گەورەترین جەنگی مووشەکی لە مێژووی رۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا

کاروان گەزنەیی گوتەبێژى یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان ڕایگەیاند، بەربژێرى فەرمیی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان بۆ پۆستی سەرۆک کۆماری عێراق نزار ئامێدییە. نزار محەممەد سەعید محەممەد ئامێدی ساڵی 1968 لە شارۆچکەی ئامێدی لە پارێزگای دهۆک لە دایکبووە و خێزاندارە و چوار منداڵی هەیە بڕوانامەی بەکالۆریۆسی لە ئەندازیاریی میکانیکیدا هەیە و  ئەندامی مەکتەبی سیاسیی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستانە لە ساڵی 2024وە بەرپرسی نووسینگەی مەکتەبی سیاسیی یەکێتیی نیشتمانی کوردستانە لە بەغداد لە ساڵانی 1993 - 2003 لە نووسینگەی سکرتێری گشتیی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان کاریکردووە لە ساڵانی 2005 - 2022  ڕاوێژکاری هەر سێ سەرۆکۆماری عێراق (جەلال تاڵەبانی ، فوئاد مەعسوم ، بەرهەم ساڵح) بووە  لە ساڵانی 2022 -2024 وەزیری ژینگەی عێراق بووە پەیوەندییەکی فراوانی نێودەوڵەتیی لەسەر ئاستی عێراق و ناوچەکە و جیهان هەیە بەشداری نوێنەرایەتیکردن لە سەر ئاستی نێودەوڵەتی: ئەندامی شاندی عێراق بووە لە لوتکەی وڵاتانی عەرەبی کە لە وڵاتانی  میسڕ ، جەزائیر ، تونس ، سعودیە کوێت ئەنجامدراون. لە ساڵی 2015 بەشداری لە لوتکەی ژینگەی COP 21  لە پاریس کردووە. لە ساڵی 2023 سەرۆکی شاندی عێراق بووە لە لوتکەی ژینگەی 28 COP  کە لە ئیمارات ئەنجامدراوە. لە ساڵی 2023 سەرۆکی شاندی عێراق بووە لە کۆبوونەوەی کۆمەڵی گشتی نەتەوەیەکگرتووەکان کە لە کینیا ئەنجامدراوە. وەک وەزیری ژینگەی عێراق بەشداری  لە چەندین کۆبوونەوەی  نێودەوڵەتی کردووە لە وڵاتانی (سویسرا ، ئەمریکا ، ئێران ، سعودیە، عومان ، ڕووسیا ) ئەندامی  زۆرینەی شاندی سەرۆکایەتییەکانی عێراق بووە لە سەردەمی سەرۆکایەتی هەر سێ سەرۆککۆمار (جەلال تاڵەبانی ، فوئاد مەعسوم ، بەرهەم ساڵح)

شاندێکى باڵاى هێزەکانى سووریاى دیموکرات و حکومەتى سووریا کۆبوونەوە، لەبارەى ناوەڕۆکى کۆبنەوەکەوە ناوەندی ڕاگەیاندنی هەسەدە ڕاگەیەندراوێکى بڵاوکردەوە. لەبەشێکى ڕاگەیەندراوەکەدا هاتووە رێککەوتین بەردەوامی بە کۆبوونەوەکان بدەین بۆ گەیشتن بە ئەنجام لەبارەی تێکەڵبوون بە سوپای سوریا. شاندەکەی هەسەدە پێکهاتبوون لە مەزڵوم عەبدی فەرماندەی گشتیی هەسەدە، سۆزدار دێرک و سیپان حەمۆ لە ئەندامانی دەستەی بەڕێوەبەریی هەسەدە. سەرلەبەیانی ئەمڕۆ یەکشەمە ئەو کۆبونەوەیە ئەنجامدراوە، لەنێوان سەرکردایەتی هێزەکانی سوریای دیموکرات (هەسەدە) و  بەرپرسانی حکومەتی دیمەشق ئەنجامدا بۆ تاوتوێکردنی یەکخستنی هێزە سەربازییەکان لە چوارچێوەی وتووێژی فەرمیدا. شاندى حکومەتى سووریاش لە مورهەف ئەبو قەسرە، وەزیرى بەرگری، ئەنەس خەتاب، وەزیرى ناوخۆ، حسێن سەلام سەرۆکى دەزگاى هەواڵگرى پێکهاتبوون. هەردوولا ڕێککەوتن لەسەر بەردەوامبوون لە ئەنجامدانی کۆبوونەوەکان لە ماوەی داهاتوودا بۆ کۆتایی هێنان بە گفتوگۆکان و بەدواداچوون بۆ ئەم بابەتە بە شێوەیەکی ستراکتۆری تا گەیشتن بە ئەنجامەکان. جەنەراڵ کیڤن لامبێرت فەرماندەی هاوپەیمانیی نێودەوڵەتی لە کۆبوونەوەکەدا بەشداریی کردووە. ئاژانسی هاوار بڵاویکردووەتەوە، عەمید كیڤن ج لامبرت، فەرماندەی هێزەكانی (ئیرادەی پتەو)ی هاوپەیمانی نێودەوڵەتی لە عێراق  و سوریا، وەک نێوەندگیر  بەشداریی گفتوگۆکانی هەسەدە و دیمەشقە، کە ئەمڕۆ بەڕێوە چووە،  پێشتر، لامبرت بەشداریی چەندین کۆبوونەوەی دیکەی لەگەڵ عەبدی و شەرع کردووە

چیرۆکی ئەو وڵاتەی خاوەنی زۆرترین ئاڵتوونی رەشە، بەڵام خەڵکەکەی لە هەژاریدا نقووم بوون ئامادەکردنی هاوڵاتی. نزیکەی 48 کاتژمێر بەسەر هێرشی ئەمریکا بەسەر ڤەنزوێلا و دەستگیرکردنی مادورۆ تێدەپەڕێت، دۆناڵد ترەمپیش لە یەکەم کۆنفرانسی رۆژنامەنووسی دوای دەستگیرکردنی سەرۆکی ڤەنزوێلا  گوتی، مادورۆ تاوانبارە بە تیرۆر و بارزگانی مادەی هۆشبەر بە هاوردەکردنی بۆ ئەمریکا. بەڵام ئەوەی دەمێکە ترەمپ باسی دەکات و کەمتر چاوی خەڵکی کەوتووەتە سەر، پرسی نەوتی ڤەنزوێلا و قەرزەکانی وڵاتەکەیە بۆ کۆمپانیای شێفرۆن، کە بە نزیکەی دوو و بۆ سێ ملیار دۆلار  دەخەمڵێنرێت و راپۆرتێکی سکای نیوزیش بە هۆکارێکی هێرشەکەی دەزانێت. دۆناڵد ترەمپیش لە کۆنفرانسەکەی دوێنیدا یەکسەر گوتی، جارێ خۆمان ڤەنزوێلا بەڕێوەدەبەین و کۆمپانیای گەورەی ئەمریکیشان بۆ دەنێرین بە بڕی ملیاران دۆلار وەبەرهێنان لە بواری نەوتدا بکات و پارەکەی دەدەین بە خەڵک. مێژووی بەرهەمهێنانی نەوتی ڤەنزوێلا دووردرێژە، بەڵام ئێمە لە ساڵی 1990ـەکاوە باسی دەکەین کاتێک هۆگۆ جاڤێز، سەرۆکی ئەو کاتی ڤەنزوێلا دەرگای وڵاتەکەی بەرەو ڕووی کۆمپانیا بیانییەکانی بەرهەمهێانی نەوت کردەوە و هەرسێ کۆمپانیای ئەمریکی کۆنکۆفلیپس و ئێکسیۆن مۆبیل  و شێفرۆن روویان لە ڤەنزوێلا کرد. ئامانجی دەرگا کردنەوەکەی چاڤێز بۆ وەبەرهێنان لە بواری نەوتی قورس بوو کە جۆرێکی تایبەتە و وەک قیر وایە، پێویستی بە کێڵگەی تایبەت و مادەی کیمایی تایبەت هەیە بۆ شل کردنەوە و فرۆشتنی، ئەمریکاش پێویستی زۆری بەو جۆرە نەوتە هەیە، چونکە پاڵاوگەکانی تەکساس و لویزیانا پێویستیان بەو جۆرە نەوتەیە، بۆ ئەوەی لەگەڵ نەوتی سوکی وڵاتەکە تێکەڵی بکەن و رێژەیەکی زۆر گازوایل بەرهەم بهێنن، کە کارگەکانی ئەمریکا خواستی زۆریان لەسەری هەیە. هاتنی ئەو سێ کۆمپانیایە، بەرهەمهێنانی نەوتی گەیاندە بەرزترین ئاستی وڵاتەکە کە سێ ملیۆن و  300 هەزار بەرمیل بوو لە رۆژێکدا. مانەوەی ئەو سێ کۆمپانیایە چەند ساڵێکی خایاند و هۆگۆ چاڤێز لە بڕیارەکەی پەشیمان بوویەوە و لە ساڵی 2007 بڕیاری دا،  نەوتی وڵاتەکە بە نیشتمانی بکات کە لە ٪64ـی بەرهەمهێنان بکەوێتە سەر کۆمپانیا خۆماڵییەکە، کە ناوی کۆمپانیای نەوتی نیشتمانیی ڤەنزوێلایە. کۆمپانیا ئەمریکییەکانیش جگە لە  شێفرۆن وڵاتەکەیان بەجێهێشت و رازی نەبوون لە ژێر سیاسەتی حکومەتەکەی چاڤێز ئیش بکەن، بەڵام شێفرۆن مایەوە. بەڵام بەرهەمهێنانی نەوت تەواو کەمی کرد، کە لە کۆتایی ئەمساڵدا گەیشتە ملیۆنێک و 100 هەزار بەرمیل لە ڕۆژێکدا. قەرزەکانی ڤەنزوێلا چەندە؟ هەرچەندە ڤەنزوێلا خاوەنی گەورەترین یەدەگی سەلمێنراوی نەوتی جیهانە، کە بە نزیکەی 300 ملیار و سێ ملیۆن بەرمیل دەخەمڵێنرێت، قەرزی کۆمپانیا شێفرۆنیش بە نزیکەی سێ ملیار دۆلار دەخەمڵیندرێت، قەرزەکان لەبەرە ئەوە بوون کۆمپانیاکە سیستمی سۆفتوێری بۆ کۆمپانیا نیشتمانییەکە دابین دەکرد. ئەمریکا لە ساڵی 2017ـەوە سزای بەسەر نەوتی ڤەنزوێلا سەپاند، بەڵام بۆ دانەوەی قەرزەکانی کۆمپانیای شێفرۆن، ئەمریکا رازی بوو، بەشێک لە نەوتی ڤەنزوێلا بۆ ئەمریکا بنێرێت بەو مەرجەی پارەی نەدرێت بە حکومەتەکەی مادورۆ، بۆ ئەوەی قەرزەکانی سەر کۆمپانیاکە نەمێنێت. بۆچی ئابووری ڤەنزوێلا وا داڕووخا و قەرزارە؟ هۆکارەکان زۆرن، بەڵام سێ هۆکاری سەرەکی هەبوون، یەکەمیان رۆشتنی ئەندازیار و کۆمپانیا بیانییەکان و شوێنگرتنەوەیان بە کەسانی سیاسی و ناشارەزا، کە توانای بەڕێوەبەردنی کێڵگەکەیان نەبوو و ئاستی بەرهەمهێانیان بە تەواوی دابەزاند. دووەم هۆکار، حکومەت پلانێکی نەبوو بۆ خەرجکردنی پارەی نەوت، کە گازوایل بە نرخێکی هەرزان و خۆراکی بێبەرامبەر بە هاوڵاتیان دەدا و تەنانەت نزخی گازوایل لە نرخی ئاویش هەرزانتر بوو، خەڵکیش گازوایلەکەیان بە قاچاخ بۆ دەرەوە دەبرد. سێیەم هۆکار، بیرە نەوتەکان بەردەوام نەوتی لێبەرهەم دەهێنرا، بەڵام حکومەت ئامادە نەبوو بەشێک لە پارەکەی لە نۆژەنکردنەوەی بیر و کێڵگەکان خەرج بکات.

بەهای دینار ماوەی دوو هەفتەیە بەردەوام لە دابەزیندایە و 100 دۆلار بە نزیکەی 145 هەزار دینار مامەڵەی پێوە دەکرێت. ئێوارەی ئەمڕۆ لە کاتی داخستنی بازاڕدا بەهای 100 دۆلار بە 144 هەزار و 850 دینار لە سلێمانی مامەڵەی پێوەکرا. جەبار گۆران گوتەبێژی بازاڕی دۆلاری سلێمانی بە کەناڵ8ـی ڕاگەیاند، بەهای دینار بەردەوامە لە دابەزین و لە شاری سلێمانی 100 دۆلار گەیشتووەتە 144 هەزار و 850 دینار و لە بازاڕەكانی هەولێر بەهای 100 دۆلار بە 145 هەزار دینار مامەڵەی پێوە دەکرێت. " گوتەبێژەکەی بازاڕی دۆلاری سلێمانی دەشڵێت، هاوکات لە بۆرسەی بەغداد بەهای 100 دۆلار گەیشتووەتە 146 هەزار دینار. "   لە هەفتەی كۆتایی ساڵی 2025ـەوە بەهای دینار بەرامبەر دۆلار ڕووی لە دابەزین کردووە و بەرپرسانی عێراقیش جەخت لەوە دەكەنەوە، كە لە دوای سەری ساڵەوە بەهای دینار بەرزدەبێتەوە، بەڵام تاوەکو ئێستاش بەهای دینار ڕووی لە نزمبوونەوەیە.

مارکۆ روبیۆ: ئێمە نەوتی ڤەنزوێلامان ناوێت و خۆمان نەوتمان زۆرە، بەڵام رێگە نادەین پیشەسازی نەوتی ڤەنزوێلا لەلایەن رووسیا و ئێران و چین دەستی بەسەردا بگیرێت، ئێمە لە بەشی رۆژئاوای زەوی دەژین و ناهێڵین بکەوێتە دەست نەیارەکانمان. لەلایەکى دیکەوە، رۆژنامەی نیویۆرک تایمز لەبارەی هێرشی ئەمریکا بۆ ڤەنزوێلا بۆ دەستگیرکردنی نیکۆلاس مادورۆ دەلێت: بەشێک لە ئیدارەی ترەمپ قایل بوون لەسەر ئەوەی سەما و جووڵە ئاشکراکانی دیکەی مادورۆ لە چەند هەفتەی رابردوودا وەک گاڵتەکردن بووە پێیان. ئەوەشى خستوەتەڕوو  مادورۆ هەڕەشەکانی ئیدارەی ترەمپی بەهەند وەرنەگرتووە و وەک تاکتیکێکی چاوبەستکردن لێی روانیون. ڕۆژنامەکە ئەوەشى باسکردووە بۆیە کۆشکی سپی پلانەکەی جێبەجێکرد بەناردنی تیمی دەلتا فۆرس بۆ شوێنی مانەوەی مادورۆ. لە 23ـی مانگی رابردوو مادورۆ داوایەکی ترەمپی رەتکردووەتەوە کە واز لە پۆستەکەی بهێنێت و بچێتە تورکیا و تا کۆتایی ژیانی لەوێ بمێنێتەوە. هاوکات ڤلادمیر پادرینۆ لۆپێز، وەزیری بەرگریی ڤەنزوێلا: بە تووندی ئیدانەی رفاندنی سەرۆک نیکۆلاس مادورۆ و هاوسەرەکەی دەکەین لەلایەن ئەمریکاوە. دەشڵێت: لە هێرشەکەی ئەمریکا بەشێکی زۆر لە پاسەوانەکانی سەرۆک، سەرباز و ژن و پیاوی سڤیل کوژراون. دەبێت ئەمریکا دەستبەجێ و بەزوویی سەرۆک مادورۆ و هاوسەرەکەی ئازاد بکات.

محه‌مه‌د حاجی مه‌حمود، سه‌رۆكی پارتی سۆشیال دیموكراتی كوردستان، ئه‌مڕۆ یه‌كشه‌ممه‌، له‌ په‌یامێكدا رایگه‌یاند، ئه‌وه‌ی له‌ ڤه‌نزوێلا رویداو دەستگیرکردنی سەرۆکی ئه‌و وڵاته‌، دەستوەردانە لە کاروباری ناوخۆی وڵاتێک و هیچ بنەمایەکی یاسایی نییە. ده‌شڵێت، ئەمریکا بەچ مافێک تەداخول لە وڵاتێکی خاوەن سەروەری دەکات؟ ده‌قی په‌یامه‌كه: ئەوەی لە فەنزوێلا ڕویداو دەستگیرکردنی نیکۆلاس مادورۆی سەرۆکی ئەو وڵاتە لەلایەن هێزەکانی ئەمەریکاوە، دەستتێوەردانە لە کاروباری ناوخۆی وڵاتێک کە سەروەری خۆی هەیە، ئەم دەستێوەردانە هیچ بنەمایەکی یاسایی نییە، جگە لەوەی هەمو یاساو دادگا نێودەوڵەتییەکان دەخاتە ژێر پرسیارەوە.  ئەمەریکا بەچ مافێک تەداخول لە وڵاتێکی خاوەن سەروەری دەکات؟ هاوشێوەی ئەمەش لەساڵی 1989 لەپەنەماش ڕویدا. لەو سۆنگەیەشەوە یاساکان تەنیا بۆ بێدەسەڵات و هەژارەکانە، بەپێچەوانەی هەمو دەقەکانی مافی مرۆڤ و قانونی نێودەوڵەتی. محه‌مه‌د حاجی مەحمود

نیوەی ماوەی یاسایی خۆکاندیدکردن بۆ پۆستی سەرۆککۆمار کۆتاییهات و تائێستا 44 کەس خۆیان بۆ ئەو پۆستە کاندید کردووە، یەکێتیش بە چوار کاندیدی فەرمی و نافەرمی زۆرترین کاندیدی هەیە. ڕۆژی چوارشەممە بەهۆی ئەوەی دەوامی پەرلەمان هەبوو لەگەڵ تا کۆتایی دەوامی ئەمڕۆ یەکشەممە 44 کەس خۆیان بۆ پۆستی سەرۆککۆمار کاندید کردووە، نیوەڕۆی ئەمڕۆ و سبەی دووشەممەش تا کاتژمێر 3:00ـی دوانیوەڕۆ ماوەی یاسایی خۆکاندیدکردن ماوە، دوێنێ سەرۆکایەتیی پەرلەمان ڕایگەیاند ماوەی خۆتۆمارکردن سبەی دووشەممە کۆتایی دێت و بەهیچ شێوەیەک درێژناکرێتەوە.   بەگوێرەی زانیارییەکانی ئاڤا تا کاتژمێر 3:00ـی نیوەڕۆی ئەمڕۆ یەکشەممە، 44 کەس خۆیان بۆ پۆستی سەرۆککۆمار کاندید کردووە، هەریەک لە لەتیف ڕەشید، سەرۆککۆماری ئێستا، نزار ئامێدی لە ڕێگای ئەمینداریەتیی پەرلەمانی عێراق فۆرمیان وەرگرتووە و بەڵگەکانیان پێشکەش کردووە، بەڵام تاوەکوو ئێستا فۆرمەکانیان نەگەڕاندووەتەوە، بۆیە ناویان لەنێو ئەو 42 کەسەدا نییە کە لەلایەن هۆبەی یاساییەوە بڵاو کراوەتەوە. لای خۆشییەوە د. موسەننا ئەمین، ئەندامی فراکسیۆنی یەکگرتوو لە پەرلەمانی عێراق، بە ئاڤا میدیای ڕاگەیاند، فراکسیۆنی یەکگرتوو لەگەڵ هاوپەیمانەکانی لە لایەنەکانی ئۆپۆزسیۆن 13 کورسیی پەرلەمانی هەیە و بە مافی دەستووری خۆیانی دەزانن وەک ئۆپۆزسیۆن کاندیدیان بۆ پۆستی سەرۆککۆمار هەبێت، بۆیەش لە ڕۆژانی داهاتوو "وەک کاندید بۆ ئەو پۆستە خۆم کاندید دەکەم". ئەو کەسانەی لە ڕێگەی هۆبەی یاساییەوە تاوەکو ڕۆژی 4-1-2026 فۆرمیان پڕکردووەتەوە وەک کاندید بۆ پۆستی سەرۆککۆمار بریتین لە: شوان حەوێز فەریق نامیق داودی شیلان فوئاد عەبدوللـەتیف عەبدولڕەحمان شێرزاد بابان مەجید سلێمان ئەحمەد عەبدوڵڵا تۆفیق ئەحمەد محەممەد مەهدی جامل وائیلی نەبەز محەممەد عەلی ئەحمەد حوسێن تەها حەسەن سنجاری جوان محەممەد فوئاد مەعسووم نەجمەددین عەبدولکەریم حەمە کەریم ئەمیرە جەعفەر جابر عەبوودی عەممار عادل عەونی شەممەری ئاسۆ فەرەیدوون عەلی حەمزە برێسم سەجیل مەسحەب ڕەشید مەهدی عەبوود سەعدی دڵشاد محەممەد عەبدولڕەحمان خالید سدیق عەزیز محەممەد ئەحمەد خەمیس خەلیل جەنابی سامان عەلی ئیسماعیل مەحموود شاڵی خالید مستەفا حوسێن شەریف فەیسەڵ موحسین عەبوود کلابی ئەنوەر حەمەد ئەمین ئەحمەد کافی دنو بتی قەس یونان محەممەد سابیر سلێمان عەزیز سلێمان هەمەوەندی ئومێد عەبدولسەلام قادر سیروان ئەحمەد ڕەشید کوێخا عەزیز ئومێد عەبدولسەلام قادر ئەحمەد ساجت هاشم حەسەن ئەحمەد خەلیل خوزەیر خەلیل سالم حەواس عەلی ساعدی عەلی جاسم ئەحمەد بەیاتی یوسف محەممەد ڕەوشەن سەڵاحەدین ئال کۆجەک مەلا نەبیل سولەیمان عەبدولمەجید عوبەید کوبەییسی لەیس داخل سەلوومی نەشمی عەبوودی عەلی عەباس جاسم عەلی سوڵتانی عەبدولجەلیل حەمەد مەجید فەهداوی سوهەیل مەحموود جاسم ڕەبیع سالار ڕەحیم کەریم جاف سادق عەبدولڵا خوزەیر غەبن محیاوی ڕەعد خوزەیر دەفاک سایل جەنابی سەباح ساڵح سەعید عەبدولمەلکا ڕافع عەبدولڵا حەمید دووری عەبدوڵڵا محەممەد عەلی عەلیاوەیی

هەردوو ڕۆژنامەی بەناوبانگی ئەمریکی "نیویۆرک تایمز" و "واشنتن پۆست" پێشوەختە زانیارییان هەبووە لەسەر ئەوەی ئەمریکا بە نیازی ئەنجامدانی هێرشێکی سەربازیی نهێنییە بۆ سەر ڤەنزوێلا، بەڵام بڵاوکردنەوەی هەواڵەکەیان دواخستووە. بەپێی گوتەی دوو سەرچاوە کە ئاگاداری پەیوەندییەکانی نێوان ئیدارەی ئەمریکا و ئەم دەزگا میدیاییانەن، بە میدیای وڵاتەکەیان ڕاگەیاندووە: بڵاونەکردنەوەی هەواڵەکە لەبەر پاراستنی گیانی سەربازانی ئەمریکا بووە و هەروەها بۆ ئەوە بووە تاوەکوو هێرشەکە دووچاری مەترسی نەبێتەوە.   بڕیاری "نیویۆرک تایمز" و "واشنتن پۆست" بۆ پاراستنی نهێنییەکانی دەوڵەت، وەک پابەندییەک بە نەریتە مێژووییەکانی ڕۆژنامەگەریی ئەمریکی دادەنرێت. ئەم هەماهەنگییەش لە کاتێکدایە کە ئێستا پەیوەندییەکانی نێوان دۆناڵد ترەمپی، سەرۆکی ئەمریکا و میدیا گەورەکان لەوپەڕی گرژیدایە، بەڵام میدیاکان لەبەر بەرژەوەندیی وڵات زانیارییەکەیان لای خۆیان پاراستووە و نەیاندرکاندووە، چونکە بابەتەکە پەیوەندی بە پرسە هەستیارەکانی ئاسایشی نیشتمانییەوە هەبووە.  دوای 12 ساڵ ناکۆکی و چەند مانگێک لە هەڕەشە و گرژیی تووندی نێوان ئەمریکا و ڤەنزوێلا،  ڕۆژی شەممە 3-1-2026، ئەمریکا هێرشی کردە سەر ڤەنزوێلا و نیکۆلاس مادۆرۆ، سەرۆکی وڵاتەکە و هاوسەرەکەی لە ئۆپەراسیۆنێکی تایبەت دەستگیر کرد، ئێستا براونەتە نیویۆرک و بڕیارە "بەتۆمەتی هەناردەکردنی ماددەی هۆشبەر و چەک" بۆ ئەو وڵاتە دادگایی بکرێن.

رێكخراوی مافی مرۆڤی هه‌نگاو ئاشكرایكرد، له‌ هه‌فته‌ی یه‌كه‌می ناڕه‌زایه‌تییه‌كانی ئێراندا، لانیكه‌م 17 هاوڵاتی كوژراون كه‌ 9 هاوڵاتیان لوڕ و 7 هاوڵاتیان كورد بون. ئاوێنه‌: رێكخراوی مافی مرۆڤی هه‌نگاو، ئه‌مڕۆ یه‌كشه‌ممه‌، له‌ راپۆرتێكدا ئاشكرایكرد، هاوکات لەگەڵ  تێپەڕبونی هەفتەیەک بەسەر دەستپێکردنی ناڕەزایەتییەکان لە ئێران، تا ئێستا شوناسی 17 هاوڵاتی کە لە ڕەوتی ناڕەزایەتییەکانی ئەمدواییەدا، کوژراون، لەلایەن تیمی هەنگاوەوە پشتڕاست کراونه‌ته‌وه‌. رێكخراوه‌كه‌ هێمای بۆ ئه‌وه‌ش كردوه‌، هەروەها لانیکەم 6 حاڵەتی دیکە لەلایەن تیمی پشتڕاستکردنەوەی هەنگاو لە ژێر لێکۆڵینەوەدان کە لە ئەگەری دڵنیابونەوە له‌ كوژرانیان بڵاودەکرێنەوە. ئه‌وه‌شی خستۆته‌ڕو، لە کۆی ئەو 17 هاوڵاتییەی کە کوژراون لانیکەم 9 کەسیان لۆڕ و 7 کەسیشیان کورد بون و هاوڵاتییەکی فارسیش لە هەمەدان کوژراوە.   ناوی هاووڵاتییە کوژراوەکان بەم شێوەیەیە:   شەممە ١٣ی بەفرانباری ٢٧٢٥ (٢ی ژانوییەی ٢٠٢٦) ١. مەهدی ئیمامیپوور، هاووڵاتیی کوردی خەڵکی مەلەکشاهی سەر بە ئیلام، لە ڕەوتی ناڕەزایەتییە جەماوەرییەکانی ئەو شارەدا بە تەقەی ڕاستەوخۆی هێزە حکومەتییەکان کرایە ئامانج و دوای گواستنەوەی بۆ نەخۆشخانەی خومەینی لەو شارە، بەهۆی سەختیی برینەکانیەوە گیانی لەدەست دا. ٢. فارز ئاقا محەممەدی، هاووڵاتیی کوردی خەڵکی مەلەکشاهی ئیلام، لە ڕەوتی هەمان ناڕەزایەتییانەدا بە تەقەی ڕاستەوخۆی هێزە حکومەتییەکان کوژرا. ٣. ڕەزا عەزیمزادە، هاووڵاتیی خەڵکی مەلەکشاهی، لە ڕەوتی ناڕەزایەتییە جەماوەرییەکانی ئەو شارەدا کرایە ئامانجی تەقەی ڕاستەوخۆی هێزە سەرکوتکەرە حکومەتییەکان و کوژرا. ٤. محەممەد موقەدەسی (بزوونە)، هاووڵاتیی کوردی خەڵکی مەلەکشاهی ئیلام، لە ڕەوتی ناڕەزایەتییە جەماوەرییەکاندا لەلایەن هێزە حکومەتییەکانەوە کوژرا.   هەینی ١٢ی بەفرانباری ٢٧٢٥ (٢ی ژانوییەی ٢٠٢٦) ١. ئەمیرحوسێن بەیاتی، هاووڵاتیی خێزاندار و خەڵکی هەمەدان، لە ڕەوتی ناڕەزایەتییە جەماوەرییەکاندا بە تەقەی ڕاستەوخۆی گوللەی جەنگی لەلایەن هێزە حکومەتییەکانی کۆماری ئیسلامیی ئێرانەوە کوژرا. تەرمەکەی گواستراوەتەوە بۆ نەخۆشخانەی بەعسەتی هەمەدان و دامودەزگا حکومەتییەکان ڕەتیان کردووەتەوە تەرمەکەی ڕادەستی بنەماڵەکەی بکەنەوە و گوشاریان بۆ هێناون بۆ ئەوەی وەک «هێزی بەسیج» بیناسێنن. ٢. عەلی عەزیزی جەعفەرئابادی، هاووڵاتیی کوردی تەمەن ٤٢ ساڵ، خەڵکی گوندی جەعفەرئاباد هەزارخانی و دانیشتووی شارستانی هەرسین سەر بە پارێزگای کرماشان، لە ڕەوتی ناڕەزایەتییە جەماوەرییەکاندا بە تەقەی ڕاستەوخۆی هێزە حکومەتییەکان کوژرا. ئەم گیانبەختکردووە خێزاندار و باوک بووە.   پێنجشەممە ١١ی بەفرانباری ٢٧٢٥ (١ی ژانوییەی ٢٠٢٦) ١. مەنسوور موختاری، هاووڵاتیی لۆڕی خەڵکی مەروودەشت سەر بە پارێزگای فارس، لە کاتی ناڕەزایەتیی هاووڵاتییان بۆ کوژرانی خوداداد شیروانی، لە بەردەم کلانتەری ١١ی ئەو شارە لە پێشەوە کرایە ئامانجی تەقەی ڕاستەوخۆی هێزە حکومەتییەکان و گیانی لەدەست دا. بە وتەی سەرچاوە ئاگادارەکان، گوللەی کلاشینکۆف بەر سکی کەوتووە. ٢. ئەحمەدڕەزا ئەمانی، هاووڵاتیی لۆڕی تەمەن ٢٨ ساڵی خەڵکی ئەزنا سەر بە پارێزگای لۆڕستان، دەرچووی بەشی یاسای زانکۆی یەزد و کارامووزی پارێزەری، لە ڕەوتی ناڕەزایەتییە جەماوەرییەکاندا بە تەقەی ڕاستەوخۆی هێزە حکومەتییەکان کوژرا. گوللە بەر سنگی کەوتووە و دوای گواستنەوەی بۆ نەخۆشخانە بەهۆی خوێنبەربوونەوە گیانی لەدەست داوە. ٣. ئەحەد ئیبراهیم‌پوور عەبدولی، هاووڵاتیی سەڵتی تەمەن نزیکەی ٣٥ ساڵ و خەڵکی گوندی «حەسەن گاویار میربەگ»ی سەر بە شارستانی دۆلفان (نووراوا) لە پارێزگای لوڕستان، لە مەیدانی بەعسەتی ئەو شارە بە تەقەی سێ گوللە لەلایەن هێزە حکومەتییەکانەوە کوژرا. بە وتەی شایەتحاڵەکان، ناوبراو لە کاتی هەوڵدان بۆ ڕزگارکردنی ژنێک کە خەریک بووە دەستبەسەر بکرێت، کراوەتە ئامانجی تەقە و یەکێک لە گوللەکان بەر دڵی کەوتووە. ٤. خوداداد شیروانی، هاووڵاتیی لۆڕی تەمەن ٣٣ ساڵ، باوکی دوو منداڵ و خەڵکی مەروودەشت سەر بە پارێزگای فارس، لە ڕەوتی ناڕەزایەتییەکانی ئەو شارەدا بە تەقەی ڕاستەوخۆی هێزە حکومەتییەکان کوژرا. بە وتەی سەرچاوە ئاگادارەکان، لە مەودایەکی نزیکەوە بە چەکی ساچمەیی کراوەتە ئامانج و دوای گواستنەوەی بۆ ناوەندە دەرمانییەکان گیانی لەدەست داوە. ٥. مستەفا فەلاحی، منداڵی ١٥ ساڵەی لوڕ و خەڵکی ئەزنا سەر بە پارێزگای لوڕستان، لە ڕەوتی ناڕەزایەتییەکانی ئێوارەی پێنجشەممەدا بە تەقەی ڕاستەوخۆی هێزە حکومەتییەکان گیانی بەخت کرد. ٦. شایان ئەسەدوڵڵاهی، تەمەن ٣٠ ساڵ و هاووڵاتیی لوڕی خەڵکی ئەزنا سەر بە پارێزگای لوڕستان، لە ڕەوتی هەمان ناڕەزایەتییانەدا بە تەقەی ڕاستەوخۆی هێزە حکومەتییەکان کوژرا. ٧. وەهاب مووسەوی، هاووڵاتیی لوڕی خەڵکی ئەزنا سەر بە پارێزگای لوڕستان، لە ڕەوتی ناڕەزایەتییەکانی ئێوارەی پێنجشەممەدا بە تەقەی ڕاستەوخۆی هێزە حکومەتییەکان کوژرا. ٨. ئەحمەد جەلیل، تەمەن ٢١ ساڵ، هاووڵاتیی لوڕ و خەڵکی لۆردەگان سەر بە پارێزگای چوارمەحاڵ و بەختیاری، لە نێوان ناڕەزایانی ئەو شارەدا کرایە ئامانجی تەقەی ڕاستەوخۆی هێزە حکومەتییەکان و گیانی لەدەست دا. ٩. سەجاد واڵامەنش، هاووڵاتیی تەمەن ٢٠ ساڵەی لوڕی بەختیاری و خەڵکی لۆردگان سەر بە پارێزگای چوارمەحاڵ و بەختیاری، لە ڕەوتی ناڕەزایەتییە جەماوەرییەکاندا بە تەقەی ڕاستەوخۆی هێزە حکومەتییەکان گیانی بەخت کرد. ئەم گەنجە ئەندامی بەسیج یان هیچ کام لە دامودەزگا حکومەتییەکان نەبووە و دوای گیانلەدەستدانی، بنەماڵەکەی لەلایەن ناوەندە ئەمنییەکانەوە خراونەتە ژێر گوشار و هەڕەشە. ڕێوڕەسمی بە خاکسپاردنی ئەم گیانبەختکردووە ڕۆژی هەینی ١٢ی بەفرانباری ٢٧٢٥ بەڕێوە چوو.   چوارشەممە ١٠ی بەفرانباری ٢٧٢٥ (٣١ی دیسەمبەری ٢٠٢٥) ١. داریووش ئەنساری بەختیاروەند، هاووڵاتیی لوڕی تەمەن ٢٨ ساڵ و خەڵکی فوولادشەهر سەر بە پارێزگای ئەسفەهان، لە ڕەوتی ناڕەزایەتییە جەماوەرییەکاندا بە تەقەی ڕاستەوخۆی گوللەی جەنگی لەلایەن هێزە حکومەتییەکانەوە گیانی بەخت کرد. بە وتەی سەرچاوە ئاگادارەکان، بە چەکی کلاشینکۆف کراوەتە ئامانج و پێش گواستنەوەی بۆ ناوەندە دەرمانییەکان گیانی لەدەست داوە. ٢. ئەمیرحوسام خودایاری فەرد، هاووڵاتیی تەمەن ٢٢ ساڵەی خەڵکی کووهدەشت سەر بە پارێزگای لوڕستان، لە ڕەوتی ناڕەزایەتییە جەماوەرییەکاندا بە تەقەی ڕاستەوخۆی گوللەی جەنگی گیانی لەدەست دا. بە وتەی شایەتحاڵەکان، گوللە لە مەودایەکی نزیکەوە بەر سەری کەوتووە و دوای کوژرانی، دامودەزگا حکومەتییەکان بە چیرۆکتاشینی میدیایی هەوڵیان دا وەک «ئەندامی بەسیج» بیناسێنن. ئەم گیانبەختکردووە لە پەیڕەوانی ئایینی یارسان بووە.

بەپێی داتای کۆمپانیای بەبازاڕکردنی نەوتی عێراق (سۆمۆ) تایبەت بە هەناردەکردنی نەوت لە کانوونی یەکەمی 2025، تێکڕای هەناردەکردنی نەوتی هەرێمی کوردستان لە رێگەی بەندەری جەیهانەوە رۆژانە 193.5 هەزار بەرمیل بووە و کۆی گشتیی بڕە هەناردەکراوەکەش لەو مانگەدا گەیشتووەتە 5 ملیۆن و 599 هەزار و 527 بەرمیل.   لە سێ مانگی کۆتایی 2025دا سۆمۆ رۆژانە تێكڕا 211 هەزار بەرمیل نەوتی کێڵگەکانی هەرێمی کوردستانی هەناردە کردووە.   داتاکان ئاماژەیان بە هەناردەی نەوتی سووک و قورسی بەسرە کردووە. تێکڕای هەناردەکردنی نەوتی سووکی بەسرە لە کانوونی یەکەمدا رۆژانە 2 ملیۆن و 29 هەزار بەرمیل بووە، لە کاتێکدا تێکڕای هەناردەکردنی نەوتی قورسی بەسرە رۆژانە ملیۆنێک و 211 هەزار بەرمیل بووە.   کۆی گشتیی نەوتی هەناردەکراوی عێراق و هەرێمی کوردستان لە کانوونی یەکەمدا لە رێگەی کۆمپانیای سۆمۆوە گەیشتوەتە 106 ملیۆن و 417 هەزار و 575 بەرمیل کە 100 ملیۆن و 420 هەزار و 48 بەرمیلی لە نێوەڕاست و باشووری عێراق بووە و 5 ملیۆن و 997 هەزار و 527 بەرمیلیش لە کێڵگەکانی هەرێمی کوردستان بووە.   بەشداریی هەرێمی کوردستان لە هەناردەی نەوتی عێراق لە چارەکی کۆتایی 2025 لە سێ مانگی کۆتایی ساڵی 2025، سۆمۆ تێکڕا رۆژانە 211 هەزار بەرمیل نەوتی کێڵگەکانی هەرێمی کوردستانی هەناردە کردووە، بەجۆرێک کۆی هەناردەی هەرێمی کوردستان لەو ماوەیەدا گەیشتووەتە 19 ملیۆن و 416 هەزار و 124 بەرمیل.   لە چارەکی کۆتایی ساڵی 2025، سۆمۆ تێکڕای گشتی رۆژانە 3 ملیۆن و 515 هەزار بەرمیلی هەناردە کردووە کە رۆژانە 211 هەزار بەرمیلی لە کێڵگەکانی هەرێمی کوردستانەوە بووە.   هەروەها کۆی گشتیی نەوتی هەناردەکراوی عێراق و هەرێمی کوردستان لە رێگەی سۆمۆوە لە سێ مانگی رابردوودا گەیشتووەتە 323 ملیۆن و 326 هەزار و 73 بەرمیل کە بەشداریی کێڵگەکانی هەرێمی کوردستان تێیدا 19 ملیۆن و 416 هەزار و 124 بەرمیل بووە، واتە هەرێمی کوردستان بە رێژەی 6%ی کۆی گشتیی نەوتی هەناردەکراوی ئەو ماوەیە بەشدار بووە.   تشرینی یەکەمی 2025   کۆی گشتیی هەناردەی کێڵگەکانی هەرێمی کوردستان لە رێگەی سۆمۆوە گەیشتوەتە 5 ملیۆن و 834 هەزار و 864 بەرمیل، تێکڕای رۆژانەی 188 هەزار و 221 بەرمیل.   کۆی گشتیی هەناردەی نەوتی سووکی بەسرە 66 ملیۆن و 78 هەزار و 192 بەرمیل بووە (تێکڕای رۆژانەی 2,131,555 بەرمیل)، لە کاتێکدا کۆی گشتیی نەوتی قورسی بەسرە 38 ملیۆن و 737 هەزار و 914 بەرمیل بووە (تێکڕای رۆژانەی 1,249,610 بەرمیل).   کۆی گشتیی هەناردەی عێراق و هەرێمی کوردستان لە تشرینی یەکەمدا گەیشتە 110 ملیۆن و 650 هەزار و 970 بەرمیل، بە تێکڕای رۆژانەی 3 ملیۆن و 569 هەزار بەرمیل.   تشرینی دووەمی 2025   کۆی گشتیی هەناردەی کێڵگەکانی هەرێمی کوردستان گەیشتە 7 ملیۆن و 583 هەزار و 733 بەرمیل، تێکڕای رۆژانەی 252 هەزار و 791 بەرمیل.   سەبارەت بە نەوتی سووکی بەسرە، کۆی گشتیی هەناردەکەی 61 ملیۆن و 469 هەزار و 294 بەرمیل بووە (تێکڕای رۆژانەی 2,048,976 بەرمیل) و نەوتی قورسی بەسرە 37 ملیۆن و 240 هەزار و 501 بەرمیل بووە (تێکڕای رۆژانەی 1,241,350 بەرمیل).   کۆی گشتیی هەناردەی ئەو مانگە گەیشتە 106 ملیۆن و 293 هەزار و 528 بەرمیل، بە تێکڕای رۆژانەی 3 ملیۆن و 543 هەزار بەرمیل.   کانوونی یەکەمی 2025   کۆی گشتیی هەناردەی کێڵگەکانی هەرێمی کوردستان لە رێگەی سۆمۆوە گەیشتە 5 ملیۆن و 997 هەزار و 527 بەرمیل، تێکڕای رۆژانەی 193.5 هەزار بەرمیل.   کۆی گشتیی نەوتی سووکی بەسرە 62 ملیۆن و 893 هەزار و 443 بەرمیل بووە (بە تێکڕای رۆژانەی دوو ملیۆن و 29 هەزار بەرمیل)، و نەوتی قورسی بەسرە 37 ملیۆن و 526 هەزار و 605 بەرمیل بووە (بە تێکڕای رۆژانەی ملیۆنێک و 211 هەزار بەرمیل).   کۆی گشتیی هەناردەی عێراق (بە هەرێمی کوردستانیشەوە) لە مانگی کانوونی یەکەمدا گەیشتە 106 ملیۆن و 417 هەزار و 575 بەرمیل، بە تێکڕای رۆژانەی 3 ملیۆن و 434 هەزار بەرمیل.

شێخ مورشید خەزنەوی سڵاو لە تێکۆشانی خەڵکی ڕۆژهەڵاتی کرد و گوتی: "دەبێت هەموو پارت و ڕێکخستنە کوردییەکان یەکگرتووبن؛ بۆ پاراستنی گەلی کورد لە ڕۆژهەڵات بەرەیەکی هاوبەش دابمەزرێنن، لە دەوری مێزێک کۆببنەوە و ببنە هێزێکی فراوان". مانگرتن و ناڕەزایەتییەکان بەهۆی قەیرانی ئابووری لە ئێران کە هەفتەی ڕابردوو لە تارانی پایتەخت دەستی پێ کرد، لە فراوانبووندایە. هێرشەکانی هێزەکانی دەوڵەتی ئێران بۆ سەر خەڵک توندتر دەبن. لە چالاکییەکاندا تا ئێستا لانی کەم هەشت خۆپیشاندەر کوژراون و سەدان کەسیش دەستبەسەرکراون. زانای ئایینی کورد شێخ مورشید خەزنەوی سەبارەت بە ناڕەزایەتییەکان قسەی کرد، سڵاو لە تێکۆشانی خەڵکی ڕۆژهەڵاتی کرد و پەیامی پشتگیریی نارد. لە قۆناغێکداین گەڕانەوە نییە خەزنەوی بانگەوازی کرد بۆ یەکڕیزیی تەڤگەرە سیاسییەکانی ڕۆژهەڵات و گوتی: "گەل کوردمان لە ڕۆژهەڵات! سڵاو لە کارەکانتان، ڕەنجەکانتان، تێکۆشان و بەرخۆدانتان دەکەم. بەم تایبەتمەندییانە نامۆ نین. پارێزەری ناسنامەی کوردن، شوێنکەوتووی شۆڕشگێڕانن، هەڵگری ئازار و هیوای ١٠٠ ساڵن، نەوەی قازی محەمەدن، شوێنکەوتووانی یەکەمین کۆماری گەلی کوردن. نەخشەی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست جارێکی تر بە خوێن دەکێشرێت. لە گەلەکەتان، لە خوشک و براکانتان، لە ڕۆژئاوا بڕوانن. برینەکانی ڕۆژئاوا قووڵ بوون، ناکۆکی لە نێوان هێزە سیاسییەکاندا هەبوو، بەڵام کاتێک بڕیاری چارەسەریی درا پارتەکان بێدەنگ بوون؛ تەنها هاوارێکی بەرز بوو: کورد، کوردستان، بژی خوشک-برایەتی گەلی کورد. ئەم هاواری یەکێتییە بوو بە ئەکتەری سەرەکی گەل. ئەمڕۆ نۆرەی ڕۆژهەڵاتە. ڕژێم بە زوڵم و فشار درێژە بە دەسەڵاتی خۆی دەدات، بە دەنگی پێی شۆڕشگێڕان عەرشی دەلەرزێت. مێژوو دەستی دەکاتەوە، بەڵام هەرگیز پێشوازی لە بێ‌بڕیارەکان ناکات. ئەم هەلومەرجەی تێیداین جیاوازە لە سەردەمی پێشوو. لە سەردەمێکی واداین گەڕانەوە نییە". بانگەوازی یەکگرتوویی لە هێزەکانی ڕۆژهەڵاتی کوردستان شێخ مورشید خەزنەوی ئاماژەی بەوەدا، ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست بە پڕۆسەیەکی مێژووییدا تێدەپەڕێت، گەلی کوردیش نابێت ئەو دەرفەتە لەدەست بدات و گوتی: "بە تایبەتی سڵاو لە پەدەکەی ئێران، پارتی کۆمەڵەی کوردستانی ئێران، پارتی کۆمۆنیستی ئێران، پارتی ژیانی ئازادی کوردستان (پەژاک)، پارتی ئازادیی کوردستان (پاک)، هەموو هێزەکانی ڕۆژهەڵات، کۆمەڵە و ڕێکخراوەکان دەکەم لە پای کارەکانیان، ڕەنج، تێکۆشان و بەرخۆدانیان و ڕێزی خۆم پێشکەش دەکەم.  بەناوی ئەو دایکانەی کە هیوایان ئێوەن و لە دەرگای زیندانەکان وەستاون، بەناوی ئەو گەنجانەی کە ڕووبەڕووی لەسێدارەدان دەبنەوە، بەناوی ئەو شەهیدانەی کە وەسێتەکانیان بۆ بەجێهێشتووین، بانگەواز دەکەم: با ئەم دابەشبوونە ئیدی کۆتایی بێت، ڕاگەیاندراوی جیاواز جیاواز کۆتایی بێت. خەڵکی ڕۆژهەڵات دەپرسن کەی لەژێر یەک ئاڵادا کۆدەبنەوە و هەڵوێستێکی هاوبەش نیشان دەدەن. بۆ پاراستنی گەلی کورد لە ڕۆژهەڵات، پلاتفۆرم و بەرەیەکی هاوبەش بنیات بنێنن، لە دەوری مێزێک کۆببنەوە و ببنە هێزێکی فراوان. تا کلیلی هەموو بەشەکان کۆنەکرێنەوە، دەرگاکانی ئازادیی ناکرێنەوە ئێوە دوژمنی یەکتر نین. دوژمنی ئێوە ئەو هێزانەن کە خاکی ئێوەیان داگیر کردووە. تۆ تاکە کلیلی هەموو بەشەکانیت. تا هەموو کلیلی چوار بەشی کوردستان کۆ نەکرێنەوە، دەرگاکانی ئازادیی ناکرێنەوە. گەلەکەمان لە سێ بەشی کوردستان چاوی لە هەڵوێستی ئێوەیە، کورد لە ڕۆژهەڵات یان وەک چیایەک دەوەستێت یان ئەم دەرفەتە زێڕینە لەدەست دەدات. بڕیاری یەکگرتوویی لە ڕۆژهەڵات خەون نییە و لە دەستی ئێوەدایە ئەم بڕیارە بدەن. بژی بەرخۆدانی ڕۆژهەڵات، بژی کورد، بژی کوردستا

کەشى پێشبینیکراوى 48 کاتژمێرى داهاتوو ئەمڕۆ یەک  شەممە      4-1-2026 کەش / ئاسمان ساماڵ و سارد دەبێت لە کاتەکانی بەیانی لە دوای نیوەڕۆ هەور دروست دەبێت لە ئاسمان .  خێراى با / لەسەرخۆ ( 5– 10) کم/ک   ئاراستەی با / باکوورى ڕۆژهەڵات  مەوداى بینین / 9 – 10 کم دەبێت  پلەکانی گەرما / بەرزترن پلەی گەرما کەمێک بەرز دەبێتەوە بە (1-2) بە بەراورد بە پلەی دوێنێ بە  پلەی سیلیزی   هەولێر  10پلەی سیلیزی  پیرمام 7 پلەی سیلیزی سۆران 3 پلەی سیلیزی  حاجی ئۆمەران  1 پلەی سیلیزی    سلێمانی 7 پلەی سیلیزی چەمچەماڵ 10 پلەی سیلیزی دهۆک 10 پلەی سیلیزی  زاخۆ  11 پلەی سیلیزی  ئاکرێ 2 پلەی سیلیزی سبەى دوو شەممە  ‌  5-1-2026 کەش/ کەش سارد و دیاردەی بەستن لە کاتەکانی بەیانی  . لە هەندێ ناوچە دوای نیوەڕۆ ئاسمان بە گشتی  پەڵە و نیمچە هەور دەبێت .     خێراى با / لەسەرخۆ  ( 5 – 10 ) کم/ک . ئاراستەی با / باکووری ڕۆژهەڵات    پلەکانی گەرما/ نزمترین وەک خۆی دەبێت بەرزترین بەرز دەبێتەوە بە دوو پلەی سیلیزی   مەوداى بینین / 8– 9  کم.  بەرزترین پلەکانی گەرمای پێشبینیکراو بە پلەی سیلیزی هەولێر : 11 پلەی سیلیزی سلێمانی : 8 پلەی سیلیزی چەمچەماڵ 11 پلەی سیلیزی  دهۆک : 11 پلەی سیلیزی زاخۆ  : 10  پلەی سیلیزی هەڵەبجە : 8 پلەی سیلیزی گەرمیان : 9 پلەی سیلیزی

محەممەد شیاع سوودانی، سەرۆک وەزیرانی عێراق، ئەمڕۆ یەکشەممە 4ـی کانوونی دووەمی 2026، جەختی کردەوە؛ سنووردارکردنی چەک لە دەستی دەوڵەتدا هەنگاوێکی سەرەکییە بۆ چەسپاندنی سەروەریی وڵات و ڕایگەیاند پڕۆسەی چەکداماڵینی گروپەکان تەنیا لەلایەن عێراقییەکان خۆیانەوە ئەنجام دەدرێت. ئەم وتانەی سوودانی لە میانی بەشداریکردنی بوو لە مەراسیمی فەرمیی شەشەمین ساڵیادی کوژرانی قاسم سولەیمانی، فەرماندەی پێشووی فەیلەقی قودس و ئەبو مەهدی موهەندیس، جێگری سەرۆکی دەستەی حەشدی شەعبی، کە لە ساڵی 2020 لەلایەن ئەمەریکاوە لە نزیک فڕۆکەخانەی بەغدا کرانە ئامانج. سوودانی لە وتارەکەیدا ڕایگەیاند: "شەش ساڵ لەمەوبەر لە هێرشێکی ئاشکرادا، هاوەڵەکانیان کرانە ئامانج. ئەو تاوانەی لە نزیک فڕۆکەخانە ئەنجامدرا، پێشێلکارییەکی یاسا نێودەوڵەتییەکان و شوێنێکی ئەمنیی مەدەنی بوو." سەرۆک وەزیرانی عێراق تیشکی خستە سەر پرسی چەکداماڵینی گرووپەکان و گوتی: "دیدگای ئێمە بۆ سنووردارکردنی چەک تەنیا لە دەستی دەوڵەتدا، بۆ مەبەستی چەسپاندنی سەروەرییە. ئەم هەنگاوە دژی هیچ لایەنێکی ناوخۆیی نییە، بەڵکو بۆ پاراستنی عێراق و بڕینی بیانووی ئەو لایەنە دەرەکییانەیە کە دەیانەوێت هێرش بکەنە سەر وڵاتەکەمان." هەروەها ئاماژەی بەوە کرد؛ "مەرجەعیەتی باڵای ئایینی" هەمیشە جەختی لەسەر پێویستیی کۆنتڕۆڵکردنی چەک لەلایەن دەوڵەتەوە کردووەتەوە، دووپاتیشی کردەوە "پڕۆسەی داماڵینی چەک پڕۆسەیەکی نیشتمانیی تەواو عێراقی دەبێت." لە بەشێکی دیکەی وتارەکەیدا، سوودانی هۆشداریدا لە پلانەکانی ئیسرائیل بۆ ناوچەکە و گوتی: "ئیسرائیل هەوڵی جێبەجێکردنی پلانە مەترسیدارەکانی دەدات، چونکە چاک دەزانێت عێراق بەردی بناغەی سەقامگیریی ناوچەکەیە."

ناوی 303 هەزار خانەنشین بۆ سیستمی نوێی مووچە زیاد دەکرێت، بەرپرسێکی حکومەتی هەرێمی کوردستانیش دەڵێت، دوای خانەنشینان، ناوی زیاتر لە 150 هەزار مووچەخۆری دیکە زیاد دەکرێت.   شەهلا عەبدوڵڵا، سەرۆکی تیمی دڵنیایی جۆری و گەیاندنی خزمەتگوزارییە دیجیتاڵییەکان لە فەرمانگەی تەکنەلۆژیا و زانیاریی هەرێمی کوردستان، بە تۆڕی میدیایی رووداوی راگەیاند، هەموو ئامادەکارییەکان تەواو بوون لە گواستنەوەی زانیارییەکانی خانەنشینان بۆ سیستمی نوێ، ئەم مانگە خشتەی مووچەی مانگی 1ی خانەنشینان بە سیستمی نوێ ئامادە دەکرێت.   باسی لەوەش کرد، راهێنان بە کارمەندەکانی بەڕێوەبەرایەتییەکانی خانەنشینی کراوە بۆ ئامادەکردنی لیستی مووچە بە سیستمی پەیڕۆڵ.   بە گوتەی شەهلا عەبدوڵڵا، دوای چاکسازییەکان لە لیستی ناوی خانەنشینان، بڕیار دراوە ناوی 303 هەزار خانەنشینی سەربازی و مەدەنی بۆ سیستمی پەیڕۆڵی مووچە زیاد بکرێت.   بڕیارە دوای زیادکردنی ناوی خانەنشینان، ناوی مووچەخۆرانی چاودێریی کۆمەڵایەتی و کەسوکاری شەهید و ئەنفالکراوان زیاد بکرێت.    بەپێی داتاکانی تیمی دڵنیایی جۆری و گەیاندنی خزمەگوزارییە دیجیتاڵییەکان، ژمارەی سوودمەندبووان لە کاروباری کۆمەڵایەتی، زیاتر لە 70 هەزار کەسە و ژمارەی کەسوکاری شەهیدان کە ناویان دەخرێتە لیستی پەیڕۆڵی مووچەوە، دەگاتە زیاتر لە 80 هەزار کەس.   شەهلا عەبدوڵڵا روونیشیكردەوە، لیستی مووچە لە ساڵی رابردووەوە داخراوە و ناوی هیچ مووچەخۆرێکی نوێ بۆ بەغدا نانێردرێت.   پێشتر، لە 01-11-2025 هیوا ئەفەندی، سەرۆکی فەرمانگەی تەکنەلۆجیا و زانیاری، بە رووداوی راگەیاندبوو، لەسەر فەرمانی سەرۆکی دیوانی ئەنجوومەنی وەزیرانی هەرێمی کوردستان، سیستمی خانەنشینییش دەخەنە سیستمی پەیڕۆڵەوە.

شاندێکی باڵای فەرماندەیی گشتیی هێزەکانی سووریای دیموکرات (هەسەدە) بە سەرۆکایەتیی مەزڵووم عەبدی لە دیمەشقە.   هەسەدە دەڵێت، ئەو شاندە لەگەڵ بەرپرسانی حکومەتی سووریا کۆدەبێتەوە و تەوەری سەرەکیی کۆبوونەوەکە، پرسی تێکەڵکردنی هێزەکانە لەسەر ئاستی سەربازی.   بەگوێرەی راگەیێندراوی هەسەدە، ئێستا شاندەکە لە دیمەشقی پایتەختی سووریایە و زنجیرەیەک کۆبوونەوە لەگەڵ بەرپرسانی حکومەتی ئەو وڵاتە دەکات. گفتوگۆکان لە چوارچێوەی گەیشتن بە رێککەوتنە لەبارەی پرۆسەی تێکەڵکردنی هێزەکان لەسەر ئاستی سەربازی.   شاندەکەی هەسەدە پێکدێت لە مەزڵووم عەبدی، فەرماندەی گشتیی هێزەکانی سووریای دیموکرات، لەگەڵ سوزدار دێرک و سیپان حەمۆ، ئەندامانی فەرماندەیی گشتیی هەسەدە.   ئەم سەردانە لە کاتێکدایە، پێشتریش چەندین جار گفتوگۆ لەنێوان بەڕێوەبەرایەتیی خۆسەر و حکومەتی سووریا کراوە، بەڵام پرسی تێکەڵکردنی هێزە سەربازییەکان و شێوازی فەرماندەییکردنیان یەکێک بووە لە خاڵە ناکۆکەکانی نێوان هەردوولا.