بافڵ جەلال تاڵەبانی، سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان لە بەغداد لەگەڵ فایەق زێدان، سەرۆکی ئەنجوومەنی باڵای دادوەریی عێراق کۆبووەوە. بەگوێرەی ڕاگەیەندراوی نووسینگەی ڕۆژنامەوانیی سەرۆکی یەکێتی، جەخت لە هەماهەنگی و هاریکاریی بەردەوامی نێوان لایەنە سیاسییەکان کرایەوە بۆ پەلەکردن لە پێکهێنانی حکومەتێکی نیشتمانیی خزمەتگوزار کە وەڵامدەرەوەی پەرۆشی خەڵک و پێویستییەکانیان بێت. ئاماژە بەوەشکراوە، هەر لە کۆبوونەوەکەدا جەخت لە پاراستنی مافە دەستووری و یاساییەکان کرایەوە، بەشێوەیەک ببێتە مایەی سەقامگیریی زیاتر لە وڵاتدا. ئەوەش خراوەتەڕوو، سەرۆکی یەکێتی دەستخۆشی و پێزانینی بۆ هەوڵەکانی دەسەڵاتی دادوەری لە دەستەبەرکردنی سەرکەوتنی هەڵبژاردنی ئەنجوومەنی نوێنەرانی عیراق دەربڕی و گوتی، "هەوڵەکانی یەکێتی لە چوارچێوەی یەکخستنی لایەنەکان و یەکڕیزی نیشتمانیدا دەبێت و کاردەکەین بۆ زیاتر خزمەتکردنی خەڵکە خۆشەویستەکەمان."
عەبدولسەلام ئەحمەد، نوێنەری ئیدارەی خۆسەری باکورو رۆژهەڵاتی سوریا لە لوبنان، دەڵێت: تێکەڵکردنی هێزەکانی سوریای دیموکرات لە سوپای سوریادا پێویستی بە دامەزراندنی سوپایەکی نیشتمانی یەکگرتوو هەیە کە ملكەچی دەسەڵاتێكی سیاسی شەرعی و یاسای خزمەتکردنی یەکگرتوو و باوەڕی بەرگری نیشتمانی بێت. عەبدولسەلام ئەحمەد، لە لێدوانێکدا بۆ ئاژانسی هەواڵی "ریا نۆفستی" روسیا ئاماژەی بەوەکردووە: یەکگرتن تەنها بابەتێکی سەربازی نییە، بەڵکو پێویستی بە ڕێککەوتنێکی سیاسی هەمەلایەنە هەیە کە دووبارە داڕشتنەوەی بەیاننامەی دەستووری و گەیشتن بە ڕێککەوتن لەسەر سیستەمی حوکمڕانی و پەیوەندی نێوان حکومەتی ناوەندی و ناوچەكان لەخۆبگرێت، لەگەڵ پێکهێنانی دەسەڵاتێکی راگوزەر کە شەرعیەتی نیشتمانی هەبێت، توانای سەرکردایەتیکردنی قۆناغی داهاتوو و سەرپەرشتیکردنی دامەزراندنی دامەزراوەیەکی سەربازیی یەکگرتووی هەبێت. وتوشیەتی: بەبێ ئەم بناغە دەستوری و سیاسییانە، هەر باسێک لە یەکخستنی هێزەکان تەنیا بە تیۆری دەمێنێتەوە، یەکگرتن پێویستی بەوەیە سەرەتا دەوڵەتێک پێکبهێنرێت نەک گروپی چەكداری پەرشوبڵاو.
لە پارێزگاى هەڵەبجە بەهۆی بارانبارینەوە کارەباى شارەکە ناوەناوە دەکوژێتەوە و شۆرت لە زۆرێک لە فیدەرەکانیاندا ڕوویداوە، لە سلێمانیش بە هەمانشێوە ژمارەیەک فیدەر گرفتیان بۆ دروستبوو. کاوان کەریم، بەڕێوەبەری گشتیی کارەبای هەڵەبجە تایبەت بۆ کەناڵ8 ڕایگەیاند، بەهۆی بارانبارینەوە شۆرتی کارەبا لە زۆرێک لە فیدەرەکانیاندا ڕوویداوە و تیمەکانیان سەرقاڵی چارەسەری گرفتەکەن. هاوبەشانى کارەباشى دڵنیاکردەوە، کە لەکەمترین کاتدا دۆخەکە ئاسایی دەبێتەوە و کێشەکە چارەسەر دەکەن و کارەبا دەگەڕێتەوە دۆخى ئاسایى خۆى. هەر ئەمڕۆ بەهۆی بارانەوە کارەبای 80 فیدەر لە سلێمانى کوژایەوە، سیروان محەممەد، بەرپرسی ڕاگەیاندنی کارەبای سلێمانی بە کەناڵ8ـی ڕاگەیاند، ساڵانە لەگەڵ دەستپێکی وەرزی بارانباریندا کوژانەوەی کارەبا، بۆ بەڕێوەبەرایەتیی کارەبای سلێمانی چاوەڕوانکراوە، چونکە گرفتى ئەو فیدەرانە لە ڕۆژانی ئاساییدا دەرناکەوێت. لەبارەی پرۆژەی ڕووناکی و توانای لە وەرزی سەرمادا، بەرپرسی ڕاگەیاندنی کارەبای سلێمانی ئەوەی خستەڕوو؛ نازانن پرۆژەی ڕووناکی چۆن دەبێت، بەڵام ئەگەر کوژانەوەی کارەبا ڕوویدا، گرێبەست لەگەڵ مۆلیدە ئەهلییەکاندا کراوە بۆ پڕکردنەوەی ئەو بۆشاییە و پێدانی کارەبا بە هاونیشتمانییان.
ڕۆژنامەنوسێکی تورکیا ڕایگەیاند، ڕەجەب تەیب ئەردۆگان، سەرۆک کۆماری تورکیا دەسەڵاتی بە لیژنەیەکی پەرلەمانی داوە سەردانی زیندانی ئیمڕاڵی بکەن و لەگەڵ عەبدوڵا ئۆجهلان، ڕێبهری زیندانیكراوی پارتی کرێکارانی کوردستان (پەکەکە) کۆببنەوە. (عەبدولقادر سیلڤی) لە ستونێكدا لە رۆژنامەی (حوڕییەت) نوسیویەتی: رەجەب تەیب ئەردۆغان گڵۆپی سەوزی هەڵكردووە بۆ سەردانی كۆمسیۆنەكەی پەرلەمان بۆ دیداری عەبدوڵا ئۆجالان لە دورگەی ئیمرالی. بەوتەی ئەم نوسەرە، لە كۆبوونەوەی ئەمدواییەی ئەردۆغان و باخچەلیدا بەتەواوەتیی پێداچوونەوە كراوە بە نەخشە ریگای "توركیای بێ تیرۆر"، هەردوولا گەیشتونەتە رێككەوتنی تەواوەتیی بۆ بەردەوامیدان بە هەوڵەكان بەوپەڕی تواناوە. پێشتر دەوڵەت باخچەلی پشتیوانی خۆی دەربڕی بۆ ئەوەی كۆمسیۆنەكەی پەرلەمان تایبەت بە چارەسەری پرسی كورد، سەردانی ئۆجالان بكات، بۆ مێژووی ئەوەی سەلماند كە ئۆجالان لە پرۆسەی ئەمجارەدا بەتەواوەتی پابەندی بەڵێنەكانی بووە. سەرباری ئەمە، وەكو نوسەری (عەبدولقادر سیلڤی) لە وتارەكەیدا باسی لێوەكردووە، لە كۆبوونەوەی كۆمیتەی بەرێوەبەری ناوەندیی پارتی دادو گەشەپێدان (ئاكەپە)دا باس لە ناڕەزایەتی بنكەی جەماوەریی پارتەكە كراوە سەبارەت بە سەردانی كۆمسیۆنەكەی پەرلەمان بۆلای ئۆجالان و وەكو "بارێكی سەخت" ناویان هێناوە، ئەردۆغان وتویەتی: پارتەكەمان ناچێتە ژێر باری شتێكەوە كە بەرگەی نەگرێت، بەڵام سەرباری ئەمەش مۆڵەتی داوە سەردانی ئۆجالان بكرێت، ئەمەش بە واتای هەڵكردنی گڵۆپی سەوزی كۆتایی دێت.
بەپێى ڕاگەیەندراوێکى بارەگاى بارزانى، ئەمڕۆ سەرۆک بارزانی لە پێشوازیی چەند گەنجێکی دوزخورماتووکردووەو جەختی لەوە کردەوە، هیچ كەس و لایەنێك بۆی نییە لەژێر هیچ بیانوویەك سووكایەتی بە ئاڵای كوردستان بكات یان ڕێگری لە هەڵكردنی بكات. ڕۆژی شەممە 15ی تشرینی دووەمی 2025 لە پیرمام سەرۆك مەسعود بارزانی پێشوازی لەو گەنجە كوردانە كرد كە لە 11ی تشرینی دووەمی 2025 و لە ڕۆژی هەڵبژاردن بەهۆی هەڵگرتنی ئاڵای كوردستان لەلایەن هێزە ئەمنییەكانی عێراقەوە ئازار درابوون. لەو دیدارەدا سەرۆك بارزانی وێڕای سوپاس و دەستخۆشی بۆ بوێری و كوردپەروەرییان جەختی لەوە كردەوە لەپێناو ئاڵای كوردستاندا خوێن و قوربانییەكی زۆر دراوە، ئاڵای كوردستان ئاڵای هەموو كوردێكە و هەر كوردێك مافی دەستووری و یاسایی خۆیەتی كە شانازی بە ئاڵا و پیرۆزییەكانی گەلەكەی بكات. سەرۆک بارزانی دووپاتی کردەوە، هیچ كەس و لایەنێك بۆی نیە لەژێر هیچ بیانوویەك سووكایەتی بە ئاڵای كوردستان بكات یان ڕێگری لە هەڵكردنی بكات.
وتەبێژی مەكتەبی سیاسی پارتی دیموکراتى کوردستان، ڕایدەگەیەنێت لەسەردانەكەی محمەد شیاع سودانی، سەرۆك وەزیرانی عێراق، كە رۆژی سێ شەمە دەگاتە دهۆك، بە دڵنیایی باسی پێكهێنانی حكومەتی عێراق دەكرێت و بەشێكە لەو گفتوگۆیانەی لەومەودا دەستپێدەكات. لە لێدوانێكدا بۆ كەناڵی ڕووداو، ئەمڕۆ شەممە مەحمود محەمەد، وتەبێژی مەكتەبی سیاسی پارتی دیموكراتی كوردستان، وتى: بەداخەوە هەر لەدوای راگەیاندنی ئەنجامی هەڵبژاردنی پەرلەمانی كوردستانی پارتی هەوڵی خۆیداو سەردانی هەموو لایەنەكانی كرد بۆ ئەوەی كابینەی شەرعی خۆمان پێكبهێنین، لایەنەكان لەخەمی ئەوە نەبوون دامەزراوەكانی حكومەت و كابینەكەی پێكبهێنرێت. وتیشى: ئێمە لەئەنجامەکانى هەڵبژاردن خەڵکى کوردستان متمانەى نوێکردەوە بۆ پارتى و ڕێبازى بارزانى و ئەرکى ئێمەى قورستر دەخاتەسەرشانى ئێمەو سوپاسى هەموو هاوڵاتیان دەکەین، پرۆسەکەش بەبێ هیچ ڕوداوێکى ناخۆش تێپەڕى. ئەو ئاماژەى بۆ ئەوەشکرد کە دەبێت دەست بە گفتوگۆبكەینەوە، بەڵام هیچ بەرنامەیەكی دیاریكراومان دانەناوە بۆ كۆبونەوە لەگەڵ لایەنەكان، دەشڵێت: ئەگەر لەگەڵ یەكێتی رێكنەكەوتین ئەوسا قسەی خۆمان دەبێت. لەبەشێکى دیکەى دیدارەکەى لەگەڵ ڕووداو وتەبێژەکەى پارتى ئەوەى خستەڕوو تائێستا قسە لەسەر دووبارەكردنەوەی هەڵبژاردنی پەرلەمانی كوردستان نەكراوە و ئومێد دەكەین نەگاتە ئەوە. ئەو وتیشى: بەگوێرەی رێككەوتنێكی نەنوسراو پۆستی سەرۆك كۆمار بۆ كورد دەبێت، عەرەبەكان گلەیی ئەوە دەكەن كورد كەسایەتیەكی لێهاتوویی خۆی پێشكەش ناكات بۆ ئەو پۆستە، ئومێد دەكەین ئەمجارە ئەم گلەییە دووبارە نەبێتەوە. سەبارەت بە پۆستى سەرۆک کۆمار لە کابینەى داهاتوو، مەحموود محەمەد دەڵێت: پێدانی پۆستی سەرۆك كۆمار بە یەكێتی عورف نییەو بەپێی رێككەوتنێكی پێشتری نێوان جەلال تاڵەبانی و مەسعود بارزانی كراوە.
بوڵنت ئارنچ، سەرۆكی پێشوتری پەرلەمانی توركیا دەڵێت: سەڵاحەدین دەمیرتاش پێیوتووە، چوار رۆژە هاوسەرەکەم (باشاک دەمیرتاش) چاوەڕێی ئازادکردنم دەكات لە ئەدەرنە، پێموتووە بڕوات. سەرۆكی پێشوتری پەرلەمانی توركیا، لە چاوپێكەوتنێكدا لەگەڵ كەناڵی "لیدەر هەبەر"ی توركی باسی سەردانەكەی كردووە بۆ لای سەڵاحەین دەمیرتاش، هاوسەرۆكی پێشوی هەدەپەو عوسمان كاڤالا، خاوەن كارو چالاکوانی مافی مرۆڤ كردووە لە زیندانی ئەدرنە. ئارنچ دەڵێت: هەردوو دیدارەكەم زیاتر لە کاتژمێرێکیان خایاندووە و زۆر گرنگ بوون بۆ من. لە باسی دەمیرتاش-دا باس لەوەدەكات: لەو کاتەوەی دەمیرتاشی ئەندامی پەرلەمان بووە و ناسیویەتی، جارێک یان دووجار چاوی پێیكەوتووە، لە سەردەمی جێگری سەرۆک وەزیرانیشدا، سەڵاحەدین دەمیرتاش هاوسەرۆکی پارتی دیموکراتی گەلان (هەدەپە) بووە. ئارنچ ئاماژە بەوەدەكات: دەمیرتاش نۆ ساڵە زیندانی کراوە، لە ساڵی 2016ەوە، کاڤالا کەسێکی زۆر شارستانییە؛ هەردووکیان مرۆڤی زۆر میهرەبانن، هیچ ڕق و دوژمنایەتییەکیان هەڵنەگرتووە، هیچ کامیان هیچ کینە و ڕق و کینەیەکیان بەرامبەر کەس نییە، بەڕاستی من بەم شتە سەرم سوڕما، ئەگەر من لە هەمان دۆخدا بوومایە، تەنها ئەوەم دەزانی كە کێ ئەمەی لەگەڵ کردم، رەنگە مرۆڤی ئاسایی بیر لەوە بکاتەوە. بوڵنت ئارنچ لە بەشێكی تری قسەكانیدا، بە پێویستی دەزانێت بڕیارەکانی دادگای مافی مرۆڤی ئەوروپا و دادگای دەستوری سەبارەت بە پێشێلکارییەکانی مافی مرۆڤ کە لەسەر داواکاری تاکەکەسی دەردەچن، بە جددی وەربگرین و دەبێت جێبەجێیان بکەین، بەبێ گوێدانە ئەوەی کە پەیوەندییان بە کێوە هەیە، من ئەم پیاوەم بەدڵە، ئەو پیاوەم بەدڵ نییە، پێم وایە ئەمە تاوانبارەو ئەو کەسە بێتاوانە، ئەم جۆرە شتانە بوونیان نییە. دەشڵێت: نزیکەی مانگێک لەمەوبەر مۆڵەتم وەرگرت بۆ بینیان، پێم وابوو ئازاد دەکرێن، منیش لە ماڵەکانیان سەردانیان دەکەم و قاوەیەكیان لەگەڵ دەخۆمەوە، ئەوە ڕووی نەداوە، بەڵام باوەڕم وایە لە ڕۆژانی داهاتوودا ئازاد دەكرێن.
لە شەوی ڕابردووەوە شەپۆلێكی بارانبارین هەرێمی كوردستانی گرتووەتەوە و لە زۆرینەی ناوچە و شار و شارۆچكەكان باران دەبارێت و تاوەكوو ئێستا بەردەوامە، ئەمە بە یەكەم شەپۆڵی چڕی بارانبارینی ئەمساڵ هەژمار دەكرێت. بەپێی پێشبیننیەکانی کەشوهەوا ئەمڕۆ شەممە و سبەی یەکشەممە شەپۆڵێكی دیکەی بارانبارین لە هەرێمی کوردستان دەبارێت. لە درەنگانێکی شەوەوە باران بارین سنوری سلێمانی گرتوەتەوە و بە گوێرەی زانیارییەکانی ئاراس جەبار، شارەزای کەشوهەوا زیاتر لە 10 ملیم باریوە ئاراس جەبار، شارەزای کەشوهەوا ئاماژەی بە ئەوەش دا كە بەهۆی بارانبارین و گۆڕانکاریی کەشوهەواوە پلەكانی گەرماش شەش بۆ نۆ پلە نزم دەبنەوە و ئەگەری بەفربارینیش لە شاخە بەرزەكانی كوردستان هەیە. شەپۆلەكە جگە لە هەرێمی كوردستان چەند ناوچەیەكی عێراق بەتایبەت پارێزگای بەغدایشی گرتووەتەوە، بەپێی زانیارییەكانی بەڕێوەبەرایەتیی كەشناسیی هەرێمی كوردستان ئەمڕۆ شێوازی دابارین دەگۆڕێت و شەپۆلێكی دیكەی بارانبارین كە سەرچاوەكەی دەریای ناوەڕاستە ناوچەكە دەگرێتەوە و بارانبارین تا درەنگانی شەوی یەكشەممە بەردەوام دەبێت. بەپێی پێشبینییەکانی كەشناسی، کاریگەری ئەم شەپۆلی بارانبارینە بە پلەی یەکەم لەسەر ناوچەکانی بادینان دەبێت کە ئەگەری ھەیە لە ناوچە جیاوازەکانی دەڤەرەكە 55 بۆ 70 ملم و لە ناوچە شاخاویەکانیشی 75 بۆ 90 ملم باران ببارێت. هاوكات لە ناوچەکانی سنووری پارێزگای ھەولێر ئەگەری هەیە 30 بۆ 45 ملم باران ببارێت، ناوچە شاخاویەکانیشی 55 بۆ 60 ملم، هەروەها ناوچەکانی سنووری پارێزگای سلێمانی و ھەڵەبجە و باكووری گەرمیانیش ئەگەری هەیە 38 بۆ 55 ملم باران ببارێت، هاوکات باشوور و ناوەڕاستی ئیدارەی گەرمیان و کەرکووك ئەگەری 25 بۆ 40 ملم باران ھەیە.
دانوستانی پێکهێنانی حکومەتی نوێی عێراق دەستپێدەکات و سوودانیش سەردانی هەرێمی کوردستان دەکات. ئەمڕۆ هەینی، وەفا محەمەد لە پارتی دیموکراتی کوردستان بە ماڵپەی سۆمەرییەنیوزی ڕاگەیاند، پارتی پەیوەندییەکی چڕ دوای ڕاگەیاندنی ئەنجامە بەراییەکانی هەڵبژاردن دەستپێکردووە دەربارەی پێکهێنانی حکومەتی نوێی عێراق. ڕوونیشیکردەوە کە پارتی دوای بەدەستهێنانی زیاتر لە ملیۆنێک و 100 هەزار دەنگ لە هەڵبژاردنی پەرلەمانی عێراقدا، پلەی یەکەمی لەناو هەرێمی کوردستان و پلەی دووەمی لەسەر ئاستی عێراق بەدەستهێناوە. ئاماژەی بەوەدا کە “ئەم پەیوەندییانە بە ئامانجی خۆئامادەکردن بۆ پڕۆسەی پێکهێنانی حکومەتی داهاتوو ئەنجام دەدرێن”. محەمەد وەفا ئاشکرای کرد کە “سێشەممەی داهاتوو محەمەد شیاع سوودانی، سەرۆک وەزیران، سەردانی هەردوو شاری دهۆک و هەولێر دەکات، کە بڕیارە لەوێ لە چوارچێوەی ڕاوێژکارییەکان سەبارەت بە پێکهێنانی حکومەت و قۆناغی سیاسی داهاتوو، لەگەڵ مەسرور بارزانی، سەرۆکی حکومەتی هەرێم کۆبێتەوە”.
%20(1).jpg)
کەشناسیی هەرێمی کوردستان رایگەیاند، ئێوارەی ئەمڕۆ لە بەشێکی هەرێمی کوردستان نمەباران دەبارێت، سبەی تەواوی ناوچەکان دەگرێتەوە و لە هەندێک شوێن لێزمەباران دەبارێت. کەشناسێک دەڵێت، یەکشەممەش شەپۆلەکە بە گشتگیری بەردەوام دەبێت و دووشەممە لاواز دەبێت. بەگوێرەی کەشناسیی هەرێمی کورستان و پێشبینیی کەشناسان، سبەی یەکەم بارانی گشتگیری ئەم وەرزەی بارین هەرێمی کوردستان دەگرێتەوە. ئەمڕۆ هەینی 14-11-2025، کەشناسیی هەرێمی کوردستان رایگەیاند، ئەمڕۆ ئاسمان دەبێتە هەوری تەواو، "لە ئێوارەدا سەرەتا نمەباران لە ناوچە شاخاوییەکانی باکوور و رۆژئاوای هەرێمی کوردستان دەبارێت و دواتر درێژ دەبێتەوە بۆ زۆرینەی هەرێمی کوردستان." کەشناسیی هەرێمی کوردستان ئاماژەی بەوەش کردووە، "سبەی بەگشیی ئاسمان هەوری باراناوی دەبێت؛ لە زۆربەی ناوچەکان باران دەبارێت، هەندێک کات لە هەندێک ناوچە دەگۆڕێت بۆ لێزمەباران و هەورە برووسکە، پێشبینی دەکرێت لە ناوچە شاخاوییە بەرزەکان و ناوچە سنووریەکان کەمێک بەفر ببارێت." د. لوقمان موفتی، شارەزای کەشناسی، ئەمڕۆ هەینی بە تۆڕی میدیایی رووداوی گوت، "ئەو پێشبینییەی بۆ بڕی باران کردبوومان کەمتر بووە لەوەی هەیە، بەشی یەکەمی شەپۆلی بارانبارین سبەی شەممە دەستپێدەکات و تەواوی شارەکان دەگرێتەوە." بەگوێرەی پێشبینییەکانی ئەو کەشناسە، سبەی لە "پارێزگاکانی هەولێر، سلێمانی، دهۆک، هەڵەبجە، کەرکووک و نەینەوا باران دەبارێت؛ یەکشەممەش شەپۆلەکە لە تەواوی هەرێمی کوردستان و بەشێکی نێوەڕاستی عێراق بەردەوام دەبێت، لە دووشەممە لاواز و کەم دەبێتەوە بۆ بەشێکی هەرێمی کوردستان." کەشناسیی هەرێمی کوردستان رایگەیاندووە، سبەی بەراورد بە ئەمڕۆ پلەی گەرما چوار بۆ شەش پلەی سیلیزی دادەبەزێت و بەم شێوەیە دەبێت: هەولێر: 22 پلەی سیلیزی سلێمانی: 19 پلەی سیلیزی دهۆک: 20 پلەی سیلیزی زاخۆ: 22 پلەی سیلیزی کەرکووک: 24 پلەی سیلیزی هەڵەبجە: 20 پلەی سیلیزی حاجی ئۆمەران: 11 پلەی سیلیزی گەرمیان: 24 پلەی سیلیزی
بارەگاى بارزانى ڕایدەگەیەنێت سەرۆک بارزانی بەبۆنەی 241 ساڵەی بونیاتنانی شاری سلێمانی پەیامێکی پیرۆزبایی ئاڕاستەی خەڵکی سلێمانی کردووە و دەڵێت: سلێمانی بەشی ئازیزی كوردستانە. ئەمە دەقی پەیامی سەرۆک بارزانییە: بەناوی خودای بەخشندە و میهرەبان لە یادی 241 ساڵەی بنیاتنانی شاری سلێمانیدا پیرۆزباییەكی گەرم ئاراستەی خەڵكی خۆشەویستی سلێمانی، شاری شێخی نەمر و شاری هەڵمەت و قوربانی دەكەم. سلێمانی بەشی ئازیزی كوردستانە، شاری شەهیدانی 9ـی حوزەیران و مەنعە تەجەوەلەكەی 1963 و شاری بەگژداچوونەوەی ستەمكار و زۆردار و ڕژێمە یەك لەدوای یەكەكانە. سلێمانی وەك هەر شار و دەڤەرێكی تری كوردستان هەمیشە شوێنی هەڵكەوتنی ئەدیب و شاعیر و كەسایەتی و تێكۆشەر و شۆڕشگێڕانی كورد بووە و ڕۆڵی گەورەی لە بزووتنەوەی ڕزگاریخوازی كوردستاندا گێڕاوە. لە سەرەتای چلەكانی سەدەی بیستەمدا شاری سلێمانی بە هەموو چینوتوێژەكانیەوە باوەشی گەرمی بۆ بارزانیی نەمر و بارزانییە دوورخراوەكان كردەوە، ئەو ڕێز و پێشوازییە هەرگیز لەبیر ناچێتەوە. لەو یادەدا هیوای ئارامی و ئاسوودەیی بۆ خەڵكی خۆشەویستی شاری سلێمانی دەخوازم و شایستەی هەموو جۆرە پێشكەوتن و پێشەنگین. مسعود بارزانی 14ی تشرینی دووەمی 2025
نێچیرڤان بارزانی لە ساڵیادی دامەزراندنی 241 ساڵەی شاری سلێمانی دەڵێت، "سلێمانى ناوێكى ديارى مێژووى كولتوورى و سياسيمانه. ههميشه كاريگهر و مايهى پێزانين و شانازيى گهلى كوردستانه." رۆژی هەینی، 14ی تشرینی دووەمی 2025، نێچیرڤان بارزانی، سەرۆکی هەرێمی کوردستان بەبۆنەی 241 ساڵەی بنیادنانی شاری سلێمانییەوە پیرۆزبایی لە هاونیشتمانییانی شارەکە کرد. لە بەشێکی پەیامەکەدا دەڵێت: "له يادى 241 ساڵهى بنياتنانیدا، به گهرمى پيرۆزبايى له شارى ههڵمهت و قوربانى، شارى خۆشهويستى سلێمانى، پایتهختی رۆشنبيرى، مهڵبهندى ئهدهب و هونهر و له تهواوى خهڵكى ئازيزى شار، دهكهم." هاوکات سەرۆکی هەرێمی کوردستان سلێمانى بە "شارێکی کاریگەر" ناودەبات و رایگەیاندووە: "سلێمانی بە ناوێكى ديارى مێژووى كولتوورى و سياسيمانه، ههميشه كاريگهر و مايهى پێزانين و شانازيى گهلى كوردستانه." لە کۆتایی دا نێچیرڤان بارزانی ئاماژەی بەوە کردووە کە "هيواى بهردهواميى پێشكهوتن، گهشهسهندن، ئاوهدانى و ئارامى بۆ سلێمانى و ههموو كوردستان دهخوازم." 14ی تشرینی دووەمی هەموو ساڵێک، یادی دامەزراندنی شاری سلێمانییە کە لە ساڵی 1784 لەلایەن عەبدولڕەحمان پاشای بابان، میری ئەو کاتی میرنشینی بابانەوە بنیادنرا. دەقی پەیامەکەی نێچیرڤان بارزانی: له يادى 241 ساڵهى بنياتنانيدا، به گهرمى پيرۆزبايى له شارى ههڵمهت و قوربانى، شارى خۆشهويستى سلێمانى، پایتهختی رۆشنبيرى، مهڵبهندى ئهدهب و هونهر و له تهواوى خهڵكى ئازيزى شار، دهكهم. سلێمانى ناوێكى ديارى مێژووى كولتوورى و سياسيمانه. ههميشه كاريگهر و مايهى پێزانين و شانازيى گهلى كوردستانه. هيواى بهردهواميى پێشكهوتن، گهشهسهندن، ئاوهدانى و ئارامى بۆ سلێمانى و ههموو كوردستان دهخوازم.
.jpg)
شاری سلێمانی لە 1784ـدا لەلایەن ئیبراهیم پاشای بابانەوە، بەناوی "سلێمان" پاشای بابان، دامەزرێنەری میرنشینی بابانەوە ناونراوە. ئەمڕۆ فێستیڤاڵێک بە بۆنەی 241ـمین ساڵی بونیادنانی شارى سلێمانی بەڕێوەدەچێت، فێستیڤاڵەکە بە بەشداریى چەندین کەسایەتى و بەرپرسى حکومى بۆ ماوەى دوو رۆژ بەردەوام دەبێت. سلێمانى لە دواى دامەزراندنییەوە، بەردەوام یەکێک بووە لەو شارانەى پێگەیەکى گەورەى لە ڕووداوە سیاسییەکانى باشوورى کوردستاندا هەبووە و دژى حکومەتەکانى ئینگلیز و عێراق وەستاوەتەوە، لەم شارەدا چەندین ڕووداوى مێژوویی وەک خۆپیشاندان و ڕاپەڕین ڕوویانداوە، ئەوەش وایکردووە ئەم شارە پێگەیەکى گرنگ و دیارى لە خەباتى نەتەوەیی گەلى کورد لە باشوورى کوردستان هەبێت، لەم گرافیکەدا بەشێک لە ڕووداوە گرنگەکانتان بۆ باسدەکەین. هاوکات هەڤأڵ ئەبوبەکر، پارێزگاری سلێمانی لە وڵاتی چینەوە پەیامێکی بە بۆنەی 241هەمین ساڵیادی بونیادنانی شاری سلێمانی بڵاوکردەوە و گوتی، توانیویانە یادى سلێمانى ببەینە شارى ئیوى وڵاتى چین. بەبۆنەى تێپەڕبوونى 241 ساڵ بەسەر بونیادنانى شارى سلێمانى، هەڤاڵ ئەبوبەکر پەیامێکى ڤیدیۆیى بڵاوکردەوە و ڕایگەیاند، توانیویانە ئەمساڵ یادى شارى سلێمانى ببنە شارى ئیوى وڵاتى چین و لێکتێگەیشتنێکى هاوبەشى دوولایەنە واژۆبکەن، بۆ ئەوەى سلێمانى ببێتە هاوتاى شارى ئیو. ئاماژەى بەوەشکرد، جێگەى شانازییە سلێمانى توانیویەتى لەئاستێکى پێشکەوتوو گەشەسەندوودابێت و ئومێد دەکەن هەڵبژاردنى ئەنجوومەنى نوێنەرانى عێراق و دەستکەوتەکانى شارەکە یارمەتى دەربێت بۆ سلێمانى، بچێتە ئەو ئاستەى کە خواستى هەمووانە. ڕووداوەکانی 100 ساڵی ڕابردوو بڕیارە لە فێستیڤاڵەکەدا، رووداوە دیارەکانى 100 ساڵى ڕابردووى سلێمانى لە ئینفۆگرافیکێکدا بخرێنەڕوو. دامەزرێنەر و ناوی سلێمانی لانکەی شۆڕش و نوێخوازی و ڕۆشنبیری سلێمانی، سەرەڕای ئەوەی هەمیشە لانكەی شۆڕش بووە لە قۆناغە یەك لە دوای یەكەكاندا، له ههمان كاتدا لانكەی بیری نوێخوازی و ڕۆشنبیریش بووە و یەكەمین ڕۆژنامەی كوردی لەسەر ئاستی باشووری كوردستان لەم شارەدا دەرچووە و یەكەمین چاپخانەش كە لە كوردستاندا دەستبەكار بووبێت هەر لەم شارەدا بووە. یەکەمینەکانی سلێمانی یەكەمین جار خوێندن بەزمانی كوردی لەم شارەدا بووە بزووتنەوەی شانۆی كوردی-یش هەر لەم شارەوە سەریهەڵداوە یەكەمین سروودی كوردی-یش كە لەسەر قەوان تۆمار كرابێت هەر لەم شارەدا بووە پهرلەمانی كوردستان-یش بە بڕیارێك ئەم شارەی كردۆتە پایتەختی ڕۆشنبیریی هەرێمی كوردستان.
عایشەگول دۆغان، وتەبێژی پارتی یەکسانی و دیموکراسیی گەلان (دەم پارتی) لە کۆنگرەیەکی ڕۆژنامەوانیدا لە ناوەندی گشتی پارتەکەی، پرسەکانی ڕۆژەڤی هەڵسەنگاند. عایشەگول دۆغان ڕایگەیاند، بڕیارەکەی دادگای مافی مرۆڤی ئەوروپا سەبارەت بە ئازادکردنی سەلاحەدین دەمیرتاش، هاوسەرۆکی پێشووی هەدەپە دەبێت جێبەجێ بکرێت و هەنگاوی کرداری بنرێت و ڕایگەیاند: "هەموومان هەر ڕۆژ سات بە سات چاوەڕێی هەواڵی ئازادی دەکەین، ئەوەی پێویستە بکرێت ڕوون و ئاشکرایە، بەڵام ناکرێت. ماوەی نۆ ساڵە بەشێوەیەکی نایاسایی ئەم ڕەوشە بەردەوامە، دەبێت دەستبەجێ زیندانیکردنی سەلاحەدین دەمیرتاش کۆتایی پێبێت." عایشەگوڵ دۆغان ڕایگەیاند، سەلچوک مزراکلی، هاوسەرۆکی پێشووی شارەوانی گەورەی ئامەد، مافی ئازادکردنی مەرجداری هەیە و وتی: "بەمەبەستی جێبەجێکردنی ئەم مافە، لە مانگی ئەیلولدا داواکارییەک ئاراستەی کۆمیتەی چاودێری و ئیدارەی زیندان کراوە. کۆمیتەکە داواکارییەکەی ڕەتکردووتەوە. لە پاساوی ڕەتکردنەوەکەدا هاتووە: "لەو ماوەیەی کە لە زینداندا بووە، بە ئاشکرا ڕاینەگەیاندووە کە لە ڕێکخراوی تیرۆریستی جیا بووەتەوە." پێویست ناکات بۆ درێژکردنەوەی دەستبەسەرکردنی نایاسایی سەلچوک مزراکلی، بەدوای بیانوودا بگەڕێین." هەنگاوکرداری پێویستە نەک قسەکردن عایشەگوڵ دۆغان لەبەردەوامیدا ئاماژەی بە چالاکییەکانی کۆمیسیۆنی دیموکراسی ئاشتی، خوشک و برایەتی یەکگرتنی نیشتیمانی کرد و وتی: "لە قۆناغێکداین کە دەبێت هەنگاوەکان بەپێی ئەو بەڵێنانەی کە دراون بنرێت، چیتر پێویست بە لێدوانەکان ناکات، دەبێت هەنگاوی کردەیی و یاسایی بنرێت بۆ ئەوەی دادپەروەری بنیات بنرێت." سەبارەت بەو بوودجەیەی کە ئامادە دەکرێت، عایشەگوڵ دۆغان وتی: "دڵنیا نین لەوەی ئەم بودجەیە بۆ ئاشتییە یان نا، بۆیە دەڵێین نەخێر بۆ بودجەی ساڵی ٢٠٢٦، بۆ نان و ئاشتی لە بەشە جیاوازەکانەوە لە مانگەکانی تشرینی دووەم و کانوونی یەکەم بەرەو ئەنقەرە ڕێپێوان دەکەین." پێویستە کۆمیسیۆن بچێت بۆ ئیمراڵی عایشەگوڵ دۆغان لە کۆبوونەوەکەدا وڵامی پرسیاری ڕۆژنامەنووسانی دایەوە و جەختی لەوە کردەوە کە کۆمیسیۆن لە چوون بۆ ئیمراڵی بە گومان بێت و وتی: "بەپێچەوانەی ئەم تێڕوانینە، نەچوون بۆ ئیمراڵی دەبێتە هۆی لەدەستدانی دەرفەتێکی گەورەیە. پێویستە لایەنی دەسەڵاتیش لەم ڕووەوە ڕوانگەی خۆی نیشان بدات بۆ ئەوەی شوێنێک بۆ گفتوگۆ نەمێنێت. چەند ڕۆژێک لەمەوبەر سەرۆکی پەرلەمان ڕایگەیاند؛ وەک سەرۆکی کۆمیسیۆن لەسەر ئەم ڕۆژەڤە لە گەڵ ئەندامانی کۆمیسیۆن کۆبوونەوە ئەنجام دەدات. بە بۆچوونی ئێمە پێویستە کۆمیسیۆن بڕیار لەسەر ڕۆیشتنی بۆ ئیمراڵی بدات."
رێبوار تەها، پارێزگاری کەرکووک، لە کۆنفڕانسێکی ڕۆژنامەوانیدا ڕایگەیاند، بەراورد بە هەڵبژاردنى 2021 یەکێتى لە کەرکوک 100 هەزار دەنگ زیادیکردووە، ئاماژەی بەوەشکرد، وەکو پارێزگارى کەرکووک بەردەوام دەبم و ناچمە بەغداد و خزمەتى زیاترى دانیشتووانى کەرکووک دەکەم. ئاماژەى بەوەشکرد، لە کەرکووک دەمێنێتەوە و بەشێوازێکى نوێ خزمەت دەکات و کۆمەڵانى خەڵکى کەرکووکیش بە سەرجەم پێکهاتەکانیەوە دڵنیادەکاتەوە کە خزمەتى ئەمجارەیان جیاوازدەبێت لە ساڵانى ڕابردوو. ڕێبوار تەها، سوپاسى سەرجەم ئەو کەس و لایەنانەشیکرد کە هاوکاربوون لەسەرخستنى لیستى یەکێتیى نیشتمانى کوردستان لە کەرکووک کە توانیویەتى پلەى یەکەم بەدەستبهێنێت و گوتى، بەراورد بە هەڵبژاردنى 2021 یەکێتى لە کەرکووک 100 هەزار دەنگ زیادیکردووە. ڕێبوار تەها باسی لەوەشکرد، دەنگدەرانى پێکهاتەکانى کەرکووک بەشدارییەکى کاراى هەڵبژاردنیان کرد. پارێزگاری کەرکووک، داوایەکی ئاڕاستەی پارتی دیموکراتی کوردستان کرد و گوتی " داوا لە پارتى دیموکراتى کوردستان دەکەم پشتیوانیى حکومەتى خۆجێیی کەرکووک بکەن".
