یەکینەکانی پاراستنی ژنان (یەپەژە) ناسنامەی شەهیدی فەرماندە سیدار عەفرینی ئاشکراکرد دەڵێت، لە رۆژی 18ـی ئەم مانگە کاتێک چەکدارانی دیمەشق هێرشیان بۆ سەر تەبقا ئەنجامدا، سیدار عەفرین تا کۆتا هەناسەی دژیان وەستا. ڕاگەیاندراوەکەی یەپەژە بەمشێوەیەیە: “ڕاستی شەهیدەکانمان زیندووترین دەربڕینی تێکۆشانمانە. شەهیدەکانمان بە ڕۆحێکی بەرز و فیداکارییەوە بۆ پاراستنی گەلەکەیان گیانی خۆیان بەخت دەکەن. ئەم ڕۆحە پیرۆزە کە لە بەرەکانی پێشەوە تێدەکۆشێت، بە بڕیاردارییەکی گەورەوە لە بەرامبەر هەموو جۆرە هێرشێکی دەسەڵاتداریی داکۆکی لە شکۆی گەلەکەی دەکات. کاتێک هێزە چەتەکانی دەسەڵاتداری دیمەشق بە شێوەیەکی بێباکانە هێرشیان کردە سەر تەبقا، فەرماندەمان سیدار عەفرین تا کۆتا هەناسەی دژی هێرشەکانی گرووپە چەتەکان شەڕی کرد و لە ١٨ـی کانوونی دووەم شەهیدبوو. هەڤاڵ و فەرماندەمان لەیلا حەمۆ، نە ناسناوی “سیدار عەفرین”، ساڵی ١٩٨٠ لە خانەوادەیەکی وڵاتپارێز لە عەفرین لەدایک بووە. بە هۆی ئاشنابوونی خانەوادەکەی بە تەڤگەری ئازادییەوە، هاوڕێ سیداریش بۆ ئەوەی ببێتە شۆڕشگێڕێکی دۆزی ئازادی گەلەکەی دەستی بە لێگەڕینی ژیانی ئازاد کرد لە ساڵی ١٩٩٧، لەناو چەندین کاری شۆڕشگێڕانەی جیاوازدا تێکۆشانی بۆ ئازادی دەستیپێکردووە. لە سەرەتای شۆڕشی ڕۆژئاوادا بە شێوەیەکی کارا بەشداری خەباتی بەڕێکخستنی گەل بوو و له بواری پاراستنیشدا ڕەنجێکی بێوێنەی دا. هەروەها جێگەی خۆی له پێشەوەی هەڵمەت ڕزگارکردنی ڕۆژئاوادا گرت، هەڤاڵ سیدار لە ڕۆژئاوای کوردستان شەڕی داعشی کرد و ئیرادەیەکی بەرزی هەبوو بۆ پاراستنی مرۆڤایەتی لەم بەڵا جیهانییە. وەک فەرماندەیەکی ژن خۆی لە بەهاکانی ژنێکی ئازاد قوڵ کرد و لەسەر بنەمای پێشەنگایەتی ئەو سەردەمە بەرەو ڕۆڵ و ئەرکێکی بەرز هەستا. هەڤاڵ سیدار لە ڕێگای ئازادیدا بە دڵسۆزی و فیداکاری و سەرکەوتن خزمەتی گەلەکەی کرد. لە سەختترین هەلومەرجدا بە ئەرکی خۆی هەستا و لە پێناو ئازادیی گەل و ژناندا تێکۆشا. ئەو کەسایەتی خۆی لەسەر بنەمای بەهاکانی ڕزگاری ژنان لە هەموو بوارەکانی ژیاندا پەرەی پێداوە، بووەتە فەرماندەیەکی نموونەیی لەناو ڕیزەکانی یەپەژەدا. لە هەموو ساتەکانی ژیانیدا بە هەڵوێستێکی دڵنزم و بە جۆش و خرۆشێکی گەورەوە بۆ ئازادی تێکۆشا. لە نێو شەڕڤانەکانیدا، وەک فەرماندەیەکی ئەو سەردەمە، لە هەموو ساتەکانی ژیاندا لە تەنیشتی شەڕڤانەکانی بوو، بە بەرپرسیارێتییەکی گەورەوە نزیکی ئەرکەکەی دەبوویەوە. تەنانەت کاتێک شەهید بوو، بە مۆڕاڵی و جۆش و هەیەجانەوە بووە سەرچاوەی باوەڕی و هێز بۆ شەڕڤانەکانی. فەرماندە سیدار لە هەڤاڵایەتییەکەیدا تا کۆتایی دڵسۆز بوو، هەر بۆیەش لە نێو هەڤاڵانیدا جێگایەکی تایبەتی هەبوو. ئەم هەڵوێستە وایکرد هەموو هەڤاڵان لە دەوری کۆببنەوە. هەڤاڵ سیدار هێمای دڵسۆزی و بوێری و بەرخۆدانیی ژنانی کوردە. کاتێک گرووپە چەتەکان هێرشیان کردە سەر تەبقا، فەرماندەمان سیدار عەفرین بۆ پاراستنی دەستکەوتەکانی گەلەکەی لە بەرەکانی پێشەوە شەڕی کرد و بۆ ئەوەی ڕێگریی لە عەقڵییەتی گرووپە چەتەکان بکات گیانی خۆی کرد بە قەڵغان. سەرەخۆشی خۆمان ئاراستەی خانەوادەی بەڕێزی فەرماندە سیدار عەفرین و سەرجەم گەلی وڵاتپارێزمان دەکەین. ئامانجی شەهیدەکانمان بنیاتنانی ژیانێکی ئازاد و پاراستنی دەستکەوتەکانی شۆڕشە. وەک هەڤاڵانی شەهیدان تا کۆتایی بەردەوام دەبین لە هەوڵدان بۆ گەیشتن بە ئامانجەکانی شەهیدانی ئازادیی تا سەرکەوتنێکی هەمیشەیی بەدی بهێنین.” یەپەژە ناسنامەی ئەو شەهیدەی بەمشێوەیە خستووەتەڕوو:
ناوەندی ڕاگەیاندنی هێزەکانی سووریای دیموکراتیک (قەسەدە) لە بەیاننامەیەکدا ناسنامەی ١٠ شەڕڤانی شەهیدی ئاشکرا کرد. لە بەیاننامەکەدا هاتووە: "ئێمە شەهیدبوونی ١٠ شەڕڤانی خۆمان بە گەلەکەمان ڕادەگەیەنین، کە بە خوێنی خۆیان لاپەڕەی پڕشکۆیان لە تێکۆشانی گەل و هێزەکانماندا نووسییەوە و بە سووربوونی خۆیان لە گۆڕەپانەکانی جەنگدا، نوێنەرایەتیی مانای پابەندبوونی شۆڕشگێڕییان کرد. ئەم شەڕڤانانە لەسەر ئەرکی خۆیان بۆ پاراستنی گەل و دۆزە ڕەواکەیان شەهید بوون. ئەم شەهیدانە لە هێڵەکانی پێشەوە بوون، دژی مەترسییە گەورەکان وەستانەوە، ئەرکی قورسیان لە ئەستۆ گرت و باوەڕیان بە دۆزەکەیان هەبوو. لە دژی کوشتن وەستانەوە و هەتا شەهیدبوون هەنگاوێک پاشەکشەیان نەکرد. ناسنامەی شەهیدان بەم شێوەیەیە: ناسناو: دەستان قەرەگۆل ناو و پاشناو: خاتوون عومەر ناوی دایک: سەباح ناوی باوک: محەمەد شوێنی لەدایکبوون: عەفرین شوێن و بەرواری شەهیدبوون: ڕێگای سپی - ١٦ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦. *** ناسناو: ڕەوشەن زانا عەفرین ناو و پاشناو: ڕەوشەن ئیبراهیم ناوی دایک: سەمیرە ناوی باوک: محەمەد شوێنی لەدایکبوون: عەفرین شوێن و بەرواری شەهیدبوون: ڕەقە - ١٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦. *** ناسناو: ڤیان جوودی ناو و پاشناو: سارا حەسەن ناوی دایک: حەسنا ناوی باوک: حەسەن شوێنی لەدایکبوون: حەلەب شوێن و بەرواری شەهیدبوون: سرین - ٢١ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦. *** ناسناو: ستێرک ڕۆژهەڵات ناو و پاشناو: نەسرین خەلیل ناوی دایک: فکرەت ناوی باوک: یوسف شوێنی لەدایکبوون: عەفرین شوێن و بەرواری شەهیدبوون: دێرەزوور، هەجین - ١٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦. *** ناسناو: چیاگەر ئارمانج ناو و پاشناو: یەزەن محەمەد ناوی دایک: نەجاح ناوی باوک: محەمەد شوێنی لەدایکبوون: قامیشلۆ شوێن و بەرواری شەهیدبوون: ڕەقە، کەسرات - ١٧ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦. *** ناسناو: دیار قامیشلۆ ناو و پاشناو: جوان سوبحی ناوی دایک: هندییە ناوی باوک: سوبحی عەلی شوێنی لەدایکبوون: قامیشلۆ شوێن و بەرواری شەهیدبوون: ڕێگای M4 - ١٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦. *** ناسناو: دڵشێر قامیشلۆ ناو و پاشناو: ئیبراهیم محەمەد ناوی دایک: شیرین ناوی باوک: باسل شوێنی لەدایکبوون: قامیشلۆ شوێن و بەرواری شەهیدبوون: مەسکەنە - ١٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦. *** ناسناو: شێروان شێراوا ناو و پاشناو: حەسەن عەلی ناوی دایک: فەریدە ناوی باوک: عەلی شوێنی لەدایکبوون: عەفرین شوێن و بەرواری شەهیدبوون: ڕەقە - ١٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦. *** ناسناو: ڕۆژهەڵات قامیشلۆ ناو و پاشناو: میتان حسێن ناوی دایک: شیرین ناوی باوک: کادار شوێنی لەدایکبوون: قامیشلۆ شوێن و بەرواری شەهیدبوون: ڕەقە - ١٨ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦. *** ناسناو: کارکەر قامیشلۆ ناو و پاشناو: حەسەن مەلا حەسەن ناوی دایک: سەدیقە ناوی باوک: محەمەد شوێنی لەدایکبوون: حەسەکە شوێن و بەرواری شەهیدبوون: عەین عیسا - ١٩ی کانوونی دووەمی ٢٠٢٦.
ئەمڕۆ سێشەممە، 27ـی کانوونی دووەمی 2026، هێزەکانی پاراستنی گەل( هەسەدە) بڵاویکردەوە، چەکدارانی سوپای عەرەبی سووریا بە حەوت درۆنی خۆکوژی هێرشیان کردە سەر گوندەکانی چل ئاغا. هەسەدە باس لەوە دەکاتەوە، ئەم هێرشانە وەک پێشێلکارییەکی نوێ و ئاشکرای ئاگربەست و ڕێککەوتنەکان هەژمار دەکرێن. هەروەها جەخت لەوە دەکاتەوە هێزەکانمان بە هەموو توانایەکەوە بەرگریی دەکەن. لەلای خۆیەوە، پەیامنێری کوردستان24، رایگەیاند: لە گوندەکانی چل ئاغا شەڕی هەسەدە و چەکدارانی سوپای عەرەبی سووریا بۆ ماوهیهكی درێژ بەردەوام بوو و، 40 چەکداری دیمهشق کوژران و 15 كهسی مهدهنیش کوژران و برینداربوون. لە گوندەکانی چل ئاغا، هەسەدە هێرشێکی چەکدارانی سەر بە سوپای عەرەبی سووریای تێکشکاند. پەیامنێری کوردستان24 لە چل ئاغا و بەتایبەت لە گوندی باقلە ڕایگەیاند، هەسەدە لە گوندی باقلە کە یەک کیلۆمەتر لە گوندی سەفا دوورە شەڕ لەنێوان ئەوان و گرووپە چەکدارەکانی سەر بە دیمهشق ڕوویداوه.
ئاژانسی هەواڵی رۆیتەرز لە زاری بەرپرسێکی حكومەتی دیمەشقەوە بڵاویكردووەتەوە، حكومەت لەوە دەڕوانێت ئەمڕۆ خولێکی نوێی دانوستانەکانی یەکگرتن لەگەڵ هێزەكانی سوریای دیموكرات ئەنجام بدات. بەوتەی ئەو بەرپرسەی حكومەتی سوریا لە دانوستانەکاندا تیشک دەخرێنە سەر رێگای پراکتیکییەكان بۆ جێبەجێکردنی ئەو رێککەوتنەی ئەم مانگە بە نێوەندگیری ئەمریکا واژۆكرا. وتەكانی ئەو بەرپرسە سورییە لەكاتێكدایە، سەرچاوە ئاگادارەكان باس لەوەدەكەن، مەزڵوم عەبدی، فەرماندەی گشتی هێزەكانی سوریای دیموكرات و ئیلهام ئەحمەد لە ئێستادا گەیشتوونەتە دیمەشق و لەگەڵ بەرپرسانی باڵای سوریا پرسی راگرتنی ئاگربەست و تێكەڵكردنی ئیدارەو هێزەكانی سوریای دیموكرات بە دامەزراوەكانی دەوڵەتی سوریا تاوتوێدەكەن.
ئەمڕۆ سێشەممە، 27ـی کانوونی دووەمی 2026، بەڕێوەبەرایەتی ئاسایشی هەولێر لە راگەیەندراوێکی بەپەلەدا بڵاویکردەوە، هێزەکانیان توانییان ئەو تۆمەتبارە دەستگیر بکەن کە دوێنێ تاوانی کوشتنی سێ هاوڵاتی (ئەندامانی یەک خێزان)ی لە شاری هەولێر ئەنجامدابوو. لە راگەیەندراوەکەی ئاسایشدا هاتووە: "دوای بەدواداچوونی ورد و چڕی هێزەکانمان، بکەری تاوانە دڵتەزێنەکەی دوێنێی شاری هەولێر کە بووە هۆی گیانلەدەستدانی سێ کەس، دەستگیرکرا و ئێستا لەژێر لێکۆڵینەوەدایە." بەڕێوەبەرایەتی ئاسایشی هەولێر دڵنیایی دەداتە هاووڵاتیان کە لە کاتێکی نزیکدا زانیاری زیاتر و وردەکاری چۆنیەتی ئەنجامدانی تاوانەکە و ناسنامەی تۆمەتبارەکە بۆ رای گشتی بڵاودەکاتەوە.
🔴 سۆران مەڵکەندی، ئەو پیاوەی خەڵکی سلێمانی کە بە خۆبەخش چووەتە رۆژاڤا، باسی دۆخی شەڕ و ئەو گەنجانەی کوردستان دەکات کە بۆ شەڕ لە بەرەکانی پێشەوەی جەنگن. 🔻 سۆران مەڵکەندی بۆ هاوڵاتی: ♦️ ئێمە رێگەمان پێنادرێت پێشڕەوی بکەین، لە سەرکردایەتی هەسەدەوە ئاگادارکراوینەتەوە پێشڕەوی نەکەین. ♦️ ئێستا کەشوهەوا ساردە و چەکدارانی دیمەشق ناتوانن بە پیادە پێشڕەوی بکەن. ♦️ بەهیچ شێوەیەک ناهێڵین چەکدارانی سوریا پێشڕەوی بکەن. ♦️ ئەو چەکدارانە جێی متمانە نین، ئاگربەست پێشێل دەکەن و لە هەر ساتێکدا هێرش دەکەن. ♦️ نزیکەی دوو هەزار گەنجی باشووری کوردستان لێرەن. ♦️ لێرە بە ویستی خۆتە بچیتە بەرەکانی پێشەوە یان وەک هێزی پشتیوانی بیت. ♦️ ئەوانەی لە باشوور و پارچەکانی دیکەوە هاتوون هیچیان ئامادە نین بگەڕێنەوە و دەیانەوێت گیانی خۆیان بەخت بکەن. ♦️ ئەگەر بڕیار بێت بمرین با لە پێشەوە بمرین نەک لە دواوە چاوەڕێی مردن بکەین. ♦️ بۆیە ئەوانەی هاتوون هیچیان ئامادە نەبوون لەدواوە بمێننەوە. ♦️ زۆربەی ئەوانەی هاتوون شەڕیان بینیوە پێشتر، ئەوانەشی شەڕیان نەدیووە بەغیرەتن. ♦️ ئەمەی دەیبینم لە رۆژاڤا زۆر سەیرە! ئەو کاتەی هێرش دەکرێتە سەرمان شەڕڤانان پێدەکەنن چونکە دەڵێن فرمێسک مۆراڵ و رقمان بەرامبەر دوژمن کەمدەکاتەوە. ♦️ هەست دەکەیت لەگەڵ مرۆڤی باڵادایت کاتێک دێیتە ناو شەڕڤانان، وەک بڵێی مرۆڤی سەر زەوی نین و مرۆڤی ئاسامانن. ♦️ دەمەوێت لەگەڵ ئەو مرۆڤانەی ئاسمان شەهیدبم، ئامادە نیم بگەڕێمەوە و لەگەڵ شەڕڤانان دەبم.
بەڕێوەبەرایەتی گشتی کەشناسی و بوومەلەرزەزانی هەرێمی کوردستان، پێشبینییەکانی کەشوهەوای بۆ 48 کاتژمێری داهاتوو راگەیاند و ئاماژە بەوە دەکات، کە لە نیوەڕۆی سبەی چوارشەممەوە شەپۆلێکی بارانبارین ناوچەکانی هەرێمی کوردستان دەگرێتەوە. کەشی پێشبینیکراوی ئەمرۆ سێشەممە 27-01-2026: بەگوێرەی پێشبینییەکانی بەڕێوەبەرایەتی گشتی کەشناسی و بوومەلەرزەزانی هەرێمی کوردستان، ئەمرۆ ئاسمان بە گشتی نیمچە هەور دەبێت. خێرایی با لەسەرخۆ دەبێت و لە نێوان 5 بۆ 10 کم/ک دەبێت، ئاراستەکەشی بەرەو باکووری روژهەڵات دەبێت. مەودای بینین 8 بۆ 10 کم دەبێت و پلەکانی گەرما بەراورد بە دوێنێ کەمێک بەرز دەبنەوە. بەرزترین پلەکانی گەرمای پێشبینیکراو بە پلەی سیلیزی: هەولێر: 18 پیرمام: 13 سۆران: 10 حاجی ئۆمەران: 3 سلێمانی: 15 چەمچەماڵ: 17 هەڵەبجە: 14 دهۆک: 16 زاخۆ: 17 ئاکرێ: 15 کەشی پێشبینیکراوی سبەی چوارشەممە 28-01-2026: بە گوێرەی بەڕێوەبەرایەتی گشتی کەشناسی و بوومەلەرزەزانی هەرێمی کوردستان، سبەی بەیانی ئاسمان نیمچە هەور دەبێت، بەڵام لە کاتەکانی نیوەڕۆوە کاریگەری شەپۆلێکی بارانبارین روو لە ناوچەکە دەکات. بارانبارین سەرەتا لە سنووری پارێزگای دهۆک دەستپێدەکات و پاشان پەرەدەسێنێت بۆ سەرجەم ناوچەکانی دیکە. هاوکات لە ناوچە سنوورییەکان و لووتکەی چیا بەرزەکان (ئەوانەی زیاتر لە 1500 مەتر لە ئاستی رووی دەریاوە بەرزن) بەفر دەبارێت. لە دوای نیوەڕۆوە کاریگەری شەپۆلەکە زیاد دەکات و بارانبارین دەبێتە مامناوەند، لە هەندێک ناوچەی سنووری ئیدارەی زاخۆ، پارێزگای دهۆک، سلێمانی، چەمچەماڵ، باکووری کەرکووک و ئیدارەی گەرمیان، رێژەی بارانبارین بە شێوەی لێزمەبارانی کورتخایەن و هەورەتریشقە دەبێت. ئەم شەپۆلە روژی پێنجشەممە کۆتایی دێت. بەرزترین پلەکانی گەرمای پێشبینیکراو بۆ سبەی چوارشەممە: هەولێر: 17 پیرمام: 12 سۆران: 9 حاجی ئۆمەران: 3 سلێمانی: 13 چەمچەماڵ: 15 هەڵەبجە: 14 دهۆک: 15 زاخۆ: 14 ئاکرێ: 13
بە فەرمی کۆبوونەوەی پەرلەمانی عێراق بۆ هەڵبژاردنی سەرۆککۆمار دواخرا. ئەم بڕیارە دوای ئەوە هات کە پارتی دیموکراتی کوردستان و یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان داوای مۆڵەتی زیاتریان کرد بۆئەوەی لەسەر بەربژێرێکی هاوبەش یان شێوازی چوونە ناو پەرلەمان رێکبکەون. نووسینگەی راگەیاندنی هەیبەت حەلبووسی، سەرۆکی پەرلەمانی عێراق، رۆژی سێشەممە 27-01-2026 رایگەیاند، سەرۆکی پەرلەمان داواکاریی فەرمی لە هەردوو فراکسیۆنی پارتی و یەکێتی پێگەیشتووە بۆ دواخستنی دانیشتنەکەی ئەمڕۆ. ئامانج لەم دواخستنە، وەک لە راگەیێندراوەکەدا هاتووە، "پێدانی کاتی زیاترە بۆ لێکتێگەیشتن و رێککەوتنی نێوان ئەو دوو حیزبە." لە لایەکی دیکەوە عامر فایز، سەرۆکی هاوپەیمانیی تەسمیم و بەشداربووی کۆبوونەوەی شەوی رابردووی چوارچێوەی هاوئاهەنگی، لە لێدوانێکدا بۆ رووداو وردەکاریی زیاتری ئاشکرا کرد و گوتی، "لە کۆبوونەوەکەی شەوی 26ی کانوونی دووەمدا، نوێنەرانی پارتی داوای کاتی زیاتریان کرد بۆ رێککەوتن، یەکێتییش بەو پێشنیازە رازی بوو." بە گوتەی عامر فایز، بڕیارە دانیشتنی هەڵبژاردنی سەرۆککۆمار بۆ رۆژی یەکشەممە، 01-02-2026 دوابخرێت. سەبارەت بە لایەنی یاسایی ئەم دواخستنەش، ئاماژەی بەوە کرد کە "دەرچەی یاسایی هەیە، چونکە لە ماوەی ئەم مانگەدا پشوو هەبووە"، ئەمەش وەک ئاماژەیەک بۆ تێپەڕبوونی وادە دەستوورییەکە کە دەبوو لە ماوەی مانگێکدا لە دوای یەکەم دانیشتنی پەرلەمان (28ی کانوونی یەکەمی 2025) سەرۆککۆمار هەڵبژێردرێت. تاوەکو ئێستا 19 بەربژێر بۆ پۆستی سەرۆککۆمار لە رکابەریدا ماونەتەوە، بەڵام ململانێی سەرەکی لەنێوان فوئاد حوسێن، بەربژێری پارتی دیموکراتی کوردستان و نزار ئامێدی، بەربژێری یەکێتیی نیشتمانیی کوردستانە. چوارچێوەی هاوئاهەنگیی شیعەکان کە لە 13 لایەن پێکهاتووە، هەوڵەکانی چڕکردووەتەوە بۆ ئەوەی لایەنە کوردییەکان بە یەک بەربژێرەوە بچنە ناو هۆڵی پەرلەمان. عامر فایز دەڵێت، لای ئەوان پرسەکە زیاتر پەیوەندیی بە نێوخۆی هەرێمی کوردستانەوە هەیە و هیوادارن لەم چەند رۆژەدا لایەنە کوردییەکان بگەنە رێککەوتن.
فواد حسێن، کاندیدی پارتی بۆ پۆستی سەرۆککۆمار، ڕایدەگەیەنێت رەنگە دانیشتنی پەرلەمان بۆ هەڵبژاردنی سەرۆککۆمار بۆ رۆژی یەکشەممە دوابخرێت. ♦️ پێموانییە هیچ کاندیدێک لە گەڕی یەکەمی هەڵبژاردن سەربکەوێت. ♦️ رەنگە لەگەڵ یەکێتی رێکبکەوین کاندیدێکی هاوبەشمان هەبێت بۆ پۆستی سەرۆککۆمار. ♦️ پارتی ئامادەیە ئەو پۆستانەی هەیەتی لە بەغدا پێشکەشی یەکێتی بکات. ♦️ ئەگەر لەگەڵ یەکێتی رێکبکەوین من کاندیدی هاوبەش دەبم. ♦️ جێگری سەرۆکوەزیران، جێگری پەرلەمان، وەزیری دەرەوە و وەزارەتی ئاوەدانکردنەوە دەدەین بە یەکێتی لەبەرامبەر پۆستی سەرۆککۆمار.
وەزارەتى دارایی و ئابووریی هەرێمى کوردستان ڕایگەیاند، ئەو فەرمانبەر و مووچەخۆرانەی تاوەکو ئێستا لە پڕۆژەی "هەژماری من" تۆمار نەکراون، یاخود پڕۆسەی دروستکردنی کارتەکانیان تەواو بووە و وەریان نەگرتووەتەوە، مووچەى مانگى 1ی ئەمساڵیان پێنادرێت. ئەم بڕیارە وەک فشارێکە بۆ تەواوکردنی پڕۆسەی بەبانکیکردنی مووچەی سەرجەم فەرمانبەران. لە کۆبوونەوەیەکدا لەگەڵ تیمی سەرپەرشتیاری پڕۆژەکە، ئاوات شێخ جەناب، وەزیری دارایی هۆشداری داوەتە ئەو بانکانەی کە کێشەی نەبوونی سەنتەری پەیوەندی و کەمیی ئامێرەکانی ATMـیان هەیە. وەزارەتەکە ئاشکرای کردووە کە بەهۆی پێشکەشنەکردنی خزمەتگوزاریی پێویست، ڕێکاری توند بەرامبەر بانکی بازرگانیی عێراقی TBI دەگیرێتەبەر و هەر بانکێک پابەند نەبێت، لە پڕۆژەکە دوور دەخرێتەوە. سەبارەت بە هەنگاوەکانی تۆمارکردنی خانەنشینان، کەسوکاری شەهیدان و خاوەن پێداویستییە تایبەتەکان، وەزارەتی دارایی ئاماژەی بەوە کردووە کە لە کۆی 455 هەزار سوودمەند، تاوەکو ئێستا زانیاریی 438 هەزار کەسیان وەرگیراوە. هەروەها لەو ژمارەیە زیاتر لە 354 هەزار کەسیان بە فەرمی لە پڕۆژەی هەژماری من تۆمارکراون و کارتیان بۆ دروست دەکرێت. وەزارەتی دارایی پڕۆسەیەکی نوێی بۆ دروستکردنی هەژماری بانکی بۆ جووتیاران دەستپێکردووە. ئەم هەنگاوە لە سەرەتای ئەمساڵەوە دەستیپێکردووە و ئامانجی ئەوەیە سەرجەم جووتیاران ببنە خاوەن هەژماری تایبەت، تاوەکو شایستە داراییەکانی فرۆشتنی بەرهەمەکانیان لە ڕێگەی کارتی بانکییەوە وەربگرن و چیتر پەنا بۆ وەرگرتنی پارەی کاش نەبەن.
موراد قەرەیلان، فەرماندەی هێزەکانی پاراستنی گەل (هەپەگە) لە چاوپێكەوتنێكدا لەگەڵ کەناڵی "ستێرک تیڤی" سەبارەت بە هێرشی گروپە چەكدارەكانی حکومەتی کاتی سوریا بۆ سەر باکور و رۆژهەڵاتی سوریا راگەیاند، ئەو هێرشانەی لە 6ی 1ی بەکرێگیراوانی دەستەی تەحریر شام و دەوڵەتی تورکیا لە حەلەبەوە دەستیپێکرد، شتێکی ئاسایی نین، روونە کە ئەمە پیلان و پلانێکی گەورەیە. قەرەیلان وتیشی: ئەوان دەیانویست بە پێی رێککەوتنی سایکس پیکۆ نەخشەی ناوچەکە بکێشنەوە، ئێستاش دەستیان کردووەتەوە بە دووبارە کێشانەوەی نەخشەکە، ئەمجارەیان لە ناوخۆی سوریاوە، نەخشە نوێیەکە هیچ شوێنێک بۆ کورد ناهێڵێتەوە، هێرشەکانی سەر رۆژئاواش ئامانجیان دروستکردنی مەهابادی دووەمە. قەرەیلان دووپاتی کردەوە، ئەم هێرشانە رەزامەندی وڵاتانی هەرێمایەتی و هێزە نێودەوڵەتییەكانی هەیە، ئەم پلانە لەلایەن دەوڵەتانی ناوچەیی وەک تورکیا و سعودیە و قەتەر و تەنانەت ئوردنیشەوە پاڵپشتیكراوە، جگە لە زلهێزە نێودەوڵەتییەکانی وەک ئەمریکا، بەریتانیا، ئەڵمانیا و فەرەنسا. ئاماژەی بە بانگەوازەکەی عەبدوڵان ئۆجەلانیش كرد لە ٢٧ی شوباتی ٢٠٢٥ کرد و وتی: ئامانجی بنەڕەتی ئەم بانگەوازە برایەتی نێوان گەلانە، لە کاتێکدا ئەم پیلانگێڕییە هەوڵی چاندنی دوژمنایەتییە لە نێوانیاندا. پەیامێکی روونیشی ئاڕاستەی دەوڵەتی تورکیا کردو رایگەیاند، پێویستە سەرۆک ئەردۆغان و دەوڵەت باخچەلی، سەرۆکی پارتی بزوتنەوەی ناسیۆنالیستی لەوە تێبگەن، ئاشتی لەگەڵ کورد لەسەر جەستەی کوردانی رۆژئاوای کوردستان بەدی نایەت.
بەپێی زانیارییەکان، دانیشتنی پەرلەمان بۆ هەڵبژاردنی سەرۆککۆمار لە سبەی سێشەممەوە بۆ ڕۆژی پێنجشەممە 29ـی ئەم مانگە دواخرا. سەرچاوەیەک لە چوارچێوەی هەماهەنگیی بە ئاڤا میدیای ڕاگەیاندوە: پڕۆسەی هەڵبژاردنی سەرۆککۆمار بۆ ڕۆژی پێنجشەممە 29ـی کانوونی دووەم دواخراوە، تاوەکو لایەنەکان کاتێکی زیاتریان بۆ لێکتێگەیشتن لەبەردەستدا بێت. لە ڕاگەیەندراوێکی فەرمیدا، چوارچێوەی هەماهەنگی داوای لە هەردوو لایەنە کوردییەکە کرد بگەنە ڕێککەوتنێکی هاوبەش بۆ ئاسانکاری لە پرۆسەی هەڵبژاردنی سەرۆککۆمار، بە جۆرێک کە پابەندبن بەو وادە یاساییانەی لە دەستووردا دیاری کراون. هەروەها لە کۆبوونەوەکەدا جەخت لەسەر پێویستی ڕێزگرتن لە کاتە دەستوورییەکان و پەلەکردن لە یەکلاکردنەوەی سەرجەم شایستە نیشتمانییەکان کرایەوە، بە ئامانجی تێپەڕاندنی چەقبەستوویی سیاسی و خزمەتکردنی بەرژەوەندیی گشتی. هەر ئەمشەو بەئامادەبوونى بافڵ جەلال تاڵەبانی کۆبوونەوەی چوارچێوەی هەماهەنگی لەبارەی پۆستی سەرۆککۆمار بەڕێوەچوو.
تۆم باراک، باڵیۆزی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا لە تورکیا، پەیوەندییەکی تەلەفۆنی گرنگ و بەرهەمداری لەگەڵ سەرۆک بارزانی ئەنجام دا. لەم پەیوەندییەدا، هەردوولا بە وردی دۆخی سووریا و پەرەسەندنە ئەمنییەکانیان تاوتوێ کرد و جەختیان لەسەر پێویستیی پاراستنی ئاگربەست و بەردەوامبوونی پڕۆسەی گەیاندنی هاوکارییە مرۆییەکان بۆ لێقەوماوان کردەوە، بەتایبەتی بۆ شاری کۆبانێ کە لە ئێستادا پێویستییەکی زۆری بە کۆمەکە نێودەوڵەتییەکان هەیە. باڵیۆزی ئەمریکا لە پەیامێکدا کە لە ئێکس بڵاوی کردووەتەوە، ئاماژەی بەوە کرد کە پاراستنی سەقامگیری لە سووریا و ڕێگریکردن لە تێکچوونی دۆخی مرۆیی لە ئەولەویەتەکانە، هەروەها لە تەوەری دووەمی پەیوەندییەکەدا، باسیان لە دۆخی سیاسیی عێراق کرد و تۆم بەڕاک هەڵوێستی فەرمیی وڵاتەکەی بۆ سەرۆک بارزانی دووپات کردەوە. ئەم پەیوەندییە تەلەفۆنییەی باڵیۆزی ئەمریکا لەگەڵ سەرۆک بارزانیدا لە کاتێکدایە کە عێراق و سووریا لەبەردەم گۆڕانکاریی سیاسیی گەورەدان و ململانێی نێوان جەمسەرە هەرێمییەکان بۆ فەرزکردنی هەژموونی خۆیان گەیشتووەتە لوتکە، واشنتن لە ڕێگەی ئەم جۆرە پەیوەندییانەوە دەیەوێت پەیامی ڕوونی خۆی بگەیەنێت کە تەنها پشتگیری لەو حکومەت و لایەنانە دەکات کە سەربەخۆیی بڕیار و بەرژەوەندیی گەلەکانیان دەپارێزن و نەکەوتوونەتە ژێر کاریگەریی ئەجێندای وڵاتانی دراوسێ.
بەهای دیناری عێراقی بەرامبەر بە دۆلار دابەزی و لە هەولێر 100 دۆلار 151 هەزار دیناری تێپەڕاند. بانکی ناوەندی هۆکارەکەی بۆ دۆخی ناوچەکە دەگەڕێنێتەوە و گوتەبێژی بازاڕی دۆلارەکەی سلێمانیش دەڵێت، سیستمی ئەسیکۆدا و مەترسیی سزادانی عێراق کاریگەرییان هەبووە. ئەمڕۆ دووشەممە، 26-01-2026، بەهای دینار بەرامبەر دۆلار دابەزینی زیاتری تۆمارکرد؛ لە بازاڕەکانی دراو لە هەولێر بەهای 100 دۆلار 151 هەزار دیناری تێپەڕاند و لە سلێمانیش نزیک بووەتەوە لە 152 هەزار دینار. سەرچاوەیەک لە بانکی ناوەندیی عێراق بە تۆڕی میدیایی رووداوی راگەیاند، هیچ مەترسییەک لەسەر یەدەگی دۆلاری وڵات نییە و گۆڕانکاریی نرخی دینار پەیوەندیی بە دۆخی هەنووکەیی ناوچەکەوە هەیە. هەروەها جەبار گۆران، گوتەبێژی بازاڕی دۆلارەکەی سلێمانی بە رووداوی گوت، کۆمەڵێک هۆکار بوونەتە هۆی دابەزینی بەهای دینار، دیارترینیان: سیستمی ئەسیکۆدا، جێبەجێکردنی گومرگی پێشوەختە و ناجێگریی دۆخی ئەمنی و سیاسیی ناوچەکە. جەبار گۆران دەڵێت: "هەڕەشە لەلایەن ئەمریکاوە هەیە کە دەبێت لە حکومەتی نوێدا ئەجێندا سیاسی و ئابوورییەکان جێبەجێ بکرێن، ئەگەرنا مەترسیی سزادانی عێراق دێتە ئاراوە". یەکێکی دیکە لە هۆکارەکان کە پسپۆڕان ئاماژەی پێدەدەن، رێکاری "گومرگی پێشوەختە"ـیە کە لە سەرەتای کانوونی یەکەمی 2025ـەوە کەوتووەتە واری جێبەجێکردنەوە. بەگوێرەی ئەو سیستمە، بازرگانان دەبێت لەڕێگەی سیستمی ئەسیکۆداوە پێشوەختە پارەی گومرگ بدەن نەک لە دەروازە سنوورییەکان بە کاش، ئەمەش بەگوتەی جەبار گۆران "بارگرانیی زۆری دروستکردووە و خواستی لەسەر دۆلار زیاد کردووە".
وەزارەتی ناوخۆی حکومەتی هەرێمی کوردستان لە ڕوونکردنەوەیەکی فەرمیدا، وردەکاریی میکانیزمی کۆکردنەوە و گەیاندنی کۆمەکە مرۆییەکانی بۆ ڕۆژئاوای کوردستان خستە ڕوو. وەزارەتەکە جەختی لەوە کردەوە، پڕۆسەی گەیاندنی هاوکارییەکان بە شێوەیەکی ڕێکوپێک و سەلامەت لە ڕووی لۆجستی و ئیدارییەوە دەستی پێکردووە، ئەمەش دوای ئەوەی لە ڕێکەوتی 22ـی کانوونی دووەمی 2026ـەوە، پارێزگا و ئیدارە سەربەخۆکان ڕاسپێردران بۆ سەرپەرشتیکردنی ئەم هەڵمەتە نیشتمانییە. بەپێی ڕاگەیاندراوەکەی وەزارەتی ناوخۆ، ئێستا هەڵمەتێکی گەورە لە هەموو شار و شارۆچکەکانی کوردستان دەستی پێکردووە و هاونیشتمانیان بڕێکی زۆر لە پێداویستی و شتومەکی جۆراوجۆریان پێشکەش کردووە. وەزارەت ئاماژەی بەوە کردووە کە بەڕێوەبەرایەتییەکانی کۆچ و کۆچبەران و وەڵامدانەوەی قەیرانەکان لە پارێزگا و ئیدارە سەربەخۆکان، وەک لایەنی پسپۆڕ سەرپەرشتی تەواوی پڕۆسەی کۆکردنەوە، پۆلێنکردن و گواستنەوەی هاوکارییەکان دەکەن بۆ ئەوەی بە شێوەیەکی دادپەروەرانە و زانستی بگەنە دەستی لێقەوماوان. وەزارەتی ناوخۆ داوایەکی گرنگی ئاراستەی خێرخوازان و لایەنەکان کرد کە بەردەوام بن لە پێشکەشکردنی هاوکارییەکانیان، بەڵام تەنیا لە ڕێگەی ئەو میکانیزمە فەرمییەی کە دیاری کراوە، وەزارەت هۆشداریی دا کە هیچ کەس و لایەنێک بە شێوەیەکی سەربەخۆ کەلوپەل و کۆمەک نەباتە سنوورەکان، چونکە گەیاندنی هاوکاری بۆ ناو خاکی سووریا پێویستی بە ئامادەکاریی لۆجستی و ڕەزامەندیی پێشوەختەی ئیداری هەیە، کە ئەوەش تەنها لە ڕێگەی بەڕێوەبەرایەتییەکانی کۆچ و کۆچبەرانەوە ڕێکدەخرێت. ئەم هەڵمەتە مرۆییە فراوانەی هەرێمی کوردستان بۆ پشتیوانیکردنی ڕۆژئاوای کوردستان، لە کاتێکدایە کە ناوچە کوردنشینەکانی سووریا بەهۆی گەمارۆ و ئاڵۆزییە سەربازییەکانەوە لە دۆخێکی مرۆیی زۆر سەختدان، حکومەتی هەرێمی کوردستان لە ڕێگەی وەزارەتی ناوخۆ و دامەزراوە پەیوەندیدارەکانەوە، هەوڵ دەدات هەموو هاوکارییە میللی و حکومییەکان بە شێوەیەکی ڕێکخراو کۆبکاتەوە تاوەکو زۆرترین سوود بە ئاوارە و لێقەوماوان بگەیەنێت و ڕێگری بکات لە هەر جۆرە پشێوییەک لە کاتی گواستنەوەی کۆمەکەکان لە خاڵە سنوورییەکاندا.
