بەپێى ڕاپۆرتێکى میدیاکانى یەکێتى و بەگوێرەى بەدواداچوونێکى ڕۆژنامەوانى مووچەى هەردوو مانگى 11 و 12ـى 2025، خراوەتە بەشى ئەماناتى وەزارەتەکەوە، ئەمەش بەواتاى ئەوەى کەس چاوەڕوانى هاتنى مووچەى ئەو دوو مانگە نەبێت. سەرچاوەیەک لە وەزارەتى دارایی هەرێمى کوردستان بە میدیاى یەکێتى ڕاگەیاند، بۆ ئامادەکردنى (حساباتى خیتامى) ژمێرەى کۆتایی ساڵ، مووچەى مانگەکانى 11 و 12ـى ساڵى 2025 کە لە بەغدادەوە ڕەوانەى هەرێمى کوردستان نەکراوە، لە بەشى خەرجییەکانى هەرێمى کوردستان، بڕگەى مووچە کراوەتە بەشى (ئەمانات) واتە کراوەتە سپاردە و لە وەزارەتى دارایی دانراوە، هاوشێوەى مووچەى مانگى 12ـى ساڵى 2024 کە کراوەتە سپاردە، بەڵام سێ مووچەى کۆتایی ساڵى 2023 کە دابەشنەکراوە، لە بەشى خەرجییەکانى هەرێمى کوردستان کراوەتە (ادخار) واتە پاشەکەوت کراوە، هاوشێوەى مووچە پاشەکەوتکراوەکانى دیکەى ساڵانى پێشوو، کە مووچەخۆران وەریان نەگرتووە. وەزارەتى دارایی هەرێمى کوردستان، لە 26ـی تشرینی دووەم لیستی مووچەی مانگى 11 و لە 16ـی کانوونى یەکەم، لیستی مووچەی مانگى 12ـى ڕادەستی حکومەتی فیدراڵ کردووە، بەڵام وردبینییان بۆ نەکراوە. بە کوردى و بە کورتى، کەس بەتەماى مووچەى مانگى 11 و 12 نەبێت، کە وەزارەتى دارایی دەڵێت، خراوەتە بەشى ئەماناتەوە، واتە؛ بەغداد نەیناردووە، هەرکات بەغداد ناردى ئەوا پێدەچێت دابەشبکرێت، وەزارەتى دارایی عێراقیش ئەمڕۆ لە ڕاگەیێنراوێکدا دەڵێت، کۆتاییان بە دابەشکردنى مووچەى مانگى 12 هێناوە، وەک ئاماژەیەک بۆ ئەوەى تەواوى مووچەى 2025یان دابەشکردووە، بەڵام بە وشەیەک باسى مووچەى هەرێمى کوردستانیان نەکردووە. بەغداد بۆ ناردنى مووچە بۆ هەرێمى کوردستان، پشت بە سێ مەرجى دیاریکراو دەبەستێت، یەکەمیان، ڕادەستکردنى نەوتى خاو بە عێراق کە لە 27ـى ئەیلولى ئەمساڵەوە ڕادەستى کۆمپانیاى بەبازاڕکردنى نەوت ( سۆمۆ) دەکرێت، دووەمیان، تەرازووى پێداچوونەوە، سێیەمیش، ڕادەستکردنى داهاتى نانەوتى مانگانە بە کاش. وەزارەتى دارایی هەرێمى کوردستان دەڵێت، لە 26ـی تشرینی دووەم لیستی مووچەی مانگى 11 و لە 16ـی کانوونى یەکەمى 2025، لیستی مووچەی مانگى 12ـى ڕادەستی حکومەتی فیدراڵ کردووە، بەڵام وردبینییان بۆ نەکراوە، ئەمەش بە واتاى ئەوەى پشتگوێ خراوە. حکومەتى هەرێمى کوردستان، بۆ مووچەى مانگى 11 و 12 تەرازووى پێداچوونەوە و داهاتى نانەوتیى بۆ بەغداد نەناردووە، کە دەبوو هەرێمى کوردستان، تەرازووى پێداچوونەوە، کە بریتییە لە خەرجى و داهاتەکان لەگەڵ 240 ملیار دینارى داهاتى نانەوتى ئەو دوو مانگەى بۆ بەغداد ڕەوانە بکردایە، بەڵام لەبەر ئەوەی ئەو داهاتانەی نەناردوە بەغداد لیستى مووچەى ئەو دوو مانگەى پشتگوێ خستووە و وردبینیى بۆ نەکردووە. بەغداد بۆ ناردنى مووچە بۆ هەرێمى کوردستان، تەنیا لیستى مووچەى لەسەر سیدییەک ناوێت، کە جاران دەیانگوت کۆمپیوتەرەکانى وەزارەتى دارایی عێراق سیدییەکانمان ناخوێنێتەوە! بەڵکو پێویستە داهاتى نانەوتى کە 120 ملیار دینارە، لەگەڵ تەرازووى پێداچوونەوە، کە خەرجى و داهاتەکانى مانگە بنێرێت، بەڵام وەزارەتى دارایی خۆمان، تەنیا لیستەکەى لیستەکەى بە سیدى و بە کاغەز بۆ بەغداد ناردووە، بەتەماشە مووچەى دوو مانگى بۆ بنێرێت!، هەربۆیە ئێستا ئەو لیست و شتە خراوەتە بەشى ئەماناتى وەزارەتى دارایی لە هەولێر. هاوکات لەگەڵ چوونە ساڵی نوێ وەزارەتى دارایی هەرێمى کوردستان دەڵێت، ڕاستە داهاتى نانەوتى و تەرازووى پێداچوونەوەیان نەناردووە، بەڵام بۆ تەرازووى پێداچوونەوەى مانگى 11 ئامادە کراوە، بەس نەمانناردووە، نازانرێت بۆ! دەشڵێت، هەفتەیەک پاش ساڵى نوێ، تەرازووى پێداچوونەوەى مانگى 12 ئامادە دەکەین، ئیدى کەى دەینێرن ئەوەیان دیار نییە. پێشتر میدیاکان ئەوەیان ئاشکراکردبوو، وەزارەتى دارایی گفتوگۆی لەگەڵ بەغداد کردووە بۆ ئەوەى 240 ملیار دینار لە تەمویلى مووچەى مانگەکانى 11 و 12 ببڕێت و مەقاسەى بکات، بەڵام بەغداد ئەوەى قبوڵ نەکردووە، ئەمەش واتە بەغداد هەردوو مووچەکە بنێرێت، بەڵام پێش ناردنى بۆ هەر مانگێک 120 ملیار دینارى لێ دەربکات، لەبرى داهاتى نانەوتى، ئەمەش نەکرا. بەرپرسێکى دارایی لە بانکى ناوەندى هەرێمى کوردستان لقى سلێمانى، بە گەشبینییەوە قسەى بۆ کردین و گوتى، "لەڕووى ژمێریارییەوە ناتوانن بڵێن ئەو دوو مووچەیە فەوتاوە، بەڵکو کراوەتە سپاردە، دەبێت عێراق لە بودجەى 2026 یاداشتێک زیاد بکات، کە مووچەى مانگى 11 و 12ـى نەناردووە و لە بودجەدا دیاریى بکات، بەڵام ئەوە هەوڵى زۆرى دەوێت". ئەمە لەکاتێکدایە، بەغداد ئەوەى بڵاوکردووەتەوە پاش پشووەکانى ساڵى نوێى 2026، مووچەى مانگى کانوونى دووەم، واتە مانگى یەکى خانەنشینان و تۆڕى چاودێریى کۆمەڵایەتى دابەش دەکرێت و کەناڵ8 ئەوەى لە دارایی هەرێمى کوردستان وەرگرتووە لەمانگى داهاتوو کە مووچە ڕەوانە دەکرێت وەک مووچەى مانگى یەکى ساڵى 2026 دابەش دەکرێت.
ساڵح موسلیم، ئەندامی کۆنسەی هاوسەرۆکایەتیی پارتی یەکێتیی دیموکراسی (پەیەدە) دەڵێت لەبەر خراپی کەشوهەوا و چەند هۆکارێکی دیکە مەزڵوم عەبدی سەردانی دیمەشقی نەکرد، بەڵام بە دڵنیاییەوە سەردانی دەکات. ساڵح موسلیم ئەندامی ئەنجومەنی هاوسەرۆكایەتی پارتی یەكێتی دیموكرات-پەیەدە لە لێدوانیدا لەبارەی هۆکاری دواخستنی سەردانی مەزڵوم عەبدی فەرماندەی گشتیی هێزەکانی سوریای دیموکرات-هەسەدە بۆ دیمەشق ڕایگەیاند: ڕەوشی کەشوهەوا و چەند هۆکارێکی دیکەی سادە لەپشت دواخستنی سەردانەکەی مەزڵوم عەبدی بوون بۆ دیمەشق، بەڵام بەدڵنیاییەوە دەچێت و ڕێککەوتن دەکرێت. ساڵح موسلیم وتیشی هەر ڕێککەوتنێک کە کورد و دیمەشق ئەنجامی دەدەن، بە چاودێریی ڕاستەوخۆی ئەمەریکایە و بە هیچ شێوەیەک تورکیا بەشێک نییە لە بابەتەکە هەربۆیە هەوڵی بەشەیاتنکردنی هەسەدە دەدات. ساڵح موسلیم لەبارەی تورکیاوە وتیشی: هەڕەشەکانی تورکیا بۆ ڕۆژئاوا نوێ نین و نەک هەر ئەوە، بەڵکو ئەوان لەسەرەتاوە نەیانویستوە سوریا سەقامگیربێت تەنها بەو شێوەیە نەبێت کە خواستی خۆیانە، توركەكان دژی ڕێككەوتنی (10)ی ئازارن لەبەرئەوەی ئەوان بەشدارنەبوون و بەشێک نەبوون لێی و بەسەرپەرشتی ئەمریكا كراوە، بۆیە لەسەرەتاوە لەگەڵى نەبوون و ئێستاش بە جۆرەها ڕێگە بەربەستی بۆ دروست دەكەن فشار دەخەنە سەر حکومەتی سوریا.
وەزیری ئاوەدانکردنەوەی عێراق دەڵێت، "بابەتی شاخەوان عەبدوڵلا کەسی و سیاسی بووە و لەگەڵ لایەنەکانی دیکە لە گفتوگۆداین بۆ پۆستی سەرۆککۆمار". بەنگین رێکانی، وەزیری ئاوەدانکردنەوەی عێراق لەچاوپێکەوتنێکیدا لەگەڵ کەناڵى ڕووداو دەڵێت، "یەکێتی لەگەڵ دەنگدان نەبوو بە شاخەوان عەبدوڵڵا". هەروەها ئەوەش دەڵێت، بافڵ تاڵەبانی، سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان پەیوەندی پێوە کردووە و گوتویەتی، "دەنگ بە فەرهاد ئەترووشی دەدەین". هەروەها ئەوەش دەخاتەڕوو کە - بافڵ تاڵەبانی سەرۆكی یەكێتی خۆی تەلەفۆنی بۆ كردم وتی دەنگ بە كاندیدەكەی پارتی (فەرهاد ئەتروشی) دەدەین. باس لەوەشدەکات کە هاوپەیمانی دژی پارتی هەیە هەندێك سونەو هەندێك شیعەو لەگەڵ یەكێتی و هەڵوێست و یەكگرتوو و كۆمەڵ، وتیشى: زەحمەتە سودانی و مالكی و عەبادی ببنە سەرۆك وەزیران لەبارەى مووچەکانی مانگی 11 و 12ـی ساڵی رابردوو و مووچەی ئەم مانگە بەنگین رێکانی لەبارەی مووچەی مانگی یەکی ئەم ساڵ دەڵێت، "هیچ کێشەیەک لەسەر مووچەی ئەم مانگە نییە". مووچەخۆرانی هەرێمی کوردستان ساڵی رابردوو دوو مووچەیان وەرنەگرت. بەنگین رێکانی دەڵێت، وەکو پارتی داوایان کردووە ئەو دوو مووچەیەش خەرجبکرێت. ئەو وەزیرەی عێراق دەشڵێت، ئەگەری خەرجکردنی دوو موچەکە "کەمە" بەنگین رێکانی لەبارەی پۆستی سەرۆککۆمارەوە دەڵێت، لایەنەکانی عێراق داوایان کردووە بە یەک بەربژێر روو لە بەغدا بکەن.
مەکتەبی سیاسی پارتی کۆدەبێتەوە و پۆستی سەرۆک کۆمار و چەند پرسێکی دیکە تاوتوێ دەکات. ئەمڕۆ پێنجشەممە، 01ـی کانوونی دووەمی 2026، سەرچاوەیەکی باڵا لە پارتی دیموکراتی کوردستان بە ماڵپەری کوردستان24ـی ڕاگەیاند، مەکتەبی سیاسیی پارتی بە سەرپەرشتیی سەرۆک بارزانی و ئامادەبوونی جێگرانی سەرۆک، کۆدەبێتەوە. بە گوێرەی هەمان سەرچاوەی کوردستان24، کۆبوونەوەکە پێشنیوەڕۆی شەممەی داهاتوو، 03ـی کانوونی دووەم، لە پیرمام بەڕێوەدەچێت. لە کۆبوونەوەکەدا ئەم تەوەرانە تاوتوێ دەکرێن: 1. پۆستی سەرۆک کۆماری عێراق. 2. پرۆسەی هەڵبژاردنی دەستەی سەرۆکایەتیی پەرلەمانی عێراق لە چەند ڕۆژی ڕابردوودا. 3. پێکهێنانی حکوومەتی نوێی هەرێمی کوردستان. 4. پێکهێنانی حکوومەتی نوێی فیدراڵ. 5. پەیوەندییەکانی هەولێر و بەغدا. 6. دۆخی عێراق و ناوچەکە بە گشتی. سەرچاوەکەی کوردستان24 ئەوەشی خستەڕوو، جارێ دیار نییە پارتی کاندیدی دەبێت بۆ پۆستی سەرۆک کۆماری عێراق یان نا، ئەم پرسە و چەندان پرسی دیکە لە کۆبوونەوەکەدا یەکلا دەکرێنەوە. ئەمە یەکەمین کۆبوونەوەی پارتی دیموکراتی کوردستانە لە دوای بەڕێوەچوونی هەڵبژاردنی خولی شەشەمی پەرلەمانی عێراق و هەڵبژاردنی دەستەی سەرۆکایەتیی پەرلەمان. لە کۆبوونەوەکانی ڕۆژانی 29 و 30ی کانوونی یەکەمی 2025، پەرلەمانی عێراق دەستەی نوێی سەرۆکایەتیی خۆی بۆ خولی شەشەمی یاسادانان هەڵبژارد. پرۆسەکە بە هەڵبژاردنی هەیبەت حەلبووسی وەک سەرۆکی پەرلەمان، عەدنان فەیحان وەک جێگری یەکەم و فەرهاد ئەترووشی وەک جێگری دووەم کۆتایی هات. بەپێی ماددەی 72ی دەستوور، دوای هەڵبژاردنی دەستەی سەرۆکایەتیی پەرلەمانی عێراق، ماوەی 30 رۆژ لەبەردەم پەرلەماندایە بۆ هەڵبژاردنی سەرۆک کۆماری نوێی وڵات. دوای ئەوەی هەڵبژێردرا، سەرۆکی نوێی کۆمار کاندیدی گەورەترین فراکسیۆنی پەرلەمان کە بە پێی نەریتیی سیاسی، پشکی پێکهاتەی شیعەیە، ڕادەسپێرێت بۆ پێکهێنانی حکوومەتی نوێی فیدراڵ.
کەشناسی هەرێم، رایگەیاند، شەپۆلی سەرما ارادەیەک کۆتایی دێت و پلەکانی گەرما بەرزدەبنەوە و لە ناوچە شاخاوییەکانیش بەفر دەبارێت، ئاماژەی بەوەشکردوە، لە زۆربەی ناوچەکانی تر نمەباران دەبێت و لە کاتەکانی شەودا رێژەی بارینی بەفر و باران و کرێوە زیاتر دەبێت . بەڕێوەبەرایەتی گشتی کەشناسی و بوومەلەرزەزانی هەرێم پێشبینی بۆ 48 سەعاتی داهاتووی کەشوهەوا بڵاوکردوەتەوە و بە گوێرە پێشبینییەکان، لە تەواوی ناوچەکان نمەباران دەبارێت و لە ناوچە شاخاوییەکانیش بەفر. کەشناسی دەشڵێت؛ پلەکانی گەرما یەک بۆ سێ پلە بەرز دەبنەوە، بەڵام لە کاتکانی شەودا رێژەی بارینی بەفر و باران و کرێوە زیاتر دەبێت. لە بارەی کەشی سبەینێشەوە، دەڵێت؛ ئاسمان هەوری تەواو دەبێت و لە کاتەکانی بەیانیدا بارانبارین و بەفر بەردەوامی دەبێت تا کاتەکانی شەو، دواتر شەپۆلەکە لاواز دەبێت. لەبارەی پلەکانی گەرماشەوە، کەشناسی هەرێم ئەوەیخستوەتەڕوو، بەراورد بە تۆمارکراوەکانی ئەمڕۆ یەک بۆ سێ پلە نزمدەبنەوە. پێشبینی بۆ بەرزترین پلەکانی گەرماش بەمشێوەیەیە؛ هەولێر : 7 پلەی سیلیزی سلێمانی : 4 پلەی سیلیزی دهۆک : 5 پلەی سیلیزی زاخۆ : 4 پلەی سیلیزی کەرکوک : 9 پلەی سیلیزی هەڵەبجە : 6 پلەی سیلیزی
دوای لێکتێگەیشتن و ڕێککەوتن لەنێوان حکومەتى عێراق و حکومەتى هەرێمى کوردستان لەبەرەبەیانى رۆژى 27ـى ئەیلولى 2025، هەناردەى نەوتى خاوى هەرێمى کوردستان دەستیپێکردەوە، پاش ئەوەى لە 25ـى ئازارى 2023 ڕاگیرابوو. ڕادەستکردنى نەوتى هەرێمى کوردستان لە کۆتایى مانگى ئەیلوول کە دەستى پێکردەوە تاوەکو 31ـى کانوونى یەکەمى 2025 کە دەکاتە 96 ڕۆژى تەواو بۆ ڕەوانەکردنى نەوتى خاوى هەرێمى کوردستان، لەکێڵگە نەوتییەکانەوە دەچێتە پێشخابوور و پاشان دەدرێتە کۆمپانیای بەبازاڕکردنی سۆمۆ و بەبۆرى دەچێتە بەندەرى جەیهان و هەر سۆمۆ خۆی سەرپەشتیى وەرگرتن و فرۆشتنەکەى دەکات. بەگوێرەى بەدواداچوونى کەناڵ8، لە چوار ڕۆژى کۆتایی مانگى ئەیلوول، کە نەوت ڕادەستى سۆمۆ کرا، ڕۆژانە 195 هەزار بەرمیل نەوت بەرهەمهێنراوە و لەو بڕە 50 هەزار بەرمیل نەوتى بۆ سووتەمەنى و 145 هەزار بەرمیل نەوت ڕادەستى سۆمۆ کراوە و بە کۆى گشتى لەو چوار ڕۆژەدا، 580 هەزار بەرمیل نەوتى خاو ڕادەستى بەغداد کراوە. بەگوێرەى داتای فەرمیی کۆمپانیاى سۆمۆ، هەرێمى کوردستان لە مانگى تشرینى یەکەم/ مانگى 10 بڕى بەرهەمى نەوتى هەرێمى کوردستان 233 هەزار و 221 بەرمیل بووە و دوای ئەوەی ڕۆژانە 50 هەزار بەرمیل نەوتى خاو گلدراوەتەوە بۆ سووتەمەنى، ڕۆژانە 188 هەزار و 221 بەرمیل بووە و کۆى نەوتی ڕادەستکراو بە سۆمۆ لەو مانگەدا پێنج ملیۆن و 834 هەزار و 864 بەرمیل نەوتى خاو بووە. هەروەها لە مانگى تشرینى دووەم، مانگى 11 بەگوێرەى داتاى کۆمپانیاى سۆمۆ، هەرێمى کوردستان ڕۆژانە 302 هەزار و 791 بەرمیل بەرهەمى نەوتى هەبووە، پاش گلدانەوەى ڕۆژانەى 50 هەزار بەرمیل، ڕۆژانە 252 هەزار و 971 نەوتى ڕادەستى سۆمۆ کردووە و بۆ تێکڕاى مانگ حەوت ملیۆن و 589 هەزار و130 بەرمیل نەوتى داوەتە بەغداد. هاوکات، لە مانگى کانوونى یەکەمى 2025، بەرهەمى نەوتى خاو کەمێک زیادى کردووە لە کێڵگەى سەرسنگ بەراورد بە مانگى تشرینى یەکەم، کە بڕەکەى ڕۆژانە بڕى 309 هەزار بەرمیل نەوتى بە تێکڕا بەرهەمهێناوە پاش گلدانەوەى 50 هەزار بەرمیل نەوتى خاو، ڕۆژانە بڕى 259 هەزار بەرمیل نەوتى خاوى ڕادەستى سۆمۆ کردووە، کە مانگانە دەکاتە هەشت ملیۆن و 29 بەرمیل نەوت. لەماوەى 96 ڕۆژى چارەکى کۆتایى ئەمساڵ، وەزارەتى سامانە سروشتییەکان بڕى 22 ملیۆن و چوار هەزار و 23 بەرمیل نەوتى ڕادەستى کۆمپانیاى سۆمۆ کردووە، کە تێکڕاى ڕۆژانە دەکاتە 229 هەزار و 208 بەرمیل نەوتى خاو لە ساڵى 2025دا.
عێراق دەست بە دابەشکردنی موچەی ساڵی 2026 دەکات و موچەخۆرانی هەرێمیش هێشتا 10 مانگی 2025یان تێنەپەڕاندوە. لە کۆتا ڕۆژی ساڵی 2025داین بەڕێوەبەرایەتی خانەنشینیی عێراق ڕایگەیاند: تەواوی ڕێکارەکانی دابەشکردنی موچەی مانگی کانونی دووهەم-1ی ساڵی 2026 کۆتایی هاتووە و لەگەڵ دەستپێکردنەوەی دەوام و کۆتایی سەریساڵ دەست بە دابەشکردنی موچەی خانەنشینیان دەکرێت. هەموو سەرەتای مانگێک عێراق موچەی خانەنشینان بەر لە هەمووان دابەشدەکات و لە کۆتاییەکانی مانگیشدا موچەی موچەخۆرانی دیکە دابەشدەکات. هاوکاتی ئەوە ئەمڕۆ دابەشکردنی موچەی مانگی تشرینی یەکەم-10 واتا دوو مانگ پێش ئێستای موچەخۆرانی هەرێمی کوردستان بەردەوامە و چارەنووسی دووکۆتاموچەش نادیارە و نازانرێت کە ئایا دابەشدەکرێت یاخود پاشەکەوت دەکرێت...
پەرلەمانى عێراق شەش مەرجى بۆ کاندیدى سەرۆک کۆمار دیاریکرد، ئەوەش دواى کردنەوەى دەرگاى خۆکاندیدکردن بۆ پۆستەکە کە سێ رۆژ بەردەوام دەبێت. بەپێی راگەیەنراوێکى پەرلەمان بە پشتبەستن بە ماددەکانى (2 و 3)، لە یاساى ژمارە هەشتى ساڵ 2012 تایبەت بە خۆکاندیدکردن بۆ پۆستى سەرۆک کۆمار، دەرگاى خۆکاندیدکردن دەکرێتەوە بۆ پۆستى سەرۆک کۆمار. ئاماژەى بەوەشکردووە، هەر کەسێک دەیەوێت داواکارى پێشکەش بکات، دەتوانێت لە رۆژانى چوارشەممە و یەکشەممە و دووشەممەى داهاتوو، داواکارى پێشکەش بکات، مەرجەکانیش بریتین لە: 1-لەدایکبووى عێراق بێت لەدایک و باوکێکى عێراقى 2-شایستەبێت و 40 ساڵى تەواوکردبێت 3-دەستپاک و دادپەروەر و دڵسۆز بێت بۆ نیشتیمان 4-لانى کەم خاوەنى بڕوانامەى بەکالۆریۆس بێت 5-بەتاوانى شەرەف سزا نەدرابێت 6-رێوشوێنەکانى لێپرسینەوە و دادوەرى نەیگرێتەوە هەیبەت حەلبوسى سەرۆکى پەرلەمانى عێراق رۆژى سێشەممە دواى هەڵبژاردنى جێگرى دووەمى سەرۆکى پەرلەمانى عێراق، پێکهێنانى لیژنەیەکى بۆ وەرگرتنى داواکارى بۆ خۆکاندیدکردن بۆ پۆستى سەرۆک کۆمار راگەیاند. کردنەوەى دەرگا بۆ خۆکاندیدکردن بۆ پۆستى سەرۆک کۆمار لەکاتێکدایە، لە هەڵبژاردنى جێگرى دووەمى سەرۆکى پەرلەمانى عێراق دابەشبوونى گەورە لەنێوان هێزە کوردییەکان بەتایبەتى پارتى و یەکێتى دروستبوو، بەو هۆیەشەوە شاخەوان عەبدوڵا کاندیدى پارتى لەدوو خولى هەڵبژاردن شکستیهێنا بەرانبەر رێبوار کەریم کاندیدى رەوتى هەڵوێست، تا لە خولى سێیەمدا و دواى گۆڕینى شاخەوان عەبدوڵا بە فەرهاد ئەتروشى، پارتى پۆستەکەى بەدەستهێنایەوە. بەنگین رێکانى ئەندامى شاندى پارتى دواى هەڵبژاردنى جێگرى دووەمى سەرۆکى پەرلەمان بە رۆژنامەنووسانى راگەیاند، ئەو پڕۆسەیە کاریگەرى لەسەر پۆستى سەرۆک کۆمار دەبێت، "کاتێک جەوێکى ئیجابى دروستدەبێت لەنێوان لایەنەکان". بەوتەى رێکانى، بافڵ تاڵەبانى سەرۆکى یەکێتى پێش بەڕێوەچوونى خولى سێیەمى دەنگدان پەرلەمانتارانى حیزبەکەى ئاڕاستەکردووە کە دەنگ بە کاندیدى پارتى بدەن. لەگەڵ ئەوەشدا، بەنگین رێکانى وتى پڕۆسەى یەکلاکردنەوەى کاندیدى سەرۆک کۆمار هێشتا ماوە و لەئاستى سەرکردایەتى پارتى باس دەکرێت.
نێچیرڤان بارزانی، سەرۆکی هەرێمی کوردستان پەیامێکی بۆ پیرۆزبایی ساڵی نوێ بڵاوکردەوە دەڵێت: ساڵی نوێی زایينی، به گهرمى له كوردستانييانى خۆشهويست به ههموو پێكهاتهكانييهوه، له کەسوکاری سەربەرزی شەهیدان، پێشمەرگە قارەمانەکان، هێزە ئەمنییەکان و تەواوی گەلانی عێراق و جیهان پيرۆز دەکەم. هەروەها ئەوەش دەخاتەڕوو هیوادارم ساڵی، کۆتاییهاتنی قەیرانەکان و کردنەوەی دەرگای خێر و خۆشی بێت بۆ هەمووان. نێچیرڤان بارزانی لە بەشێکى پەیامەکەیدا بۆ هاوڵاتیان دەڵێت، "با بە ئومێد و گەشبینییەوە له داهاتوو بڕوانين. دڵنیاتان دەکەینەوە هەموو هەوڵێکمان دەخەینە گەڕ بۆ ئەوەی ساڵی 2026، ساڵی چەسپاندنی سەقامگیری و باشترکردنی ژیان و گوزهرانی هاووڵاتییان بێت. ئێمە باوەڕمان بە توانا و وزەی گەنجان و دڵسۆزیی گهلى كوردستان هەیە بۆ بنیاتنانی داهاتوويهكى گەشتر". دەقی پەیامەکەی سەرۆکی هەرێمی کوردستان: ساڵی نوێی زایينی (2026)، به گهرمى له كوردستانييانى خۆشهويست به ههموو پێكهاتهكانييهوه، له کەسوکاری سەربەرزی شەهیدان، پێشمەرگە قارەمانەکان، هێزە ئەمنییەکان و تەواوی گەلانی عێراق و جیهان پيرۆز دەکەم. هیوادارم ساڵی نوێ، ساڵی بەدیهاتنی هیواکان، کۆتاییهاتنی قەیرانەکان و کردنەوەی دەرگای خێر و خۆشی بێت بۆ هەمووان. با هاتنی ساڵی نوێ بکەینە دەرفەتێک بۆ کردنەوەی لاپەڕەیەکی نوێ کە تيایدا ناکۆکییەکان بخەینە لاوە و گیانی تەبایی، لێبوردەیی و یەکڕیزی لەنێوان سەرجەم هێز و لایەنە سیاسییەکان و پێكهاتهكاندا باڵادەست بێت. هێزمان لە یەکترقبووڵکردن و پێكهوهژيان و پێکەوەکارکردندايە كه تاکە گهرهنتيى پاراستنی دەستکەوتەکانمان و مسۆگەرکردنی مافە دەستوورییەکانمانه. لەسەر ئاستی عێراقيش هیوادارین ساڵی نوێ، ساڵی چارەسەرکردنی بنەڕەتیی کێشەکان بێت لەسەر بنەمای دەستوور و هاوبەشیی ڕاستەقینە. هەرێمی کوردستان وەک هەمیشە دەستپێشخەر و ئامادەیە بۆ گفتوگۆ و لێکگەیشتن. وهك ههميشه فاكتهرى ئارامى و سهقامگيرى دهبێت له ناوچهكهدا و له ههر كوێى جيهان بێت به ههموو شێوهيهك پشتگيرى له ئاشتى دهكات. كوردستانییانی خۆشەویست، با بە ئومێد و گەشبینییەوە له داهاتوو بڕوانين. دڵنیاتان دەکەینەوە کە هەموو هەوڵێکمان دەخەینە گەڕ بۆ ئەوەی ساڵی 2026، ساڵی چەسپاندنی سەقامگیری و باشترکردنی ژیان و گوزهرانی هاووڵاتییان بێت. ئێمە باوەڕمان بە توانا و وزەی گەنجان و دڵسۆزیی گهلى كوردستان هەیە بۆ بنیاتنانی داهاتوويهكى گەشتر. ساڵی نوێ لە هەمووتان پیرۆز بێت، هەر شاد و سەرفراز بن.
سەرۆک بارزانی لە تۆڕی کۆمەڵایەتی ئێکس پەیامێکی پیرۆزبایی بەبۆنەی هاتنی ساڵی نوێوە بڵاوکردەوە و دەڵێت: پیرۆزباییەكی گەرم لە خانەوادەی سەربەرزی شەهیدان و پێشمەرگە قارەمانەكان و پێكهاتە ئایینی و نەتەوەییەكان و سەرجەم خەڵكی خۆشەویستی كوردستان دەكەم. هیوادارم ساڵی تازە، ساڵی خێر و خۆشی و بەختەوەری بۆ کوردستان و عێراق و هەموو جیهان بێت. ئەمڕۆ چوارشەممە، سەرۆک بارزانی، لە تۆڕی کومەڵایەتی ئێکس بەبۆنەی سەری ساڵی تازەی زایینی پەیامێکی بڵاوکردەوە. لە پەیامەکەی سەرۆک بارزانی دا هاتووە: بەبۆنەی سەری ساڵی تازە پیرۆزباییەكی گەرم لە خانەوادەی سەربەرزی شەهیدان، پێشمەرگە قارەمانەكان، پێكهاتە ئایینی و نەتەوەییەكان، سەرجەم خەڵكی خۆشەویستی كوردستان دەكەم. هیوادارم ساڵی تازە، ساڵی خێر و خۆشی و بەختەوەری بۆ کوردستان و عێراق و هەموو جیهان بێت.
هاوسەرۆکانی دەم پارتی، بە پەیامێک سەری ساڵی نوێیان پیرۆز کرد و ڕایانگەیاند، با ساڵی نوێ ببێتە ساڵی ئاشتیی و دیموکراسی و یەکسانیی بۆ هەمووان، هیوامان گەورەیە و ئیرادەمان هەیە، ڕۆژانی خۆش نزیکن، ئێمە پێکەوە ئەو ڕۆژانە بوونیاد دەنێین. هەریەکە لە تولای حاتیمۆغولاری و تونجەر باقرخان، هاوسەرۆکانی پارتی یەکسانی و دیموکراسی گەلان- دەم پارتی بە بۆنەی سەری ساڵی زایەنییەوە پەیامێکیان بڵاوکردەوە و تیایدا هیوای ئاشتی، خوشک و برایەتییان بۆ هەموو گەلان خواست. پەیامەکەی هاوسەرۆکانی دەم پارتی بۆ ساڵی نوێ بەم شێوەیەیە: “بە ئومێدێکی بەهێزەوە پێکەوە دەچینە ناو ساڵی نوێ، ئەو ساڵەی کە بەجێمان هێشت سەخت بوو؛ شەڕ و نادادپەروەرییەکانی ناوچەکەمان زۆر ماندووی کردین، بەڵام وانەکانیشی زۆر بوون: ئێمە هێزمان لە یەکتر وەرگرت، بەهای پێکەوەبوون و گرنگی باوەڕبوون بە ئاشتیمان جارێکی دیکە بینی، ئێستا سەیری پێشخۆمان دەکەین، ساڵێکی نوێ، سەرەتایەکی نوێ، دەمانەوێت هەم لە تورکیا و هەمیش لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست هەمووان لە ئاشتی و ئاسایشدا بژین، ئەمە تەنها تەمەنێک نییە، لە هەمان کاتدا ئەمە بەڵێنی کارەکانی ئێمە و پێکهێنانییەتی. ئێمە پێمان وایە هیچ کێشەیەک نییە کە بە قسەکردن، گوێگرتن و لەیەکتێگەیشتن چارەسەری نەکەین، لە کێشەی کوردەوە تا کێشەکانی گۆڕەپانی ڕەنج، لە مافی ئازادیی ژنانەوە تا ئایندەی گەنجان، بۆ هەر کێشەیەک پێکەوە گەڕانە بەدوای چارسەردا، وەکو دەم پارتی بە هەموو هێزمانەوە کاردەکەین بۆ سیاسەت و چارەسەرێک، کە کەس لە دەرەوە نەهێڵێتەوە و هەموو کەسێک لە باوەش بگرێت، ئێمە هەمیشە لەلایەنی ڕەنجدەری، یەکسانی و دادپەروەریدا دەمێنینەوە، چونکە دەزانین ئاشتی ڕاستەقینە تەنها لە وڵاتێکدا بەدی دێت، کە هەمووان یەکسان و ئازاد بن. با ئەم ساڵە نوێیە ببێتە ساڵی ئاشتی و دیموکراسی و یەکسانیی بۆ هەمووان، هیوامان گەورەیە و ئیرادەمان هەیە، لە دڵ و گیانەوە پیرۆزبایی ساڵی نوێ لە سەرجەم گەلانمان دەکەین، ڕۆژانی خۆش نزیکن، ئێمە پێکەوە ئەو ڕۆژانە بونیاد دەنێین.”
بەگوێرەى ئەو زانیارییانەى کە میدیاکانى یەکێتى بڵاویانکردوەتەوە، مەکتەبى سیاسیى یەکێتیى نیشتمانیی کوردستان بەر لە کۆتاییهاتنى ئەو وادەیەى، کە دیاریکراوە بۆ پێشکەشکردنى ناوى بەربژێرانى سەرۆککۆمار کە سێ رۆژە، کۆدەبێتەوە و بەربژێرێک بۆ سەرۆکایەتیى کۆمارى عێراق دیارییدەکات. رۆژى 30ـی ئەم مانگە، هەیبەت حەلبوسى، سەرۆکى ئەنجوومەنى نوێنەرانى عێراق ڕایگەیاند، دەرگاى خۆبەربژێرکردن بۆ سەرۆککۆمارى عێراق دەکەنەوە. گوتیشی، "لیژنەیەک لە ئەنجوومەنى نوێنەران پێکهێنراوە بۆ وەرگرتنى داواکارییەکانى خۆ بەربژێرکردن بۆ ئەم پۆستە گرنگە". بەگوێرەى ماددەى 72 لە بڕگەى دووەم لە دەستووری هەمیشەیی عێراق، پێویستە لە ڕۆژی یەکەم دانیشتنى ئەنجوومەنى نوێنەران و دواى هەڵبژاردنى سەرۆک و جێگرانى سەرۆکى ئەنجوومەنەکە، لە ماوەى 30 ڕۆژدا هەڵبژاردن بۆ سەرۆککۆمارى نوێ ئەنجام بدرێت.( 3-5 ) کم دەبێت.
دەستەی كەشناسی عیراق لە راگەیەنراوێكدا ئاماژەی بەوەكردووە، لە نیوەڕۆی ئەمڕۆ شەپۆلێكی دیكەی بەفربارین دهۆك و باكوری هەردوو پارێزگای هەولێر و سلێمانی و رۆژئاوای موسڵ دەگرێتەوە. ئاماژەی بەوەشكردووە، رۆژی پێنجشەممە باران لە هەرێمی كوردستان و عیراق دەبارێت و رۆژی هەینیش پێشبینی بارانبارین دەكرێت لە ناوەڕاست و باشوری عیراق. لەلایەکى دیکەوە کەشناسى هەرێم کەشى پێشبینیکراوى 48 کاتژمێرى داهاتووى خستەڕوو ئەمڕۆ چوار شەممە 31-12-2025 کەش / کەش ساردو نیمچە هەور دەبێت پاشان دەگۆرێت بۆ هەوری تەواو لە دوای نیوەڕۆ شەپۆڵێکی بەفر بارین روو لە بەشێک لەم ناوچانە دەکات ( سنووری پارێزگای دهۆک - ئیدارەی زاخۆ -مێرگەسوور -ئامێدی – سنووری ئیدارەی سۆران -بەشێک لە ئیدارەی ڕاپەرین و چیای سەفین لە پارێزگای هەولێر )، لە کاتی زیادبوونی کاریگەری شەپۆڵەکە ئەگەری نمە بارانیش دەبێت بە تێکەڵی لەسەر ناوچەی جیا جیا . خێراى با / مام ناوەند ( 10 – 25 ) کم/ک. ئاراستەی با / باشووری خۆرهەڵات دەبێت. پلەکانی گەرما / نزیک دەبێتەوە لە تۆمارکراوی دوێنێ. مەوداى بینین / لەنێوان ( 7 – 9) کم دەبێت، لەکات و وشوێنی دابارین ( 3-5 ) کم دەبێت. سبەى پێنج شەممە 1- 1- 2026 کەش/ ئاسمان هەوری تەواو دەبێت و کاریگەری شەپۆلی بەفر بارین بەردەوام دەبێت لەسەر ناوچەکانی (سنووری پارێزگای دهۆک- ئیدارەی زاخۆ – مێرگەسوور- ئامێدی- سنووری ئیدارەی سۆران- بەشێک لە ئیدارەی ڕاپەرین و چیای سەفین لە پارێزگای هەولێر) هەروەها نمە باران و (بارانی مامناوەند لە هەندێ کات و شوێن) لەو زۆربەی ناوچەکاندا دەبێت لە کاتەکانی شەودا هەندێ جار باران
هێزەکانی سوریای دیموکرات (هەسەدە) ئاماری رووبەڕووبوونەوەی لەگەڵ داعش لەساڵی 2025 راگەیاند و دەڵێت: 163 ئۆپەراسیۆن و 32 پێکدادانی راستەوخۆمان لەگەڵ گرووپەکە هەبووە کە تێیدا سێ سەرکردە و 13 چەکداریان کوژراون. ناوەندی راگەیاندنی هێزەكانی سوریای دیموكرات ئاماری روبەڕوبونەوەكانی دژی رێكخراوی تیرۆرستی داعشی لە ساڵی (2025) دا بڵاوكردەوەو تیادا ئاماژە بەوەدەكات: لە ماوەی ئەو ساڵەدا هێزە ئەمنی و سەربازییەکان بەردەوام بوون لە ئۆپەراسیۆنە سیستماتیکیەکانیان دژی شانەکانی داعش، لە چوارچێوەیەکی بەرگری و ئەمنیدا بە ئامانجی پاراستنی هاوڵاتیانی مەدەنی و ێگریکردن لە سەرهەڵدانەوەی گروپەکە و هەڵوەشاندنەوەی تۆڕەکانی، ئەوەش بە هەماهەنگی لەگەڵ هاوبەشە ناوخۆیی و نێودەوڵەتییەکان، سەرەڕای ئەو هێرشانەی دیکە کە ناوچەکە روبەڕوی بووەوە لە لایەنە جیاوازەکانەوە. یەکەم: ئاماری ژمارەیی •کۆی گشتی ئۆپەراسیۆنە ئەمنی و سەربازییەکان کە لەلایەن هێزەکانمانەوە ئەنجامدراون: ١٦٣ ئۆپەراسیۆن •ئۆپەراسیۆنی كێوماڵكردنی گەورە: 3 ئۆپەراسیۆن •هەڵکوتانە سەر حەشارگەکانی داعش و گەڕان بەدوای حەشارگەکانی داعش: ١٢٨ •پێکدادانی راستەوخۆ لەگەڵ ئەندامانی داعش: ٣٢ •ژمارەی ئەو داعشانەی دەستگیرکراون: ١٤٠ کەس •ژمارەی کوژراونی داعش: 13 کەس 3 سەرکردەیان تێدا بووە •هەڵوەشانەوەی بۆمبی چێندراو: 79 •هێرشەکانی داعش: 220 دووەم: دابەشبوونی جوگرافیای نزیکەیی ئۆپەراسیۆنەکانی دژی داعش: • ناوچە گوندنشینەکان: 70% • شار و شارۆچکەکان: 20% • رێگا گرنگەکان: 10% سێیەم: سروشتی هەڕەشەکانی داعش لە ماوەی ئەو ساڵەدا: • پشت بەستن بە خانە بچووک و نوستووەکان • بەکارهێنانی بۆمبی چێنراو و بۆسەی سنوردار • هەوڵدان بۆ بەئامانجگرتنی هاوڵاتیانی مەدەنی و ژێرخانی خزمەتگوزاری • چالاکیی پڕوپاگەندە و هاندان لە ڕێگەی دەزگاکانی راگەیاندنی جێگرەوە چوارەم: ئەنجامە سەرەکییەکان: • کەمکردنەوەی تواناکانی ئۆپەراسیۆنی رێکخراوی تیرۆریستی • هەڵوەشاندنەوەی تۆڕەکانی پشتگیری لۆجستی و هاوکارەکانی • رێگریکردن لە جێبەجێکردنی دەیان هێرش کە ڕێکخراوەکە پلانی دانابوو خەڵکی مەدەنی بکاتە ئامانج • بەهێزكردنی ئاسایش و سەقامگیری لە ناوچەکەدا
دواى هەڵبژاردنى دەستەى سەرۆکایەتیی ئەنجوومەنى نوێنەرانى عێراق، هەنگاوەکان بۆ هەڵبژاردنى سەرۆککۆمارى نوێ دەستیان پێکرد. هەیبەت حەلبووسى سەرۆکى نوێى ئەنجوومەنى نوێنەران بۆ ماوەى سێ ڕۆژ دەرگاى خۆبەربژێرکردنى بۆ پۆستى سەرۆککۆمار کردەوە. حەلبووسى ڕاشیگەیاند، فراکسیۆنى چوارچێوەى هەماهەنگى یاداشتى خۆى وەک گەورەترین فراکسیۆن لە ئەنجوومەنى نوێنەران پێشکەشکردووە و دواى هەڵبژاردنى سەرۆککۆمار سەرۆکوەزیران لە گەورەترین فراکسیۆن ڕادەسپێردرێت. لەو بارەیەوە هەیبەت حەلبووسى- سەرۆکى نوێى ئەنجوومەنى نوێنەران گوتی" یەکەم وادەى دەستوورى بریتییە لە هەڵبژاردنى سەرۆکى ئەنجوومەنى نوێنەران و جێگرەکانى، بەگوێرەى دەستوور و دەسەڵاتەکان و بەپشتبەستن بە ماددەى دوو و سێ لە یاساى ژمارە هەشتى ساڵى 2012 و حوکمەکانى بەربژێرکردن بۆ پۆستى سەرۆککۆمار، کردنەوەى دەرگاى خۆبەربژێرکردن ڕادەگەیەنین بۆ پۆستى سەرۆککۆمار بۆ ماوەى سێ ڕۆژ، لیژنەیەک لە ئەنجوومەنى نوێنەران پێکهێنراوە بۆ وەرگرتنى داواکارییەکانى خۆ بەربژێرکردن بۆ ئەم پۆستە گرنگە". بەگوێرەى ماددەى 72 بڕگەى دووەم لە دەستووریی هەمیشەیی عێراق دەبێت لە ڕێکەوتى یەکەم دانیشتنى ئەنجوومەنى نوێنەران و دواى هەڵبژاردنى سەرۆک و جێگرانى سەرۆکى ئەنجوومەنى نوێنەران و لە ماوەى 30 ڕۆژدا دەبێت هەڵبژاردن بۆ سەرۆککۆمارى نوێ بکرێت. هەڵبژاردنى سەرۆککۆمار: ماددەى 72/2: لە یەکەم دانیشتنى ئەنجوومەنى نوێنەرانەوە بۆ ماوەى 30 ڕۆژ هەڵبژاردن بۆ سەرۆککۆمار دەکرێت هەروەها بەگوێرەى ماددەى 76 بڕگەى یەکەم لە دەستوور، لە ڕۆژى هەڵبژاردنى سەرۆککۆمارى نوێ، لەماوەى 15 ڕۆژدا سەرۆکوەزیران لە گەورەترین فراکسیۆن ڕادەسپێردرێت. ڕاسپاردنى سەرۆکوەزیران: ماددەى 76/1: لە ڕۆژى هەڵبژاردنى سەرۆککۆمار و لەماوەى 15 ڕۆژدا سەرۆکوەزیران ڕادەسپێردرێت سەرۆکوەزیرانیش بەگوێرەى ماددەى 76 بڕگەى دووەم لە دەستوور، ماوەى 30 ڕۆژى لەبەردەمدایە بۆ پێشکەشکردنى کابینەى نوێى حکومەت بە ئەنجوومەنى نوێنەران و متمانەپێدانى. پیکهێنانى کابینەى نوێ ماددەى 76/2 سەرۆکوەزیران لەماوەى 30 ڕۆژدا کابینەى حکومەت پێشکەش دەکات ئەگەر وادە دەستوورییەکانى هەڵبژاردنى سەرۆککۆمار و پێکهێنانى حکومەتى نوێ لەکاتى خۆیاندا جێبەجێبکرێن، تاوەکو 75 ڕۆژى دیکە واتە لە ناوەڕاستی مانگی ئازاردا هەنگاوە دەستوورییەکان تەواو دەکرێن و عێراق دەبێتە خاوەنى حکومەتى نوێ.
