كەناڵی (12)ی ئیسرائیلی، لەزاری بەرپرسێکی باڵاو دوو سەرچاوەی ئەمریکی ئاگادار لە وردەکارییەکانی کۆبونەوەکەی نێوان بنیامین ناتانیاهۆ، سەرۆك وەزیرانی ئیسرائیل و دۆناڵد ترەمپ، سەرۆكی ویلایەتە یەكگرتووەكان، بڵاویكردووەتەوە: ناتانیاهۆ و ترەمپ باس لە ئەگەری دەستپێکردنی "گەڕی دووەم"ی هێرشە سەربازییەکانيان کردووە بۆ سەر ئێران لە ساڵی 2026 دا. بەگوێرەی ئەو سەرچاوانە، ناتانیاهۆ نیگەرانییەکانی ئیسرائیلی سەبارەت بە هەوڵەکانی سەرلەنوێ بونیادنانەوەی رژێمی ئێران لە دوای شەڕی 12 ڕۆژەیی کە لە مانگی حوزەیرانی رابردوودا سەریهەڵدا، خستووەتە بەردەم ترەمپ، ئەنجامدانی هێرشی زیاتری بە پێویست زانیوە بۆ رێگریکردن لە بونیادنانەوەی تواناکانی تاران، بەتایبەتی سەبارەت بە بەرنامە ئەتۆمی و موشەکییەکانی. لەگەڵ ئەوەی کۆشکی سپی رەتیکردەوە بە فەرمی هیچ لێدوانێک لەسەر ناوەڕۆکی کۆبونەوەکە بدات، بەرپرسێکی ئەمریکی دووپاتی کردووەتەوە، ئەگەری کردەوەی سەربازی دژ بە ئێران لە بەرنامەی کاردایەو ترەمپ پێی وایە هەر هەوڵێکی ئێران بۆ زیندووکردنەوەی بەرنامە ئەتۆمییەکەی بە وەڵامێکی یەکلاکەرەوە بەرەوڕووی دەبێتەوە، لە هەمان کاتیشدا پێی باشترە لەگەڵ تاران بگەنە رێککەوتنێکی نوێی ئەتۆمی.
دوای لێکتێگەیشتن و ڕێککەوتن لەنێوان حکومەتى عێراق و حکومەتى هەرێمى کوردستان لەبەرەبەیانى رۆژى 27ـى ئەیلولى 2025، هەناردەى نەوتى خاوى هەرێمى کوردستان دەستیپێکردەوە، پاش ئەوەى لە 25ـى ئازارى 2023 ڕاگیرابوو. ڕادەستکردنى نەوتى هەرێمى کوردستان لە کۆتایى مانگى ئەیلوول کە دەستى پێکردەوە تاوەکو 31ـى کانوونى یەکەمى 2025 کە دەکاتە 96 ڕۆژى تەواو بۆ ڕەوانەکردنى نەوتى خاوى هەرێمى کوردستان، لەکێڵگە نەوتییەکانەوە دەچێتە پێشخابوور و پاشان دەدرێتە کۆمپانیای بەبازاڕکردنی سۆمۆ و بەبۆرى دەچێتە بەندەرى جەیهان و هەر سۆمۆ خۆی سەرپەشتیى وەرگرتن و فرۆشتنەکەى دەکات. بەگوێرەى بەدواداچوونى کەناڵ8، لە چوار ڕۆژى کۆتایی مانگى ئەیلوول، کە نەوت ڕادەستى سۆمۆ کرا، ڕۆژانە 195 هەزار بەرمیل نەوت بەرهەمهێنراوە و لەو بڕە 50 هەزار بەرمیل نەوتى بۆ سووتەمەنى و 145 هەزار بەرمیل نەوت ڕادەستى سۆمۆ کراوە و بە کۆى گشتى لەو چوار ڕۆژەدا، 580 هەزار بەرمیل نەوتى خاو ڕادەستى بەغداد کراوە. بەگوێرەى داتای فەرمیی کۆمپانیاى سۆمۆ، هەرێمى کوردستان لە مانگى تشرینى یەکەم/ مانگى 10 بڕى بەرهەمى نەوتى هەرێمى کوردستان 233 هەزار و 221 بەرمیل بووە و دوای ئەوەی ڕۆژانە 50 هەزار بەرمیل نەوتى خاو گلدراوەتەوە بۆ سووتەمەنى، ڕۆژانە 188 هەزار و 221 بەرمیل بووە و کۆى نەوتی ڕادەستکراو بە سۆمۆ لەو مانگەدا پێنج ملیۆن و 834 هەزار و 864 بەرمیل نەوتى خاو بووە. هەروەها لە مانگى تشرینى دووەم، مانگى 11 بەگوێرەى داتاى کۆمپانیاى سۆمۆ، هەرێمى کوردستان ڕۆژانە 302 هەزار و 791 بەرمیل بەرهەمى نەوتى هەبووە، پاش گلدانەوەى ڕۆژانەى 50 هەزار بەرمیل، ڕۆژانە 252 هەزار و 971 نەوتى ڕادەستى سۆمۆ کردووە و بۆ تێکڕاى مانگ حەوت ملیۆن و 589 هەزار و130 بەرمیل نەوتى داوەتە بەغداد. هاوکات، لە مانگى کانوونى یەکەمى 2025، بەرهەمى نەوتى خاو کەمێک زیادى کردووە لە کێڵگەى سەرسنگ بەراورد بە مانگى تشرینى یەکەم، کە بڕەکەى ڕۆژانە بڕى 309 هەزار بەرمیل نەوتى بە تێکڕا بەرهەمهێناوە پاش گلدانەوەى 50 هەزار بەرمیل نەوتى خاو، ڕۆژانە بڕى 259 هەزار بەرمیل نەوتى خاوى ڕادەستى سۆمۆ کردووە، کە مانگانە دەکاتە هەشت ملیۆن و 29 بەرمیل نەوت. لەماوەى 96 ڕۆژى چارەکى کۆتایى ئەمساڵ، وەزارەتى سامانە سروشتییەکان بڕى 22 ملیۆن و چوار هەزار و 23 بەرمیل نەوتى ڕادەستى کۆمپانیاى سۆمۆ کردووە، کە تێکڕاى ڕۆژانە دەکاتە 229 هەزار و 208 بەرمیل نەوتى خاو لە ساڵى 2025دا.
عێراق دەست بە دابەشکردنی موچەی ساڵی 2026 دەکات و موچەخۆرانی هەرێمیش هێشتا 10 مانگی 2025یان تێنەپەڕاندوە. لە کۆتا ڕۆژی ساڵی 2025داین بەڕێوەبەرایەتی خانەنشینیی عێراق ڕایگەیاند: تەواوی ڕێکارەکانی دابەشکردنی موچەی مانگی کانونی دووهەم-1ی ساڵی 2026 کۆتایی هاتووە و لەگەڵ دەستپێکردنەوەی دەوام و کۆتایی سەریساڵ دەست بە دابەشکردنی موچەی خانەنشینیان دەکرێت. هەموو سەرەتای مانگێک عێراق موچەی خانەنشینان بەر لە هەمووان دابەشدەکات و لە کۆتاییەکانی مانگیشدا موچەی موچەخۆرانی دیکە دابەشدەکات. هاوکاتی ئەوە ئەمڕۆ دابەشکردنی موچەی مانگی تشرینی یەکەم-10 واتا دوو مانگ پێش ئێستای موچەخۆرانی هەرێمی کوردستان بەردەوامە و چارەنووسی دووکۆتاموچەش نادیارە و نازانرێت کە ئایا دابەشدەکرێت یاخود پاشەکەوت دەکرێت...
پەرلەمانى عێراق شەش مەرجى بۆ کاندیدى سەرۆک کۆمار دیاریکرد، ئەوەش دواى کردنەوەى دەرگاى خۆکاندیدکردن بۆ پۆستەکە کە سێ رۆژ بەردەوام دەبێت. بەپێی راگەیەنراوێکى پەرلەمان بە پشتبەستن بە ماددەکانى (2 و 3)، لە یاساى ژمارە هەشتى ساڵ 2012 تایبەت بە خۆکاندیدکردن بۆ پۆستى سەرۆک کۆمار، دەرگاى خۆکاندیدکردن دەکرێتەوە بۆ پۆستى سەرۆک کۆمار. ئاماژەى بەوەشکردووە، هەر کەسێک دەیەوێت داواکارى پێشکەش بکات، دەتوانێت لە رۆژانى چوارشەممە و یەکشەممە و دووشەممەى داهاتوو، داواکارى پێشکەش بکات، مەرجەکانیش بریتین لە: 1-لەدایکبووى عێراق بێت لەدایک و باوکێکى عێراقى 2-شایستەبێت و 40 ساڵى تەواوکردبێت 3-دەستپاک و دادپەروەر و دڵسۆز بێت بۆ نیشتیمان 4-لانى کەم خاوەنى بڕوانامەى بەکالۆریۆس بێت 5-بەتاوانى شەرەف سزا نەدرابێت 6-رێوشوێنەکانى لێپرسینەوە و دادوەرى نەیگرێتەوە هەیبەت حەلبوسى سەرۆکى پەرلەمانى عێراق رۆژى سێشەممە دواى هەڵبژاردنى جێگرى دووەمى سەرۆکى پەرلەمانى عێراق، پێکهێنانى لیژنەیەکى بۆ وەرگرتنى داواکارى بۆ خۆکاندیدکردن بۆ پۆستى سەرۆک کۆمار راگەیاند. کردنەوەى دەرگا بۆ خۆکاندیدکردن بۆ پۆستى سەرۆک کۆمار لەکاتێکدایە، لە هەڵبژاردنى جێگرى دووەمى سەرۆکى پەرلەمانى عێراق دابەشبوونى گەورە لەنێوان هێزە کوردییەکان بەتایبەتى پارتى و یەکێتى دروستبوو، بەو هۆیەشەوە شاخەوان عەبدوڵا کاندیدى پارتى لەدوو خولى هەڵبژاردن شکستیهێنا بەرانبەر رێبوار کەریم کاندیدى رەوتى هەڵوێست، تا لە خولى سێیەمدا و دواى گۆڕینى شاخەوان عەبدوڵا بە فەرهاد ئەتروشى، پارتى پۆستەکەى بەدەستهێنایەوە. بەنگین رێکانى ئەندامى شاندى پارتى دواى هەڵبژاردنى جێگرى دووەمى سەرۆکى پەرلەمان بە رۆژنامەنووسانى راگەیاند، ئەو پڕۆسەیە کاریگەرى لەسەر پۆستى سەرۆک کۆمار دەبێت، "کاتێک جەوێکى ئیجابى دروستدەبێت لەنێوان لایەنەکان". بەوتەى رێکانى، بافڵ تاڵەبانى سەرۆکى یەکێتى پێش بەڕێوەچوونى خولى سێیەمى دەنگدان پەرلەمانتارانى حیزبەکەى ئاڕاستەکردووە کە دەنگ بە کاندیدى پارتى بدەن. لەگەڵ ئەوەشدا، بەنگین رێکانى وتى پڕۆسەى یەکلاکردنەوەى کاندیدى سەرۆک کۆمار هێشتا ماوە و لەئاستى سەرکردایەتى پارتى باس دەکرێت.
نێچیرڤان بارزانی، سەرۆکی هەرێمی کوردستان پەیامێکی بۆ پیرۆزبایی ساڵی نوێ بڵاوکردەوە دەڵێت: ساڵی نوێی زایينی، به گهرمى له كوردستانييانى خۆشهويست به ههموو پێكهاتهكانييهوه، له کەسوکاری سەربەرزی شەهیدان، پێشمەرگە قارەمانەکان، هێزە ئەمنییەکان و تەواوی گەلانی عێراق و جیهان پيرۆز دەکەم. هەروەها ئەوەش دەخاتەڕوو هیوادارم ساڵی، کۆتاییهاتنی قەیرانەکان و کردنەوەی دەرگای خێر و خۆشی بێت بۆ هەمووان. نێچیرڤان بارزانی لە بەشێکى پەیامەکەیدا بۆ هاوڵاتیان دەڵێت، "با بە ئومێد و گەشبینییەوە له داهاتوو بڕوانين. دڵنیاتان دەکەینەوە هەموو هەوڵێکمان دەخەینە گەڕ بۆ ئەوەی ساڵی 2026، ساڵی چەسپاندنی سەقامگیری و باشترکردنی ژیان و گوزهرانی هاووڵاتییان بێت. ئێمە باوەڕمان بە توانا و وزەی گەنجان و دڵسۆزیی گهلى كوردستان هەیە بۆ بنیاتنانی داهاتوويهكى گەشتر". دەقی پەیامەکەی سەرۆکی هەرێمی کوردستان: ساڵی نوێی زایينی (2026)، به گهرمى له كوردستانييانى خۆشهويست به ههموو پێكهاتهكانييهوه، له کەسوکاری سەربەرزی شەهیدان، پێشمەرگە قارەمانەکان، هێزە ئەمنییەکان و تەواوی گەلانی عێراق و جیهان پيرۆز دەکەم. هیوادارم ساڵی نوێ، ساڵی بەدیهاتنی هیواکان، کۆتاییهاتنی قەیرانەکان و کردنەوەی دەرگای خێر و خۆشی بێت بۆ هەمووان. با هاتنی ساڵی نوێ بکەینە دەرفەتێک بۆ کردنەوەی لاپەڕەیەکی نوێ کە تيایدا ناکۆکییەکان بخەینە لاوە و گیانی تەبایی، لێبوردەیی و یەکڕیزی لەنێوان سەرجەم هێز و لایەنە سیاسییەکان و پێكهاتهكاندا باڵادەست بێت. هێزمان لە یەکترقبووڵکردن و پێكهوهژيان و پێکەوەکارکردندايە كه تاکە گهرهنتيى پاراستنی دەستکەوتەکانمان و مسۆگەرکردنی مافە دەستوورییەکانمانه. لەسەر ئاستی عێراقيش هیوادارین ساڵی نوێ، ساڵی چارەسەرکردنی بنەڕەتیی کێشەکان بێت لەسەر بنەمای دەستوور و هاوبەشیی ڕاستەقینە. هەرێمی کوردستان وەک هەمیشە دەستپێشخەر و ئامادەیە بۆ گفتوگۆ و لێکگەیشتن. وهك ههميشه فاكتهرى ئارامى و سهقامگيرى دهبێت له ناوچهكهدا و له ههر كوێى جيهان بێت به ههموو شێوهيهك پشتگيرى له ئاشتى دهكات. كوردستانییانی خۆشەویست، با بە ئومێد و گەشبینییەوە له داهاتوو بڕوانين. دڵنیاتان دەکەینەوە کە هەموو هەوڵێکمان دەخەینە گەڕ بۆ ئەوەی ساڵی 2026، ساڵی چەسپاندنی سەقامگیری و باشترکردنی ژیان و گوزهرانی هاووڵاتییان بێت. ئێمە باوەڕمان بە توانا و وزەی گەنجان و دڵسۆزیی گهلى كوردستان هەیە بۆ بنیاتنانی داهاتوويهكى گەشتر. ساڵی نوێ لە هەمووتان پیرۆز بێت، هەر شاد و سەرفراز بن.
سەرۆک بارزانی لە تۆڕی کۆمەڵایەتی ئێکس پەیامێکی پیرۆزبایی بەبۆنەی هاتنی ساڵی نوێوە بڵاوکردەوە و دەڵێت: پیرۆزباییەكی گەرم لە خانەوادەی سەربەرزی شەهیدان و پێشمەرگە قارەمانەكان و پێكهاتە ئایینی و نەتەوەییەكان و سەرجەم خەڵكی خۆشەویستی كوردستان دەكەم. هیوادارم ساڵی تازە، ساڵی خێر و خۆشی و بەختەوەری بۆ کوردستان و عێراق و هەموو جیهان بێت. ئەمڕۆ چوارشەممە، سەرۆک بارزانی، لە تۆڕی کومەڵایەتی ئێکس بەبۆنەی سەری ساڵی تازەی زایینی پەیامێکی بڵاوکردەوە. لە پەیامەکەی سەرۆک بارزانی دا هاتووە: بەبۆنەی سەری ساڵی تازە پیرۆزباییەكی گەرم لە خانەوادەی سەربەرزی شەهیدان، پێشمەرگە قارەمانەكان، پێكهاتە ئایینی و نەتەوەییەكان، سەرجەم خەڵكی خۆشەویستی كوردستان دەكەم. هیوادارم ساڵی تازە، ساڵی خێر و خۆشی و بەختەوەری بۆ کوردستان و عێراق و هەموو جیهان بێت.
وەزارەتی بەرگری تورکیا ئامادەیی دەربڕیوە بۆ پاڵپشتیكردنی حکومەتی سوریا، ئەگەر بڕیار بدات رێوشوێن بگرێتەبەر بۆ پاراستنی یەکێتی و یەکپارچه یی وڵاتەکەی. بەگوێرەی هەوالێكی ئاژانسی ئەنادۆڵی سەربە حكومەتی توركیا، دوای کۆنگرە رۆژنامەوانیەكەی ئەمڕۆی زەكی ئاکتورک، وتەبێژی وەزارەتی بەرگری، سەرچاوەیەك لە وەزارەتەكە، لە وەڵامی پرسیاری رۆژنامەنوساندا راگەیاندووە: رێکخراوی "تیرۆریستی یەپەگە/پەکەکە" کە لەژێر ناوی "هەسەدە" لە سوریا چالاکی دەکات، بەردەوامە لە داوای لامەرکەزی و فیدراڵیزم و هیچ هەنگاوێک نانێت بەرەو یەکگرتن لەگەڵ دەسەڵاتی ناوەندی. وەک پێشتريش دووپاتیان کردۆتەوە، ئەم هەڵوێستەی هێزەکانی سوریای دیموکرات زیان بە یەکپارچەیی خاک و سەقامگیری سوریا دەگەیەنێت سەرچاوەكەی وەزارەتی بەرگری توركیا جەختیشی لەوە کردەوە: ئەنكەرە لەسەر بنەمای "یەک دەوڵەت، یەک سوپا" بەردەوامە لە هاوکارییە توندوڵەكانی لەگەڵ حکومەتی سوریاو لە نزیکەوە چاودێری پرۆسەی یەکگرتن دەکات.
هاوسەرۆکانی دەم پارتی، بە پەیامێک سەری ساڵی نوێیان پیرۆز کرد و ڕایانگەیاند، با ساڵی نوێ ببێتە ساڵی ئاشتیی و دیموکراسی و یەکسانیی بۆ هەمووان، هیوامان گەورەیە و ئیرادەمان هەیە، ڕۆژانی خۆش نزیکن، ئێمە پێکەوە ئەو ڕۆژانە بوونیاد دەنێین. هەریەکە لە تولای حاتیمۆغولاری و تونجەر باقرخان، هاوسەرۆکانی پارتی یەکسانی و دیموکراسی گەلان- دەم پارتی بە بۆنەی سەری ساڵی زایەنییەوە پەیامێکیان بڵاوکردەوە و تیایدا هیوای ئاشتی، خوشک و برایەتییان بۆ هەموو گەلان خواست. پەیامەکەی هاوسەرۆکانی دەم پارتی بۆ ساڵی نوێ بەم شێوەیەیە: “بە ئومێدێکی بەهێزەوە پێکەوە دەچینە ناو ساڵی نوێ، ئەو ساڵەی کە بەجێمان هێشت سەخت بوو؛ شەڕ و نادادپەروەرییەکانی ناوچەکەمان زۆر ماندووی کردین، بەڵام وانەکانیشی زۆر بوون: ئێمە هێزمان لە یەکتر وەرگرت، بەهای پێکەوەبوون و گرنگی باوەڕبوون بە ئاشتیمان جارێکی دیکە بینی، ئێستا سەیری پێشخۆمان دەکەین، ساڵێکی نوێ، سەرەتایەکی نوێ، دەمانەوێت هەم لە تورکیا و هەمیش لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست هەمووان لە ئاشتی و ئاسایشدا بژین، ئەمە تەنها تەمەنێک نییە، لە هەمان کاتدا ئەمە بەڵێنی کارەکانی ئێمە و پێکهێنانییەتی. ئێمە پێمان وایە هیچ کێشەیەک نییە کە بە قسەکردن، گوێگرتن و لەیەکتێگەیشتن چارەسەری نەکەین، لە کێشەی کوردەوە تا کێشەکانی گۆڕەپانی ڕەنج، لە مافی ئازادیی ژنانەوە تا ئایندەی گەنجان، بۆ هەر کێشەیەک پێکەوە گەڕانە بەدوای چارسەردا، وەکو دەم پارتی بە هەموو هێزمانەوە کاردەکەین بۆ سیاسەت و چارەسەرێک، کە کەس لە دەرەوە نەهێڵێتەوە و هەموو کەسێک لە باوەش بگرێت، ئێمە هەمیشە لەلایەنی ڕەنجدەری، یەکسانی و دادپەروەریدا دەمێنینەوە، چونکە دەزانین ئاشتی ڕاستەقینە تەنها لە وڵاتێکدا بەدی دێت، کە هەمووان یەکسان و ئازاد بن. با ئەم ساڵە نوێیە ببێتە ساڵی ئاشتی و دیموکراسی و یەکسانیی بۆ هەمووان، هیوامان گەورەیە و ئیرادەمان هەیە، لە دڵ و گیانەوە پیرۆزبایی ساڵی نوێ لە سەرجەم گەلانمان دەکەین، ڕۆژانی خۆش نزیکن، ئێمە پێکەوە ئەو ڕۆژانە بونیاد دەنێین.”
بەگوێرەى ئەو زانیارییانەى کە میدیاکانى یەکێتى بڵاویانکردوەتەوە، مەکتەبى سیاسیى یەکێتیى نیشتمانیی کوردستان بەر لە کۆتاییهاتنى ئەو وادەیەى، کە دیاریکراوە بۆ پێشکەشکردنى ناوى بەربژێرانى سەرۆککۆمار کە سێ رۆژە، کۆدەبێتەوە و بەربژێرێک بۆ سەرۆکایەتیى کۆمارى عێراق دیارییدەکات. رۆژى 30ـی ئەم مانگە، هەیبەت حەلبوسى، سەرۆکى ئەنجوومەنى نوێنەرانى عێراق ڕایگەیاند، دەرگاى خۆبەربژێرکردن بۆ سەرۆککۆمارى عێراق دەکەنەوە. گوتیشی، "لیژنەیەک لە ئەنجوومەنى نوێنەران پێکهێنراوە بۆ وەرگرتنى داواکارییەکانى خۆ بەربژێرکردن بۆ ئەم پۆستە گرنگە". بەگوێرەى ماددەى 72 لە بڕگەى دووەم لە دەستووری هەمیشەیی عێراق، پێویستە لە ڕۆژی یەکەم دانیشتنى ئەنجوومەنى نوێنەران و دواى هەڵبژاردنى سەرۆک و جێگرانى سەرۆکى ئەنجوومەنەکە، لە ماوەى 30 ڕۆژدا هەڵبژاردن بۆ سەرۆککۆمارى نوێ ئەنجام بدرێت.( 3-5 ) کم دەبێت.
دەستەی كەشناسی عیراق لە راگەیەنراوێكدا ئاماژەی بەوەكردووە، لە نیوەڕۆی ئەمڕۆ شەپۆلێكی دیكەی بەفربارین دهۆك و باكوری هەردوو پارێزگای هەولێر و سلێمانی و رۆژئاوای موسڵ دەگرێتەوە. ئاماژەی بەوەشكردووە، رۆژی پێنجشەممە باران لە هەرێمی كوردستان و عیراق دەبارێت و رۆژی هەینیش پێشبینی بارانبارین دەكرێت لە ناوەڕاست و باشوری عیراق. لەلایەکى دیکەوە کەشناسى هەرێم کەشى پێشبینیکراوى 48 کاتژمێرى داهاتووى خستەڕوو ئەمڕۆ چوار شەممە 31-12-2025 کەش / کەش ساردو نیمچە هەور دەبێت پاشان دەگۆرێت بۆ هەوری تەواو لە دوای نیوەڕۆ شەپۆڵێکی بەفر بارین روو لە بەشێک لەم ناوچانە دەکات ( سنووری پارێزگای دهۆک - ئیدارەی زاخۆ -مێرگەسوور -ئامێدی – سنووری ئیدارەی سۆران -بەشێک لە ئیدارەی ڕاپەرین و چیای سەفین لە پارێزگای هەولێر )، لە کاتی زیادبوونی کاریگەری شەپۆڵەکە ئەگەری نمە بارانیش دەبێت بە تێکەڵی لەسەر ناوچەی جیا جیا . خێراى با / مام ناوەند ( 10 – 25 ) کم/ک. ئاراستەی با / باشووری خۆرهەڵات دەبێت. پلەکانی گەرما / نزیک دەبێتەوە لە تۆمارکراوی دوێنێ. مەوداى بینین / لەنێوان ( 7 – 9) کم دەبێت، لەکات و وشوێنی دابارین ( 3-5 ) کم دەبێت. سبەى پێنج شەممە 1- 1- 2026 کەش/ ئاسمان هەوری تەواو دەبێت و کاریگەری شەپۆلی بەفر بارین بەردەوام دەبێت لەسەر ناوچەکانی (سنووری پارێزگای دهۆک- ئیدارەی زاخۆ – مێرگەسوور- ئامێدی- سنووری ئیدارەی سۆران- بەشێک لە ئیدارەی ڕاپەرین و چیای سەفین لە پارێزگای هەولێر) هەروەها نمە باران و (بارانی مامناوەند لە هەندێ کات و شوێن) لەو زۆربەی ناوچەکاندا دەبێت لە کاتەکانی شەودا هەندێ جار باران
لایەنەکانی چوارچێوەی هاوئاهەنگی لەسەر دیاریکردنی بەربژێری سەرۆکوەزیرانی عێراق رێکناکەون. گوتەبێژی هاوپەیمانییەکەی عەبادی دەڵێ، نووری مالیکی سازش بۆ محەممەد شیاع سوودانی ناکات و سوودانیش بە رێگەچارەی دیکە رازی نییە. ئەمڕۆ چوارشەممە، 31ی کانوونی یەکەمی 2025، بەها ئەعرەجی، بەربژێری سەرکەوتوو لە هاوپەیمانیی ئاوەدانکردنەوە و گەشەپێدان کە محەممەد شیاع سوودانی سەرۆکایەتی دەکات، بە تۆڕی میدیایی رووداوی راگەیاند، دوو بەربژێری سەرەکی بۆ وەرگرتنی پۆستی سەرۆکوەزیران هەن، کە محەممەد شیاع سوودانی و نووری مالیکیین. بەها ئەعرەجی گوتی: "سوودانی و مالیکی خاوەنی گەورەترین هێزی نێو چوارچێوەی هاوئاهەنگین، بۆیە گونجاو نییە کە هیچکام لەو دووانە نەبنە بەربژێر و کەسێکی دیکە دیاری بکرێ." لەبارەی دیاریکردنی بەربژێری سەرۆکوەزیران، ئەعرەجی گوتی: "دیاریکردنی بەربژێر لە لایەن چوارچێوەی هاوئاهەنگییەوە دەبێت، ئینجا بە سازان و رێککەوتن بێت یان دەنگدان." بەها ئەعرەجی گوتی: "ئێستا چاوەڕێی برا کوردەکانمانین بۆئەوەی پرسی سەرۆککۆمار یەکلایی بکەنەوە، بۆئەوەی ئێمەش دوای ئەوە بڕیاری کۆتایی لەسەر سەرۆکوەزیران بدەین." هاوکات عەقیل فەتلاوی، گوتەبێژی هاوپەیمانیی دەوڵەتی یاسا بە رووداوی گوت: "دیاریکردنی سەرۆکوەزیران لەنێو چوارچێوەی هاوئاهەنگی بە رێککەوتن و سازان دەبێت، نەوەک دەنگدان." فەتلاویش زانیارییەکەی بەها ئەعرەجی پشتڕاستکردەوە و ئاماژەی بەوە کرد: "دیارترین دوو بەربژێر بەڕێز نووری مالیکی و بەرێز سوودانیین. ئەوان چانسی زیاتریان هەیە بۆ بوونە سەرۆکوەزیران." سەلام زوبێدی، گوتەبێژی هاوپەیمانیی نەسر کە حەیدەر عەبادی سەرۆکایەتی دەکات بە رووداوی راگەیاند، حەیدەر عەبادیش بەربژێرە بۆ وەرگرتنی ئەو پۆستە. زوبێدی گوتی: "مالیکی و سوودانی خۆیان لەلایەن حیزبەکانیانەوە بەربژێر کراون بۆ ئەو پۆستە، بەڵام بەڕێز عەبادی وەک رێگەچارەی ناوەند لەلایەن چوارچێوەی هاوئاهەنگییەوە پێشنیاز کراوە." وتەبێژی هاوپەیمانی نەسر گوتی: "نە مالیکی ئامادەیە سازش بکات و رازی بێت کە سوودانی ببێتە سەرۆکوەزیران، نە سوودانیش بەو رێگەچارە ناوەندییە رازییە کە چوارچێوەی هاوئاهەنگی پێشنیازی کردووە، بۆیە ئەگەر هاوکێشەکە بەمجۆرە بەردەوام بێت، رەنگە جگە لەوان کەسێکی دیکە هەڵبژێردرێ کە بەهێزترینیان حەمید شەترییە." حەمید شەتری سەرۆکی دەزگای هەواڵگریی عێراقە. دوێنێ سێشەممە، هەیبەت حەلبووسی، سەرۆکی پەرلەمانی عێراق بۆ ماوەی سێ رۆژ دەرگەی خۆبەربژێرکردنی بۆ پۆستی سەرۆککۆمار کردەوە و بەگوێرەی دەستوور، دەبێت لە 15 رۆژدا پەرلەمان سەرۆککۆمار هەڵبژێرێ، دوای ئەوەش سەرۆککۆمار فراکسیۆنی گەورەی پەرلەمان بۆ دیاریکردنی سەرۆکوەزیرانی نوێ رادەسپێرێت.
ماریا زاخارۆڤا، گوتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی ڕووسیا، نیگەرانی وڵاتەکەی لەبەرانبەر هەڕەشەکان و ئەگەری وەشاندنی گورزێکی نوێی سەربازی بۆ سەر کۆماری ئیسلامی ئێران، دەربڕی و ڕایگەیاند، داوا لەو سەرگەرمانە دەکەین، خۆیان لە پەرەسەندنی گرژییەکانی دژ بە ئێران بە دوور بگرن. زاخارۆڤا لە بارەی نیگەرانییەکانی ڕووسیا ڕاگەیەندراوێکی بڵاوکردووەتەوە و دەڵێت: ئەو لێدوانە شەڕانگێزەی بنیامین ناتانیاهۆ، سەرۆک وەزیرانی ئیسرائیل لە کاتی سەردانەکەی بۆ ئەمەریکا، سەبارەت بە ئەگەری هێرشی نوێی سەربازیی دژی ئێران و بە تایبەت بۆ سەر ژێرخانی وزەی ئەتۆمی، جێگەی نیگەرانییە. دەشڵێت: ئەو جۆرە لێدوانانە و تۆمەتی ئایدیۆلۆژی دژە ئێرانی، بابەتێکی نوێ نییە، بەڵام کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی چەندینجار و بێ دوو دڵی ئەو جۆرە خواستانەی ڕەتکردووەتەوە، کە پێچەوانەی یاسا نێودەوڵەتییەکان و جاڕنامەی نەتەوە یەکگرتووەکانە، چونکە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست بەرە و کارەساتێکی گەورە دەبات و ئەگەری کاردانەوە و لێکەوتەی خراپی دەبێت. لەبەشێکی دیکەی ڕاگەیاندراوەکەدا هاتووە، هەوڵدان بۆ ناچارکردنی وڵاتان بە قبووڵکردنی ئەگەری چارەسەرکردنی دۆخی بەرنامە ئەتۆمییەکەی ئێران لە ڕێگەی هێزی سەربازییەوە، جێگەی ناڕەزاییە، بەتایبەت هەوڵی بۆمبارانکردنی دامەزراوە ئەتۆمییەکان لەکاتێکدا، کە لە ژێر چاودێری ئاژانسی نێودەوڵەتیی وزەی ئەتۆمدان. ماریا زاخارۆڤا دەڵێت: سەرکێشییەکی نابەرپرسانەی لەم جۆرە، کاریگەرییەکی وێرانکەری لەسەر ڕێککەوتنی جیهانی بۆ قەدەغەکردنی چەکی ئەتۆمی دەبێت، کە بەردی بناغەی پەیماننامەی قەدەغەکردنی چەکی ئەتۆمی (NPT)یە. چونکە ئەو هەڕەشانەی پێشتر ئاماژەیان بۆ کرا، لەلایەن وڵاتێکەوەیە کە هەرگیز پەیوەندی بەو پەیماننامەیە نەکردووە، لە دژی دەوڵەتێک کە لایەنێکە لەناو ڕێککەوتنەکە و بەردەوام پابەندبوونی خۆی بە مەرجەکانی دووپات دەکاتەوە. گوتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی رووسیا، هۆشداری دەداتە نەیارانی ئێران، خۆیان لە دروستکردنی گرژی و ئاڵۆزی بەدوور بگرن و دەڵێت، " داوا لەم سەر گەرمانە دەکەین کە بە تەواوی قەبارەی زیان و وێرانکارییەکانیان بزانن و خۆیان لە پەرەسەندنی گرژییەکانی دەورووبەری ئێران و بەرنامە ئەتۆمییەکەی بەدوور بگرن، واز لە دووبارەبوونەوەی ئەو هەڵە کوشندانەی حوزەیرانی 2025 بێنن، کە بووە هۆی تێکدانی چاودێرییەکانی ئاژانسی نێودەوڵەتیی وزەی ئەتۆمی لە ئێراندا. هەروەها زاخارۆڤا دەڵێت، ئەزموون پێمان دەڵێت، ڕووبەڕووبوونەوە تەنیا کارەسات دەخولقێنێ و هەڕەشەی ڕاستەقینە بۆ سەر ئاشتی و ئاسایشی نێودەوڵەتی دروست دەکات، هاوکات لایەنە پەیوەندیدارەکان لە گەیشتن بە چارەسەرەکان دوور دەخاتەوە. لە کۆتایی ڕاگەیاندراوەکەشدا ئەوەی خستووەتەروو، ڕووسیا بەردەوام لەو باوەڕەدایە کە تاکە بژاردەی دروست، ڕێگەی دیپلۆماسی و دانوستانە بە ئامانجی پەرەپێدانی ڕێگەچارەی درێژخایەنی ئاشتیانەی وزەی ئەتۆمی ئێران، لەسەر بنەمای یاسا نێودەوڵەتییەکان و بە ڕەچاوکردنی پێویستی و بەرژەوەندییە یاساییەکانی تاران. ڕاگەیەندراوەکەی گوتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی ڕووسیا لە کاتێکدایە، دوێنێ 30ی کانوونی دووەمی 2025، بەشی ڕاگەیاندنی کۆشکی سەرۆکایەتیی ڕووسیا" کرێمل" بڵاویکردەوە، هەریەک لە ڤلادیمێر پوتن سەرۆکی ڕووسیا و مەسعود پزیشکیان سەرۆک کۆماری ئیسلامی ئێران بە تەلەفۆن قسەیان کرد، کە بەشێکی قسەکانیان بە بەرنامەی ئێران پەیوەست بوون.
لویس ساکۆ لەبارەی ئەو هەڵمەتەی ماوەی هەفەتەیەکە لە عێراق لەدژی دەستیپێکردووە لەسەر گوتنی وشی [ئاساییکردنەوە] کە بە ئاساییکردنەوەی پەیوەندییەکان لەگەڵ ئیسرائیل لێکدراوەتەوە، دەڵێت: دەستەواژەی ئاساییکردنەوەم بەكارنەهێنا لەبارەی پەیوەندییەكان لەگەڵ قەوارەی زایۆنیدا. هەروەها ئەوەشى خستەڕوو قسەکانی منیان لە چوارچێوەی خۆیان دەرهێنا و بەشێوەیەکی جیاواز لێکدانەوەیان بۆ كرد، دەشڵێت: رووبەڕووی هەڕەشە بوومەتەوە و دووچاری سەرئێشەیان كردم بەهۆی شێواندنی لێدوانەكەم لەبارەی ئاساییکردنەوە. بەشێکى دیکە لە قسەکانى.. ـلە دوای قەیرانەکەوە دەسەڵاتدارانی حکومەت پەیوەندییان پێوە نەکردوم و مەرجەعیەتیش بێدەنگی هەڵبژارد، ئەمە ئازاربەخش بوو، سەرەڕای هەڵوێستەکانم، لەنێویاندا هێنانی پاپا بۆ عێراق. ـ ژمارەی ئەو مەسیحیانەی عێراقیان بەجێهێشتووە دەگاتە یەک ملیۆن مەسیحی، 1500 مەسیحیش كوژراون و هەزار و 200 موڵکیشیان لە بەغداد دەستی بەسەردا گیراوە. ـ تەنها لە بەغداد 750 هەزار مەسیحی کلدانیمان هەبوو، پێش ساڵی 2003 ملیۆنێک و 500 هەزار مەسیحی لە عێراق بوون، ئەمڕۆش کەمتر لە 500 هەزار مەسیحی هەیە. ـ ئاڵوگۆڕی پیرۆزبایی لە نێوان ئایینەکاندا بە مانای گۆڕینی ئایینی کەسێکی دیکە نییە و قەدەغەکردنی پیرۆزبایی لە مەسیحییەکان هەڵگری رق و کینەیە. 🔹دەیانەوێت کەنیسەکە بێدەنگ بکەن دوای ئەوەی دەنگی ئایەتوڵا سیستانیان بێدەنگ کرد. 🔹دەستەواژەی ئاساییکردنەوەم بەكارنەهێنا لەبارەی پەیوەندییەكان لەگەڵ قەوارەی زایۆنیدا. 🔹قسەکانی منیان لە چوارچێوەی سروشتی خۆیان دەرهێناو بە شێوەیەکی جیاواز لێکدانەوەیان بۆ كرد. 🔹تەنها بیرۆکەیەکم خستەڕوو، بەڵام لایەنێک بیرۆکەكەمى شێواند. 🔹یاوەری پاپا فرانسیس بووم بۆ ئوردن بەڵام ڕەتمکردەوە لەگەڵیدا بچم بۆ ئیسرائیل. 🔹 ئاساییکردنەوە بەرپرسیارێتی ئێمە نییە، حکومەت بڕیاردەدات چی لە بەرژەوەندیدایە. 🔹روبەڕوی هەڕەشە بوومەتەوەو دووچاری سەرئێشەیان كردم بەهۆی شێواندنی لێدوانەكەم لەبارەی ئاساییکردنەوە. 🔹من نوێنەرایەتی یەک ملیار و ٤٠٠ ملیۆن کاسۆلیک دەکەم لە سەرانسەری جیهاندا و تەنیا نیم. 🔹عێراق مەسیحی بووە، باوباپیرانم لە کوفە بە خاک سپێردراون. 🔹نەجەف و کەربەلا گرنگترین شوێنە پیرۆزەکانی شیعەن، بەڵام هیچ گرنگییەکیان پێنادرێت، تەنها لە زیارەت كردندا كورتكراوەتەوە. 🔹موقتەدا سەدر، وەڵامی نامەكەی دامەوە، ئەو لە کۆی هەزار و 250 موڵکی مەسیحی كە دەستی بەسەردا گیراوە، 100 موڵکی گەڕاندووەتەوە. 🔹مەسیحییەکان بە هاوبەش نازانن بەڵکو بە تابوری پێنجەمی دەزانن، هەرچەندە ئێمە خەڵکی ئەم وڵاتەین. 🔹مەسیحییەکان وا هەست دەکەن عێراق وڵاتی دزراوی خۆیانە. 🔹پەرلەمانتارانی كۆتای مەسیحی بە رەوشت و رەفتاریان ئاینەكەیان شێواندووە.
هێزەکانی سوریای دیموکرات (هەسەدە) ئاماری رووبەڕووبوونەوەی لەگەڵ داعش لەساڵی 2025 راگەیاند و دەڵێت: 163 ئۆپەراسیۆن و 32 پێکدادانی راستەوخۆمان لەگەڵ گرووپەکە هەبووە کە تێیدا سێ سەرکردە و 13 چەکداریان کوژراون. ناوەندی راگەیاندنی هێزەكانی سوریای دیموكرات ئاماری روبەڕوبونەوەكانی دژی رێكخراوی تیرۆرستی داعشی لە ساڵی (2025) دا بڵاوكردەوەو تیادا ئاماژە بەوەدەكات: لە ماوەی ئەو ساڵەدا هێزە ئەمنی و سەربازییەکان بەردەوام بوون لە ئۆپەراسیۆنە سیستماتیکیەکانیان دژی شانەکانی داعش، لە چوارچێوەیەکی بەرگری و ئەمنیدا بە ئامانجی پاراستنی هاوڵاتیانی مەدەنی و ێگریکردن لە سەرهەڵدانەوەی گروپەکە و هەڵوەشاندنەوەی تۆڕەکانی، ئەوەش بە هەماهەنگی لەگەڵ هاوبەشە ناوخۆیی و نێودەوڵەتییەکان، سەرەڕای ئەو هێرشانەی دیکە کە ناوچەکە روبەڕوی بووەوە لە لایەنە جیاوازەکانەوە. یەکەم: ئاماری ژمارەیی •کۆی گشتی ئۆپەراسیۆنە ئەمنی و سەربازییەکان کە لەلایەن هێزەکانمانەوە ئەنجامدراون: ١٦٣ ئۆپەراسیۆن •ئۆپەراسیۆنی كێوماڵكردنی گەورە: 3 ئۆپەراسیۆن •هەڵکوتانە سەر حەشارگەکانی داعش و گەڕان بەدوای حەشارگەکانی داعش: ١٢٨ •پێکدادانی راستەوخۆ لەگەڵ ئەندامانی داعش: ٣٢ •ژمارەی ئەو داعشانەی دەستگیرکراون: ١٤٠ کەس •ژمارەی کوژراونی داعش: 13 کەس 3 سەرکردەیان تێدا بووە •هەڵوەشانەوەی بۆمبی چێندراو: 79 •هێرشەکانی داعش: 220 دووەم: دابەشبوونی جوگرافیای نزیکەیی ئۆپەراسیۆنەکانی دژی داعش: • ناوچە گوندنشینەکان: 70% • شار و شارۆچکەکان: 20% • رێگا گرنگەکان: 10% سێیەم: سروشتی هەڕەشەکانی داعش لە ماوەی ئەو ساڵەدا: • پشت بەستن بە خانە بچووک و نوستووەکان • بەکارهێنانی بۆمبی چێنراو و بۆسەی سنوردار • هەوڵدان بۆ بەئامانجگرتنی هاوڵاتیانی مەدەنی و ژێرخانی خزمەتگوزاری • چالاکیی پڕوپاگەندە و هاندان لە ڕێگەی دەزگاکانی راگەیاندنی جێگرەوە چوارەم: ئەنجامە سەرەکییەکان: • کەمکردنەوەی تواناکانی ئۆپەراسیۆنی رێکخراوی تیرۆریستی • هەڵوەشاندنەوەی تۆڕەکانی پشتگیری لۆجستی و هاوکارەکانی • رێگریکردن لە جێبەجێکردنی دەیان هێرش کە ڕێکخراوەکە پلانی دانابوو خەڵکی مەدەنی بکاتە ئامانج • بەهێزكردنی ئاسایش و سەقامگیری لە ناوچەکەدا
دواى هەڵبژاردنى دەستەى سەرۆکایەتیی ئەنجوومەنى نوێنەرانى عێراق، هەنگاوەکان بۆ هەڵبژاردنى سەرۆککۆمارى نوێ دەستیان پێکرد. هەیبەت حەلبووسى سەرۆکى نوێى ئەنجوومەنى نوێنەران بۆ ماوەى سێ ڕۆژ دەرگاى خۆبەربژێرکردنى بۆ پۆستى سەرۆککۆمار کردەوە. حەلبووسى ڕاشیگەیاند، فراکسیۆنى چوارچێوەى هەماهەنگى یاداشتى خۆى وەک گەورەترین فراکسیۆن لە ئەنجوومەنى نوێنەران پێشکەشکردووە و دواى هەڵبژاردنى سەرۆککۆمار سەرۆکوەزیران لە گەورەترین فراکسیۆن ڕادەسپێردرێت. لەو بارەیەوە هەیبەت حەلبووسى- سەرۆکى نوێى ئەنجوومەنى نوێنەران گوتی" یەکەم وادەى دەستوورى بریتییە لە هەڵبژاردنى سەرۆکى ئەنجوومەنى نوێنەران و جێگرەکانى، بەگوێرەى دەستوور و دەسەڵاتەکان و بەپشتبەستن بە ماددەى دوو و سێ لە یاساى ژمارە هەشتى ساڵى 2012 و حوکمەکانى بەربژێرکردن بۆ پۆستى سەرۆککۆمار، کردنەوەى دەرگاى خۆبەربژێرکردن ڕادەگەیەنین بۆ پۆستى سەرۆککۆمار بۆ ماوەى سێ ڕۆژ، لیژنەیەک لە ئەنجوومەنى نوێنەران پێکهێنراوە بۆ وەرگرتنى داواکارییەکانى خۆ بەربژێرکردن بۆ ئەم پۆستە گرنگە". بەگوێرەى ماددەى 72 بڕگەى دووەم لە دەستووریی هەمیشەیی عێراق دەبێت لە ڕێکەوتى یەکەم دانیشتنى ئەنجوومەنى نوێنەران و دواى هەڵبژاردنى سەرۆک و جێگرانى سەرۆکى ئەنجوومەنى نوێنەران و لە ماوەى 30 ڕۆژدا دەبێت هەڵبژاردن بۆ سەرۆککۆمارى نوێ بکرێت. هەڵبژاردنى سەرۆککۆمار: ماددەى 72/2: لە یەکەم دانیشتنى ئەنجوومەنى نوێنەرانەوە بۆ ماوەى 30 ڕۆژ هەڵبژاردن بۆ سەرۆککۆمار دەکرێت هەروەها بەگوێرەى ماددەى 76 بڕگەى یەکەم لە دەستوور، لە ڕۆژى هەڵبژاردنى سەرۆککۆمارى نوێ، لەماوەى 15 ڕۆژدا سەرۆکوەزیران لە گەورەترین فراکسیۆن ڕادەسپێردرێت. ڕاسپاردنى سەرۆکوەزیران: ماددەى 76/1: لە ڕۆژى هەڵبژاردنى سەرۆککۆمار و لەماوەى 15 ڕۆژدا سەرۆکوەزیران ڕادەسپێردرێت سەرۆکوەزیرانیش بەگوێرەى ماددەى 76 بڕگەى دووەم لە دەستوور، ماوەى 30 ڕۆژى لەبەردەمدایە بۆ پێشکەشکردنى کابینەى نوێى حکومەت بە ئەنجوومەنى نوێنەران و متمانەپێدانى. پیکهێنانى کابینەى نوێ ماددەى 76/2 سەرۆکوەزیران لەماوەى 30 ڕۆژدا کابینەى حکومەت پێشکەش دەکات ئەگەر وادە دەستوورییەکانى هەڵبژاردنى سەرۆککۆمار و پێکهێنانى حکومەتى نوێ لەکاتى خۆیاندا جێبەجێبکرێن، تاوەکو 75 ڕۆژى دیکە واتە لە ناوەڕاستی مانگی ئازاردا هەنگاوە دەستوورییەکان تەواو دەکرێن و عێراق دەبێتە خاوەنى حکومەتى نوێ.
