بە فەرمی ئەندام پەرلەمانەکانی خۆی ئاگادارکردووەتەوە، ئەگەر رێککەوتن نەکرێت، سەرپشکن لەوەی دەنگ بە کام کاندید دەدەن. لە بارەی کاندیدکردنی مالیکی بۆ پۆستی سەرۆکی وەزیران، ئەو ئەندامەی شاندی چوارچێوەی هەماهەنگی گوتی: چوارچێوەکە رژدە لەسەر کاندیدکردنی نووری مالیکی، لە دوا کۆبوونەوەدا ئەو بڕیاری کۆتایی لە بارەی ئەو پرسە دراوە.

بورهان رەشەی گوڵە سەرۆکی تیمی پارێزەرانی لاهور شێخ جەنگی و هاوڕێکانی، زانیارى نوێ لەبارەی دۆسیەکەی لاهور شێخ جەنگی دەخاتەڕوو.  سەرۆکی تیمی پارێزەرانی لاهور شێخ جەنگی وتى: دوێنێ دۆسیەی لاهور شێخ جەنگی بە فەرمی گەیشتە دادگای تەمیز لە هەولێر.    دۆسیەکە بۆیە رەوانەی دادگای تەمیزی هەولێر کراوە چونکە تانەمان لە وەرگرتنی گوتەی لاهور شێخ جەنگی داوە. کلیک بکە بۆ بینینى ڤیدیۆکەى  

 پێشەوا هەورامانی، گوتەبێژی حکومەتی هەرێمی کوردستان، وەڵامی محەممەد حەلبوسی، سەرۆکی حزبی تەقەدومی دایەوە.  لە چاوپێکەوتنێکدا حەلبوسی دەڵێت: ئەگەر ژیانیشمی لەسەر دانێم ناچمە هەولێر و دەبێت ئەو تێڕوانییە خۆبەزلزانییەم بگاتە ئاستی واقیع.  پێشەوا هەورامانی لە وەڵامدا ئەمەی لە تۆڕی کۆمەڵایەتی ئێکس نوسیووە: هەولێر پێشوازیت لێناکات. پێشەوا هەورامانی، وتەبێژی حكومەتی هەرێمى كوردستان، لە وەڵامی محمەد حەلبوسی سەرۆكی حزبی تەقەدوم-دا دەڵێت، هەولێر پێشوازی لە سەردانەکەتان ناکات، چونکە لێرە شوێنێک نییە بۆ كەسانێك چاكەیان لەبەرچاو نەبێت. هەورامانی لە سەكۆی "ئێكس" نوسیویەتی: تۆ نوێنەرایەتی ئەو ئایدۆلۆژیای شۆڤێنیستیە دەکەیت کە پێویستە لێپرسینەوەی یاسایی لەگەڵ بكرێت لەسەر بۆ ئەو ملیۆنەها دۆلارەی لە ڕێگەی گەندەڵیەوە بەدەستت هێناوە، بە قۆستنەوەی خوێن و ئارەقەی گەلی عێراق، بەردەوامی بوونی کەسانی وەک ئێوە بەداخەوە ئەوە دووپات دەکاتەوە کە شۆڤێنیزم هێشتا لە عێراقدا هەڵنەوەریووە. پێویستە پەند و وانە لە مێژوووە وەربگریت؛ هەرێمی کوردستان بەرهەمی قوربانیدانێكی بێئەندازەیەو تۆ زۆر لەوە بێبایەخ تری سنورێک بۆ ئیرادەی دابنێیت. پێشتر حەلبوسی لە چاوپێكەوتنێكی تەلەفیزیۆنیدا رایگەیاند: هەرگیز سەردانی هەولێر ناكەم و پێویستە ئەو تێڕوانە خۆبەلزانیەش بگاتە ئاستێكی واقیعی.

کەشى پێشبینیکراوى 48 کاتژمێرى داهاتوو ئەمڕۆ پێنج شەممە   5-2- 2026  کەش /ئاسمان بەگشتی نیمچە هەور دەبێت.   خێراى با / لەسەرخۆ ( 5 – 15 ) کم/ک. ئاراستەی با /  باشووری خۆرهەڵات مەوداى بینین / لە نێوان  ( 7 – 9 ) کم دەبێت.  پلەکانی گەرما /  بەگشتی بەرزترین پلەی گەرما کەمێک نزم  دەبێتەوە بە (1- 2 ) پلەی سیلیزی بە بەراورد بە پلەی دوێنێ ، وەک لە خوارەوە ئاماژەى پێدراوە.  هەولێر 14پلەی سیلیزی  پیرمام 9پلەی سیلیزی سۆران 8 پلەی سیلیزی  حاجی ئۆمەران 1 پلەی سیلیزی  سلێمانی 9 پلەی سیلیزی چەمچەماڵ 12 پلەی سیلیزی دهۆک 12 پلەی سیلیزی زاخۆ 13 پلەی سیلیزی  هەڵەبجە : 13 پلەی سیلیزی گەرمیان  : 15 پلەی سیلیزی سبەى هەینی   6-2- 2026   کەش/ ئاسمان  نیمچە هەور دەبێت لەکاتەکانی ئێوارە بۆ هەوری تەواو دەگۆڕێت , لەئەنجامی کاریگەری نزمە پەستانێکی باکووری دەریای ناوەراست شەپۆڵێکی تری نمە باران و بەفر لەسەرەتای هەفتەی داهاتوو ناوچەکەمان دەگرێتەوە بۆیە لەکاتەکانی درەنگانی شەو نمە باران ولەگەل بەفرێکی کەم سەرەتا لەناوچە شاخاوییە سنووریەکانی رۆژ هەلات و پارێزگای سلێمانی دەست پێ دەکات پاشان بۆ کاتەکانی  رۆژی شەممە کاریگەری  درێژ دەبێتەوە بۆ زۆربەی ناوچەکانی هەرێم .  خێراى با / لەسەرخۆ – مام ناوەند  ( 10 – 25) کم/ک.  ئاراستەی با /  باشووری  خۆرهەلات مەوداى بینین /  لەنێوان ( 7– 9) کم دەبێت. لەکات و شوێنی دابارین لەنێوان ( 4- 6 ) کم دەبێت پلەکانی گەرما / بەرزترین پلەکانی گەرمای نزیک دەبێتەوە لە تۆمارکراوەکانی ئەمڕۆ وەک لە خوارەوە ئاماژەیان پێدراوە. بەرزترین پلەکانی گەرمای پێشبینیکراو بە پلەی سیلیزی هەولێر :15 پلەی سیلیزی پیرمام 11 پلەی سیلیزی سۆران 8 پلەی سیلیزی  حاجی ئۆمەران 1 پلەی سیلیزی  سلێمانی 11 پلەی سیلیزی چەمچەماڵ 13 پلەی سیلیزی دهۆک 13پلەی سیلیزی زاخۆ 14 پلەی سیلیزی  هەڵەبجە : 14 پلەی سیلیزی گەرمیان  : 16 پلەی سیلیزی

وەزارەتى دارایی و ئابووریی هەرێمى کوردستان، ڕایگەیاند، ڕۆژی پێنجشەممە ڕێکەوتی 5ـی شوباتى 2026، بڕى 120 ملیار دینارى وەک داهاتى نانەوتیی هەرێمى کوردستان بۆ مانگى کانوونى دووەمی ئەمساڵ ڕادەستى حکومەتى فیدراڵ کرا. بەگوێرەى ڕاگەیێندراوە فەرمییەکەی وەزارەتى دارایی، ئەم بڕە پارەیە بەشێوەى "کاش" خراوەتە سەر هەژمارى بانکیى وەزارەتى دارایی حکومەتى فیدڕاڵ. پڕۆسەى گواستنەوە و تەمویلکردنى پارەکە لە لقی هەولێرى بانکی ناوەندیى عێراق ئەنجامدراوە. دواى ئەوەى سەرلەبەیانى ئەمڕۆ، پارێزگاى سلێمانى داهاتى نانەوتى پارێزگاکەى کە 48 ملیار دینار بوو ڕەوانەى هەولێرى کرد، وەزارەتى دارایی هەرێمى کوردستان، پڕۆسەى تەواوکارى پارەکەى لە داهاتى نانەوتى هەریەک لە پارێزگاکانى هەولێر و دهۆک، کە 72 ملیار دینارە ئەنجامدا و ئێستا تەواوى پارەکە کە 120 ملیار دینارە، خرایە سەر هەژمارى دارایی وەزارەتى دارایی عێراق. بۆ تەمویلکردنی مووچەی مانگی 1ـی 2026، پێویستە حکومەتی هەرێمی کوردستان بڕی 120 ملیار دینار وەک داهاتی ناوخۆ بنێرێت بۆ حکومەتی فیدراڵی لە بەغداد. لەو چوارچێوەیەدا، بڕی 48 ملیار دینار لەلایەن پارێزگای سلێمانییەوە دابینکراوە، بڕی 72 ملیار دیناری دیکەش لەلایەن پارێزگاکانی هەولێر و دهۆکەوە دابین دەکرێت تاوەکو کۆی بڕی پێویست بۆ خەرجکردنی مووچەی فەرمانبەران تەواو بکرێت.

ئەمڕۆ پێنجشەممە، 5ـی شوباتی 2026، بە ئامادەبوونی سەرۆک بارزانی و بە بەشداریی 800 پزیشک و پسپۆڕی ناوخۆیی و نێودەوڵەتی، 11ـەمین کۆنگرەی تەندروستیی میزۆپۆتامیا لە هەولێر دەستیپێکرد. لە کۆنگرەکەدا، سەرۆک بارزانی گوتارێکی پێشکەشی ئامادەبووان کرد.   بەشێک لە قسەکانی سەرۆک بارزانی: -  دەمەوێت بڵێم، دڵ و دەرگای هەولێر هەموو کاتێک بۆ ئێوەی پزیشکان و ئەم جۆرە چالاکییانە کراوەیە. ژمارەیەکی زۆری پزیشکان لە هەر چوار پارچەی کوردستانەوە ئەمڕۆ لێرەن، ئەمە جێی ئومێد و شانازییە. ئەم جۆرە چالاکییانە زۆر بەبەهان. ئاڵوگۆڕکردنی ئەو زانست و ئەزموونە، خزمەتێکی گەورە بە گەلەکەمان دەکات. - ئەگەر دەرفەت بڕەخسێت بۆ تاکی کورد، تاکی کورد کەمتر نییە لە خەڵکی تر. پرۆفیسۆر و زانای زۆر گەورە هەڵکەوتوون و ئێمە شانازییان پێوە دەکەین. - خەریک بوو کارەساتێکی گەورە لە رۆژئاوای کوردستان روو بدات. ترسی گەورەی من ئەوە بوو، ببێتە شەڕی کورد و عەرەب. بە درێژایی مێژوو، کورد دەستپێشخەریی هیچ شەڕێکی نەکردووە، بەڵکوو شەڕەکەی لە دژی زۆردار بووە، نەک لە دژی میللەت. - ئەوەی پێمان کرا بۆ ڕۆژئاوای کوردستان کردمان و پێیەوە سەربەرزین. - هەلومەرجی ئەمجارە جیاواز بوو لەگەڵ ساڵی 2014 کاتێک هێزی پێشمەرگەمان ناردە کۆبانێ، ئەمجارە پێویستی بەوە بوو ئاگرەکە بکوژێنینەوە. سوپاس بۆ خوا شەڕەکە نەبووە شەڕی کورد و عەرەب، شتی ناخۆش رووی داوە، بەڵام دەکرا شتی گەورەتر ڕوو بدات. - ئەگەر ئێمە ئیرادەمان هەبێت و بڕوامان بە دۆزی میللەتەکەمان هەبێت، هەمیشە دۆستمان هەیە؛ بەڵام ئەگەر ئیرادەمان نەبێت و بڕوامان بە دۆزی گەلەکەمان نەبێت، کەس دۆستی ئێمە نییە. - سوپاسی خەڵکی هەرێمی کوردستان و دەزگای خێرخوازیی بارزانی و هەموو ئەو ڕێکخراو و کەسایەتی و میدیایانە دەکەم کە کۆمەک و هاوکارییان بۆ خوشک و برایانمان لە رۆژئاوای کوردستان کۆکردەوە. - من ئومێدەوارم ئەو یەکێتییەی لەسەر ئاستی نەتەوەیی بینیمان، ببێتە بنەمایەک بۆ هەموو ڕووداوێکی داهاتوو. ئێمە نابێت بیر لە شەڕ بکەینەوە، بەڵام لە هەمان کاتیشدا، زۆری زۆردارانیش قبووڵ ناکەین. - سەبارەت بە پڕۆسەی ئاشتی لە تورکیا، لە یەکەم رۆژەوە ئێمە پشتیوانیمان لە پڕۆسەکە کردووە، ئومێدەوارین بگاتە ئەنجامێک کە خێری هەموو لایەکی تێدا بێت. - هەوڵی چارەسەرکردنی گیروگرفتەکانی بەردەم پێکهێنانی حکوومەتی هەرێمی کوردستان دەدەین. ئەوەی پێشمان بکرێت بۆ برادەرانمان لە بەغدا بۆ پێکهێنانی حکوومەتی نوێ، ئامادەین پێشکەشی بکەین. بۆ ئەوەی زوو لەم قەیرانە دەربچین، هەم لە هەرێمی کوردستان و هەم لە عێراق؛ بەڵام گرفت زۆرن. - دۆخی ناوچەکە ئاڵۆز بووە؛ هیوادارم وڵاتان بە دیالۆگ کێشەکانیان چارەسەر بکەن و شەڕ لە نێوان هیچ لایەکدا روو نەدات، چونکە شەڕ لە بەرژەوەندیی هیچ لایەکدا نییە و زیان بە هەمووان دەگەیەنێت.

پارێزگاری حەسەکە، نورەدین عیسا ئەحمەد لە پەیامەکەیدا بۆ خەڵکی ناوچەکە وتی: "ئێمە ئەم ڕۆژە لە تەواوی گەلەکەمان چ لە ناوەوە و چ لە دەرەوە، بنەماڵەی شەهیدان، هەڤاڵانی بریندارمان و ئەوانەی لە سەنگەرەکاندان پیرۆز دەکەین." نوره‌دین عیسا ئه‌حمه‌د له‌ سه‌ره‌تای شۆڕشی سوریاوه‌ له‌ بواری سه‌ربازی و به‌رگری له‌ ناوچه‌كه‌دا كاریكردووه‌، یه‌كێك بووه‌ له‌ دامه‌زرێنه‌رانی هێزه‌كانی سوریای دیموكرات (هه‌سه‌ده‌)، لە ئێستادا وەک پارێزگاری حەسەکە دەستبەکاربوو..  کلیک بکە بۆ بینینى ڤیدیۆکە. پارێزگار نورەدین ئەحمەد پەیامێکی دایە ڕاگەیاندنەکان و وتی: "ئێمە ئەم ساتە و ئەم کاتەی ئێستا تیایدا دەژین، لە هەموو خەڵکی ئامادەبوو، بنەماڵەی شەهیدان، هەڤاڵانی بریندارمان و ئەوانەی لە سەنگەرەکاندان پیرۆز دەکەین، ئەم دەستکەوتە لە هەمووان پیرۆز دەکەین. ئەمە یەکەم جارە پارێزگاری پارێزگای حەسەکە کەسێکی کورد بێت. ئەمەش بە ڕەنجی شەهیدان، وڵاتپارێزان و گەلەکەمان لە ناوەوە و دەرەوە هاتە دی، کە ساڵانێکە بۆ ئەم ڕۆژە تێکۆشانیان کردووە. ئێمە جارێکی دیکە ئەم ڕۆژە لە هەموو بنەماڵەی شەهیدان، گەلەکەمان، هەموو پێکهاتەکانی پارێزگای حەسەکە، بە کورد، عەرەب، سوریان، کریستیان و ئێزدییەکانییەوە پیرۆز دەکەین کە ١٤ ساڵە ڕەنجیان داوە.  ئێمە لەسەر یەکێتی و هاوپشتیی پێکهاتەکان کار دەکەین. دەزگاکانمان بۆ خزمەتی گەل بەهێز دەکەین."  دوای ئەوەی پارێزگار پەیامەکەی پێشکەش کرد، بەرەو شوێنی خۆی لە شارەکە بەڕێکەوت.  نورەدین عیسا ئەندامی سەرکردایەتیی هێزەکانی سووریا دیموکرات بوو، پاش ڕێککەوتنی هەسەدە و دیمەشق، وەک بەربژێری پۆستی پارێزگاری حەسەکە بەربژێر کرا. ژمارەیەکی زۆر لە دانیشتووانی حەسەکە، پێشوازییان لە نورەدین عیسا کرد، پاش دەستبەکاربوونی وەک پارێزگاری حەسەکە.

سەرچاوەیەک لە وەزارەتی دارایی هەرێمی کوردستان رایگەیاند، سبەی رێکارەکانی ناردنی داهاتی نانەوتی بۆ سەر هەژماری وەزارەتی دارایی عێراق دەستپێدەکات و هەفتەی داهاتووش بەغدا مووچەی مانگی کانوونی دووەمی 2026ی فەرمانبەرانی هەرێمی کوردستان دەنێرێت. چوارشەممە 4-2-2026 سەرچاوەیەک لە وەزارەتیی دارایی هەرێمی کوردستان بە رووداوی راگەیاند، سبەی پێنجشەممە دەست بە رێکارەکانی ناردنی 120 ملیار دینار داهاتی نانەوتی هەرێمی کوردستان بۆ سەر هەژماری وەزارەتی دارایی عێراق دەستپێدەکات، ئەگەر فریاکەوتن پارەکە دەنێرن، ئەگەرنا ناردنی پارەکە دەکەوێتە یەکشەممەی داهاتوو. بە گوتەی ئەو سەرچاوەیە، دوای ناردنی 120 ملیار دینارەکە، بەغدا دەست بە رێکارەکانی خەرجکردنی مووچەی مانگی یەک دەکات و هەفتەی داهاتوو پارەکە دەنێرێت. 35 رۆژ لە ساڵی نوێ تێپەڕیوە و تاوەکو ئێستا فەرمانبەرانی هەرێمی کوردستان مووچەی مانگی کانوونی دووەمیان وەرنەگرتووە، ئەمە لە کاتێکدایە پێشتر حکومەتی عێراق مووچەی مانگی یەکی ‌هێزە ئەمنی و سەربازییەکانی داوە، لە پێنجشەممەی رابردووشەوە دەستی بە خەرجکردنی مووچەی فەرمانبەرانی مەدەنی بۆ مانگی یەک کرد. دوێنێ سێشەممە هەڵکەوت عەزیز، بەرپرسی نووسینگەی رووداو لە بە‌غدا رایگەیاند، خالید شوانی، وەزیری دادی عێراق پێیراگەیاندووە، قسەی لەگەڵ تەیف سامی، وەزیری دارایی عێراق کردووە لەبارەی مووچەی کانوونی دووەمی 2026ی فەرمانبەرانی هەرێمی کوردستان؛ پێیگوتووە، هیچ کێشەیەک نییە، چاوەڕێی ئەوە دەکەن حکومەتی هەرێمی کوردستان پابەندییەکانی جێبەجێ بکات و دوای ناردنی 120 ملیار دینارەکە، مووچەی مانگی یەک دەنێرن.   رۆژی سێشەممە 27ی کانوونی دووەمی 2026 لیستی مووچەی مانگی کانوونی دووەمی فەرمانبەران و مووچەخۆرانی هەرێمی کوردستان لەلایەن تیمی تەکنیکی وەزارەتی دارایی و ئابووری هەرێمی کوردستانەوە رەوانەی بەغدا کرا و رۆژی دواتر رادەستی فەرمانگەی ژمێریاری وەزارەتی دارایی حکومەتی فیدراڵ کرا. دوایین مووچەی فەرمانبەرانی هەرێمی کوردستان لە 29ی کانوونی یەکەمی 2025 دابەشکرا، کە مووچەی مانگی تشرینی یەکەمی 2025 بوو.

سەرۆکی کۆمیسیۆنی فریاگوزاری و بووژانەوەی چەمچەماڵ رایگەیاند، دوای خەرجکردنی سێ هەزار و 257 چەک بۆ زیانلێکەوتووانی لافاوەکە، زیاتر لە 8.7 ملیار دینار لە هاوکارییەکان ماوەتەوە کە بۆ جێبەجێکردنی پڕۆژەی پێویست لە سنوورەکە خەرج دەکرێ. ئەمڕۆ چوارشەممە 04-02-2026، بۆردی چاودێری و هاوکاریی زیانلێکەوتووانی لافاوەکەی چەمچەماڵ کۆبووەوە. دواتر حاکم ئەحمەد ئەنوەر، سەرۆکی بۆردەکە لە کۆنفرانسێکی رۆژنامەڤانیدا وردەکاریی کۆبوونەوەکەی خستەڕوو. حاکم ئەحمەد ئەنوەر رایگەیاند، کۆبوونەوەکە تایبەت بوو بە خستنەڕووی راپۆرتی سەرجەم ئەو کارانەی تاوەکو ئێستا بۆ قەرەبووی زیانەکانی لافاوەکەی چەمچەماڵ کراوە. بەگوتەی سەرۆکی بۆردی چاودێری و هاوکاریی زیانلێکەوتووانی چەمچەماڵ، پلانێک هەیە لە داهاتووشدا بەو پارەیەی دوای قەرەبووی زیانلێکەوتووان ماوەتەوە، ژمارەیەک پڕۆژەی تایبەت بە دوورخستنەوەی مەترسیی لافاو لە سنوورەکە جێبەجێ بکرێن. لە کۆنفرانسە رۆژنامەڤانییەکەدا، عەتا محەممەد، سەرۆکی کۆمیسیۆنی فریاگوزاری و بووژانەوەی چەمچەماڵ داتای تایبەت بە هاوکارییەکانی زیانلێکەوتووانی لافاوەکەی خستەڕوو و گوتی، بەگشتی  14 ملیار و 500 ملیۆن دینار بۆ زیانلێکەوتووانی لافاوەکەی چەمچەماڵ کۆکراوەتەوە.  وەک عەتا محەممەد دەڵێت، تاوەکو ئێستا سێ هەزار و 257 چەک بۆ زیانەکانی نێوماڵ، بیناسازی، ئۆتۆمبێلەکان، دووکان و شوێنە بازرگانییەکان خەرج کراوە. سەرۆکی کۆمیسیۆنی فریاگوزاری و بووژانەوەی چەمچەماڵ باسی لەوە کرد، دوای خەرجکردنی چەکەکان، ''8 ملیار و 758 ملیۆن و 728 هەزار و 250 دینار ماوەتەوە و خراوەتە سەر هەژماری بانکی چەرموو.'' عەتا محەممەد ئاماژەی بە چۆنیێتیی خەرجکردنی ئەو بڕە پارەیە کرد کە لە هاوکارییەکان ماوەتەوە و گوتی، لیژنەیەکی ''بچووککراوەی جێبەجێکار'' بە سەرپەرشتیی قایمقامی قەزای چەمچەماڵ و ئەندامێتیی سەرۆکشارەوانییەکانی چەمچەماڵ و شۆڕش، هەروەها بەڕێوەبەرانی ناحیەکانی تەکیە و ئاخجەلەر پێکدەهێنرێت و ئەوان پێشنیازی جێبەجێکردنی ئەو پڕۆژانە دەکەن، کە بۆ سنوورەکە پێویستە. سەرۆکی کۆمیسیۆنی فریاگوزاری و بووژانەوەی چەمچەماڵ جەختی لەوە کردەوە، پڕۆژەکانی تایبەت بە دوورخستنەوەی مەترسییەکانی لافاو لە سنوورەکە لەپێشینە دەبن، ''دواتر پڕۆژەکان دەخرێنە بەردەم جێگری سەرۆکوەزیران بۆ پەسندکردن و لیژنەکەش میکانیزمێک بۆ جێبەجێکردنیان دادەنێت.'' بەهۆی بارانبارینەوە لە 9ـی کانوونی یەکەمی پار لە بەشێکی باشووری کوردستان بەتایبەتی لە سنووری چەمچەماڵ لافاو دروستبوو. بەگوێرەی دوایین ئاماری ناوەندی هەماهەنگی قەیرانەکان، بەهۆی لافاوەکەوە 5 کەس خنکان و 19 کەسیش بریندار بوون؛ هەروەها 394 هەزار و 900 سەر ئاژەڵ، ماسی و پەلەوەر لەنێوچوون و 2 هەزار و 225 ماڵ، 202 ئۆتۆمبێل، 215 دووکان و شوێنکار و 534 پڕۆژەش زیانیان بەرکەوت.

مەسرور بارزانی رایگەیاند، کاندیدی سەرۆککۆمار دەبێت لەلایەن هەموو خەڵکی کوردستانەوە قبووڵکراو بێت و باشترین میکانیزم ئەوەیە کاندیدی سەرۆککۆمار لە پەرلەمان یەکلایی بکرێتەوە و بە دەنگی زۆرینە دیاری بکرێت. چوارشەممە 4ـی شوباتی 2026، مەسرور بارزانی، سەرۆکی حکوومەتی هەرێمی کوردستان لە میانی سەردانەکەیدا بۆ ئیمارات و لە بەشێک لە چاوپێکەوتنەکەی لەگەڵ کوردستان24، کە بڕیارە ئەمشەو لە کاتژمێر 8:00 تەواوی چاوپێکەوتنەکەی پەخشبکرێت، لەبارەی پۆستی سەرۆککۆمار رایگەیاند: تا ئێستا هیچ رێککەوتنێک نەکراوە، بەڵام جەختی کردەوە، کاندیدی سەرۆککۆمار دەبێت لەلایەن هەموو خەڵکی کوردستانەوە قبووڵکراو بێت، نەک کاندیدی حزبێک بێت کە هەڵبژاردنیشی نەبردووەتەوە. گوتیشی: باشترین میکانیزم ئەوەیە کاندیدی سەرۆککۆمار لە پەرلەمان یەکلایی بکرێتەوە و بە دەنگی زۆرینە دیاری بکرێت.

بەڕێوەبەرایەتی گشتی ئۆپراسیۆنەکانی ئاسایش بڵاویکرەوە، دوای بەدواداچووونەکانی لەسەر بنەمای ئاڵوگۆڕی زانیاری لەگەڵ دەزگا ئەمنییەکانی حکومەتی عیراقی فیدراڵ، لەچەند ئۆپراسیۆنێکدا لەمانگی 1ـی 2026  لەسنوری پارێزگای سلێمانی توانرا حەوت تیـ.ـرۆریستی داواکراوی دادگاکانی عیراق دەستگیربکەن، کە تیـ.ـرۆریستان بەمەبەستی خۆحەشاردان هاتبوونە سنورەکە. ڕاگەیەندراوەکە.. دەزگای ئاسایش هەرێم، دەستگیرکردنی ٧ تیرۆریست ڕادەگەیەنێت. بەڕێوەبەرایەتی گشتی ئۆپراسیۆنەکانی ئاسایش دوای بەدواداچوونەکانی لەسەر بنەمای ئاڵوگۆڕی زانیاری لەگەڵ دەزگا ئەمنییەکانی حکومەتی عێراقی فیدراڵ، لەچەند ئۆپراسیۆنێکدا لەمانگی ١ ی ٢٠٢٦ لەسنووری پارێزگای سلێمانی، توانرا ( ٧ ) تیرۆریستی داواکراوی دادگاکانی عێراق دەستگیربکەن، تیرۆریستان بەمەبەستی خۆحەشاردان هاتبوونە سنوورەکە. لەئێستادا سەرجەم تۆمەتباران بەماددەی ( ٤) لەیاسای تیرۆر ڕاگیراون و لێکۆڵینەوە لەدۆسییەکانیان بەردەوامە. بەڕێوەبەرایەتی گشتی ئاسایش - سلێمانی #دەزگای_ئاسایشی_هەرێم