سەرۆکی ئەرکانی سوپای ئیسرائیل ڕایگەیاند، ئیسرائیل سوورە لەسەر بڕیاری داماڵینی چەک لە بزووتنەوەی حەماس و ساڵی 2026ـی بە "ساڵێکی چارەنووسساز" بۆ ئاسایشی دەوڵەتی جووەکان وەسف کرد ئایال زامیر، سەرۆکی ئەرکانی سوپای ئیسرائیل بەبۆنەی سەری ساڵ هێزەکانی وڵاتەکەی لە غەززە بەسەرکردەوە و بە سەربازەکانی ڕاگەیاند، ساڵی 2026 ساڵێکی یەکلاکەرەوە دەبێت لە ڕووی داڕشتنی واقیعی ئەمنی دەوڵەتی ئیسرائیل زامیر جەختی لە داماڵینی چەک لە بزووتنەوەی حەماس و تەواوی'' گرووپە تیرۆرستەکانی'' دیکە کردەوە و دووپاتی کردەوە، ڕێگە نادەن حەماس تواناکانی خۆی بوونیاد بنێتەوە و نابێت ببێتە هەڕەشە بۆ سەر ئیسرائیل. لەم هەفتەیەدا بنیامین نەتانیاهۆ، سەرۆکوەزیرانی ئیسرائیل لەگەڵ دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا کۆبوویەوە و هەردوولا جەختیان لەسەر پێویستی دەستبەرداربوونی حەماس لە چەکەکانی کردەوە. هاوکات لە بارەی چەکدادانی حەماس ترەمپ وتی، ئەگەر دەستبەرداری چەکەکانیان نەبن، کە لەسەری ڕازی بوون، دەبێت باجێکی قورس بدەن، دەبێت لەماوەیەکی کورتدا دەستبەرداری بن.
بەپێى ڕاپۆرتێکى میدیاکانى یەکێتى و بەگوێرەى بەدواداچوونێکى ڕۆژنامەوانى مووچەى هەردوو مانگى 11 و 12ـى 2025، خراوەتە بەشى ئەماناتى وەزارەتەکەوە، ئەمەش بەواتاى ئەوەى کەس چاوەڕوانى هاتنى مووچەى ئەو دوو مانگە نەبێت. سەرچاوەیەک لە وەزارەتى دارایی هەرێمى کوردستان بە میدیاى یەکێتى ڕاگەیاند، بۆ ئامادەکردنى (حساباتى خیتامى) ژمێرەى کۆتایی ساڵ، مووچەى مانگەکانى 11 و 12ـى ساڵى 2025 کە لە بەغدادەوە ڕەوانەى هەرێمى کوردستان نەکراوە، لە بەشى خەرجییەکانى هەرێمى کوردستان، بڕگەى مووچە کراوەتە بەشى (ئەمانات) واتە کراوەتە سپاردە و لە وەزارەتى دارایی دانراوە، هاوشێوەى مووچەى مانگى 12ـى ساڵى 2024 کە کراوەتە سپاردە، بەڵام سێ مووچەى کۆتایی ساڵى 2023 کە دابەشنەکراوە، لە بەشى خەرجییەکانى هەرێمى کوردستان کراوەتە (ادخار) واتە پاشەکەوت کراوە، هاوشێوەى مووچە پاشەکەوتکراوەکانى دیکەى ساڵانى پێشوو، کە مووچەخۆران وەریان نەگرتووە. وەزارەتى دارایی هەرێمى کوردستان، لە 26ـی تشرینی دووەم لیستی مووچەی مانگى 11 و لە 16ـی کانوونى یەکەم، لیستی مووچەی مانگى 12ـى ڕادەستی حکومەتی فیدراڵ کردووە، بەڵام وردبینییان بۆ نەکراوە. بە کوردى و بە کورتى، کەس بەتەماى مووچەى مانگى 11 و 12 نەبێت، کە وەزارەتى دارایی دەڵێت، خراوەتە بەشى ئەماناتەوە، واتە؛ بەغداد نەیناردووە، هەرکات بەغداد ناردى ئەوا پێدەچێت دابەشبکرێت، وەزارەتى دارایی عێراقیش ئەمڕۆ لە ڕاگەیێنراوێکدا دەڵێت، کۆتاییان بە دابەشکردنى مووچەى مانگى 12 هێناوە، وەک ئاماژەیەک بۆ ئەوەى تەواوى مووچەى 2025یان دابەشکردووە، بەڵام بە وشەیەک باسى مووچەى هەرێمى کوردستانیان نەکردووە. بەغداد بۆ ناردنى مووچە بۆ هەرێمى کوردستان، پشت بە سێ مەرجى دیاریکراو دەبەستێت، یەکەمیان، ڕادەستکردنى نەوتى خاو بە عێراق کە لە 27ـى ئەیلولى ئەمساڵەوە ڕادەستى کۆمپانیاى بەبازاڕکردنى نەوت ( سۆمۆ) دەکرێت، دووەمیان، تەرازووى پێداچوونەوە، سێیەمیش، ڕادەستکردنى داهاتى نانەوتى مانگانە بە کاش. وەزارەتى دارایی هەرێمى کوردستان دەڵێت، لە 26ـی تشرینی دووەم لیستی مووچەی مانگى 11 و لە 16ـی کانوونى یەکەمى 2025، لیستی مووچەی مانگى 12ـى ڕادەستی حکومەتی فیدراڵ کردووە، بەڵام وردبینییان بۆ نەکراوە، ئەمەش بە واتاى ئەوەى پشتگوێ خراوە. حکومەتى هەرێمى کوردستان، بۆ مووچەى مانگى 11 و 12 تەرازووى پێداچوونەوە و داهاتى نانەوتیى بۆ بەغداد نەناردووە، کە دەبوو هەرێمى کوردستان، تەرازووى پێداچوونەوە، کە بریتییە لە خەرجى و داهاتەکان لەگەڵ 240 ملیار دینارى داهاتى نانەوتى ئەو دوو مانگەى بۆ بەغداد ڕەوانە بکردایە، بەڵام لەبەر ئەوەی ئەو داهاتانەی نەناردوە بەغداد لیستى مووچەى ئەو دوو مانگەى پشتگوێ خستووە و وردبینیى بۆ نەکردووە. بەغداد بۆ ناردنى مووچە بۆ هەرێمى کوردستان، تەنیا لیستى مووچەى لەسەر سیدییەک ناوێت، کە جاران دەیانگوت کۆمپیوتەرەکانى وەزارەتى دارایی عێراق سیدییەکانمان ناخوێنێتەوە! بەڵکو پێویستە داهاتى نانەوتى کە 120 ملیار دینارە، لەگەڵ تەرازووى پێداچوونەوە، کە خەرجى و داهاتەکانى مانگە بنێرێت، بەڵام وەزارەتى دارایی خۆمان، تەنیا لیستەکەى لیستەکەى بە سیدى و بە کاغەز بۆ بەغداد ناردووە، بەتەماشە مووچەى دوو مانگى بۆ بنێرێت!، هەربۆیە ئێستا ئەو لیست و شتە خراوەتە بەشى ئەماناتى وەزارەتى دارایی لە هەولێر. هاوکات لەگەڵ چوونە ساڵی نوێ وەزارەتى دارایی هەرێمى کوردستان دەڵێت، ڕاستە داهاتى نانەوتى و تەرازووى پێداچوونەوەیان نەناردووە، بەڵام بۆ تەرازووى پێداچوونەوەى مانگى 11 ئامادە کراوە، بەس نەمانناردووە، نازانرێت بۆ! دەشڵێت، هەفتەیەک پاش ساڵى نوێ، تەرازووى پێداچوونەوەى مانگى 12 ئامادە دەکەین، ئیدى کەى دەینێرن ئەوەیان دیار نییە. پێشتر میدیاکان ئەوەیان ئاشکراکردبوو، وەزارەتى دارایی گفتوگۆی لەگەڵ بەغداد کردووە بۆ ئەوەى 240 ملیار دینار لە تەمویلى مووچەى مانگەکانى 11 و 12 ببڕێت و مەقاسەى بکات، بەڵام بەغداد ئەوەى قبوڵ نەکردووە، ئەمەش واتە بەغداد هەردوو مووچەکە بنێرێت، بەڵام پێش ناردنى بۆ هەر مانگێک 120 ملیار دینارى لێ دەربکات، لەبرى داهاتى نانەوتى، ئەمەش نەکرا. بەرپرسێکى دارایی لە بانکى ناوەندى هەرێمى کوردستان لقى سلێمانى، بە گەشبینییەوە قسەى بۆ کردین و گوتى، "لەڕووى ژمێریارییەوە ناتوانن بڵێن ئەو دوو مووچەیە فەوتاوە، بەڵکو کراوەتە سپاردە، دەبێت عێراق لە بودجەى 2026 یاداشتێک زیاد بکات، کە مووچەى مانگى 11 و 12ـى نەناردووە و لە بودجەدا دیاریى بکات، بەڵام ئەوە هەوڵى زۆرى دەوێت". ئەمە لەکاتێکدایە، بەغداد ئەوەى بڵاوکردووەتەوە پاش پشووەکانى ساڵى نوێى 2026، مووچەى مانگى کانوونى دووەم، واتە مانگى یەکى خانەنشینان و تۆڕى چاودێریى کۆمەڵایەتى دابەش دەکرێت و کەناڵ8 ئەوەى لە دارایی هەرێمى کوردستان وەرگرتووە لەمانگى داهاتوو کە مووچە ڕەوانە دەکرێت وەک مووچەى مانگى یەکى ساڵى 2026 دابەش دەکرێت.
ساڵح موسلیم، ئەندامی کۆنسەی هاوسەرۆکایەتیی پارتی یەکێتیی دیموکراسی (پەیەدە) دەڵێت لەبەر خراپی کەشوهەوا و چەند هۆکارێکی دیکە مەزڵوم عەبدی سەردانی دیمەشقی نەکرد، بەڵام بە دڵنیاییەوە سەردانی دەکات. ساڵح موسلیم ئەندامی ئەنجومەنی هاوسەرۆكایەتی پارتی یەكێتی دیموكرات-پەیەدە لە لێدوانیدا لەبارەی هۆکاری دواخستنی سەردانی مەزڵوم عەبدی فەرماندەی گشتیی هێزەکانی سوریای دیموکرات-هەسەدە بۆ دیمەشق ڕایگەیاند: ڕەوشی کەشوهەوا و چەند هۆکارێکی دیکەی سادە لەپشت دواخستنی سەردانەکەی مەزڵوم عەبدی بوون بۆ دیمەشق، بەڵام بەدڵنیاییەوە دەچێت و ڕێککەوتن دەکرێت. ساڵح موسلیم وتیشی هەر ڕێککەوتنێک کە کورد و دیمەشق ئەنجامی دەدەن، بە چاودێریی ڕاستەوخۆی ئەمەریکایە و بە هیچ شێوەیەک تورکیا بەشێک نییە لە بابەتەکە هەربۆیە هەوڵی بەشەیاتنکردنی هەسەدە دەدات. ساڵح موسلیم لەبارەی تورکیاوە وتیشی: هەڕەشەکانی تورکیا بۆ ڕۆژئاوا نوێ نین و نەک هەر ئەوە، بەڵکو ئەوان لەسەرەتاوە نەیانویستوە سوریا سەقامگیربێت تەنها بەو شێوەیە نەبێت کە خواستی خۆیانە، توركەكان دژی ڕێككەوتنی (10)ی ئازارن لەبەرئەوەی ئەوان بەشدارنەبوون و بەشێک نەبوون لێی و بەسەرپەرشتی ئەمریكا كراوە، بۆیە لەسەرەتاوە لەگەڵى نەبوون و ئێستاش بە جۆرەها ڕێگە بەربەستی بۆ دروست دەكەن فشار دەخەنە سەر حکومەتی سوریا.
دەسەڵاتدارانی خۆجێیی پارێزگای لوڕستانی ڕۆژئاوای ئێران دەڵێن: ناڕەزایەتیەکان لە سنوورى پارێزگاکەیان بۆ پێنجەمین ڕۆژى لەسەریەک بەردەوامە و بەهۆیەوە ئەندامێکى بەسیج کوژرا و ١٣ کارمەندێکی ئەمنی برینداربوون. سەعید پووراڵی، جێگری پارێزگاری لوڕستان سەبارەت بە ئاڵۆزى و خۆپیشاندانەکانى شارەکەیان و کوژراو برینداربوونى چەند کارمەندێکیان، بۆ میدیاکانى وڵاتەکەى دەدوێت. سەعید پووراڵی ڕایگەیاند، ناڕەزایەتییەکانى سنوورى پارێزگاکەیان بۆ پێنجەمین ڕۆژى لەسەریەک بەردەوامە، بەهۆیەوە ئەندامێکى بەسیج کوژرا و ١٣ کارمەندێکی ئەمنی برینداربوون. ئاماژەی بەوەشکرد، پرسی بژێوی ژیان هێڵی سوورە بۆ حکومەت، بەرپرسانیش چەندین جار جەختیان لەسەر نیگەرانی خۆیان سەبارەت بەم بابەتە کردووەتەوە، حکومەت دەنگی هاوڵاتیانی بیستووە و ڕێوشوێنی پێویستی گرتووەتەبەر بۆ چارەسەرکردنی دۆخەکە. باسی لەوەشکرد، بەشێک لە قەیرانی ئابووری ئێستا بۆ ئەو فشاری دوژمنان لە ڕێگەی سەپاندنی سزای ناڕەوا درووست بووە. هەر لەو چوارچێوەیەدا، گرووپی ئەبو فەزڵ لە لوڕستان لە بەیاننامەیەکدا هەواڵی کوژرانى ئەمیر حسام خودایاری فەرد ئەندامی بەسیجیان بڵاوکردەوە. ئەم پێشهاتانە لە کاتێکدایە، ناڕەزایەتییەکان و خۆپیشاندانەکان لە چەند شاری ئێران پەرەى سەندندووە و بە هۆی خراپی دۆخى ئابووری هاوڵاتیان و بەرزبوونەى بەهاى دۆلار و بێکارییەوە. جێگاى ئاماژەیە، هێزە ئەمنییەکانى ئێران بە گولە ڕووبەڕوى خۆپیشاندەران دەبنەوە و دەستگیریان دەکەن، لە بەشێکى ئەو شارانەى خۆپیشاندانى تێدایە، دووکان و بازاڕەکانیان پێ داخراوە و هێزە ئەمنییەکان هەرکەس لە دەرەوە ببینن دەستگیرى دەکەن.
وەزیری ئاوەدانکردنەوەی عێراق دەڵێت، "بابەتی شاخەوان عەبدوڵلا کەسی و سیاسی بووە و لەگەڵ لایەنەکانی دیکە لە گفتوگۆداین بۆ پۆستی سەرۆککۆمار". بەنگین رێکانی، وەزیری ئاوەدانکردنەوەی عێراق لەچاوپێکەوتنێکیدا لەگەڵ کەناڵى ڕووداو دەڵێت، "یەکێتی لەگەڵ دەنگدان نەبوو بە شاخەوان عەبدوڵڵا". هەروەها ئەوەش دەڵێت، بافڵ تاڵەبانی، سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان پەیوەندی پێوە کردووە و گوتویەتی، "دەنگ بە فەرهاد ئەترووشی دەدەین". هەروەها ئەوەش دەخاتەڕوو کە - بافڵ تاڵەبانی سەرۆكی یەكێتی خۆی تەلەفۆنی بۆ كردم وتی دەنگ بە كاندیدەكەی پارتی (فەرهاد ئەتروشی) دەدەین. باس لەوەشدەکات کە هاوپەیمانی دژی پارتی هەیە هەندێك سونەو هەندێك شیعەو لەگەڵ یەكێتی و هەڵوێست و یەكگرتوو و كۆمەڵ، وتیشى: زەحمەتە سودانی و مالكی و عەبادی ببنە سەرۆك وەزیران لەبارەى مووچەکانی مانگی 11 و 12ـی ساڵی رابردوو و مووچەی ئەم مانگە بەنگین رێکانی لەبارەی مووچەی مانگی یەکی ئەم ساڵ دەڵێت، "هیچ کێشەیەک لەسەر مووچەی ئەم مانگە نییە". مووچەخۆرانی هەرێمی کوردستان ساڵی رابردوو دوو مووچەیان وەرنەگرت. بەنگین رێکانی دەڵێت، وەکو پارتی داوایان کردووە ئەو دوو مووچەیەش خەرجبکرێت. ئەو وەزیرەی عێراق دەشڵێت، ئەگەری خەرجکردنی دوو موچەکە "کەمە" بەنگین رێکانی لەبارەی پۆستی سەرۆککۆمارەوە دەڵێت، لایەنەکانی عێراق داوایان کردووە بە یەک بەربژێر روو لە بەغدا بکەن.
رەزا پەهلەوی، کوری محەمممەد رەزاشای ئێران، داوا لە خۆپیشاندەرانی ئێران دەکات خۆپیشاندانەکانیان فراوان بکەن و دەڵێت: منیش یارمەتیدان دەدەم. قەیرانی وزە، بێئاوی، مەترسی جەنگ و ئێستاش بێبەهابوونی تمەن؛ هەموو ئەمانە بەرۆکی خەڵکی ئێرانیان گرتووە و چیدیکە توانای بەرگەگرتنیان نییە، هەربۆیە چەند رۆژێکە هاتوونە سەر شەقامەکان و تووڕەی خۆیان دژی حکومەتی وڵاتەکە دەردەبڕن. خۆپیشاندانەکانی ئەمجارەی ئێران بۆ داواکردنی نانە، چونکە بەهای تمەن هێندە دابەزیوە کە تەنانەت بازرگانان و دوکاندارانیش زیانی گەورەیان کردووە. سەرەتا رۆژی یەکشەممە کاسبکاران و دوکاندارانی بازاڕی گەورەی تاران و زێرێنگەرانی ناوەندی بازاریی عەلادین دوکانیان نەکردەوە و هەموویان روویان لە گۆڕەپانەکانی ئیمام خومەینی و جمهوری و جەوادی کرد، دژی دابەزینی بەهای تمەن و بێبازاڕی.
بەبۆنەی ساڵی نوێ وە مارک ساڤایا، نێردەی تایبەتی ئەمریکا بۆ عێراق، پەیامێکی تووندی بڵاوکردەوە، تیایدا ئاماژە بەوە دەکات، لە ساڵی نوێدا کار دەکەن بۆ کۆتاییهێنان بە ناسەقامگیری، بەقاچاخبردن و تاڵانیی سامان، نایەکسانی، گەندەڵی، دڵەڕاوکێ ناوخۆیی و دەرەکییەکان و کۆتاییهێنان بە میلیشیا چەکدارەکان. لە پەیامەکەیدا، سەرەڕای پیرۆزبایی لە گەلی عێراق بەبۆنەی ساڵی نوێ وە، نێردەی تایبەتی ئەمریکا بۆ عێراق، دەڵێت "ئەم گوتانەم ئاڕاستەی ئەو کەسانەیە کە لە خاکی عێراق گەندەڵی بڵاودەکەنەوە، پێیان دەڵێم: "سەردەمی ئێوە کۆتاییهات و ئێستا سەردەمی عێراق و عێراقییەکانە". مارک ساڤایا، نێردەی تایبەتی ئەمریکا بۆ عێراق، جەخت لەوە دەکاتەوە، عێراق و ئاڵاکەی بەرز دەبن و دەبنە سەرچاوەی شانازیی هەموو عێراقییەکان، دەشڵێت: "هێشتا لە سەرەتای رێگاکەداین". نێردەی تایبەتی ئەمریکا بۆ عێراق، لە پەیامی پیرۆزبایی ساڵی نوێ دا چەند خاڵێک دەخاتەڕوو و دەڵێت، کار لەسەر کۆتاییهێنانیان دەکەین، ئەوانیش زوڵم، نایەکسانی، هەژاری، نەزانی، بێکاری، لاوازیی خزمەتگوزاری، فێڵی یاسایی، پارە سپیکردنەوە، گرێبەستی وەهمی، قاچاخچێتی، گەندەڵی و بەهەدەردانی سامانی وڵات و چەندین خاڵی دیکەن. ساڤایا بە گەلی عێراق دەڵێت، هێز و خۆڕاگریی ئێوە، سەرچاوەیەکی هیوابەخشن بە جیهان، دووپاتیدەکاتەوە کە ساڵی نوێ هەلی باشتر و سەقامگیری و داهاتوویەکی گەشاوەتریان بۆ سەرجەم عێراقییەکان پێدەبێت، ئاماژە بەوەشدەکات، لە ساڵی نوێدا لەگەڵ حکومەتی عێراق، بەگوێرەی دەستوور و یاساکانی عێراق، داهاتوویەکی گەشاوە بۆ عێراق و عێراقییەکان دابیندەکەن.
مەکتەبی سیاسی پارتی کۆدەبێتەوە و پۆستی سەرۆک کۆمار و چەند پرسێکی دیکە تاوتوێ دەکات. ئەمڕۆ پێنجشەممە، 01ـی کانوونی دووەمی 2026، سەرچاوەیەکی باڵا لە پارتی دیموکراتی کوردستان بە ماڵپەری کوردستان24ـی ڕاگەیاند، مەکتەبی سیاسیی پارتی بە سەرپەرشتیی سەرۆک بارزانی و ئامادەبوونی جێگرانی سەرۆک، کۆدەبێتەوە. بە گوێرەی هەمان سەرچاوەی کوردستان24، کۆبوونەوەکە پێشنیوەڕۆی شەممەی داهاتوو، 03ـی کانوونی دووەم، لە پیرمام بەڕێوەدەچێت. لە کۆبوونەوەکەدا ئەم تەوەرانە تاوتوێ دەکرێن: 1. پۆستی سەرۆک کۆماری عێراق. 2. پرۆسەی هەڵبژاردنی دەستەی سەرۆکایەتیی پەرلەمانی عێراق لە چەند ڕۆژی ڕابردوودا. 3. پێکهێنانی حکوومەتی نوێی هەرێمی کوردستان. 4. پێکهێنانی حکوومەتی نوێی فیدراڵ. 5. پەیوەندییەکانی هەولێر و بەغدا. 6. دۆخی عێراق و ناوچەکە بە گشتی. سەرچاوەکەی کوردستان24 ئەوەشی خستەڕوو، جارێ دیار نییە پارتی کاندیدی دەبێت بۆ پۆستی سەرۆک کۆماری عێراق یان نا، ئەم پرسە و چەندان پرسی دیکە لە کۆبوونەوەکەدا یەکلا دەکرێنەوە. ئەمە یەکەمین کۆبوونەوەی پارتی دیموکراتی کوردستانە لە دوای بەڕێوەچوونی هەڵبژاردنی خولی شەشەمی پەرلەمانی عێراق و هەڵبژاردنی دەستەی سەرۆکایەتیی پەرلەمان. لە کۆبوونەوەکانی ڕۆژانی 29 و 30ی کانوونی یەکەمی 2025، پەرلەمانی عێراق دەستەی نوێی سەرۆکایەتیی خۆی بۆ خولی شەشەمی یاسادانان هەڵبژارد. پرۆسەکە بە هەڵبژاردنی هەیبەت حەلبووسی وەک سەرۆکی پەرلەمان، عەدنان فەیحان وەک جێگری یەکەم و فەرهاد ئەترووشی وەک جێگری دووەم کۆتایی هات. بەپێی ماددەی 72ی دەستوور، دوای هەڵبژاردنی دەستەی سەرۆکایەتیی پەرلەمانی عێراق، ماوەی 30 رۆژ لەبەردەم پەرلەماندایە بۆ هەڵبژاردنی سەرۆک کۆماری نوێی وڵات. دوای ئەوەی هەڵبژێردرا، سەرۆکی نوێی کۆمار کاندیدی گەورەترین فراکسیۆنی پەرلەمان کە بە پێی نەریتیی سیاسی، پشکی پێکهاتەی شیعەیە، ڕادەسپێرێت بۆ پێکهێنانی حکوومەتی نوێی فیدراڵ.
کەشناسی هەرێم، رایگەیاند، شەپۆلی سەرما ارادەیەک کۆتایی دێت و پلەکانی گەرما بەرزدەبنەوە و لە ناوچە شاخاوییەکانیش بەفر دەبارێت، ئاماژەی بەوەشکردوە، لە زۆربەی ناوچەکانی تر نمەباران دەبێت و لە کاتەکانی شەودا رێژەی بارینی بەفر و باران و کرێوە زیاتر دەبێت . بەڕێوەبەرایەتی گشتی کەشناسی و بوومەلەرزەزانی هەرێم پێشبینی بۆ 48 سەعاتی داهاتووی کەشوهەوا بڵاوکردوەتەوە و بە گوێرە پێشبینییەکان، لە تەواوی ناوچەکان نمەباران دەبارێت و لە ناوچە شاخاوییەکانیش بەفر. کەشناسی دەشڵێت؛ پلەکانی گەرما یەک بۆ سێ پلە بەرز دەبنەوە، بەڵام لە کاتکانی شەودا رێژەی بارینی بەفر و باران و کرێوە زیاتر دەبێت. لە بارەی کەشی سبەینێشەوە، دەڵێت؛ ئاسمان هەوری تەواو دەبێت و لە کاتەکانی بەیانیدا بارانبارین و بەفر بەردەوامی دەبێت تا کاتەکانی شەو، دواتر شەپۆلەکە لاواز دەبێت. لەبارەی پلەکانی گەرماشەوە، کەشناسی هەرێم ئەوەیخستوەتەڕوو، بەراورد بە تۆمارکراوەکانی ئەمڕۆ یەک بۆ سێ پلە نزمدەبنەوە. پێشبینی بۆ بەرزترین پلەکانی گەرماش بەمشێوەیەیە؛ هەولێر : 7 پلەی سیلیزی سلێمانی : 4 پلەی سیلیزی دهۆک : 5 پلەی سیلیزی زاخۆ : 4 پلەی سیلیزی کەرکوک : 9 پلەی سیلیزی هەڵەبجە : 6 پلەی سیلیزی
بۆ یەکەمجار سەرۆک شارەوانییەک لە نیویۆرک بە قورئان سوێندی خوارد. زۆهران مەمدانی بووە یەکەم سەرۆک شارەوانی موسڵمانی نیویۆرک سوێندی یاسایی دەستبەکاربوون بە قورئان بخوات.
كەناڵی (12)ی ئیسرائیلی، لەزاری بەرپرسێکی باڵاو دوو سەرچاوەی ئەمریکی ئاگادار لە وردەکارییەکانی کۆبونەوەکەی نێوان بنیامین ناتانیاهۆ، سەرۆك وەزیرانی ئیسرائیل و دۆناڵد ترەمپ، سەرۆكی ویلایەتە یەكگرتووەكان، بڵاویكردووەتەوە: ناتانیاهۆ و ترەمپ باس لە ئەگەری دەستپێکردنی "گەڕی دووەم"ی هێرشە سەربازییەکانيان کردووە بۆ سەر ئێران لە ساڵی 2026 دا. بەگوێرەی ئەو سەرچاوانە، ناتانیاهۆ نیگەرانییەکانی ئیسرائیلی سەبارەت بە هەوڵەکانی سەرلەنوێ بونیادنانەوەی رژێمی ئێران لە دوای شەڕی 12 ڕۆژەیی کە لە مانگی حوزەیرانی رابردوودا سەریهەڵدا، خستووەتە بەردەم ترەمپ، ئەنجامدانی هێرشی زیاتری بە پێویست زانیوە بۆ رێگریکردن لە بونیادنانەوەی تواناکانی تاران، بەتایبەتی سەبارەت بە بەرنامە ئەتۆمی و موشەکییەکانی. لەگەڵ ئەوەی کۆشکی سپی رەتیکردەوە بە فەرمی هیچ لێدوانێک لەسەر ناوەڕۆکی کۆبونەوەکە بدات، بەرپرسێکی ئەمریکی دووپاتی کردووەتەوە، ئەگەری کردەوەی سەربازی دژ بە ئێران لە بەرنامەی کاردایەو ترەمپ پێی وایە هەر هەوڵێکی ئێران بۆ زیندووکردنەوەی بەرنامە ئەتۆمییەکەی بە وەڵامێکی یەکلاکەرەوە بەرەوڕووی دەبێتەوە، لە هەمان کاتیشدا پێی باشترە لەگەڵ تاران بگەنە رێککەوتنێکی نوێی ئەتۆمی.
دوای لێکتێگەیشتن و ڕێککەوتن لەنێوان حکومەتى عێراق و حکومەتى هەرێمى کوردستان لەبەرەبەیانى رۆژى 27ـى ئەیلولى 2025، هەناردەى نەوتى خاوى هەرێمى کوردستان دەستیپێکردەوە، پاش ئەوەى لە 25ـى ئازارى 2023 ڕاگیرابوو. ڕادەستکردنى نەوتى هەرێمى کوردستان لە کۆتایى مانگى ئەیلوول کە دەستى پێکردەوە تاوەکو 31ـى کانوونى یەکەمى 2025 کە دەکاتە 96 ڕۆژى تەواو بۆ ڕەوانەکردنى نەوتى خاوى هەرێمى کوردستان، لەکێڵگە نەوتییەکانەوە دەچێتە پێشخابوور و پاشان دەدرێتە کۆمپانیای بەبازاڕکردنی سۆمۆ و بەبۆرى دەچێتە بەندەرى جەیهان و هەر سۆمۆ خۆی سەرپەشتیى وەرگرتن و فرۆشتنەکەى دەکات. بەگوێرەى بەدواداچوونى کەناڵ8، لە چوار ڕۆژى کۆتایی مانگى ئەیلوول، کە نەوت ڕادەستى سۆمۆ کرا، ڕۆژانە 195 هەزار بەرمیل نەوت بەرهەمهێنراوە و لەو بڕە 50 هەزار بەرمیل نەوتى بۆ سووتەمەنى و 145 هەزار بەرمیل نەوت ڕادەستى سۆمۆ کراوە و بە کۆى گشتى لەو چوار ڕۆژەدا، 580 هەزار بەرمیل نەوتى خاو ڕادەستى بەغداد کراوە. بەگوێرەى داتای فەرمیی کۆمپانیاى سۆمۆ، هەرێمى کوردستان لە مانگى تشرینى یەکەم/ مانگى 10 بڕى بەرهەمى نەوتى هەرێمى کوردستان 233 هەزار و 221 بەرمیل بووە و دوای ئەوەی ڕۆژانە 50 هەزار بەرمیل نەوتى خاو گلدراوەتەوە بۆ سووتەمەنى، ڕۆژانە 188 هەزار و 221 بەرمیل بووە و کۆى نەوتی ڕادەستکراو بە سۆمۆ لەو مانگەدا پێنج ملیۆن و 834 هەزار و 864 بەرمیل نەوتى خاو بووە. هەروەها لە مانگى تشرینى دووەم، مانگى 11 بەگوێرەى داتاى کۆمپانیاى سۆمۆ، هەرێمى کوردستان ڕۆژانە 302 هەزار و 791 بەرمیل بەرهەمى نەوتى هەبووە، پاش گلدانەوەى ڕۆژانەى 50 هەزار بەرمیل، ڕۆژانە 252 هەزار و 971 نەوتى ڕادەستى سۆمۆ کردووە و بۆ تێکڕاى مانگ حەوت ملیۆن و 589 هەزار و130 بەرمیل نەوتى داوەتە بەغداد. هاوکات، لە مانگى کانوونى یەکەمى 2025، بەرهەمى نەوتى خاو کەمێک زیادى کردووە لە کێڵگەى سەرسنگ بەراورد بە مانگى تشرینى یەکەم، کە بڕەکەى ڕۆژانە بڕى 309 هەزار بەرمیل نەوتى بە تێکڕا بەرهەمهێناوە پاش گلدانەوەى 50 هەزار بەرمیل نەوتى خاو، ڕۆژانە بڕى 259 هەزار بەرمیل نەوتى خاوى ڕادەستى سۆمۆ کردووە، کە مانگانە دەکاتە هەشت ملیۆن و 29 بەرمیل نەوت. لەماوەى 96 ڕۆژى چارەکى کۆتایى ئەمساڵ، وەزارەتى سامانە سروشتییەکان بڕى 22 ملیۆن و چوار هەزار و 23 بەرمیل نەوتى ڕادەستى کۆمپانیاى سۆمۆ کردووە، کە تێکڕاى ڕۆژانە دەکاتە 229 هەزار و 208 بەرمیل نەوتى خاو لە ساڵى 2025دا.
عێراق دەست بە دابەشکردنی موچەی ساڵی 2026 دەکات و موچەخۆرانی هەرێمیش هێشتا 10 مانگی 2025یان تێنەپەڕاندوە. لە کۆتا ڕۆژی ساڵی 2025داین بەڕێوەبەرایەتی خانەنشینیی عێراق ڕایگەیاند: تەواوی ڕێکارەکانی دابەشکردنی موچەی مانگی کانونی دووهەم-1ی ساڵی 2026 کۆتایی هاتووە و لەگەڵ دەستپێکردنەوەی دەوام و کۆتایی سەریساڵ دەست بە دابەشکردنی موچەی خانەنشینیان دەکرێت. هەموو سەرەتای مانگێک عێراق موچەی خانەنشینان بەر لە هەمووان دابەشدەکات و لە کۆتاییەکانی مانگیشدا موچەی موچەخۆرانی دیکە دابەشدەکات. هاوکاتی ئەوە ئەمڕۆ دابەشکردنی موچەی مانگی تشرینی یەکەم-10 واتا دوو مانگ پێش ئێستای موچەخۆرانی هەرێمی کوردستان بەردەوامە و چارەنووسی دووکۆتاموچەش نادیارە و نازانرێت کە ئایا دابەشدەکرێت یاخود پاشەکەوت دەکرێت...
پەرلەمانى عێراق شەش مەرجى بۆ کاندیدى سەرۆک کۆمار دیاریکرد، ئەوەش دواى کردنەوەى دەرگاى خۆکاندیدکردن بۆ پۆستەکە کە سێ رۆژ بەردەوام دەبێت. بەپێی راگەیەنراوێکى پەرلەمان بە پشتبەستن بە ماددەکانى (2 و 3)، لە یاساى ژمارە هەشتى ساڵ 2012 تایبەت بە خۆکاندیدکردن بۆ پۆستى سەرۆک کۆمار، دەرگاى خۆکاندیدکردن دەکرێتەوە بۆ پۆستى سەرۆک کۆمار. ئاماژەى بەوەشکردووە، هەر کەسێک دەیەوێت داواکارى پێشکەش بکات، دەتوانێت لە رۆژانى چوارشەممە و یەکشەممە و دووشەممەى داهاتوو، داواکارى پێشکەش بکات، مەرجەکانیش بریتین لە: 1-لەدایکبووى عێراق بێت لەدایک و باوکێکى عێراقى 2-شایستەبێت و 40 ساڵى تەواوکردبێت 3-دەستپاک و دادپەروەر و دڵسۆز بێت بۆ نیشتیمان 4-لانى کەم خاوەنى بڕوانامەى بەکالۆریۆس بێت 5-بەتاوانى شەرەف سزا نەدرابێت 6-رێوشوێنەکانى لێپرسینەوە و دادوەرى نەیگرێتەوە هەیبەت حەلبوسى سەرۆکى پەرلەمانى عێراق رۆژى سێشەممە دواى هەڵبژاردنى جێگرى دووەمى سەرۆکى پەرلەمانى عێراق، پێکهێنانى لیژنەیەکى بۆ وەرگرتنى داواکارى بۆ خۆکاندیدکردن بۆ پۆستى سەرۆک کۆمار راگەیاند. کردنەوەى دەرگا بۆ خۆکاندیدکردن بۆ پۆستى سەرۆک کۆمار لەکاتێکدایە، لە هەڵبژاردنى جێگرى دووەمى سەرۆکى پەرلەمانى عێراق دابەشبوونى گەورە لەنێوان هێزە کوردییەکان بەتایبەتى پارتى و یەکێتى دروستبوو، بەو هۆیەشەوە شاخەوان عەبدوڵا کاندیدى پارتى لەدوو خولى هەڵبژاردن شکستیهێنا بەرانبەر رێبوار کەریم کاندیدى رەوتى هەڵوێست، تا لە خولى سێیەمدا و دواى گۆڕینى شاخەوان عەبدوڵا بە فەرهاد ئەتروشى، پارتى پۆستەکەى بەدەستهێنایەوە. بەنگین رێکانى ئەندامى شاندى پارتى دواى هەڵبژاردنى جێگرى دووەمى سەرۆکى پەرلەمان بە رۆژنامەنووسانى راگەیاند، ئەو پڕۆسەیە کاریگەرى لەسەر پۆستى سەرۆک کۆمار دەبێت، "کاتێک جەوێکى ئیجابى دروستدەبێت لەنێوان لایەنەکان". بەوتەى رێکانى، بافڵ تاڵەبانى سەرۆکى یەکێتى پێش بەڕێوەچوونى خولى سێیەمى دەنگدان پەرلەمانتارانى حیزبەکەى ئاڕاستەکردووە کە دەنگ بە کاندیدى پارتى بدەن. لەگەڵ ئەوەشدا، بەنگین رێکانى وتى پڕۆسەى یەکلاکردنەوەى کاندیدى سەرۆک کۆمار هێشتا ماوە و لەئاستى سەرکردایەتى پارتى باس دەکرێت.
نێچیرڤان بارزانی، سەرۆکی هەرێمی کوردستان پەیامێکی بۆ پیرۆزبایی ساڵی نوێ بڵاوکردەوە دەڵێت: ساڵی نوێی زایينی، به گهرمى له كوردستانييانى خۆشهويست به ههموو پێكهاتهكانييهوه، له کەسوکاری سەربەرزی شەهیدان، پێشمەرگە قارەمانەکان، هێزە ئەمنییەکان و تەواوی گەلانی عێراق و جیهان پيرۆز دەکەم. هەروەها ئەوەش دەخاتەڕوو هیوادارم ساڵی، کۆتاییهاتنی قەیرانەکان و کردنەوەی دەرگای خێر و خۆشی بێت بۆ هەمووان. نێچیرڤان بارزانی لە بەشێکى پەیامەکەیدا بۆ هاوڵاتیان دەڵێت، "با بە ئومێد و گەشبینییەوە له داهاتوو بڕوانين. دڵنیاتان دەکەینەوە هەموو هەوڵێکمان دەخەینە گەڕ بۆ ئەوەی ساڵی 2026، ساڵی چەسپاندنی سەقامگیری و باشترکردنی ژیان و گوزهرانی هاووڵاتییان بێت. ئێمە باوەڕمان بە توانا و وزەی گەنجان و دڵسۆزیی گهلى كوردستان هەیە بۆ بنیاتنانی داهاتوويهكى گەشتر". دەقی پەیامەکەی سەرۆکی هەرێمی کوردستان: ساڵی نوێی زایينی (2026)، به گهرمى له كوردستانييانى خۆشهويست به ههموو پێكهاتهكانييهوه، له کەسوکاری سەربەرزی شەهیدان، پێشمەرگە قارەمانەکان، هێزە ئەمنییەکان و تەواوی گەلانی عێراق و جیهان پيرۆز دەکەم. هیوادارم ساڵی نوێ، ساڵی بەدیهاتنی هیواکان، کۆتاییهاتنی قەیرانەکان و کردنەوەی دەرگای خێر و خۆشی بێت بۆ هەمووان. با هاتنی ساڵی نوێ بکەینە دەرفەتێک بۆ کردنەوەی لاپەڕەیەکی نوێ کە تيایدا ناکۆکییەکان بخەینە لاوە و گیانی تەبایی، لێبوردەیی و یەکڕیزی لەنێوان سەرجەم هێز و لایەنە سیاسییەکان و پێكهاتهكاندا باڵادەست بێت. هێزمان لە یەکترقبووڵکردن و پێكهوهژيان و پێکەوەکارکردندايە كه تاکە گهرهنتيى پاراستنی دەستکەوتەکانمان و مسۆگەرکردنی مافە دەستوورییەکانمانه. لەسەر ئاستی عێراقيش هیوادارین ساڵی نوێ، ساڵی چارەسەرکردنی بنەڕەتیی کێشەکان بێت لەسەر بنەمای دەستوور و هاوبەشیی ڕاستەقینە. هەرێمی کوردستان وەک هەمیشە دەستپێشخەر و ئامادەیە بۆ گفتوگۆ و لێکگەیشتن. وهك ههميشه فاكتهرى ئارامى و سهقامگيرى دهبێت له ناوچهكهدا و له ههر كوێى جيهان بێت به ههموو شێوهيهك پشتگيرى له ئاشتى دهكات. كوردستانییانی خۆشەویست، با بە ئومێد و گەشبینییەوە له داهاتوو بڕوانين. دڵنیاتان دەکەینەوە کە هەموو هەوڵێکمان دەخەینە گەڕ بۆ ئەوەی ساڵی 2026، ساڵی چەسپاندنی سەقامگیری و باشترکردنی ژیان و گوزهرانی هاووڵاتییان بێت. ئێمە باوەڕمان بە توانا و وزەی گەنجان و دڵسۆزیی گهلى كوردستان هەیە بۆ بنیاتنانی داهاتوويهكى گەشتر. ساڵی نوێ لە هەمووتان پیرۆز بێت، هەر شاد و سەرفراز بن.
