قائانى.. سیخوڕى ئیسرائیل یان پیاوى حەوت رۆح

هونەرمەند ژاڵە سنەیی، دەڵێت: گەڕانەوەمان لە دەرەوەی وڵاتەوە بۆ کوردستان، تەنها بۆ پشتیوانییە لە بەرخۆدانی ڕۆژئاوا، دەشڵێت: دەمانەوێت بچینە ناو گەل و میدیاکان بە سەر بکەینەوە، ورە بە گەلەکەمان بدەیین و بە ڕۆژئاوا بڵێین هەموومان لە گەڵتانیین. لە چوارچێوەی پشتیوانییەکان بۆ ڕۆژئاوای کوردستان، کە لەلایەن گرووپە چەتەکانی جۆلانی و داعش و دەوڵەتی تورکەوە پەلامار دەدرێن، بەشێک لە هونەرمەندان لە وڵاتانی تاراوگەوە گەڕانەوە بۆ باشووری کوردستان و شان بە شانی گەل بەشداری چالاکییەکان دەکەن، لەو چوارچێوەیەشدا هونەرمەند ژاڵە سنەیی کە یەکێکە لەو هونەرمەندانە بۆ ڕۆژنیوز دەدوێت. هونەرمەند ژاڵە سنەیی دەڵێت: گەڕانەوەمان لە دەرەوەی وڵاتەوە بۆ کوردستان، تەنها بۆ پاڵپشتییە، بۆ بەرخودانی ڕۆژئاوای کوردستان، دەمانەوێت بڵێن: کە گەلی کورد ٧٠ ملیۆنە و داگیرکەران ناتوانن بیتوێنەوە. دەشڵێت: دەوڵەتی تورک هەمیشە لە هەوڵدابووە، بۆ ئەوەی نەهێڵێت کورد بگاتە چارەسەری، دەیانەوێت پەیمانی لۆزان دووبارە بکەنەوە، لێرە بەدواوە دەبێت کورد سیاسەتمەردارەکانی ژیرانە هەڵسوکەوت بکەن و لە قازانجی گەلی کوردا مامەڵە بکەن و پێش بەم کوشتارییەی سەر گەلەکەمان بگرن. ژاڵە سنەیی لە بەردەوامی قسەکانیدا دەڵێت: لەم ماوەیەی کە گەڕاوینەوتەوە دەمانەوێت میدیاکان و گەلەکەمان بەسەر بکەینەوە و بەشداری خۆپیشاندانەکان ببین، ورە بە گەلەکەمان بدەین و بە ڕۆژئاوا بڵێین هەموومان لە گەڵتانیین.

نمونەی هاوڕێی بەوەفا و فەرماندە ئەمەیە؛ دیمەنی ساتی بەڕێکردنی تەرمی شەهید سیدار عەفرین لەلایەن رۆهێلات عەفرین، فەرماندەی یەپەژەوە ببینە.  کلیک بکە بۆ بینینى ڤیدیۆکە https://www.facebook.com/reel/892646207057712/?s=single_unit

سەرۆکی ڕووسیا و سەرۆککۆماری سووریا لە مۆسکۆ جەخت لە گێڕانەوەی سەروەریی خاکی سووریا و دەستپێکردنی قۆناغێکی نوێی پەیوەندییە سیاسی و ئابوورییەکانی نێوان هەردوو وڵات دەکەنەوە. ئەمڕۆ چوارشەممە، ئەحمەد شەرع، سەرۆککۆماری سووریا گەیشتە مۆسکۆ و لەگەڵ ڤلادیمیر پووتین، سەرۆکی ڕووسیا کۆبووەوە، لە میانی کۆبوونەوەکەدا سەرۆکی ڕووسیا پیرۆزبایی خێرابوونی پڕۆسەی یەکخستنەوەی سووریای کرد و جەختی کردەوە مۆسکۆ هەمیشە پشتیوانی گێڕانەوەی سەروەری و یەکپارچەیی خاکی ئەو وڵاتە بووە و دەمێنێتەوە. ئەحمەد شەرع سەرۆكی قۆناغی راگوزەری سوریا لە كۆشكی كرملین چاوی بە ڤلادیمیر پۆتین-ی سەرۆكی روسیا كەوت. پۆتین راگەیاند:  🔹روسیا چاودێری هەوڵەكانی ئەحمەد شەرع دەكات بۆ گەڕاندنەوەی یەكپارچەیی خاكی سوریا.  🔹پەیوەندییەكانی روسیاو سوریا بەهۆی هەوڵەكانی ئەحمەد شەرعەوە گەشەی كردووە.  🔹جەخت لەسەر پێویستی پاراستنی یەكێتیی سوریاو سەلامەتی خاكەكەی دەكەین، پشتیوانی هەوڵەكانی ئەحمەد شەرع دەكەین بەم ئاڕاستەیەدا.  🔹گەڕانەوەی خۆرهەڵاتی فورات بۆ باوەشی دیمەشق هەنگاوێكی گرنگ بوو.  لەبەرامبەردا ئەحمەد شەرع وتی:  🔸دڵخۆشم بەم سەردانەم بۆ مۆسكۆ، زۆر بابەتی هاوبەش لەنێوانماندا هەیە.  🔸سوریا لە ساڵی رابردوودا زۆر بەربەستی بڕی، دواینیان یەكخستنی خاكەكەی بوو.  🔸روسیا پشتیوانی یەكێتیی و سەقامگیری خاكی سوریا دەكات و، رۆڵی مێژوویی هەیە لە سەقامگیری ناوچەكە بەگشتی، هیوادارین ئەم هەوڵە بەردەوام بێت بۆ ئەوەی ناوچەی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست لە باشترین حاڵەتی پەرەپێدان و گەشەكردندا بێت.

وەزیری دەرەوەی ئێران دەڵێ، پەیوەندی بە ستیڤ ویتکۆف، نێردەی تایبەتی دۆناڵد ترەمپ بۆ کاروباری رۆژهەڵاتی نێوەڕاستەوە نەکردووە. رۆژی چوارشەممە، 28ی کانوونی دووەمی 2026، عەباس عێراقچی، وەزیری دەرەوەی ئێران رایگەیاند: "ئێمە هیچ داواکاریەکمان بۆ دانوستاندن نەکردووە، بەڵام نێوندگیرەکان هەن و لە رێگەی ئەوانەوە پەیوەندیمان هەیە." عێراقچی گوتی، هیچ پەیوەندییەک لەنێوان ئەو و ستیڤ ویتکۆڤ نییە؛ ئاماژەی بەوەشکرد: "دانوستاندن بنەمای تایبەتی خۆی هەیە و دەبێت لە پێگەیەکی یەکسانەوە بەڕێوەبچێ، هەروەها لەسەر بنەمای رێزگرتنی یەکدی و بۆ سوودی هەردوولا بێ؛ قبووڵ ناکرێ لایەنێک هێز بەکاربهێنێت بۆ گەیشتن بە ئامانجەکانی." وەزیری دەرەوەی ئێران گوتیشی: "وڵاتان ویستی نێوەندگیرییان لەنێوان ئێران و ئەمریکا هەیە و هەڵوێستی ئێمەش روونە. دانوستاندن بە هەڕەشە ناکرێ. دەبێ دانوستانەکان لە هەلومەرجێکدا بکرێن کە واز لە هەڕەشە و داخوازییە زێدەڕۆییەکان هێنرابێ." ئەم قسانەی عەباس عێراقچی لەکاتێکدایە، دۆناڵد ترەمپ بژاردەی دەستوەردانی سەربازی لەبەرامبەر ئێران بە کراوەیی هێشتووەتەوە. لەلایەکى دیکەوە جێگری وەزیری دەرەوی ئێران دەڵێت، لەم کاتەدا دانوستاندن لەگەڵ ئەمریکا ناکەن و هەندێک پەیام لە نێوانیان ئاڵوگۆڕ دەکرێت. رۆژی چوارشەممە، 28ی کانووی دووەمی 2026، کازم غەریب ئابادی، جێگری وەزیری دەرەوەی ئێران رایگەیاند: "ئەگەر تاران و واشنتن لەسەر مێزی دانوستاندن دابنیشن، ئەوە بەو مانایە نییە کە تاران ئامادەیی خۆی بۆ هەر شەڕێکی ئەگەری کەم بکاتەوە." کازم غەریب ئابادی گوتی: "لەو کاتەدا کاری لەپێشینەی تاران دانوستان لەگەڵ ئەمریکا نییە، بەڵکو 200٪ ئامادەییە بۆ بەرگریکردن لە وڵاتەکەمان." جێگری وەزیری دەرەوەی ئێران ئاماژەی بەوەشکرد، "هەر هێرشێکی سنوورداری ئەمریکا وەڵامێکی بەهێز وەردەگرێت." جێگری وەزیری دەرەوی ئێران دەشڵێت، لەو کاتەدا دانوستاندن لەگەڵ ئەمریکا ئەنجام نادەن، بەڵام "هەندێک پەیام لە نێوانیان ئاڵوگۆڕ دەکرێت." ئەوە لە کاتاێکدایە، دۆناڵد ترەمپ سەرۆکی ئەمریکا لە تۆڕی کۆمەڵایەتیی ترووس سۆشیەڵ هۆشداری دایە ئێران و گوتی "داوا لە بەرپرسانی ئێران دەکەم بە زووترین کات بگەڕێنەوە سەر مێزی گفتوگۆ بۆ گەیشتن بە رێککەوتنێکی دادپەروەرانە و یەکسان کە تێیدا گەرەنتیی ئەوە بکرێ ئێران نەبێتە خاوەنی چەکی ئەتۆمی." ترەمپ دەڵێ: "کات خەریکە تەواو دەبێت و کات زۆر هەستیار [یەکلاییکەرەوە]ـیە."

تەرمی ئەو شەڕڤانانەی لە بەرخۆدانی دژ بە هێرشی چەتەکانی دەوڵەتی تورک، هەتەشە و داعش شەهید ببوون، لە گۆڕستانی شەهید دەلیل سارۆخان لە شاری قامیشلۆ بەخاک سپێردران. گیانبەخشانی بەرخۆدانی دژ بە هێرشی چەتەکانی دیمەشق، هەریەک لە فەرماندەی یەپەژە سیدار عەفرین (لەیلا حەمۆ)، شەڕڤانانی یەپەژە ڤیان جودی (سارا حەسەن)، ستێرک ڕۆژهات (نەسرین خەلیل)، ڕەوشەن زانا عەفرین (ڕەوشەن ئیبراهیم)، شەڕڤانانی قەسەدە دڵشێر قامیشلۆ (ئیبراهیم محەمەد)، کارکەر قامیشلۆ (حەسەن مەلا حەسەن)، ڕۆژهات قامیشلۆ (میتان حوسێن)، چیاگەر ئارمانج (یەزەن محەمەد)، دیار قامیشلۆ (جوان سوهبی)، شێرەوان شێراوا (حەسەن عەلی) و ئەندامی هێزەکانی ئاسایشی ناوخۆ محەمەد کامیل میۆ، لەلایەن هەزاران کەس لە دانیشتووانی ڕۆژئاوای کوردستانەوە لە گۆڕستانی شەهید دەلیل سارۆخان لە شاری قامیشلۆ بەخاک سپێردران.  گەلی کورد تەرمی شەهیدان ڕۆژهات قامیشلۆ، دڵشێر قامیشلۆ، ستێرک ڕۆژهات، شێرەوان شێراوا، دیار قامیشلۆ و سیدار عەفرینیان لە بەردەم بینای ئەنجوومەنی بنەماڵەی شەهیدان وەرگرت و بەرەو گۆڕستانی شەهید دەلیل سارۆخان بردیان. بۆ شەهیدەکانی تریش مەراسیمێکی غیابی ڕێکخرا.  کاروانی تەرمەکان کاتێک گەیشتە گۆڕستانەکە، بە دروشمی "بژی بەرخۆدانی ڕۆژئاوا"، "بژی بەرخۆدانی یەپەژە و یەپەگە"، "بژی یەکێتیی گەلی کورد" و "شەهید نامرن"، هەروەها بە هەلهەلەی دایکان و هەڵدانی برینج بەسەر تەرمەکاندا، پێشوازی لێکرا و مەراسیمەکە دەستی پێکرد.  مەراسیمەکە بە خولەکێک بێدەنگی دەستی پێکرد. پاشان ئەندامی ئەنجوومەنی بنەماڵەی شەهیدان، شێرۆ شەرۆ قسەی کرد و یادی تەواوی شەهیدانی ئازادی کردەوە و گوتی: "ئێمە سەری ڕێز بۆ مەزنیی ئەم شەهیدانە دادەنەوێنین. ئێمە لە ڕۆژانێکی مێژووییدا دەژین. مێژوو پاڵەوانێتیی ئەم شۆڕشگێڕانە دەنووسێتەوە کە لەپێناو ئازادی و شکۆمەندیی گەلەکەیان شەهید بوون."  یەکێک لە فەرماندەکانی یەپەژە و ئەندامی فەرماندەیی گشتیی قەسەدە، ڕۆهلات عەفرینیش لە مەراسیمەکەدا قسەی کرد و ڕایگەیاند کە "پلانێک لە دژی وڵات و دەستکەوتەکانی هەیە، ئەم پلانە قڕکردنی گەلی ئێمەیە."  ڕۆهلات عەفرین لە درێژەی قسەکانیدا گوتی: "ئێمە لاواز نین. ١٣ ساڵە تێدەکۆشین. لە سەرەتای دامەزراندنی یەپەژەوە بەڵێنمان دابوو کە گەلی خۆمان بەجێ نەهێڵین و پشتیوانی گەلی خۆمان بین. بەڵێنمان داوە باج و قوربانی هەرچییەک بێت، ئێمە ئەم خاکە دەپارێزین."  ڕۆهلات عەفرین لە بەردەوامیی قسەکانیدا باسی لە کەسایەتیی فەرماندە سیدار عەفرین کرد و گوتی: "لە دوا قسەیدا گوتبووی ئێمە ئەم گەلە بەجێ ناهێڵین. مردن یەک جارە، ئێمە بە شکۆمەندییەوە پێشوازی لە مردن دەکەین."  فەرماندە ڕۆهلات عەفرین جارێکی تر بەڵێنی پاراستنی گەلی دا و بەم شێوەیە کۆتایی بە قسەکانی هێنا: "پێویستە گەلی کورد خۆی ڕێکبخات و یەکگرتوویی خۆی بەهێز بکات. ئێمە دەستبەرداری ئەم خاکە نابین. ئەم خاکە ئاوەدان کراوەتەوە تاوەکو هی گەلەکەی بمێنێتەوە. لێرە شوێنی داگیرکەران نابێتەوە."  دوای وتارەکان، بەڵگەنامەی شەهیدان خوێندریەوە و ڕادەستی بنەماڵەکانیان کران.  پاشان شەڕڤانان تەرمی هاوڕێ شەهیدەکانیان خستە سەر شانیان و بە وتنەوەی دروشمەوە بەخاکیان سپاردن. 

لە وەڵامی هۆشدارییەکانی دۆناڵد ترەمپ دژی کاندیدکردنەوەی نووری مالیکی، ئەمشەو چوارچێوەی هەماهەنگی لە ماڵی مالیکی کۆبوونەوەیەکی بەپەلە ئەنجام دەدات و بۆ ڕێگریکردن لە هەر پەرچەکردارێکی نەخوازراو و بە هەڵوێستێکی یەکگرتوو وەڵامی دەستوەردانەکانی واشنتن بدەنەوە. چوارشەممە 28ی کانوونی دووەمی 2026، سەرچاوەیەک لە چوارچێوەی هەماهەنگی بۆ کوردستان24 ڕایگەیاند، ئەمشەو کاتژمێر 7 ئێوارە لە ماڵی نووری مالیکی کۆبوونەوە دەکرێت و تاوتوێی قسەکانی دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمەریکا دەکرێت. ئەو سەرچاوەیە ئاماژەشی دا، لە کۆبوونەوەکەدا جەخت لە پشتگیری و دەستگرتنی چوارچێوەی هەماهەنگی بە کاندیدکردنی مالیکی دەکرێتەوە. هەروەها سەرچاوەیەکی دیکە لە چوارچێوەی هەماهەنگی ئاشکرای کرد، ڕێنماییەکی توند دەرکراوە کە تێیدا ڕێگری لە سەرجەم سەرکردە و ئەندامانی چوارچێوەکە دەکرێت هیچ جۆرە لێدوانێکی میدیایی بدەن سەبارەت بە هەڵوێستی دۆناڵد ترەمپ، کە دژایەتی خۆی بۆ کاندیدبوونی نوری مالیکی دەربڕیوە. سەرچاوەکە ڕوونی کردەوە، ئەم بڕیارە بۆ کۆنتڕۆڵکردنی دۆخەکە و ڕێگریکردنە لە هەر هەڵوێستێکی تاکەکەسی کە ڕەنگە لە ڕووی میدیایی یان سیاسییەوە بەشێوەیەکی نەرێنی بەکاربهێنرێت. ئاماژەی بەوەش دا، چوارچێوەی هەماهەنگی لە چەند کاتژمێری داهاتوودا کۆبوونەوەیەکی بەپەلە ئەنجام دەدات بۆ تاوتوێکردنی دۆخەکە و گەیشتن بە هەڵوێستێکی یەکگرتوو بەرانبەر بەم پێشهاتە. هەروەها سەرچاوەکە جەختی کردەوە، چوارچێوەی هەماهەنگی لێدوانەکانی ترەمپ بە دەستوەردانی قبووڵنەکراو و ڕاستەوخۆ لە کاروباری ناوخۆی عێراق و هەوڵێک بۆ سەپاندنی ئیرادەی دەرەکی دەزانێت. ئاشکراشی کرد، وەڵامدانەوەیان بە شێوازێکی سیاسی و دیراسەکراو دەبێت و دوور دەبێت لە لێدوانی بەپەلە، بڕیارە دوای کۆتایی هاتنی گفتوگۆکان هەڵوێستی فەرمی ڕابگەیەنن. ئەمەش لە کاتێکدایە، هەر ئەمڕۆ چوارشەممە نووری مالیکی، سەرۆکی هاوپەیمانیی دەوڵەتی یاسا و کاندید بۆ پۆستی سەرۆکوەزیرانی نوێی عێراق؛ پەیامێکی لە هەژماری فەرمیی خۆی لە تۆڕی کۆمەڵایەتیی 'ئێکس' لەبارەی هەڕەشەکانی دۆناڵد ترەمپ، بڵاوکردبووە؛ بەڵام پاش تێپەڕبوونی چەند خولەکێک پەیامەکەی سڕییەوە؛ دواتر جارێکی دیکە پەیامەکەی بە هەندێک گۆڕانکارییەوە داناوە. لە پەیامە نوێیەکەی مالیکیدا هاتووە: ئێمە بە تەواوی دەستوەردانی ئاشکرای ئەمریکا لە کاروباری ناوخۆی عێراق ڕەت دەکەینەوە. ئەم کارە بە پێشێلکردنی سەروەری و پێچەوانەی سیستەمی دیموکراتیی عێراق لەدوای ساڵی 2003 دەزانین، هەروەها بە دەستدرێژی بۆ سەر بڕیاری چوارچێوەی هەماهەنگی بۆ دیاریکردنی کاندیدەکەی بۆ پۆستی سەرۆک وەزیران دایدەنێین. دوێنێ سێشەممە، دۆناڵد ترەمپ،، هۆشداری دایە دەسەڵاتدارانی عێراق سەبارەت بە ئەگەری دووبارە دەستبەکاربوونەوەی نووری مالیکی وەک سەرۆکوەزیران، ترەمپ لە تۆڕی کۆمەڵایەتیی (تروس) نووسیبووی: گەڕانەوەی مالیکی بۆ لووتکەی دەسەڵات، هەڵەیەکی کوشندە دەبێت و واشنتن ناچار دەکات تەواوی هاوکارییە سەربازی و ئابوورییەکانی بۆ عێراق ڕابگرێت، ئەمەش وڵاتەکە بەرەو شکستێکی هەمیشەیی دەبات.

وەزارەتی ڕۆشنبیریی هەرێمی كوردستان فەرمانی بە كۆمپانیاكانی پەخش كرد، پەخشی كەناڵە بیانی و عەرەبییەكان لە ڕایەڵەكانیان ڕابگرن. بەتایبەت ئەو كەناڵانەی كە "لە باری ئێستای كوردستاندا بوونەتە هۆكاری پشێوی و تێكدانی ئاشتەوایی كۆمەڵایەتی و بێڕێزیكردن بەرانبەر بە نەتەوەی كورد". لەو چوارچێوەیەدا و یەكەم هەنگاو، پەخشى هەردوو كەناڵی جەزیرەی قەتەری و عەرەبیەی سعودی كە ڕۆڵێكی خراپ لە شەڕ و پێشهاتەكانی سووریا دژی كورد دەبینن، لە هەرێمی كوردستان ڕاگیرا. بەڕێوەبەرایەتیی گشتیی ڕاگەیاندن و چاپ لە وەزارەتی ڕۆشنبیری، بۆ ئەم بڕیارەی پشتی بە "خاڵەكانی (1، 3، 9) لە بڕگەی 3ـی ماددەی 3ـی ڕێنماییی ژمارە 1ـی ساڵی 2014 (تایبەت بە ڕێكخستنی فریكوێنسی سپەیس لە هەرێمی كوردستان) بەستووە. بەڕێوەبەرایەتییەكە ئاماژە بەوەش دەكات كە "پەخشكردنی ئەو كەناڵانە، پێچەوانەی ماددەی ئاماژەپێكراوی سەرەوەیە، هەروەها پێچەوانەی ماددەی دووە لە هەمان ڕێنمایی، كە تایبەتە بە مۆڵەتدان و دابینكردنی فریكوێنسی، بۆیە پێویستە تەنیا بۆ پەخشی كەناڵە ناوخۆییەكان بێت".

روانگەی سوری بۆ مافەکانی مرۆڤ، رایگەیاندوە، بە گوێرەی زانیارییەکانیان لە کۆبونەوەکەی دوێنیی دیمەشقدا، کەشێکی ئەرێنی دروستبووە بۆ جێبەجێکردنی رێککەوتنی 18 ی ئەم مانگە، جەختیش دەکاتەوە ئەو زانیاریانە راست نین کە دەڵێن هێزی ئاسایشی سەر بە دیمەشق دێنە ناو شارەکانەوە. ئەمرۆ چوارشەممە، روانگەی سوری بۆ مافەکانی مرۆڤ رایگەیاند، زانیاری تایبەتیان بەدەستگەیشتوە، سەبارەت بە بەڕێوەچونی کۆبونەوەکەی دوێنێ دیمەشق لە نێوان هەسەدە  و دەسەڵاتدارانی سوریا، کە تێیدا شاندێکی ئیدارەی خۆسەر بە سەرۆکایەتی مەزلوم عەبدی، فەرماندەی گشتی هەسەدە ئامادەی بوون.  بەپێی سەرچاوە ئاگادارەکان، کۆبونەوەکە بە کەشێکی تەواو ئەرێنی کۆتایی هاتووە و هەردوولا گەیشتوونەتە رێککەوتنێکی روون لەسەر میکانیزمەکانی جێبەجێکردنی ئەو بڕیارانەی لە 18ی ئەم مانگەدا ئیمزا کرابوون، بە جۆرێک کە لە قۆناغی داهاتوودا هەنگاوی کرداری لەسەر زەوی بنرێت. سەبارەت بە رەوشی ئەمنی و بڵاوبونەوەی ئەو دەنگۆیانەی باس لە هاتنە ناوەوەی هێزەکانی ئاسایشی ناوخۆی سەر بە حکومەت بۆ ناو شارەکان دەکەن، روانگەی سوریا رەتیکردوەتەوە  و جەختیکردوەتەوە ئەو دەنگۆیانە دورن لە راستیەوە و بە گوێرەی رێککەوتنەکە دەبێت هێزەکانی ئاسایشی ناوخۆ لە چوارچێوەی وەزارەتی ناوخۆی سوریادا یەکبخرێن، بە مەرجێک رەچاوی پێکهاتەی ئێستا و ئەندامێتی ئەندامانی ناوخۆیی خۆیان بکرێت و هەر ئەوانیش قەوارەی بەرپرسیار بن لە پاراستنی ناو شارەکان. ئەمە لە کاتێکدایە، بەردەوام گروپە چەکدارەکانی سوریا ناو بەنا و هێرش دەکەنە سەر ناوچە کوردییەکان و کۆبونەوەکەی دوێنێ دیمەشقیش، لە چوارچێوەی هەوڵە بەردەوامەکاندایە بۆ رێکخستنی بابەتە ئەمنی و کارگێڕییەکان و ئامادەکردنی زەمینەیەکی گونجاو  بۆ جێبەجێکردنی رێککەوتنە ئیمزاکراوەکان، کە یارمەتیدەر دەبێت بۆ سەقامگیری لە ناوچەکەدا.

ژنە سیاسەتمەداری کورد گوڵتان کشاناک ڕایگەیاند، هێرشەکانی سەر ڕۆژئاوا تەنها لە دژی بوونی گەلی کورد نیی، هاوکات ئامانجە بۆ لەناوبردنی ژیانی هاوبەشی گەلان و گوتی: "ئەم هێرشانە بۆ گەلی کورد بابەتی مان و نەمانە." کشاناک ڕایگەیاند، ئەم هێرشانە ئەو مۆدێلی ژیانە هاوبەشە دیموکراتیک، فرەناسنامە و ئازادیخوازە دەکاتە ئامانج کە لە ڕۆژئاوا هاتووەتە بوون. گوتیشی ئەم مۆدێلە نەک تەنها بۆ کورد، بۆ هەموو گەلانی سووریا هیوا و ئەلتەرناتیڤێک بنیاتدەنێت. 'دیمەشق درێژکراوەی زیهنییەتی داعشە' کشاناک ئاماژەی بەوە کرد کە دووبارە زیهنییەتی داعش هاتووەتەوە گۆڕێی و تاوانەکانی شەڕ ئەنجامدەدات و گوتی: "لە ئێستادا ڕێکخراوێکی تیرۆریستیی توندڕەو لەژێر ناوی دەسەڵاتی دیمەشق هەڵسوکەوت دەکات. کە هەڵگری زیهنییەتی داعشە." 'دووبارەبوونەوەی کارەساتی شەنگالە' کشاناک ڕایگەیاند کە ئەم هێرشانە نوێ نین و گوتی: "ئێمە ئەم تاوانانەی جەنگ بە تاوانی دژ بە مرۆڤایەتی دەزانین. ئەمە هاوشێوە و درێژکراوەی هێرشکردنە سەر شەنگالە لە ساڵی ٢٠١٤. لەم زیهنییەتەدا هیچ شێوەیەک دان بە هەبوونی ژندان نانرێت و  ژن تەنها دەکرێتە کۆیلە." 'پەرە بە تێکۆشانی هاوبەشی ژنان دەدەین' لە بارەی تێکۆشانی ژنانەوە کشاناک ئاماژەی بەوە کرد کە پێویستە ژنان لە ڕێی ڕێکخراوکردنی خۆیانەوە هەڵوێستێکی بەهێزتر بگرنە بەر و گوتی: "پێویستە بانگەواز بۆ جوڵانەوەی ژنان لە جیهان بکرێت و تێکۆشانێکی هاوبەشیان لەگەڵدا ئەنجام بدرێت. ئێمە هەوڵدەدەین ئەمە بکەین، پێویستە بیکەین؛ باشتری دەکەین و پێویستە ئەم هێرشانە ڕابگرین." 'پێویستە گوشار لە تورکیا بکەین بۆ کردنەوەی دەروازەکان' گوڵتان کشاناک کۆتایی قسەکانی بە سەرنج خستنەسەر هێرشکانی سەر ڕۆژئاوای کوردستان دەربڕی و گوتی: "لە ئێستادا لە ڕۆژئاوا کارەساتێکی مرۆیی زۆر گەورە ڕوودەدات. گەمارۆ هەیە، سەرەکیترین پێداویستییەکان دابین ناکرێن. شەپۆڵێکی گەورەی کۆچبەری جارێکی تر ڕوودەدات. بەم زستانە کۆچبەرەکان لە دۆخێکی زۆر زەحمەتدا دەژین. منداڵان لە سەرمادا گیان لەدەستدەدەن. هەربۆیە پێویستە هەموومان دەستبەجێ پشتیوانییەکی گەورەی ڕێکخراو بکەین و پێویستە وەکو داخوازییەکی کۆمەڵایەتی داوا لە تورکیا بکرێت کە دەروازە سنوورییەکان بکاتەوە. پێویستە گەمارۆی ئەوێ بشکێنرێت و تراژیدیای مرۆیی ڕێگری لێ بکرێت."

چاوەڕێ دەکرێت چوارچێوەی هەماهەنگی بۆ وەڵامدانەوەی ترەمپ کۆببێتەوە. سەرکردەیەکی شیعەش رەتیدەکاتەوە، مالیکی بگۆڕن و دەڵێت "تاکە کاندیدی ئێمەیە بۆ پۆستی سەرۆکوەزیران".  ئەبو مسیاق مەساری، سەرکردە لە رێکخراوی بەدر بە کوردستان24ی ڕاگەیاند، تا ئێستا چوارچێوەی هەماهەنگی بە فەرمی بڕیاری کۆبوونەوەی نەداوە، بەڵام چاوەڕێ دەکرێت ئەمشەو (چوارشەممە، 28ـی کانوونی دووەم) کۆببێتەوە و گفتوگۆ لە بارەی پەیامەکەی دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا بکات. ئەو سەرکردەیەی رێکخراوی بەدر، رەتیکردەوە کاندیدی چوارچێوەی هەماهەنگی بۆ پۆستی سەرۆکوەزیرانی عێراق کە نووری مالیکییە؛ بگۆڕدرێت. دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا، لە پەیامێکدا لە تۆڕی (تروس سۆشیال) هۆشداری دابووە دەسەڵاتدارانی عێراق سەبارەت بە ئەگەری دووبارە دەستبەکاربوونەوەی نووری مالیکی وەک سەرۆک وەزیران. ترەمپ نووسیبووی: "بیستوومە رەنگە عێراق بژاردەیەکی زۆر خراپ هەڵبژێرێت بە دووبارە دانانەوەی نووری مالیکی وەک سەرۆکوەزیران". هەروەها ئاماژەی بەوە دابوو، گەڕانەوەی مالیکی بۆ لووتکەی دەسەڵات بژاردەیەکی هەڵەیە. ئەمە واشنتن ناچار دەکات تەواوی هاوکارییە سەربازی و ئابوورییەکانی بۆ عێراق رابگرێت و وڵاتەکە بەرەو شکستێکی هەمیشەیی دەبات. ئەم کاردانەوەیەی ترەمپ دوای ئەوە هات، چوارچێوەی هەماهەنگی لە سەرەتای هەفتەی رابردوودا، بەفەرمی نووری مالیکی، سەرۆکی هاوپەیمانیی دەوڵەتی یاسای، وەک کاندیدی خۆی بۆ وەرگرتنی پۆستی سەرۆکوەزیرانی داهاتووی عێراق دەستنیشان کرد.

"كەشتییەكی جەنگی جوانی تر ئێستا بەشێوەیەكی جوان بەرەو ئێران دەڕوات، هیوادارم رێككەوتن بكەن" ئەمە قسەی دۆناڵد ترەمپی سەرۆكی ویلایەتە یەكگرتووەكانی ئەمریكایە.  ترەمپ بەم پەیامە هەڕەشە ئامێزە، دواین دەرفەتی خستە بەردەم تاران بۆ ئەوەی لەگەڵ واشنتۆن رێككەوتن بكات.  هەر لە پەیوەندیدار بە دۆسیەی ئێرانەوە، شازادە محەمەد بن سەلمان جێنشینی پادشای سعودیە بە تەلەفۆن لەگەڵ مەسعود پزیشكیان سەرۆكی ئێران قسەی كرد. بەگوێرەی هەواڵی ئاژانسی فەرمی دەنگوباسەكانی سعودیە (واس)، لە پەیوەندییە تەلەفۆنییەكەدا جێنشینی پادشای سعودیە؛ سەرۆكی ئێرانی ئاگاداركردوەتەوە لەوەی شانشینی سعودیە رێگە نادات بواری ئاسمانی یاخود خاكی وڵاتەكەی بەكاربهێنرێت بۆ هیچ كردەوەیەكی سەربازی دژ بە تاران.  "هەڵوێستی شانشینی سعودیە رێزگرتنە لەسەروەری كۆماری ئیسلامی ئێران و، پاڵپشتی هەر هەوڵێك دەكەین كە بتوانێت لەرێگەی دیالۆگەوە كێشەكان چارەسەر بكات و ئاسایش و سەقامگیری ناوچەكە بەهێز بكات" شازادەی جێنشینی سعودیە وا دەڵێ؛  كە رۆژانێك وڵاتەكەی نەیاری سەرسەختی ئێران بووە لە ناوچەكەو، گۆڕانكارییەكانی سەردەمی ئیدارەی ترەمپ ئێستا هەڵوێستی بەم شێوەیە پێ گۆڕیوە.  لەبەرامبەردا بەپێی ئەوەی میدیاكانی ئێران بڵاویانكردوەتەوە، لە پەیوەندییە تەلەفۆنییەكەیدا لەگەڵ محەمەد ین سەلمان، سەرۆكی ئێران وتوویەتی: تاران تائێستاش پێشوازی لە هەر هەوڵێك دەكات كە لە چوارچێوەی یاسای نێودەوڵەتیدا كە رێگری لە جەنگ بكات.  قسەكەی محەمەد بن سەلمان كە بە دەسەڵاتداری راستەقینەی سعودیە ئەژماردەكرێت، دوای راگەیەندراوێكی هاوشێوە دێت لەلایەن ئیماراتی عەرەبییەوە كە دەڵێ: رێگەنادەین ئاسمان و خاك و ئاوە هەرێمایەتییەكانمان لە هەر كردەوەیەكی سەربازی دژ بە ئێران بەكاربهێنرێت.  دۆخی نادڵنیایی لەبارەی ئەگەری وەشاندی گورزی سەربازی لە ئێران وەكو خۆی بەردەوامە، بەتایبەتیش دوای ئەوەی هەفتەی رابردوو ترەمپ وتی كەشتییەكی جەنگی بەرەو ئێران بەڕێوەیەو خوازیارە ناچار نەبێت بەكاری بهێنێت.  ترەمپ پێشتر چەند هۆشدارییەكی بە تاران داوە سەبارەت بە كوشتنی خۆپیشاندەران یاخود بەگەڕخستنەوەی بەرنامە ئەتۆمییەكە، بەڵام لەوكاتەوە ئیتر خۆپیشاندانەكان كە سەرتاسەری ئێرانیان گرتبووەوە، دامركایەوە.  ئاژانسی (رۆیتەرز) لەزاری دوو بەرپرسی ئەمریكییەوە دەڵێ: كەشتییەكی فڕۆكەهەڵگری ئەمریكی و چەندین كەشتی جەنگی تر گەیشتونەتە رۆژهەڵاتی ناوەڕاست، ئەمەش توانای ترەمپ بۆ بەرگریكردن لە هێزەكانی ئەمریكا لە ناوچەكە یاخود ئەگەری كاری سەربازی دژ بە تاران بەهێز دەكات.  كۆماری ئیسلامی بەمدواییە یەكێك لە توندترین خۆپیشاندان و ناڕەزایەتییەكانی لە مێژووی خۆیدا بەخۆوە بینی، سەرچاوەی ئەم ناڕەزایەتییە خراپی دۆخی گوزەران و بازاڕ بوو، بەڵام دامركایەوە، بەقسەی رێكخراوەكانی مافی مرۆڤ هێزە ئەمنییەكانی ئێران هەزاران كەسیان كوشتووە، نەك تەنیا لە خۆپیشاندەران، تەنانەت لەناو خەڵكی ئاسایدا؛ ئەمەش لە گەورەترین هەڵمەتی سەركوتكاریدا لەدوای ساڵی 1979وە كە تێیدا دەسەڵات لە ئێران كەوتە دەست ئاخوندەكانەوە.  دەسەڵاتدارانی ئێران بەرپرسیارێتی ناڕەزایەتییەكانی ئەمدواییەو كوژرانی خەڵكك دەخەنە ئەستۆی "تیرۆریست و ئاژاوەگێڕ"ەكان، كە بەوتەی ئەوان لەلایەن لایەنە ئۆپۆزسیۆنەكانی دەرەوەی وڵات و ئەمریكاو ئیسرائیلەوە هاندراون.

کەشى پێشبینیکراوى 48 کاتژمێرى داهاتوو ئەمڕۆ چوار شەممە      28-1-2026 کەش / لە کاتەکانی  نیوەڕۆی ئەمڕۆ چوار شەممە  کاریگەری شەپۆڵێکی باران بارین روو لە ناوچەکەمان دەکات . سەرەتا لە سنووری پارێزگای دهۆک دەست پێدەکات پاشان درێژ دەبێتەوە بۆ سەر سەرجەمی ناوچە جیا جیاکان لەگەڵ باران بارین ناوچە سنوورییەکان و لووتکەو قەدپاڵی چیا بەرزەکان بە تایبەت ئەو چیا بەرزانەی 1500 مەتر بەرزترن لە ئاست رووی دەریا بەفر بارینی دەبێت .  لە دوای نیوەڕۆ کاریگەری ئەو شەپۆڵە زیاد دەکات باران بارین بە شێوەی بارانی مامناوەند و هەندێ ناوچەی سنووری ئیدارەی زاخۆ و پارێزگای دهۆک و سنووری پارێزگای سلێمانی و چەمچەماڵ و باکووری پارێزگای کەرکووک و ئیدارەی گەرمیان ناوچە شاخاوییە بەرزەکانی سنووری پارێزگای هەولێر ڕێژەی باران بارینی بە شێوەی لێزمە بارانی کورت خایەن و هەورە تریشقەشی دەبێت .  خێراى با / مامناوەند ( 10– 20) کم/ک  هەندێ کات چالاک دەبێت بۆ سەرووی 30 کم لە کاتژمێرێکدا . ئاراستەی با / باکوورى ڕۆژهەڵات مەوداى بینین / 7 – 9 کم دەبێت  پلەکانی گەرما / نزم دەبێتەوە بە (2-3) پلەی سیلیزی     هەولێر : 14 پلەی سیلیزی  پیرمام : 10  پلەی سیلیزی سۆران : 7 پلەی سیلیزی  حاجی ئۆمەران :  3 پلەی سیلیزی    سلێمانی :  12 پلەی سیلیزی چەمچەماڵ :  13 پلەی سیلیزی هەڵەبجە : 12 پلەی سیلیزی  دهۆک : 11 پلەی سیلیزی  زاخۆ : 12 پلەی سیلیزی  ئاکرێ : 12  پلەی سیلیزی سبەى پێنج شەممە     ‌ 29-1-2026 کاریگەری ئەم شەپۆڵەی روو لە ناوچەکەمان دەکات تا کاتەکانی بەیانی زووی ڕۆژی پێنج شەممە بە نمە بارانی پچڕ پچڕ لەسەر ناوچەکەمان بەردەوام دەبێت لە کاتەکانی نیوەڕۆ ئاسمان دەگۆڕێت بۆ نیمچە هەور  .باران بارین و بەفر بارین لەسەر ناوچە سنووریەکان و لووتکەی شاخە بەرزەکان  لە هەندێ کاتدا بەردەوامی دەبێت تا دوای نیوەڕۆی  ڕۆژی پێنج شەممە  . خێراى با / مامناوەند   ( 5 – 15 ) کم/ک . پلەی گەرما/ نزمترین پلەی گەرما  بەرز دەبێتەوە بەرزترین پلەی گەرما  نزم دەبێتەوە بە (1-2) پلەی سیلیزی   بەرزترین پلەکانی گەرمای پێشبینیکراو بە پلەی سیلیزی هەولێر : 11 پلەی سیلیزی پیرمام : 8  پلەی سیلیزی سۆران : 5 پلەی سیلیزی حاجی ئۆمەران :  1 پلەی سیلیزی      سلێمانی :  8 پلەی سیلیزی چەمچەماڵ: 9 پلەی سیلیزی  هەڵەبجە : 9 پلەی سیلیزی  دهۆک : 10  پلەی سیلیزی زاخۆ  : 11  پلەی سیلیزی ئاکرێ : 11  پلەی سیلیزی

راوێژکاری سەرۆک وەزیرانی عێراق بۆ کاروباری دارایی، هۆکارەکانی بەرزبوونەوەی نرخی دۆلاری لە بازاڕی رەش ئاشکرا کرد و جەختی کردەوە، ئەو بەرزبوونەوەیە کاریگەریی راستەوخۆی لەسەر سەقامگیریی بژێوی هاووڵاتیان نییە. مەزهەر محەممەد ساڵح، بە ئاژانسی هەواڵی عێراقی رایگەیاند، "بازاڕەکانی ئاڵوگۆڕی دۆلار یەکێکن لەو بازاڕانەی زۆرترین کاریگەریی زانیارییان لەسەرە، تەنانەت دەکرێت وەک بازاڕی زانیاری وەسف بکرێن، بەتایبەت کاتێک زانیارییەکان لە جۆری دەنگۆبن. راوێژکارەکەی سەرۆک وەزیران روونیشیکردەوە، لە ئێستا دراوی بیانی هاوتەریب لەگەڵ نرخی زێڕ لە جیهاندا دەڕوات، بەو پێیەی خواست لەسەر هەردوکیان زیاد بووە، ئەمەش هۆکاری سەرەکیی بەرزبوونەوەی دۆلارە لە بازاڕی رەشدا. سەبارەت بە کاریگەریی ئەم دۆخە لەسەر ژیانی رۆژانەی هاووڵاتیان، مەزهەر محەممەد ساڵح دڵنیایی دا کە "ئەم گۆڕانکارییانە کاریگەریی جەوهەرییان لەسەر ئاستی بژێوی نییە"، هۆکارەکەشی گەڕاندەوە بۆ فراوانیی بنکەی دابینکردنی کاڵا بە نرخی فەرمی و جێگیر، کە لەلایەن یەدەگێکی بەهێزی بیانییەوە پشتیوانی دەکرێت، جگە لە سیاسەتی بەرگریکردن لە نرخی کاڵا سەرەکییەکان. لە کۆتاییدا راوێژکاری سەرۆک وەزیران جەختی کردەوە، بەرزبوونەوەی نرخی زێڕ و دۆلار زیاتر پەیوەستە بە رەفتاری ئەو کەسانەی خاوەنی پارەی زیادەن و وەک پاشەکەوت بەکاری دەهێنن، وەک بەڵگەیەکیش گوتی: "تۆمارکردنی ڕێژەی هەڵاوسانی ساڵانە لە کۆتایی ساڵی 2025دا، کە %1.5ی تێنەپەڕاندووە، بەڵگەیە لەسەر مانەوەی نرخەکان لە چوارچێوەیئاساییدا."

هاوڕێیەکی دەنیز چیا، ئەو کچە شەڕڤانەی چەکدارانی دیمەشق تەرمەکەیان لە باڵەخانەیەکەوە فڕێدایە خوارەوە، باسی دواساتەکانی بەرخۆدانی دەنیز دەکات و دەڵێت: هەر رۆژێک بێت تۆڵەی دەکەینەوە. بۆ بینینى ڤیدیۆکە کلیک لەم لینکە بکە: https://web.facebook.com/reel/4127182037592840/?s=single_unit

وەزیری دەرەوەی ئەمریکا دەڵێت، دەبێت ڕۆدریگێز وانە لە چارەنووسی نیکۆلاس مادۆرۆ وەربگرێت و بەتەواوی لەگەڵ داواکارییەکانی واشنتۆن هاوکار بێت.   مارکۆ ڕۆبیۆ، وەزیری دەرەوەی ئەمریکا، ڕۆژی چوارشەممە، لە بەردەم لیژنەی پەیوەندییەکانی دەرەوەی سێنات هۆشدارییەکی توندی ئاراستەی دێلسی ڕۆدریگێز، سەرۆکی کاربەڕێکەری ڤەنزوێلا کرد.    ڕۆبیۆ ڕایگەیاند: "وەک چۆن سەرۆک ترامپ ئاماژەی پێ کردووە، ئەگەر ڕێگە دیپلۆماسییەکان شکستیان هێنا، ئێمە ئامادەین هێز بەکاربهێنین بۆ دڵنیابوون لە زۆرترین هاوکاری." - ڕۆبیۆ بە توندی بەرگری لە ئۆپەراسیۆنی 3ی کانوونی دووەم کرد (کە تێیدا مادۆرۆ و هاوسەرەکەی دەستگیرکران) و گوتی مادۆرۆ "بازرگانێکی ماددەی هۆشبەربووە، نەک سەرۆکێکی شەرعی." بڕیارە ڕۆبیۆ لە کۆبوونەوەیەکی داخراودا لەگەڵ ماریا کۆرینا ماچادۆ، سەرکردەی ئۆپۆزسیۆنی ڤەنزوێلا و هەڵگری خەڵاتی نۆبڵی ئاشتی 2025، کۆببێتەوە.  دێلسی ڕۆدریگێز سەرۆکی کاتیی ڤەنزوێلا، هەرچەندە ڕایگەیاندووە کە "فەرمان لە واشنتۆن وەرناگرێت"، بەڵام لە هەمان کاتدا خەریکی گفتوگۆیە بۆ ڕاکێشانی کۆمپانیا نەوتییەکانی ئەمریکا و ئازادکردنی پارە بلۆککراوەکانی ڤەنزوێلا.