هێزەکانى هەسەدە و حکومەتى سووریا ئامادەکارى دەکەن بۆ جێگیرکردنى هێزەکانیان لە خاڵى هاوبەش لەسەر ڕێگەى (ئێم 4) تاوەکو شارۆچکەى چەلەبی و هەڵگرتنى ئابڵوقەى سەر کۆبانێ. پەیامنێرى کەناڵ8 لە کۆبانێ گوتی، ئەمڕۆ شاندێکى هێزەکانی ئاسایشی کۆبانێ بە گوندى ئیتوێراند چووەنەتە دوایین خاڵى هێزەکانى سووپای عەرەبیی سووریا لە سنووری کۆبانێ. ئاماژەى بەوەشکرد، بڕیارە سبەى شاندەکەی ئاسایش لەگەڵ هێزەکانى حکومەتى سووریا کاربکەن بۆ دانانی چەند خاڵێکى هاوبەش بۆ جێگیرکردنی هێزەکانى هەردوولا لەسەر ڕێگەى ئێم 4 تاوەکو شارۆچکەى چەلەبی. بەگوتەى پەیامنێرى کەناڵ8، ئێستا دەستەى کارەباى کۆبانێ سەرقاڵى چارەسەرکردنى کێشەى کارەباى شارەکەیە، هەروەها ئامادەکارى دەکرێت بۆ گەڕانەوەى ئاوارەکان و ئاسایبوونەوەى دۆخەکە. زیاتر لە 20 ڕۆژە گەمارۆی سەر شاری کۆبانێ بەردەوامە و مەترسی لەسەر ژیانی نزیکەی 600 هەزار خەڵکی سڤیل لە دانیشتووان و ئاوارەکان دروستکردووە کە بەهۆی هێرشەکانی گرووپە چەکدارەکانەوە ئاوارەی شارەکە بوون. ئێستا دانیشتووانی کۆبانێ لە دۆخێکی خراپی مرۆییدان ئەوەش بەهۆی کەمیی دەرمان و پێداویستیی پزیشکی، هەروەها بەهۆی کەمبوونەوەی سووتەمەنی و نەمانی تەواوەتی کارەبا و ئینتەرنێت، ئەمەش کێشە و نەهامەتی سەر دانیشتووانەکەی زیاد کردووە و کاری کردووەتەوە سەر دامەزراوە خزمەتگوزاری و مرۆییەکان. سەرباری ئەوەی لە 29ـی کانوونی دووەمەوە ڕێککەوتن لەنێوان هەسەدە و حکومەتی دیمەشق واژۆکراوە و تیایدا جەختکراوەتەوە لەسەر هەڵگرتنی گەمارۆی سەر شاری کۆبانێ بەڵام تاوەکو ئێستا ئەو خاڵەی ناو ڕێککەوتنەکە جێبەجێ نەکراوە. ئیدارەی کۆبانی هۆشداری داوە لە لێکەوتە مەترسیدارەکانی بەردەوامبوونی گەمارۆی سەر شاری کۆبانێ و داوایکردووە حکومەت پابەندی ڕێککەوتنەکان بێت و بەخێرایی گەمارۆ هەڵبگرێت و بەبێ مەرج پێداویستییە بنەڕەتییەکان بۆ دانیشتووانەکانی دابین بکرێت.
روونکردنەوەیەک لەوەزارەتی کارەباوە: *وەزارەتی کارەبا هاووڵاتیان دڵنیا دەکاتەوە کە هیچ گۆڕانکارییەک لە نرخەکانی کارەبای ڕووناکی ڕووینەداوە، و هیچ کێشەیەک لە ژێرخانی پێوەرە زیرەکەکاندا نییە. *بە درێژایی کات، لە وەرزی زستاندا زۆرترین خواست لەسەر کارەبا هەبووە بەتایبەت لە مانگی یەک (کانوونی دووەم). *ئەمە یەکەم زستانە کە زۆربەی هاووڵاتیانی هەرێمی کوردستان خاوەنی کارەبای 24-کاتژمێرین. *بە دیاریکراوی ئەم زستانە بەکارهێنانی کارەبا بەراورد بە زستانەکانی پێشوو زیاتر بووە. ئەمەش بەهۆی کەشوهەوی ساردی نائاساییەوەیە. *بە شێوەیەکی نائاسایی، دوایین پارەدانی پسوولەکان ڕەنگدانەوەی خولێکی درێژترە کە بە تێکڕا پێکدێت لە 46 ڕۆژ. ئەمەش دەرەنجامی گواستنەوەیە لە سیستەمەکاندا، و دەبێت کەمتر ڕووبدات لە هەنگاونان بەرەو پێشەوە. لەگەڵ ئەوەشدا، خولێکی درێژتر هیچ جیاوازییەکی نیە لەوەی کە هاوبەشانی کارەبا ڕۆژانە چەند پارە دەدەن. *لەگەڵ زیادبوونی بەکارهێنانی کارەبا بەهۆی سەرمای زۆرەوە، حکومەتی هەرێمی کوردستان بەدواداچوون بۆ ڕێگاکانی کەمکردنەوەی بارگرانی دەکات.
بڕیارە ڕۆژی چوارشەممە 11-2-2026، ئەنجوومەنی وەزیرانی هەرێمی کوردستان کۆبوونەوەی ئاسایی خۆی ئەنجام بدات. کۆبوونەوەکە بۆ ماوەی 2 کاتژمێر دەبێت، لە کاتژمێر 10:00ـی بەیانی تاوەکو 12:00ـی نیوەڕۆ، کە تێیدا سێ تەوەری سەرەکی (پشکی بودجە بەپێی سەرژمێری، دۆسیەی زیندانیانی سیاسی و قەرزی پارەی بەشەخۆراک) گفتوگۆیان لەسەر دەکرێت. تەوەری یەکەمی کۆبوونەوەکە لەسەر بەشە بودجەی ئەمساڵی هەرێمی کوردستانە لە بودجەی عێراق. گفتوگۆ دەکرێت لەسەر بەدواداچوونی ئەنجوومەنی وەزیران بۆ پابەندکردنی حکومەتی فیدراڵیی عێراق بە ئەنجامی سەرژمێرییەکەی کۆتایی ساڵی 2024، بە مەبەستی دەستنیشانکردنی بەشە بودجەی هەرێمی کوردستان. ٠ ساڵانی ڕابردوو پشکی هەرێمی کوردستان لە بودجە بە 12.67% دیاری دەکرا، بەپێی سەرژمێریش ژمارەی دانیشتووانی هەرێمی کوردستان 14.1%ـە، واتا دەبێت بەشە بودجەی کوردستان زیاد بکرێت. ٠ تەوەری دووەم تایبەتە بە زیندانیانی سیاسی؛ ئەنجوومەنی وەزیران کۆنووسێک پەسەند دەکات کە پێشتر لە نێوان وەزارەتی کاروباری شەهیدان و ئەنفالکراوانی کوردستان و دەزگای زیندانیانی سیاسی عێراق واژۆ کراوە، بۆ یەکخستن و گواستنەوەی دۆسیەی زیندانیان و گیراوانی سیاسی لە هەرێمی کوردستان بۆ سەر دەزگای زیندانیانی سیاسی عێراق. ٠ ئەنجوومەنی وەزیران لە تەوەری سێیەمدا بڕیار لەسەر پێشنیازی وەزارەتی بازرگانی و پیشەسازی دەدات لەبارەی پارەی بەشەخۆراکی مانگانەی هاووڵاتییان لە ساڵانی 2004 بۆ 2022. وەزارەتی بازرگانیی عێراق دەڵێت لەو ساڵانەدا خەڵک 118 ملیار دینار قەرزارن؛ پێشنیاز کراوە لەمەودوا هەر هاووڵاتییەک مانگانە 250 دینار زیاتری لێ وەربگیرێت تاوەکو پارەکە ساف دەبێت. وەزارەتی بازرگانیی هەرێمیش دەڵێت ئەو پارەیەی پێشتر کۆکراوەتەوە، لە گواستنەوە و کۆگاکردنی خۆراک و نەسریەی فەرمانگەکان خەرج کراوە.
کەشى پێشبینیکراوى 48 کاتژمێرى داهاتوو ئەمڕۆ دووشەممە 9-2- 2026 کەش /ئاسمان نیمچە هەور و هەوری تەواو دەبێت لەگەل دابارینی نمە باران لەناوچە شاخاوییەکان بەتایبەتی لەناوچەکانی ئیدارەی سەربەخۆی سۆران و راپەرین وە هەروەها بەفربارینێکی کەم لەناوچە سنووریەکانی باکووری خۆرهەڵات . خێراى با / مام ناوەند ( 10 – 25 ). لەناوچەکانی باشووری هەرێم ئەگەری چالاک بوونی هەیە بۆ سەروی 30 کم/ک تاکو کاتەکانی ئێوارە ئاراستەی با / باشووری خۆرهەڵات . مەوداى بینین / لە نێوان ( 7 – 9 ) کم دەبێت. لەکات و شوێنی دابارین لەنێوان ( 4 -6 ) کم دەبێت. پلەکانی گەرما / بەرزترین پلەکانی گەرما بەگشتی کەمێک بەرز دەبێتەوە بە ( 1-2 ) پلە تەنها ناوچە شاخاوییەکان نەبێ نزم دەبنەوە بە ( 1 -2 ) پلە بەراوورد بە تۆمارکراوەکانی دوێنێ وەک لە خوارەوە ئاماژەیان پێدراوە. بەرزترین پلەکانی گەرمای پێشبینیکراو بۆ ئەمرۆ: هەولێر 16 پلەی سیلیزی پیرمام 12 پلەی سیلیزی سۆران 7 پلەی سیلیزی حاجی ئۆمەران 3 پلەی سیلیزی سلێمانی 14 پلەی سیلیزی چەمچەماڵ 15 پلەی سیلیزی دهۆک 12 پلەی سیلیزی زاخۆ 12 پلەی سیلیزی هەڵەبجە : 17 پلەی سیلیزی گەرمیان : 19 پلەی سیلیزی سبەى سێ شەممە 10-2- 2026 کەش/ ئاسمان هەوری تەواو دەبێت لەگەل بارینی نمە باران لەزۆربەی ناوچەکان لەگەڵ بەفر بارین لەناوچە شاخاوییە سنووریەکان شایانی باسە رێژەی دابارین لەناوچە شاخاوییەکان زیاتر دەبێت. خێراى با / لەسەر خۆ- مام ناوەند ( 10 – 20 ). ئاراستەی با / باشووری خۆرهەڵات. مەوداى بینین / لەنێوان ( 6– 8 ) کم/ک.لەکات و شوێنی دابارین ( 4 – 6 ) کم دەبێت. پلەکانی گەرما / بەرزترین پلەکانی گەرما بەگشتی نزیک دەبێتەوە لە تۆمارکراوەکانی ئەمڕۆ وەک لە خوارەوە ئاماژەیان پێدراوە. بەرزترین پلەکانی گەرمای پێشبینیکراو بە پلەی سیلیزی هەولێر : 16 پلەی سیلیزی پیرمام: 11 پلەی سیلیزی سۆران: 9 پلەی سیلیزی حاجی ئۆمەران: 2 پلەی سیلیزی سلێمانی: 12 پلەی سیلیزی چەمچەماڵ: 14 پلەی سیلیزی دهۆک: 14 پلەی سیلیزی زاخۆ: 15 پلەی سیلیزی هەڵەبجە : 13 پلەی سیلیزی گەرمیان : 18 پلەی سیلیزی
ئەنجوومەنی سووریای دیموکرات- مەسەدە لەبارەی ڕەوشی کۆبانێ ڕاگەیاندراوێکی بەپەلەی بڵاوکردەوە . لە ڕاگەیاندراوەکەی مەسەدەدا هاتووە: ماوەی سێ هەفتەیە گەمارۆیەکی تووند و خنکێنەر خراوەتە سەر کۆبانێ، ژیانی نیو ملیۆن هاونیشتمانی کردووەتە ئامانج. 🔴 مەسەدە: بڕینی ئاو، کارەبا و رێگری لە گەیشتنی خۆراک، سوتەمەنی، پێویستی پزیشکی و پێویستییە سەرەتاییەکانی دیکە بوونەتە هۆی تێکچوونی دۆخی مرۆیی 🔴مەسەدە: بەردەوامی ئەم واقیعە کارەساتبارە ژیانی خەڵکی مەدەنی خستووەتە مەترسییەکی گەورەوە 🔴مەسەدە: ژیانی هاونیشتمانیانی کۆبانێ بووەتە ململانێ لەنێوان ژیان و مردن و بە هەموو پێوەرەکان ئەوەی روودەدات تاوانی جەنگ و سزای بەکۆمەڵە 🔴مەسەدە: ئەو گەمارۆیە شەرمەزار دەکەین بەسەر کۆبانێ سەپێندراوە چونکە تاوانی دژی مرۆڤایەتی و پێشێلکردنی ئاشکرای یاسا مرۆییە نێودەوڵەتییەکان و سەرجەم رێککەوتننامەکانی پاراستنی خەڵکی مەدەنییە لەکاتی ململانێدا 🔴مەسەدە: داوا دەکەین دیمەشق بەرپرسیارێتی بەرامبەر هاوڵاتییانی بگرێتە ئەستۆ و دەستبەجێ هەموو دەروازەکان بکاتەوە بۆ ئەوەی رێگە بدرێت بە هاتنە ژوورەوەی خۆراک، دەرمان، سووتەمەنی و هەر رێوشوێنێک شارەکە لە و گەمارۆیە دەرباز بکات 🔴مەسەدە: ئێمە لە ئەنجوومەنی سووریای دیموکرات دووپاتی دەکەینەوە کە کەرامەتی خەڵکی کۆبانی جێگای گفتوگۆ نییە و ئیرادەی گەلەکەی کە داعشی تێکشکاند، بە گەمارۆ و برسێتی ناشکێت
مەسرور بارزانی بۆ دیلان یەشیلگۆز: پیرۆزبایت لێدەکەم و خوازیاری بەردەوامیی هەماهەنگی نێوانمانین مەسرور بارزانی، سەرۆکوەزیرانی هەرێمی کوردستان پیرۆزبایی لە دیلان یەشیلگۆز کرد بە بۆنەی وەرگرتنی پۆستی وەزیری بەرگریی هۆڵەندا و جێگری سەرۆکوەزیرانی وڵاتەکە. مەسرور بارزانی دەشڵێت، "پەیوەندییەکانمان لەگەڵ هۆڵەندا بەرز دەنرخێنین و خوازیاری بەردەوامیی هەماهەنگی نێوانمانین." ئەمڕۆ دووشەممە، 09ـی شوباتی 2026، مەسرور بارزانی، سەرۆکی حکوومەتی هەرێمی کوردستان لە پەیامێکدا لە تۆڕی کۆمەڵایەتیی "ئێکس" رایگەیاند "بە گەرمی پیرۆزبایی لە دیلان یەشیلگۆز دەکەم بەبۆنەی وەرگرتنی پۆستی جێگری سەرۆکوەزیران و وەزیری بەرگریی هۆڵەندا." سەرۆکوەزیران مەسرور بارزانی باسی لەوەش کردووە "پەیوەندییەکانمان لەگەڵ هۆڵەندا بەرز دەنرخێنین و خوازیاری بەردەوامیی هەماهەنگیی نێوانمانین." رۆژی هەینی، 06ـی شوباتی 2026، دیلان یەشیلگۆز، خانمە سیاسەتمەداری کورد، وەک جێگری سەرۆکوەزیران و وەزیری بەرگری لە حکوومەتی نوێی هۆڵەندا دیاری کرا. دوای دانوستانێکی چڕ لە نێوان پارتە سیاسییەکانی هۆڵەندا، هەرسێ پارتی (D66)، (CDA) و (VVD) گەیشتنە رێککەوتنی کۆتایی بۆ پێکهێنانی حکوومەتێکی کەمینە. لەم دابەشکارییەدا، دیلان یەشیلگۆز وەک سەرۆکی پارتی (VVD) نەک تەنها پۆستی وەزیری بەرگری و جێگری سەرۆکوەزیرانی وەرگرت، بەڵکوو حزبەکەشی بەرپرسیارێتی شەش وەزارەتی گرنگی لە کابینە نوێیەکەدا بەرکەوت. بڕیارە لە 23ی شوباتی 2026 حکوومەتی نوێ بە فەرمی سوێندی یاسایی بخوات. لەم کابینەیەدا (رۆب جێتین) لە پارتی D66 دەبێتە سەرۆکوەزیران. پشکی وەزارەتەکانی پارتی VVD بەم شێوەیە دەبێت: - دیلان یەشیلگۆز: وەزیری بەرگری و جێگری سەرۆکوەزیران. - ئیلکۆ هاینین: وەزیری دارایی. - دەیڤد ڤان وێل: وەزیری داد و ئاسایش. - چەندین وەزارەتی تری وەک: کار، ژێرخان و تەندروستی. دیلان لە ساڵی 1977 لە ئەنقەرەی پایتەختی تورکیا لە خێزانێکی کورد لەدایک بووە. لە تەمەنی منداڵیدا وەک پەنابەر روویان لە هۆڵەندا کردووە. دوای تەواوکردنی خوێندنی باڵا لە زانکۆی ئەمستەردام، پلە سیاسییەکانی بە خێرایی بڕی؛ لە ئەندامی ئەنجوومەنی شارەوانییەوە بۆ پەرلەمانتار، دواتر وەک وەزیری وزە و وەزیری داد، تا دواجار بووە یەکەم ژن سەرۆکایەتی پارتی (VVD) بکات و ئێستا یەکێکە لە بەهێزترین کارەکتەرە سیاسییەکانی ئەوروپا.
ئەمڕۆ دووشەممە، ڕێکارەکانی لیستی مووچەی مانگی یەکی فەرمانبەرانی کوردستان لە وەزارەتی دارایی عێراق تەواو بکرێت و دوای ئەو پرۆسەیە بڕیارە تەیف سامی واژۆ لەسەر خەرجکردنی مووچە بدات. ماوەی پێنج ڕۆژە وەزارەتی دارایی و ئابووری هەرێمی کوردستان، 120 ملیار دینار داهاتی نانەوتی مانگی یەکی خستووەتە سەر هەژماری بانکی وەزارەتی دارایی عێراق، بەڵام تاوەکو ئێستا وەزارەتی دارایی عێراق بڕیاری خەرجکردنی مووچەی نەداوە، سەرەڕای ناردنی ڕاپۆرتی هەناردەکردنی نەوت. سەرچاوەیەکی باڵا لە ئەنجوومەنی وەزیرانی عێراق بە ئاڤای ڕاگەیاند، بڕیارە ئەمڕۆ واژۆ لەسەر ناردنی مووچە بکرێت. بۆیە ڕێکارەکانی ناردنی یان دەکەوێتە کۆتایی دەوامی ئەمڕۆ یانیش سبەی سێشەممە لەگەڵ دەستپێکی دەوام پارەی مووچەی فەرمانبەران دەنێرێت، ئەگەر هیچ گرفتێکی نوێ دروست نەبێت. سەرچاوەیەک لە وەزارەتی دارایی کوردستان بە ئاڤای ڕاگەیاند، هەموو ئامادەکارییەک کراوە ئەگەر ئەمڕۆ پارە بگات خشتەی مووچە بڵاودەکرێتەوە و سبەی دەست بە دابەشکردنی دەکرێت و لەماوەی سێ ڕۆژدا سەرجەم مووچەخۆران مووچەکانیان وەردەگرن.
ئەمڕۆ، سەرۆک بارزانی و تۆم باراک، نێردەی تایبەتی ترەمپ لە سوریا پەیوەندییەکی تەلەفۆنیان ئەنجامدا. لە پەیوەندییەکەدا باسی دۆخی ناوچەکە و گۆڕانکارییەکانی سوریا کرا، هەردوولا هاوڕابوون، کە دەبێت هەموو هەنگاوێک بگرێتەبەر بۆ ئەوەی ڕێگە لە پشێوی و ئاڵۆزی و شەڕ بگیرێت. دەقى راگەیەندراوەکە.. ناوەڕۆكی پەیوەندیی تەلەفۆنیی نێوان سەرۆك بارزانی و نوێنەری سەرۆكی ئەمەریكا بۆ كاروباری سووریا ڕۆژی یەكشەممە 8ی شوباتی 2026 پەیوەندییەكی تەلەفۆنی لە نێوان سەرۆك مەسعود بارزانی و بەڕێز تۆم باراك نوێنەری سەرۆك ترامپ بۆ كاروباری سووریا و باڵیۆزی ئەمەریكا لە توركیا ئەنجام درا. لەو پەیوەندییە تەلەفۆنیەدا بیروڕا لەبارەی بارودۆخی سیاسیی ناوچەكە بە گشتی و دوایین پەرەسەندن و گۆڕانكارییەكانی سووریا ئاڵوگۆڕ كرا. هەردوولا هاوڕا بوون لە پێویستی بەردەوامی گرتنەبەری هەموو هەنگاوێك بۆ ئەوەی ڕێگە لە پشێوی و ئاڵۆزی و شەڕ بگیرێت و ئاشتی و سەقامگیری لە ناوچەکە جێگیر ببێت. هەر لەو پەیوەندییە تەلەفۆنیەدا هەردوولا دەستخۆشیان لەیەكتری كرد بۆ ئەو ڕۆڵە كاریگەرەی كە لە بەرقەراربوونی ئاشتی و سەقامگیری لە ناوچەکەدا گێڕاویانە. هەروەها سەرۆك بارزانی وێڕای دەربڕینی پێزانین بۆ ڕۆڵی ئەمەریكا، جەختی لە بەردەوامیی هاوپەیمانێتی نێوان گەلی كوردستان و ئەمەریكا كردەوە.
دوای سێ جار لە دواخستنی دادگەییەکەی، ئەمڕۆ سەرۆکی پێشووی هاوپەیمانیی نیشتمانی برایە بەردەم دادوەری دادگەی سلێمانی و دادوەری بینی. ئەحمەدی کوڕی ئارام قادر، سەرۆکی پێشووی هاوپەیمانیی نیشتمانی، ئەمڕۆ یەكشەممە بە تۆڕی میدیایی رووداوی گوت: "ئەمڕۆ بۆ یەكەم جار باوکمیان بردە لای دادوەر و لەوێ هەموو تۆمەتەكانی رەتكردنەوە". دوایین جار 13ی مانگی رابردوو، بڕیاربوو دادگایی ئارام قادر بەڕێوەبچێ، هاوشێوەی دوو جارەكەی پێشوو نەبرایە دادگە و دانیشتنی دادگە دواخرا بۆ ئەمڕۆ 8ی شوبات. ئەحمەد ئارام قادر گوتی: "باوكم بە دادوەری گوت، یەكەم جارییەتی دەبرێتە دادگە و یەكەم جاریشە پارێزەرەكەی لە دادگە دەبینێت. ئارام قادر، سەرۆکی پێشووی هاوپەیمانیی نیشتمانی لە 12ـی حوزەیرانی پار دەستگیرکرا. بە گوتەی ماڵباتەکەی بۆ رووداو، چەند جارێک سەردانی ئارام قادریان کردووە لە زیندان، بەڵام "جگە لە هەواڵپرسین، رێگە نەدراوە بە هیچ شێوەیەک باسی کەیسەکەی بکرێ". كوڕەكەی ئارام قادر دەڵێ: ئەمڕۆ تەندروستی باوكم باش بوو، دادوەریش بڕیاریدا دانیشتنەكە هەڵبگرێ بۆ 23ی ئەم مانگە". ئارام قادر پێشتر لە بزووتنەوەی ئیسلامیی کوردستان و کۆمەڵی دادگەریی کوردستان پۆستی هەبووە، دواتر بووە سەرۆکی هاوپەیمانیی نیشتمانی، تاوەکو ئۆکتۆبەری 2024 دەستی لەکارکێشایەوە. بەکر حەمەسدیق، پارێزەری ئارام قادر بە رووداوی گوت: "ئارام قادر بە مادەی 1 لە یاسای ژمارە 21ـی ساڵی 2003 تۆمەتبار کراوە کە تایبەتە بە کاری سیخوڕی. ئەگەر تۆمەتەکەی بەسەردا ساخبێتەوە، 5 بۆ 15 ساڵ زیندانی دەکرێت. لەبارەی تۆمەتەکەوە، ئەحمەدی کوڕی ئارام قادر دەڵێ: "لەبەردەم دادوەریشدا باوكم تۆمەتەكانی رەتكردنەوە و گوتی شایانی قسەكردنیش نییە لەسەری".
ئەحمەد حاجی ڕەشید، ئەندامی ئەنجوومەنی نوێنەرانی عێراق ڕایگەیاند، وردبینیی مووچەی مانگی 1 لە بەغدا لە ماوەی 2 ڕۆژی داهاتوودا تەواو دەبێت. ناوبراو دوای سەردانی بۆ لای تەیف سامی، وەزیری دارایی عێراق، جەختی لەوە کردەوە کە مووچەی ساڵی 2025ی مووچەخۆرانی عێراق و هەرێمی کوردستان هیچ کێشەیەکی نابێت و تا ئەو کاتەی پابەندییەکان جێبەجێ بکرێن، پرۆسەکە بەردەوام دەبێت. وەزیری دارایی عێراق لەبارەی هۆکارەکانی دواکەوتنی مووچە ڕوونیکردووەتەوە، کە پێویستە سێ زانیاری سەرەکی لەبەردەستیاندا بێت کە بریتین لە: ژمارەی کۆتایی، داهاتی ناوخۆ و نووسراوی وەزارەتی نەوت سەبارەت بە ڕادەستکردنی نەوت. تەیف سامی جەختی کردووەتەوە کە هەر دواکەوتنێک لە دابینکردنی ئەم سێ مەرجەدا، ڕاستەوخۆ دەبێتە هۆی دواکەوتنی خەرجکردنی مووچەی مووچەخۆران. دەقى نوسینەکە.. لە وەزارەتی دارایی چیم بیست ؟ 🔹ئەحمەدی حاجی رەشید- ئەندامی پەرلەمانی عێراق ئەمڕۆ سەردانی وەزیری دارایم کرد سەبارەت بە ئەم بابەتانەی خوارەوە: یەکەم: موچەی مانگی یەک لە وردبینیدایەو لەم دوو ڕۆژە تەواو دەبێت. دووەم: بابەتی موچە بۆ دوا دەکەوێت و هەمیشە لەکاتی خۆیدا وەری ناگرین، وەزیری کاربەڕێکەر وتی دەبێت سێ (٣) شتم بەدەست بگات کە بریتین لە (ژمێرەی کۆتایی، داهاتی ناوخۆو نوسراوی وەزارەتی نەوت سەبارەت رادەستکردنی نەوت) بۆیە هەر دواخستنیک لەو سێ بابەتە بکرێت منیش ناچار دەبم موچە دوا بخەم . (ئەم وەڵامە بۆ برای گەورەم کاک عومەری حاجی عینایەتە) کە لە هەڵەبجە فەرمویان بەدوادا چوونی بۆ بکە. سێهەم: پلە بەرزکردنەوەو سەرە موچە لە هەموو عێراق وەستاوە (ئەوە قسەی تەیف سامی)ە چونکە یاسای بودجەمان نییە. چوارەم: سەبارەت بە پارەی گەنمی جوتیاران تەیف سامی وتی سیولەمان نیەو کەسیش قەرزمان ناداتێ چونکە حکومەت کاربەڕێکەرە . پێنجەم: موچەی ئەمساڵ کێشەی نابێت لە هەموو عێراق بە هەرێمی کوردستانیشەوە تا ئەوکاتەی پابەندییەکان جێ بەجێ دەکرێن . شەشەم: ئەگەر لەگەڵ ترمپ تێکبچین ئەوا باری ئابوریمان زۆر خراپ دەبێت.
بەڕێوەبەرایەتی گشتیی کەشناسیی و بوومەلەرزەزانی هەرێمی کوردستان، کەشى پێشبینیکراوى 48 کاتژمێرى داهاتووی بڵاوکردەوە و رایگەیاند، باران بەردەوام دەبێت. کەشناسیی هەرێمی کوردستان پێشبینی کەشی ئەمڕ یەکشەممە، 8ـ-2-2026ـی بڵاوکردەوە و رایگەیاند، کاریگەری ئەو شەپۆلە بارانەی رووی لە ناوچەکەمان کردووە بەردەوام دەبێت، هەروەها کاریگەری تەم زیاتر دەبێت بە تایبەت لە ناوچە شاخاوییەکان. پێشبینی بەفر بارینێکی کەمیش لەسەر لووتکەی شاخە بەرزەکان و ناوچە سنوورییەکان دەکرێت. بەرزترین پلەکانی گەرمای پێشبینیکراو بۆ ئەمڕۆ بە پلەی سیلیزی هەولێر : 12 پلەی سیلیزی پیرمام : 9 پلەی سیلیزی سۆران : 8 پلەی سیلیزی حاجی ئۆمەران : 4 پلەی سیلیزی سلێمانی : 9 پلەی سیلیزی چەمچەماڵ : 11 پلەی سیلیزی هەڵەبجە : 11 پلەی سیلیزی دهۆک : 12 پلەی سیلیزی زاخۆ : 13 پلەی سیلیزی ئاکرێ : 10 پلەی سیلیزی بەرێوەبەرایەتییەکە پێشبینییەکانی کەشی سبەی دووشەممە، 9-2-2026ـی بڵاوکردەوە و دەڵێت، کاریگەری شەپۆڵی باران لەسەر ناوچەکەمان زیاد دەکات، کەشی ناوچەکەمان هەور دەبێت و باران لە سەر تەواوی ناوچەکەمان دەبارێت، رێژەی دابارین لە سنووری ئیدارەی (سۆران و راپەڕین و زاخۆ) زیاتر دەبێت و هەندێ کات لێزمە باران دەبێت، سەنتەری پارێزگای دهۆکیش ئەگەری باران بارینی بە لێزمەی هەیە، ئاماژەی بەوەشدا، لە سەنتەری پارێزگای هەولێر سلێمانی کەرکووک هەڵەبجە باران لەسەر خۆ و نمە بارانی پچڕ پچڕ دەبێت، لە هەندێ کاتیش ئەگەری هەورە تریشقە و بەفر لەسەر ناوچە سنوورییە شاخاوییەکان هەیە. زۆرترین رێژەی باران لە (ئاکرێ، مێرگەسوور، بجیل، سیدەکان و پیران دەبێت کە پێشبینی دەکرێت لە سەرووی 40 ملم بێت . بەرزترین پلەکانی گەرمای پێشبینیکراو بە پلەی سیلیزی هەولێر : 13 پلەی سیلیزی پیرمام : 10 پلەی سیلیزی سۆران : 10 پلەی سیلیزی حاجی ئۆمەران : 5 پلەی سیلیزی سلێمانی : 11 پلەی سیلیزی چەمچەماڵ : 12 پلەی سیلیزی هەڵەبجە : 13 پلەی سیلیزی دهۆک : 11 پلەی سیلیزی زاخۆ : 12 پلەی سیلیزی ئاکرێ : 12 پلەی سیلیزی
پەرلەمانتارێکی فراکسیۆنی پارتی رایگەیاند، ناوی پەرلەمانتاران بۆ دابەشکردنیان بەسەر لیژنەکاندا دراوەتە دەستەی سەرۆکایەتی و بڕیارە سبەی دەنگیان لەسەر بدرێت. بەگوێرەی زانیارییەکان، کورد سەرۆکایەتیی 3 بۆ 4 لیژنەی پەرلەمانی عێراق وەردەگرێت. شێروان دووبەردانی، ئەندامی پەرلەمانی عێراق لە فراکسیۆنی پارتی دیموکراتی کوردستان، ئەمڕۆ یەکشەممە 08-02-2026 بە تۆڕی میدیایی رووداوی راگەیاند، "سەرجەم فراکسیۆنەکان ناوی ئەندامەکانیان بۆ لیژنە هەمیشەییەکان رادەستی عەدنان فەیحان، جێگری یەکەمی سەرۆکی پەرلەمان کردووە و بڕیارە لە دانیشتنی سبەینێدا دەنگیان لەسەر بدرێت." بەگوتەی دووبەردانی، میکانیزمەکە بەو شێوەیە دەبێت کە دوای دەنگدانەکە، بەتەمەنترین ئەندامی هەر لیژنەیەک بە شێوەیەکی کاتی سەرۆکایەتیی لیژنەکە دەکات، تاوەکو هەموو لایەنەکان لەسەر دابەشکردنی پۆستی سەرۆک و جێگرانی لیژنەکان رێکدەکەون. لە پەرلەمانی عێراق 25 لیژنەی هەمیشەیی هەن. شێروان دووبەردانی گوتی، "نیوەی لیژنەکان بۆ لایەنە شیعەکان دەبن و ئەوانی دیکەش لەنێوان کورد، سوننە و پێکهاتەکاندا دابەش دەکرێن." سەبارەت بە پشکی کوردیش گوتی، "کورد سەرۆکایەتیی 3 بۆ 4 لیژنە وەردەگرێت و جۆری لیژنەکانیش بەندە بە دەرەنجامی گفتوگۆ و دانوستانەکان." بەپێی کارنامەی دانیشتنەکە کە فەرمانگەی راگەیاندنی پەرلەمانی عێراق بڵاویکردووەتەوە، بڕیارە کاژێر 11:00ـی پێشنیوەڕۆی سبەی دووشەممە 9-02-2026 پەرلەمان کۆببێتەوە. کارنامەکە لە دوو بڕگە پێکهاتووە: یەکەم، سوێندخواردنی دەستووریی ژمارەیەک پەرلەمانتاری نوێ؛ دووەم، دەنگدان لەسەر دیاریکردنی ئەندامانی لیژنە هەمیشەییەکانی پەرلەمان.
ئومێد خۆشناو: محەممەد حەلبوسی هەر ئەوەندە وەفا و ئەمەکی بەرامبەر خەڵکی کوردستان هەیە لەکاتێکدا لەکاتی شەڕی داعــ..،،ــش کەسە نزیکەکانی ئێرەیان کرد بە پەناگەی خۆیان و لێرە گیرسانەوە. چەند رۆژێک لەمەوبەر محەممەد حەلبوسی گوتی: ئەگەر ژیانیشمی لەسەر دانێم ناچمە هەولێر و دەبێت ئەو تێڕوانییە خۆبەزلزانییەم بگاتە ئاستی واقیع. یەکشەممە 8ـی شوباتی 2026، ئومێد خۆشناو، پارێزگاری هەولێر لە کۆنگرەیەکی رۆژنامەوانیدا رایگەیاند، اتێک شەڕی داعش و نەهامەتی هەرەشە لە ناوچەکانی ژێر دەسەڵاتی حکوومەتی عێراق دەکرد، محەممەد حەلبوسی و کەسوکارەکەی پەنایان بۆ هەرێمی کوردستان هێنا و لە هەولێر گیرسانەوە و حەوانەوە. پارێزگاری هەولێر ئاماژەی بەوەش کرد"حەلبوسی و بەشێک لە دەسەڵادارانی حکوومەتی عێراق نمەکی هەولێریان کرد و دواتر بێ ئەمەک دەرچوون بەرانبەر مرۆڤدۆستی و میواندۆستیی هەولێر." ئومێد خۆشناو گوتیشی: کاتێک ئەو لە دەسەڵاتدا بوو، حکوومەتی عێراق بودجە و مووچەی هەرێمی کوردستانی بڕی، بەڵام هەولێر بووبوو بە پەناگە و شوێنێکی ئارام بۆ کەسوکاری ئەوان. پارێزگاری هەولێر بە تەنزەوە گوتی: کەواتە سوپاس بۆ وەفای حەلبوسی. ئومێد خۆشناو، لە بەشێکی دیکەی قسەکانیدا، باسی لە ئەو بڕە پارەیە کرد کە لە پڕۆژەی رووناکییەوە بۆ هاووڵاتییان هاتوەتەوە و بەشێکیان دەڵێن پارەی کارەبا زیادی کردووە، گوتی: رۆژانە هەندێک گرفتی تەکنیکی روو دەدەن و بە پەلە چارەسەر دەکرێن. سەبارەت بە نزخەکانیش روونە کە بە چی جۆرێکە، ئەگەر هاووڵاتی بەگوێرەی پێویست کارەبا بەکار بهێنێت و زیادەڕۆیی نەکات، بێگومان پارەی کەمتری بۆ دێتەوە، هاوکات دەبێتە هۆی ئەوەی کارەبای 24 کاتژمێری بەشی هەموو هەرێمی کوردستان بکات."
مەسرور بارزانی، سەرۆکوەزیرانی هەرێمی کوردستان: سەرۆککۆمار پشکی کوردە و پارتیش زۆرترین دەنگی هێناوە لە عێراق بۆیە پۆستی سەرۆککۆمار مافی خۆیەتی. هەروەها ئەوەشى خستەڕوو د، فوئاد حوسێن کەسێکی گونجاوە و ئەرکەکانی پێشووی نیشانەی گونجاوییەتی. دەشلێت : مەترسیی داعش راستی و جدییە. لە میانەی گۆڕانکارییە خێراکان و ئاڵۆزییەکانی دۆخی رۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا، مەسرور بارزانی، سەرۆکوەزیرانی هەرێمی کوردستان, لە چاوپێکەوتنێکی تایبەتدا لەگەڵ کەناڵی (سکای نیوز عربیة) تیشک دەخاتە سەر نوێترین پێشهاتە سیاسی و ئەمنییەکان، هەروەها دیدگای هەرێمی کوردستان بۆ سەقامگیریی ناوچەکە دەخاتە روو. شەممە، 7ـی شوباتی 2026، مەسرور بارزانی، سەرۆکوەزیرانی هەرێمی کوردستان، لە چوارچێوەی بەدواداچوون بۆ دوایین پەرەسەندنەکان و خوێندنەوەی هاوکێشە ئاڵۆزەکانی ناوچەکە، لە چاوپێکەوتنێکی تایبەتدا لەگەڵ کەناڵی (سکای نیوز عربیة)، بە وردی تیشک دەخاتە سەر دۆسیە گەرمەکانی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست. ئەم چاوپێکەوتنە لە کاتێکدایە کە ناوچەکە بە دۆخێکی پڕ لە گۆڕانکاریدا تێدەپەڕێت و تێڕوانین و هەڵوێستەکانی سەرۆکوەزیران مەسرور بارزانی، جێگەی بایەخی ناوەندە سیاسی و دیپلۆماسییەکانە. بۆ بینینی وردەکارییەکانی ئەم چاوپێکەوتنە و گرنگترین ئەو پەیامانەی مەسرور بارزانی دەیانخاتە روو، دەتوانن راستەوخۆ لە رێگەی کەناڵی (سکای نیوز عربیة)، بینەری بن، یاخود دەتوانن لە رێگەی ماڵپەڕ و شاشەی کوردستان24ـەوە بینەری بن. لە دەستپێکدا مەسرور بارزانی رایگەیاند: گرنگە رێز لە دەنگ و خواستی خەڵکی عیراق بگیرێت، هەڵبژارندمان کرد و خەڵک دەنگی خۆیان دا، هەڵبژاردنی سەرۆکی پەرلەمان و سەرۆک وەزیران دەبێت رەنگدانەوە واقعی خەڵک بێت، سەرەوەریی وڵات زۆر گرنگە، دەبێت رێزی لێ بگیرێت. ئاماژەی بەوە دا، بەشێک لە دۆستانی عێراق رێزیان لەو سەرەوەرییە گرتووە، هەروەها پەیوەندییەکانی عێراق لەگەڵ ئەمریکا و وڵاتانی نێودەوڵەتی زۆر گرنگە. سەرۆکوەزیرانی هەرێمی کوردستان دەڵێت: ئێمە رێز لە پێکهاتەی شیعە دەگرین، هەروەک دەزانن هەڵبژاردنی سەرۆکوەزیران لە ئەرکی پێکهاتەی شیعەیە، کە لە چەندین هەڵبژاردنی ڕابردووش هەروا بووە. باسی لەوەش کرد، پێمان وایە کوتلەی شیعە، بەرپرسیاری یەکەمە لە پێشکەشکردنی کاندید بۆ پۆستی سەرۆک وەزیران، ئێمەش ڕێز لە بریار و کاندیدی ئەوان دەگرین. لەبارەی پۆستی سەرۆککۆمارەوە، مەسرور بارزانی، گوتی: کورد کاندیدی سەرۆککۆمار هەڵدەبژیریت، کە دەبێتە سەرۆکی هەموو عێراق نەک تەنیا هی کورد، هاوکات سەرۆکی پەرلەمان پشکی سوننەیە و هەڵبژاردنی سەرۆک وەزیرانیش شیعە هەڵیدەبژێرێت. سەرنجی بۆ ئەوەش راکێشا، پارتی زۆرترین دەنگی بەدەستهێناوە لە هەموو عێراق، زیاتر لە یەک ملیۆن و 200 دەنگ، کە ئەمەش وای کرد پارتی ببێتە گەورەترین حزب لە عێراق. گوتیشی: مانای ئەوەیە زیاتر لە نیوەی دانیشتووانی هەرێمی کوردستان دەنگیان بە پارتی داوە، بۆیە ئەگەر لۆجیکی سووننە و شیعە بەکاربهێنین، کە کانیدی خۆیان بۆ ئەو پۆستانە دیاری دەکەن، ئەوە مافی پارتییە کە پۆستی سەرۆککۆمار دیاریی بکات. لە درێژەی قسەکانیدا ئەوەشی خستە روو، پارتی دەیەوێت سەیری زۆرینەی خەڵکی کورد و بەرژەوەندییەکانی بکات، رێز لە رێککەوتنی نێوان لایەنەکان بگرێت، بۆ دیاریکردنی کاندیدێکی هاوبەش بۆ پۆستی سەرۆککۆمار. دەشڵێت: بۆیە ئێمە ناچارین، پرۆسەیەکی دیموکراتی دادپەروە و یەکسان بەکار بهێنین، ئەمەش لە ڕێگەی هەڵبژاردنی کاندیدێک لە پەرلەمانی کوردستان.
ئیلهام ئەحمەد هاوسەرۆکی فەرمانگەی پەیوەندییەکانی دەرەوەی خۆبەڕێوەبەری ڕۆژئاوا، ڕایگەیاند کە دەبێت گەل بەرامبەر پلانگێڕییەکان هوشیار بێت و جەختی کردەوە کە لە دەستووردا مافەکانی گەلی کورد زامن دەکرێن و دەستکەوتی گەورەتر بەدەست دەهێنرێن. ئەمڕۆ، یەکێتیی ڕۆشنبیرانی کانتۆنی جزیرە لە کتێبخانەی شلێر لە شاری قامیشلۆ، سیمینارێکی تایبەتی سەبارەت بە بارودۆخی سیاسی سووریا و ڕێککەوتنی ۲۹ی کانوونی دووەمی نێوان قەسەدە و حکومەتی کاتی سووریا ڕێکخست. ئیلهام ئەحمەد لە سمینارەکەدا قسەی کرد و ئاماژەی بەوەدا کە هەوڵێکی زۆر هەیە بۆ دروستکردنی شەڕی ناوخۆیی و فیتنە لە نێوان پێکهاتەکاندا، وتیشی: دەیانەوێت گەلی کورد لەناوبەرن و بێ ماف و ناسنامە بیهێڵنەوە، بەڵام پڕۆژەی ئێمە بۆ ئازادیی هەموو گەلانە و ڕێگری لەو پیلانانە دەکەین. هاوسەرۆکی فەرمانگەی پەیوەندییەکانی دەرەوە جەختی کردەوە: بڕیاری حکومەتی کاتی بۆ داننان بە مافەکانی کورد هەنگاوێکی ئەرێنییە و بۆ یەکەمجارە بڕیارێکی وا دەردەچێت، ئێمە لە ڕووی سیاسی و یاساییەوە بەدواداچوون دەکەین بۆ ئەوەی ئەو بڕیارانە لەسەر زەوی جێبەجێ بکرێن. هەروەها لەبارەی وردەکارییە سەربازی و کارگێڕییەکانەوە، ئاشکرای کرد کە فیرقە و لیوای نوێ لە حەسەکە و کۆبانێ دروست دەکرێن و ژنان ڕۆڵی تێدا دەبینن، ئاماژەی بەوەش کرد کە پارێزگاری حەسەکە دیاری کراوە و گفتوگۆ لەسەر دەروازە سنوورییەکان و زمان بەردەوامە و لیژنەیەکیش بۆ نووسینەوەی دەستوور پێکدەهێنرێت. ئیلهام ئەحمەد جەختی لە یەکێتی مێژوویی کورد کردەوە و ڕایگەیاند کە قەڵەم لە فیشەک بەهێزترە، ئاماژەی بەوەش کرد کە هەموو هەوڵێکیان بۆ گەڕانەوەی ئاوارەکانی عەفرین و سەرێکانی و دابینکردنی ئارامی و ئازادییە بۆ تەواوی خەڵکی ناوچەکە.
