کەنەکە بانگەوازی لە هەموو پارت و ڕێکخراو و کەسایەتییەکان کرد بە ڕۆحێکی نیشتیمانی و بە درووشمی "نەورۆزی ئازادی و یەکڕیزی"ـەوە بەشداریی لە ئاهەنگەکانی نەورۆز بکەن. کۆنگرەی نەتەوەیی کوردستان (کەنەکە) بانگەوازی لە هەموو پارت و ڕێکخراو و کەسایەتییەکانی چوار بەشی کوردستان و دەرەوەی وڵات کرد بە ڕۆحێکی نیشتیمانی و بە درووشمی "نەورۆزی ئازادی و یەکڕیزی"ـەوە بەشداریی لە ئاهەنگەکانی نەورۆز بکەن، دەسکەوتەکانی گەلی کورد و بەرخۆدانی ڕۆژئاوا بپارێزن. کەنەکە دەڵێت: "نەورۆزی ناوەندیی ئامەد و تەواوی ئەورووپا بە ڕۆحێکی نەتەوەیی و ئیرادەی پتەوەوە، پێکەوە پیرۆز بکەن. هەروەها هیوادارین ئەمساڵ گەلەکەمان لە فرانکفۆرت و لە هەموو وڵاتانی ئەورووپا و جیهان پێکەوە جەژنی نەورۆز پیرۆز بکەن. پێویستە بە ئیرادە و یەکڕیزییەکی بەهێز پێکەوە جەژنی نەورۆز بگێڕین بۆ ئەوەی جارێکی دیکە ئیرادەی گەلەکەمان بۆ هەموو جیهان نیشان بدەین و پەیامی ئازادی و یەکڕیزیمان بە جیهان بگەیەنین. بانگەوازی ئێمە ئەوەیە کە هەموو کوردستانیان بە ڕەنگ و سیمبول و ناسنامەی خۆیانەوە دەست بدەنە دەستی یەک و نەورۆزی ٢٠٢٦ بکەنە نەورۆزی ئازادی و یەکڕیزیی خۆیان. ئێمە پێمان وایە هەلومەرجی ناوچەیی و ئەو قۆناغەی کە بزووتنەوە سیاسییەکانی کوردستانی تێیدایە، بەرپرسیارێتییەکی گەورە دەخاتە سەر شانی هەموومان. بۆیە جارێکی تر بانگەوازی خۆمان دووپات دەکەینەوە کە بە یەکێتی و بەدیهێنانی یەکڕیزیمان دەتوانین هێزی گەلەکەمان زیاد بکەین و ئامانجەکانمان بەدی بهێنین".
ئەمڕۆ یەکشەممە ژمارەیەک فڕۆکەی بێفڕۆکەوان و مووشەک ئاڕاستەی ئاسمانی هەولێری پایتەختی هەرێمی کوردستان کران و دەنگی تەقینەوەیەکی بەرزیش بیسترا. سیستەمی بەرگری ئاسمانی لە هەولێر ڕێگری لە هێرشەکان کرد. ڕۆژنامەنووس عەبدولحەمید زێباری، دانیشتووی هەولێر، بە دەنگی ئەمەریکای ڕاگەیاند، "دوو ڕۆژە هێرشەکان بۆ سەر هەولێر بەردەوامن، بەڵام هێرشەکەی ئێوارەی یەکشەممە بەهێزترین هێرش بوو." فەرماندەیی ناوەندیی ئەمەریکا (سێنتکۆم) ئەمڕۆ ڕایگەیاند، فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی هەولێر یەکێک بوو لە ژمارەیەک ئامانجی سڤیل کە لە دوو ڕۆژی ڕابردوودا لە لایەن ڕژێمی ئێرانەوە کراوەتە ئامانج. ڕۆژنامەنووس زێباری ڕایگەیاند، تا ئێستا نازانرێت هێرشەکان فڕۆکەی بێفڕۆکەوان بوون یان مووشەک، بەڵام سیستەمی بەرگری ئاسمانی زۆربەی هێرشەکانی پوچەڵ کردووەتەوە و دوکەڵ لە هەندێک ناوچەی هەولێرەوە بەرزبووەتەوە. ئاماژەی بەوەشکردووە، "هێشتا دوکەڵ و بڵێسەی ئاگرێکی زۆر لە ناوچەیەکی بەردەم دیواری فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی هەولێرەوە بەرەو ڕۆژهەڵات بەرز دەبێتەوە، هەروەها بڵێسەی ئاگریش دیارە." بەپێی ئەو گرتە ڤیدیۆییانەی لە سۆشیال میدیا بڵاوکراونەتەوە، ڕوونە کە پاشماوەی فڕۆکەیەکی بێفڕۆکەوان یان مووشەکێک لە شەقامی 120 مەتری هەولێر کەوتووەتە خوارەوە و دوکەڵی لێ بەرزدەبێتەوە. ڕۆژنامەنووس زێباری گوتی "تا ئێستا نازانرێت ئەو هێرشانە بە فڕۆکەی بێفڕۆکەوان یان مووشەک ئەنجام دەدرێن، بەڵام سیستەمی بەرگری ئاسمانی ڕێگرییان لێدەکات و زۆربەیان لە ئاسماندا لەناو دەچن." لە سەرەتای دەستپێکردنی ئۆپەراسیۆنی "توڕەیی ئەفسانەیی"ی ئەمریکا لە دژی ڕژێمی ئێران، هەولێر وەک دەیان ناوچەی دیکەی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست، بووەتە ئامانجی مووشەک و فڕۆکەی بێفڕۆکەوانی ئێران و بریکارەکانی لە ناوچەکەدا. لە هەولێر بنکەیەک هەیە بۆ هێزەکانی هاوپەیمانی نێودەوڵەتی بە سەرۆکایەتی ئەمەریکا. بنکەکە دەکەوێتە تەنیشت فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی هەولێر.
سەرۆک بارزانی و سەرۆککۆماری سووریا بە تەلەفۆن قسەیان کرد و ڕایانگەیاند، بۆ چارەسەری کێشە هەرێمییەکان پێویستە پەنا بۆ ڕێگەی ئاشتی و گفتوگۆ ببرێت. ڕاگەیێنراوی فەرمی: سەرۆکایەتی کۆماری سووریا بڵاویکردەوە، ئەحمەد شەرع سەرۆککۆماری سووریا لەڕێگەی پەیوەندییەکی تەلەفۆنی لەگەڵ سەرۆک بارزانی قسەیان کردووە، تێیدا باسیان لە پێشهاتەکانی ناوچەکە و کاریگەرییەکانی لەسەر ئاسایش و ئارامی هەرێمی کرد. ٠ لە پەیوەندییە تەلەفۆنییەکەدا، ئەحمەد شەرع بە سەرۆک بارزانی وتووە، گرنگە هەماهەنگی و پێکەوەکارکردن هەبێت بەجۆرێک ببێتەهۆی ئاسانکاری بۆ چارەسەری کێشە هەرێمییەکان لەڕێگەی ئاشتییانە و گفتوگۆوە. ٠ سەرۆک بارزانی و ئەحمەد شەرع هۆشدارییاندا لە مەترسییەکانی بەردەوامی گرژییە بێ پاساوەکان و بە ئامانج گرتنی وڵاتانی عەرەبی.
وەزارەتی پێشمەرگەی حکوومەتی هەرێمی کوردستان راگەیەندراوێکی بڵاو کردەوە تێیدا هاتووە: کەناڵی (یەکى عێراقی - قناة الأولى العراقية) هەواڵێکی بڵاوکردووەتەوە، تێیدا ئاماژە بەوە دەدات کە گوایە هێزەکانی پێشمەرگە بارەگای لیوای (50)ی حەشدی شەعبییان لە پارێزگای نەینەوا بۆردومان کردووە. ئێمە لە وەزارەتی پێشمەرگە، وێڕای ڕەتکردنەوەی تەواوی ئەم هەواڵە، ڕایدەگەیەنین کە سەرلەبەری هەواڵەکە دوورە لە ڕاستییەوە. هێزەکانی پێشمەرگە لەم بارودۆخەدا هاوشان لەگەڵ هێزە ئەمنییەکانی تری عێراق، ئەرکی پاراستنی ئاسایشی عێراق و هەرێمی کوردستان جێبەجێ دەکەن و بە هیچ شێوەیەک بەشداریی هیچ ئۆپەراسیۆنێکی لەو جۆرەیان نەکردووە. وەزارەتی پێشمەرگە بە مافی یاسایی خۆی دەزانێت سکاڵا لەسەر کەناڵی (یەکى عێراقی) تۆمار بکات، لەسەر بڵاوکردنەوەی ئەم هەواڵە، کە هەوڵی نانەوەی فیتنە و تێکدانی ئاشتیی کۆمەڵایەتی و سیاسی دەدات لە نێوان پێکهاتەکانی عێراقدا.
هێرشکرایە سەر فرۆکەخانەی سەربازیی هەریری سەربە پارێزگاری هەولێر و دەنگی تەقینەوەیەکی بەهێز لەنێو فڕۆکەخانەکە بیستراوە. لە دوای دەستپێکردنی جەنگی نێوان ئەمریکا و ئیسرائیل لەگەڵ ئێران، لە دوێنێوە چەندین جار بە مووشەک و درۆن هێرش کراوەتە سەر بنکەکانی هاوپەیمانان لە هەرێمی کوردستان و لەلایەن سیستمی بەرگری هاوپەیمانان تێکشکێنراون. سەرچاوەیەک لە قەزای هەریری سەربە هەولێر وتى: کاتژمێر 8:15 خولەکی بەیانیی ئەمڕۆ یەکشەممە 1-3-2026، هێرشکرایە سەر فرۆکەخانەی سەربازیی هەریر، بەهۆیەوە دەنگی بەهێز بیسترا و دووکەڵ لە فڕۆکەخانە بەرز بووەوە، بەڵام دیار نییە بە درۆن یان مووشەک هێرشکراوەتە سەر فڕۆکەخانە. فرۆکەخانەی سەربازیی هەریر کەوتووەتە سنووری ناحیەی هەریر سەر بە پارێزگای هەولێر و هێزی هاوپەیمانانی لێیە.
لە راگەیێندراوێکی هاوبەشدا وەزارەتەکانی سامانە سرووشتییەكان و كارەبا رایانگەیاند، هەناردەی گاز بۆ وێستگەکانی بەرهەمهێنانی کارەبا لە هەرێمی کوردستان رادەگرن، بەڵام هەوڵ دەدەن کاریگەرییەکانی کەمبوونەوەی بەرهەمهێنانی کارەبا کەم بکەنەوە. بەپێی راگەیێندراوە هاوبەشەکەی ئەو دوو وەزارەتە، بەهۆی ئەو دۆخەی لە ناوچەکەدا هاتووەتە پێش، کۆمپانیای دانەگاز هەناردەی گازی سرووشتی بۆ وێستگەکانی بەرهەمهێنانی کارەبا رادەگرێت، "بەهۆیەوە توانای بەرهەمهێنانی کارەبا بە بڕی 2500 - 3000 مێگاوات کەم دەبێتەوە." دەی راگەیێندراوەکە: ڕاگەیاندنی هاوبەشی وەزارەتی سامانە سروشتییەكان و وەزارەتی كارەبا بەهۆی ئەو بارودۆخە نائاسایی و شەڕەی لە ناوچەكەدا ڕوویداوە و لەبەر پاراستنی گیانی كارمەندانی كێڵگەی كۆرمۆر؛ كۆمپانیای داناگاز، هەناردەکردنی گازی سروشتیی بۆ وێستگەکانی بەرهەمهێنانی کارەبا راگرت. بە هۆیەوە توانای بەرهەمهێنانی كارەبا بە بڕی 2500- 3000 مێگاوات كەم دەبێتەوە. وەزارەتی كارەبا بە پشتبەستن بەو سەرچاوانەی دیكەی بەرهەمهێنانی كارەبا، هەوڵ دەدات كاریگەرییەكانی كەمبوونەوەی بەرهەمهێنانی كارەبا لەسەر هاوبەشانی كەم بكاتەوە. وەزارەتی سامانە سروشتییەكان وەزارەتی كارەبا 28ی شوباتی 2026
وەزارەتەکانی پەروەردە و خوێندنی باڵای هەرێمی کوردستان چوار رۆژ پشوویان راگەیاند، کە لە 1ی ئادار تاوەکو 4ی ئادار دەبێت. لە راگەیێندراوێکی هاوبەشدا، وەزارەتەکانی خوێندنی باڵا و توێژینەوەی زانستی و پەروەردەی هەرێمی کوردستان رایانگەیاند، "لەپێناو بەرژەوەندیی گشتیی و پاراستنی سەلامەتیی مامۆستایان، قوتابیان و خوێندکاران، لە یەکشەممە 1ی ئاداری 2026 تاوەکو چوارشەممە 4ی ئاداری 2026، لە گشت ناوەندەکانی خوێندنی وەزارەتی پەروەردە و وەزارەتی خوێندنی باڵا و توێژینەوەی زانستیی حکومەتی هەرێمی کوردستان، (حکومی و ناحکومی و تایبەت و نێودەوڵەتیەکانیش) پشوو دەبێت." ئەمەش لەکاتێکدایە کە بەهۆی هێرشی ئەمریکا و ئیسرائیل بۆسەر ئێران و وەڵامدانەوەی ئێران بۆ هێرشەکان بە هێرش کردنە سەر بنکەکانی ئەمریکا لە وڵاتانی ناوچەکە و هەرێمی کوردستان، دۆخی ناوچەکە بە ئاڵۆزیدا تێدەپەڕێت.
بەڕێوەبەرایەتی گشتیی کەشناسی و بوومەرلەرزەزانی هەرێمی کوردستان، راپۆرتی بەشی کەشناسی بۆ کەشى پێشبینیکراوى 48 کاتژمێرى داهاتووی بڵاوکردووە و ئاماژەیداوە، تا شەو بارانی مامناوەند بەردەوام دەبێت، ئەگەری هەیە هەندێک کاتی بۆ لێزمەباران بگۆڕێت. بەگوێرەی راپۆرتەکە، کەشی ئەمڕۆ هەینی 27ی شوباتی2026 ، ئاسمان لە نیمچە هەورەوە بۆ هەوری تەواو دەگۆڕبێت و لە سنووری پارێزگای هەولێر و کەرکووک نمە باران و بارانی مامناوەند بە پچڕپچڕی دەبارێت، بەڵام لە سنووری پارێزگاکانی دهۆک، سلێمانی و هەڵەبجە و ئیدارە سەربەخۆکانی زاخۆ، سۆران، راپەڕین و گەرمیان بارانی مامناوەند لە زۆربەی ئەو ناوچانە تا کاتەکانی شەو بەردەوامی دەبێت . هەروەها پێشبینی دەکرێت، هەندێک کات لێزمە باران و هەورە تریشقە بێت، بەڵام لە ناوچە شاخاوییەکاندا بەفر بارین دەبێت . لەبارەی کەشی سبەى شەممە 28ی شوباتی2026 ، پێشبینییەکان بەمشێوەیە، ئاسمان لە نێوان نیمچە هەور و هەوری تەواو دەبێت، نمە باران و بارانی مامناوەند بە پچڕپچڕی لە سنووری پارێزگای دهۆک و ئیدارەی سۆران دەبارێت؛ هەروەها ئەگەری بارینی بەفرێکی کەم لە ناوچە شاخاوییەکانی باکوور هەیە.
پەیامی عەبدوڵا ئۆجەلان: بانگەوازەکەمان لە 27ی شوباتی 2025، گوزارشتە لەوەی لەو شوێنەی سیاسەتی دیموکراتیک جێگیر دەبێت، چەک واتای خۆی لەدەست دەدات؛ هەروەها راگەیاندنێکی ئاشکرایە بۆ هەڵبژاردنی رێگەی سیاسی و تەواوکردنی بنەماکان. ئێمە بە ئیرادە و پراکتیکی یەک لایەنە، بە شێوەیەکی بنەڕەتی قۆناخی راپەڕینی نەرێنیمان تێپەڕاند. پڕۆسەی رابردوو لێهاتوویی و هێزی ئێمەی بۆ دانوستاندن دووپات کردەوە و دەتوانین رێگە بۆ وەرچەرخان لە سیاسەتی تووندوتیژی و پارچەپارچەکردن بەرەو سیاسەتی دیموکراتیک و یەکگرتن (ئینتیگراسیۆن) بکەینەوە. بانگەواز، کۆنفرانس و کۆنگرەکانمان بۆ ئەم مەبەستە بوون. بڕیارەکانی رێکخراو بۆ هەڵوەشاندنەوە و کۆتاییهێنان بە ستراتیژیی تێکۆشانی چەکداری، تەنیا رەتکردنەوەیەکی فەرمی و پراکتیکیی تووندوتیژی نەبوو، بەڵکو لە هەمان کاتدا نیشاندەری وەرچەرخانێکی دەروونی بوو بەرەو رێگەیەکی سیاسی. ئەمە هاوکات راگەیاندنی پێکهاتنێکی دەروونی بوو لەگەڵ کۆماردا. من ئیرادەی بەڕێز ئەردۆغان، بانگەوازەکەی بەڕێز باخچەلی، هاوکاریی بەڕێز ئۆزەل و هەوڵەکانی هەموو کەسایەتی و دامەزراوە سیاسی، کۆمەڵایەتی و مەدەنییەکانی دیکە کە ساڵی رابردوو بە شێوەیەکی ئەرێنی بەشدارییان لە پڕۆسەکەدا کرد، بە زۆر گرنگ دەبینم. بە تایبەتیش جارێکی دیکە یادی هەڤاڵمان "سرری سورەییا" بە رێز و حەسرەتێکی گەورەوە دەکەمەوە. تورک بێ کورد و کوردیش بێ تورک نابن. ئەم دیالەکتیکی پەیوەندییە خاوەن کارەکتەرێکی مێژوویی رەسەنە. نووسینە بنەڕەتییەکان لە پڕۆسەی دامەزراندنی کۆماردا، یەکێتیی تورک و کوردیان نیشان دەدا. بانگەوازەکەمان لە 27ی شوباتدا هەوڵێکە بۆ زیندووکردنەوەی ئەو رۆحی یەکێتییە و داواکارییەکە بۆ کۆمارێکی دیموکراتیک. مەبەستمان بوو میکانیزمی خوێن و ململانێ بشکێنین. لەبری بینینی مێژووی بوون، جیدییەت و مەترسییە شاراوەکانی کێشەکە، ئەگەر بەپێی بەرژەوەندیی سیاسیی کاتی و تەسک بجوڵێینەوە، ئەوا هەموومان لاواز دەبین. هەوڵدان بۆ بەردەوامبوونی ئینکار و راپەڕین، هەوڵدانە بۆ بەردەوامبوونی گەورەترین ناڕێکی. ئێمە ئەو کۆسپانەی بەردەم یەکێتی لادەبەین کە لە 200 ساڵی رابردوودا دەویسترا ئەم یەکێتییە بشێوێنرێت؛ ئێمە مەرجەکانی یاسای یەکێتی جێبەجێ دەکەین. دەمانەوێت گفتوگۆ بکەین لەسەر ئەوەی چۆن بگەینە لای یەک و ژیانی پێکەوەیی بنیاد بنێین. ئێستا دەبێت لە قۆناخی نەرێنییەوە بەرەو قۆناخی ئەرێنیی بنیادنان هەنگاو بنێین. رێگە بۆ سەردەم و ستراتیژێکی نوێی سیاسەت دەکرێتەوە. ئامانجمان ئەوەیە سەردەمی سیاسەتی تووندوتیژی کۆتایی پێ بهێنین و پڕۆسەیەک لەسەر بنەمای کۆمەڵگەی دیموکراتیک و سەروەریی یاسا بکەینەوە. داوا لە هەموو توێژەکانی کۆمەڵگە دەکەین لەم بوارەدا دەرفەت بخوڵقێنن و بەرپرسیارێتی بگرنە ئەستۆ. کۆمەڵگەی دیموکراتیک، پێکهاتنی دیموکراتیک و یەکگرتن، بنەماکانی هۆشیاریی قۆناخی ئەرێنین. قۆناخی ئەرێنی شێوازەکانی تێکۆشانی زۆرەملێ و تووندوتیژی وەلا دەنێت. ئامانجی بنیادنانی ئەرێنی دەستبەسەرداگرتنی هیچ دامەزراوە یان پێکهاتەیەک نییە، بەڵکو ئامانج ئەوەیە هەر تاکێکی کۆمەڵگە بتوانێت بەرپرسیارێتی هەڵبگرێت و بەشداری لە بنیادنانی کۆمەڵایەتیدا بکات. ئامانج ئەوەیە بنیادنانەکە بە یەکەوە و لەنێو کۆمەڵگەدا بێت. گرووپە چەوساوەکان، گرووپە نەتەوەیی، ئایینی و کولتوورییەکان دەتوانن لە رێگەی تێکۆشانی دیموکراتیکی بەردەوام و رێکخراوەوە، خاوەندارێتی لە دەستکەوتەکانیان بکەن. لەم پڕۆسەیەدا زۆر گرنگە کە دەوڵەت وەڵامی وەرچەرخانی دیموکراتیک بداتەوە. یەکگرتنی دیموکراتیک بە لایەنی کەمەوە بەقەد سەرەتای دامەزراندنی کۆمار گرنگە. ئەوە بانگەوازێکە کە بەقەد ئەو سەردەمە واتا و پاشەڕۆژ و دەوڵەمەندی لەخۆ دەگرێت. لە بنەڕەتەکەیدا مۆدێلی کۆمەڵگەی دیموکراتیک هەیە. ئەوە جێگرەوەیەکە بۆ شێوازە پارچەکەرەکان یان شێوازە ئاسیمیلاسیۆنیستەکان (تواندنەوە). بۆ گواستنەوە بەرەو یەکگرتنی دیموکراتیک، پێویستیمان بە یاساکانی ئاشتی هەیە. چارەسەری کۆمەڵگەی دیموکراتیک، بنیادنانی تەلارسازی و یاسایەک لە چوارچێوەی سیاسی، کۆمەڵایەتی، ئابووری و کولتووریدا پێشبینی دەکات. زۆرێک لەو کێشە و قەیرانانەی ئەمڕۆ رووبەڕوویان دەبینەوە، بەهۆی نەبوونی یاسایەکی دیموکراتیکەوە دروست بوون. ئێمە لە چوارچێوەی سیاسەتی دیموکراتیکدا بەرگری لە چارەسەرێکی یاسایی دەکەین. پێویستیمان بە تێڕوانینێکە کە فەزا بۆ کۆمەڵگەی دیموکراتیک و بۆ دیموکراسی بکاتەوە و بۆ ئەمەش گەرەنتیی یاسایی بەهێز بنیاد بنێت. هاووڵاتیبوون دەبێت لەسەر بنەمای پەیوەستبوون بە دەوڵەتەوە بێت، نەک لەسەر بنەمای لایەنگیریی بۆ نەتەوەیەک. ئێمە بەرگری لە هاووڵاتیبوونێکی ئازاد دەکەین کە سەرکردایەتیی ئازادیی ئایین، نەتەوە و بیروڕا بکات. وەک چۆن ئایین و زمان ناسەپێندرێن، نابێت نەتەوەبوونیش بسەپێندرێت. پەیوەندیی هاووڵاتیبوونی یاسایی، لەنێو سنوورە دیموکراتیکەکان و لەسەر بنەمای یەکپارچەیی دەوڵەت، مافی دەربڕین و رێکخستنی ئازادانەی ناسنامەی ئایینی، ئایدیۆلۆژی و نەتەوەیی لەخۆ دەگرێت. ئەمڕۆ، هیچ سیستمێکی بیرکردنەوە بەبێ بنیادنان لەسەر دیموکراسی ناتوانێت بژی. وەستان و چەقبەستوویی، ئاڵۆزی و قەیرانەکان کاتین؛ لە کۆتاییدا دیموکراسی دەبێتە هەمیشەیی. بانگەوازەکەمان ئامانجی ئەوەیە نەک تەنیا لە تورکیا، بەڵکو لە رۆژهەڵاتی نێوەڕاستیشدا، چارەسەر بۆ کێشەی ژیانی پێکەوەیی و ئەو قەیرانانە بدۆزێتەوە کە لێیەوە دەبن. ئێمە بەرگری لە مافی بوون و دەربڕینی ئازادانەی هەموو ئەو کەسانە دەکەین کە رووبەڕووی نادادپەروەری بوونەتەوە. ژن هێزێکی کۆمەڵایەتیی پێشەنگە کە هیچ کۆمەڵگە یان دەوڵەتێک بەبێ لەبەرچاوگرتنی ئەوان ناتوانێت بەردەوام بێت. ئەمڕۆ، تووندوتیژیی نێو خێزان، کوشتنی ژنان و چەوسانەوەی باوکسالاری، هەموویان نیشانە هاوچەرخەکانی ئەو هێرشە مێژووییەن کە بە کۆیلەکردنی ژنان دەستی پێ کردووە. لەبەر ئەوە، ژنان ئازادیخوازترین پێکهاتە و هێزی بەهێزکردنی یەکگرتنی دیموکراتیکن. زمانی ئەم سەردەمە نابێت باڵادەست و سەپێنەر بێت. دەبێت دەرفەت بدەین بە هەر کەسێکی دیکە کە بتوانێت بە شێوەیەکی راست گوزارشت لە خۆی بکات، بەوردیی گوێ بگرێت و راستییەکانی خۆی دەرببڕێت. بۆ جێبەجێکردنی هەموو ئەم خاڵانە، پێویستیمان بە عەقڵێکی هاوبەشی پێشکەوتوو هەیە کە لەسەر بنەمای رێزی دوولایەنە بێت.
جەمال کۆچەر، ئەندامی ئەنجومەنى نوێنەرانى عێراق لە فراکسیۆنی یەکگرتوو، لەبارەی چارەنووسی مووچەی مووچەخۆرانی هەرێمی کوردستان ڕایگەیاند، پێویستە حکومەتی هەرێم 120 ملیار دینار داهاتی ناوخۆ رادەست بکات، ئەگەر نا بەغدا ئەمە بە بیانوو دەگرێت و ئەرکی خۆی بۆ ناردنی مووچە جێبەجێ ناکات. بەپێی وتەکانی، تەیف سامی، وەزیری دارایی عێراق، بۆ ناردنی مووچەی مانگی شوبات داوای 120 ملیار دیناری داهاتی نانەوتی کردووە، هەروەها داوای نووسراوی وەزارەتی نەوتی عێراق دەکات سەبارەت بە بڕی هەناردەی نەوتی هەرێم و ڕادەستکردنی بۆ سۆمۆ. د. جەمال، جەختی لەسەر ئەوە کردەوە، بەغدا نابێ بەهۆی کێشەی سیاسی لەگەڵ حکومەتی هەرێمی کوردستان مووچەی فەرمانبەران دوابخات، بەڵام لە هەمان کاتدا پێویستە وەزارەتی سامانە سرووشتییەکانی هەرێم مانگانە بڕی نەوتی ڕادەستکراو ڕابگەیێنێت بەپێی ڕێککەوتن. ئەو پەرلەمانتارەى یەکگرتوو، ئاماژەی بەوەدا، مووچەی مانگەکانی 11 و 12ی ساڵی ڕابردوو هێشتا نەدراون و فەرمانبەران 12 مانگ خزمەتیان کردووە، بۆیە هیچ تاوانێکیان نییە سزا بدرێن، جا چ لەلایەن هەرێم بێت یان بەغدا یان بە ڕێککەوتنی هەردوو لا. لەبارەی چارەسەرەوە ، جەمال کۆچەر وتى، هەر حکومەتێکی نوێ کە لە بەغدا پێکدەهێنرێت نابێ کورد بەشداری تێدا بکات، مەگەر پرسی مووچە یەکلایی بکرێتەوە و جیا بکرێتەوە لە ململانێ سیاسییەکان. هەروەها داوای کرد هەر بڕیارێک لە بەغدا بەپێی ڕێژەی دانیشتووان هەرێمی کوردستانیش بگرێتەوە.
ئاڵدار خەلیل، ئەندامی دەستەی هاوسەرۆکایەتیی پەیەدە لەمیانى کۆبوونەوەیەکى جەماوەریدا لەگەڵ هاوڵاتیانى پارێزگای حەسەکە، ڕایگەیاند: گەلی کورد بەشێک دەبێت لە ئایندەی سوریا، وەفدی هاوبەشی کورد چاوەڕوانی وەڵامى دیمشقە بۆ ئەوەى لەگەڵ بەرپرسانی حکومەتی کاتی سوریا کۆببێتەوە بۆ تاوتوێکردنی چەند پرسێکى گرنگ. بەوتەى ئاڵدار خەلیل شاندی کوردی لەگەڵ حکوومەتی کاتی سووریا سەبارەت بە مافی زمانی کوردی و پرسی زیندانیان و هەڵگرتنی گەمارۆی سەر کۆبانێ و گوندەکانی دەوروبەری گفتوگۆ دەکەن. ئەندامی دەستەی هاوسەرۆکایەتیی پەیەدە ئاماژەى بۆ ئەوەشکردوە دوای هێرشەکانی سەر شێخ مەقسوود و ئەشرەفیە و ناوچەکانی باکور و ڕۆژهەڵاتی سوریا، ڕێبەر ئاپۆ هۆشداریی بە دەوڵەتی تورکیا دا: 'ئەگەر شەڕی ڕۆژاڤا نەوەستێت، پرۆسەی ئاشتی و کۆمەڵگەی دیموکراتیک شکستدەهێنێت، ناوچەکەش دەکێشرێتە ناو شەڕێکی گەورەوە'. بۆیە لایەنە پەیوەندیدارەکان لە دۆسیەی سوریا کۆبونەوە و ڕێککەوتنی ٢٩ی کانوونى دووەم کرا.
لە کۆبوونەوەی ئەمڕۆی ئەنجوومەنی وەزیران، رێژەی 20% لێخۆشبوونی سزاکانی سەرپێچیی ئۆتۆمبيل، بۆ شەش مانگی دیکە درێژ کرایەوە و هەروەها وەزارەتی پێشمەرگە و لایەنە پەیوەندیدارەکانی دیکەی ڕاسپارد بە گوێرەی کۆنووسی هاوبەشی پەسەندکراو، کاری پێویست لەبارەی هەنگاوەکانی ئەم دواییەی جێبەجێکردنی چاکسازییەکانی وەزارەتی پێشمەرگە و ڕێکخستنەوەی سەرجەم هێزەکانی پێشمەرگە لە ناو وەزارەتی پێشمەرگە ئەنجام بدەن . ئەمڕۆ چوارشەممە 25ی شوباتی 2026، بەسەرپەرشتی سەرۆکی ئەنجوومەنی وەزیران مەسرور بارزانی و ئامادەبوونی قوباد تاڵەبانی جێگری سەرۆک وەزیران، ئەنجوومەنی وەزیرانی هەرێمی کوردستان کۆبووەوە. لە سەرەتای کۆبوونەوەکەدا، دوا هەڵوێستی بارودۆخی دارایی هەرێمی کوردستان و خەرجکردنی مووچەی مانگی شوباتی مووچەخۆرانی هەرێم و بەدواداچوونی دەرەنجامی دوا کۆبوونەوەی تیمی هاوبەشی هەردوو دیوانی چاودێری دارایی فیدراڵ و هەرێم سەبارەت بە پابەندیی دارایی هەردوو حکومەتی فیدراڵ و هەرێم بەرامبەر یەکتر، لەلایەن ئاوات شێخ جەناب وەزیری دارایی و ئابووری و ئەندامانی دیکەی شاندی دانوستانکار خرایە ڕوو. ئەنجومەنی وەزیران دووپاتی کردەوە کە پێویستە حکوومەتی فیدراڵ نەک تەنیا مووچە و شایستە داراییەکانی مووچەخۆرانی هەرێم، بەڵکوو بەشە بودجەی هەرێمی کوردستان لە چوارچێوەی بودجەی گشتیی فیدراڵ بە پێی ڕێژەی 14.1ی سەرژمێری گشتیی دانیشتووانی عێراق بنێرێت، بە تایبەتیش کە هەرێمی کوردستان پابەندیی نەوتیی و دارایی خۆی بە تەواوی جێبەجێ کردووە و لیستی مووچە و تەرازووی پێداچوونەوەی مانگانەش لە لایەن وەزارەتی دارایی و ئابووری حکومەتی هەرێمەوە بێ کەموکوڕی ئاراستەی وەزارەتی دارایی فیدڕاڵ کراوە، سەبارەت بە پابەندیی ناردنی 120 ملیار دینار بۆ مانگی شوباتیش، ئەنجومەنی وەزیران جەختیکردەوە لەسەر ئەولەویەتدان بە ناردنی ئەم پارەیە پێش هەر خەرجییەکی دیکە تاوەکوو هیچ پاساوێک بۆ وەزارەتی دارایی عێراق نەمێنێتەوە بۆ دواخستنی خەرجکردنی مووچەی مانگی شوبات و مانگەکانی دیکەش. لە بەشێکی دیکەی گفتوگۆکان لەسەر ئەم بڕگەیە، دەرئەنجامی کۆبوونەوەی هاوبەشی هەردوو دیوانی چاودێری دارایی لە بەغدا لە رۆژی 2026/2/23 خرایەڕوو سەبارەت با پابەندییە داراییەکانی هەردوو حکومەت و هەموو ئەو بەڵگە و بنەما دەستووریی و قانونی و داراییانەش ڕوونکرانەوە کە پاڵپشتیی شایستە داراییەکانی هەرێم دەکەن. هەروەها لە بڕگەی دووەمدا، شۆڕش ئیسماعیل وەزیری کاروباری پێشمەرگە ، ڕاپۆرتێکی خستەڕوو دەربارەی هەنگاوەکانی ئەم دواییەی جێبەجێکردنی چاکسازییەکانی وەزارەتی کاروباری پێشمەرگە و ڕێکخستنەوەی سەرجەم هێزەکانی پێشمەرگە لە ناو وەزارەتی پێشمەرگە و پوختەی کۆنووسی واژۆکراوی هاوبەشی لایەنە پەیوەندیدارەکان سەبارەت بە دەستنیشانکردنی تایبەتمەندیی و ئەرک و دەسەڵاتەکانی دەڤەرەکان. ئەنجوومەنی وەزیران وێڕای دەستخۆشی لە سەرۆکایەتی هەرێم و وەزارەتی پێشمەرگە و لیژنە هاوبەشەکان، ئەم هەنگاوەی بە گرنگ و مێژوویی وەسف کرد لە ڕووی ڕێکخستنەوەی سەرجەم هێزەکان لە چوارچێوەی وەزارەتی پێشمەرگە و دەستنیشانکردنی دەسەڵاتی فەرماندەیی دەڤەرەکان و پەیکەربەندیی نوێی هێزەکانی پێشمەرگە، لە هەمانکاتدا ئەنجومەنی وەزیران سوپاسی هاوبەشە نێوەدەوڵەتییەکانی کرد کە هاوکار و پاڵپشتی پرۆسەکەیان کرد. ئەنجومەنی وەزیران، وەزارەتی کاروباری پێشمەرگە و لایەنە پەیوەندیدارەکانی دیکەی ڕاسپارد بە گوێرەی کۆنووسی هاوبەشی پەسەندکراو، کاری پێویست ئەنجام بدەن. لە بڕگەی سێیەم و کۆتاییدا، ئەنجومەنی وەزیران گفتوکۆی لە بارەی پێشنیارێکی ڕێبەر ئەحمەد وەزیری ناوخۆ کرد تایبەت بە درێژکردنەوەی ماوەی کارکردن بە بڕیاری پێشووی ئەنجومەنی وەزیران سەبارەت بە لێخۆشبوونی ڕێژەی 20% لە سزاکانی سەرپێچی هاتووچۆ بۆ ماوەی شەش مانگی دیکە واتا تاکوو 2026/6/30 . ئەنجومەنی وەزیران پێشنیارەکەی پەسەند کرد و ڕێژەی لێخۆشبوونی سزاکانی سەرپێچییەکانی هاتووچۆ، بۆ شەش مانگی دیکە درێژ کرایەوە.
نێچیرڤان بارزانی، سەرۆکی هەرێمی کوردستان پێشوازی لە راپۆرتی لیژنەی یەکێتیی نیشتمانی و برایەتی و دیموکراسی لە پەرلەمانی تورکیا دەکات و بە "هەنگاوێکی گرنگ" وەسفی دەکات. نێچیرڤان بارزانی، سەرۆکی هەرێمی کوردستان، رۆژی چوارشەممە، 25-02-2026 لە راگەیێندراوێکدا لەبارەی راپۆرتی لیژنەی پرۆسەی چارەسەری لە پەرلەمانی تورکیا رایگەیاند، "بە هەنگاوێکی گرنگ و ئاراستەیەکی دروستی دەزانم بۆ ئاشتی و چارەسەری. پێشخستنی زمانی سیاسەت و دیالۆگ و پابەندبوون بە چارەسەری ئاشتییانە، بنەمای سەرەکین بۆ بنیاتنانی سەقامگیریی هەمیشەیی کە بە سوودی هەموو ناوچەکە دەگەڕێتەوە." دەقی راگەیێندراوەکەی سەۆکی هەرێمی کوردستان: پەیامێک لە سەرۆکی هەرێمی کوردستانەوە پێشوازی لە ڕاپۆرتی لیژنەی یەکێتیی نیشتمانی و برایەتی و دیموکراسی لە پەرلەمانی تورکیا دەکەم. بە هەنگاوێکی گرنگ و ئاراستەیەکی دروستی دەزانم بۆ ئاشتی و چارەسەری. پێشخستنی زمانی سیاسەت و دیالۆگ و پابەندبوون بە چارەسەری ئاشتییانە، بنەمای سەرەکین بۆ بنیاتنانی سەقامگیریی هەمیشەیی کە بە سوودی هەموو ناوچەکە دەگەڕێتەوە. ئێمە لە هەرێمی کوردستان وەک هەمیشە جەخت لە پشتگیری و هاوکاریمان بۆ هەر هەوڵ و هەنگاوێک دەکەینەوە کە ئامانجی چارەسەرکردنی ئاشتییانەی کێشەکان بێت و ئاسۆیەکی نوێ بۆ برایەتی و پێکەوەژیان بکاتەوە. هیوادارین هەنگاوی تری له پهرلهمان بهدوادا بێت بۆ بەهێزکردنی زیاتری متمانە و بەدیهێنانی ئەو ئاشتییەی کە هەمووان چاوەڕێی دەکەن. نێچیرڤان بارزانی سەرۆکی هەرێمی کوردستان
وەزارەتی نەوتى عیراق، بە پشت بەستنى بە ئامارەکانى کۆمپانیای بەبازاڕکردنی نەوتی عێراق (سۆمۆ)، کۆی گشتی هەناردە و داهاتی نەوتی بۆ مانگی کانوونى دووەمى ئەمساڵى ڕاگەیاند، لەو مانگەدا هەرێمى کوردستان 6 ملیۆن و 455 هەزار بەرمیل نەوتى هەناردە کردووە بەپێى ئامارەکانى کۆمپانیای سۆمۆ، مانگى رابردوو کۆى گشتى هەناردەی نەوتی خاو گەیشتووەتە 107 ملیۆن و 616 هەزارو 220 بەرمیل و داهاتەکەشى 6 ملیار و 485 ملیۆن و 294 هەزار دۆلار بووە. ئامارەکە ئاماژە بەوە دەکات، کۆی قەبارەی هەناردەکراوی نەوتی خاو لە کێڵگە نەوتییەکانی ناوەڕاست و باشووری عێراق لە ماوەی مانگی یەکدا 101 ملیۆن و 160 هەزارو 349 بەرمیل بووە، هاوکات هەناردەی هەرێمی کوردستان لە ڕێگەی بەندەری جەیهانەوە 6 ملیۆن و 455 هەزار بەرمیل نەوت بووە. هەر ئەمرۆش 25ى شوباتى 2026 حەیان عەبدولغەنی، وەزیری نەوتی عێراق رایگەیاند، رۆژانە لەنێوان 200 بۆ 210 هەزار بەرمیل نەوتی هەرێمی کوردستان هەناردە دەکرێت و لە هەوڵدان بۆ زیادکردنی. وتیشى، لە داهاتوویەکى نزیکدا رۆژانە 50 هەزار بەرمیل نەوتی کەرکووک لەڕێگەی بۆریی نەوتی هەرێمی کوردستانەوە هەناردەی بەندەری جەیهانی تورکیا دەكرێت.
لە ساڵڕۆژی بانگەوازەکەی 27ی شووباتدا، عەبدوڵڵا ئۆجەلان، ڕێبەری زیندانیکراوی پەکەکە، لە ئیمراڵییەوە بانگەوازێکی نوێ بڵاودەکاتەوە و بەمەش قۆناغی دووەمی پرۆسەی ئاشتی دەستپێدەکات. عەبدوڵڵا ئۆجەلان، ڕێبەری زیندانیکراوی پەکەکە لە ساڵڕۆژی بانگەوازەکەی 27ی شووباتدا، بانگەوازێکی نوێ بڵاودەکاتەوە، بەپێی میدیاکانی تورکیا، نامەی بانگەوازەکەی بەڕێگەی دەم پارتییەوە بڵاو دەکرێتەوە، هەریەک لە تونجەر باکرهان و تولای هاتیمئۆغلولەری، هاوسەرۆکانی دەم پارتی لە کۆنگرەیەکی ڕۆژنامەوانی نامەکەی ئۆجەلان دەخوێنرێتەوە. بەگوێرەی ئەو زانیارییانەی لە میدیاکانی تورکیا بڵاوکراوەتەوە، ناوەڕۆکی پەیامەکەی ئۆجەلان "پەیامی کۆتاییهاتنی قۆناغی یەکەمی پرۆسەی ئاشتی و دەستپێکردنی قۆناغێکی نوێی پرۆسەکە" دەبێت. لە دوایین پێشهاتەکانی پرۆسەی ئاشتی کورد کە لەلایەن دەسەڵاتی تورکیاوە بە "پرۆسەی تورکیایەکی بێ تیرۆر" ناودەبرێت، ڕاپۆرتی کۆتایی کۆمسیۆنی پەرلەمانی تورکیا پەسەند کراوە، هەر لەو چوارچێوەیەشدا ئۆجەلان پەیامێکی نوێ بڵاودەکاتەوە. ڕۆژی هەیینی، 27ی شووبات، پەیامەکەی ئۆجەلان، لە کۆنگرەیەکی ڕۆژنامەوانی بەئامادەبوونی پەروین بوڵدان، جێگری سەرۆکی پەرلەمانی تورکیا، مەتحەت سەنجار، پەرلەمانتاری دەم پارتی، فایەق ئۆزگور ئیرۆل، پارێزەری سەدە، هاوسەرۆکانی دەم پارتی، بۆ رای گشتی دەخوێندرێتەوە. چاوەڕێ دەکرێت لە پەیامەکەی ئۆجەلاندا" پەسەندکردنی ڕاپۆرتەکەی کۆمسیۆن و دەستپێکردنی قۆناغی دووەمی پرۆسەی ئاشتی کورد" باس بکرێت. لە ڕۆژی 27ی شووباتی 2025دا، ئۆجەلان لەسەر پێشنیازی دەوڵەت باخچەلی، سەرۆکی مەهەپە کە داوای هەڵوەشاندنەوەی پەکەکەی کرد، بانگەوازێکی بڵاوکردەوە و ڕایگەیاند کە " پێویستە پەکەکە خۆی هەڵبوەشێنێتەوە و هەموو گروپەکانی چەک دابنێن".. هەروەها گوتی : "لەم کەشوهەوایەی کە بەهۆی ئەو پێشنیازەی دەوڵەت باخچەلی، ئەو ئیرادەیەی سەرۆک کۆمار نیشانیداوە، و ڕێبازە ئەرێنییەکانی لایەنە سیاسییەکانی دیکە بەرامبەر بەم بانگەوازە دروست بووە، بانگەوازێک بۆ دانانی چەک دەکەم و بەرپرسیارێتی مێژوویی ئەم بانگەوازە لە ئەستۆ دەگرم". چەند مانگێک دوای ئەم بانگەوازە، 30گەریلای پەکەکە لە مەراسیمێکی تایبەتدا لە ئەشکەوتی جاسەنەی سەر بە پارێزگای سلێمانی لە 11ی تەمموزدا چەکەکانیان دانا و سووتاندیان ، دواتر لە 5ی ئابی 2025 کۆمیسیۆنی "یەکڕیزی نیشتیمانی و برایەتی و دیموکراسی" لە پەرلەمانی تورکیا دامەزرا.
