ئاڵدار خەلیل، ئەندامی دەستەی هاوسەرۆکایەتیی پەیەدە لەمیانى کۆبوونەوەیەکى جەماوەریدا لەگەڵ هاوڵاتیانى پارێزگای حەسەکە، ڕایگەیاند: گەلی کورد بەشێک دەبێت لە ئایندەی سوریا، وەفدی هاوبەشی کورد چاوەڕوانی وەڵامى دیمشقە بۆ ئەوەى لەگەڵ بەرپرسانی حکومەتی کاتی سوریا کۆببێتەوە بۆ تاوتوێکردنی چەند پرسێکى گرنگ. بەوتەى ئاڵدار خەلیل شاندی کوردی لەگەڵ حکوومەتی کاتی سووریا سەبارەت بە مافی زمانی کوردی و پرسی زیندانیان و هەڵگرتنی گەمارۆی سەر کۆبانێ و گوندەکانی دەوروبەری گفتوگۆ دەکەن. ئەندامی دەستەی هاوسەرۆکایەتیی پەیەدە ئاماژەى بۆ ئەوەشکردوە دوای هێرشەکانی سەر شێخ مەقسوود و ئەشرەفیە و ناوچەکانی باکور و ڕۆژهەڵاتی سوریا، ڕێبەر ئاپۆ هۆشداریی بە دەوڵەتی تورکیا دا: 'ئەگەر شەڕی ڕۆژاڤا نەوەستێت، پرۆسەی ئاشتی و کۆمەڵگەی دیموکراتیک شکستدەهێنێت، ناوچەکەش دەکێشرێتە ناو شەڕێکی گەورەوە'. بۆیە لایەنە پەیوەندیدارەکان لە دۆسیەی سوریا کۆبونەوە و ڕێککەوتنی ٢٩ی کانوونى دووەم کرا.
بە نیازی خوێندن و کارکردن دەڕۆن، بەڵام دەکرێنە چەکدار ئەمە چیرۆکی ژمارەیەک گەنجی عێراقییە کە ئێستا لە ریزی سوپای روسیا دژ بە ئۆکراین دەجەنگن، ژمارەیەکیشیان لەلای ئۆکراین بەدیل گیراون حکومەتی عێراق هەوڵەکانی بۆ رێگری لە فریودانی گەنجانی وڵاتەکە دەستپێکردووە، تاوەکو ئێستا 17 کەس بەتۆمەتی تێوەگلان لەو دۆسیەیە دەستگیرکراون، دوو کەسیان سزای زیندانی هەمیشەییان بۆ دەرچووە. سەعید جەیاشی، راوێژکاری ستراتیژییە لە ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوەیی عێراق، ، بە ئاژانسی فەرمی هەواڵی عێراقی راگەیاندووە، حکومەت لیژنەیەکی باڵای بۆ لێکۆڵینەوە لەو دۆسیەیە دروستکردووە، لیژنەکە بەمزوانە سەردانی روسیا و ئۆکراین دەکات. لیژنەکە نوێنەری دەزگا ئەمنی و هەواڵگرییەکانی عێراقی تێدایە، هەماهەنگی لەگەڵ دەسەڵاتی دادوەری هەیە، چەند کۆبوونەوەیەکی لەگەڵ باڵێۆزی روسیا لە بەغداد و دامەزراوەکانی سەر بە وەزارەتی دەرەوە ئەنجامداوە. سەعید جەیاشی ئاماژەی بەوەکردووە، هەردوو کونسوڵخانەی روسیا لە هەولێر و بەسرە ڤیزایان داوەتە ئەو گەنجانەی کە ئێستا لە روسیا چەکدارکراون. بە وتەی سەعید جەیاشی، وەزارەتی پەروەردەی عێراق بڕیاریداوە زەمالەکانی خوێندن لە روسیا بۆ ئەمساڵ رابگیرێن، چوونکە بەشێک لەو گەنجانە بەناوی دەرفەتی خوێندنەوە براونەتە رووسیا، لەوێش ناچارکراون ببنە چەکدار. بڕیارە بەمزوانە، لیژنەکەی حکومەتی عێراق سەردانی روسیا بکات بۆ زانینی ژمارەی دروستی ئەو هاوڵاتییە عێراقیانەی چەکدارکراون، هەروەها لیژنەکە لەگەڵ بەرپرسانی ئۆکراین کۆدەبێتە و تاوتوێی چارەنووسی ئەو کەسانە دەکات کە لە جەنگدا بەدیل گیراون.
وەزیری دەرەوەی ئەمریکا و ڕاوێژکاری ئاسایشی نەتەوەیی دۆناڵد ترەمپ جەخت لەوەدەکاتەوە کە ئێران نایەوێت دانوستان لەسەر پرسی مووشەکی خۆی بکات و هەر ئەو پرسەش گرێ و کێشەیە لە دانوستانەکان. رۆژی پێنجشەممە 26ی 2ی 2026، هاوکات لەگەڵ بەڕێوەچوونی گەڕی سێیەمی دانوستانەکانی نیوان ئێران وئەمریکا لە جنێڤ مارکۆ ڕوبیۆ، وەزیری دەرەوەی ئەمریکا و ڕاوێژکاری ئاسایشی نەتەوەیی دۆناڵد ترەمپ ڕایگەیاند" جگە لە بەرنامە ئەتۆمییەکەی ئێران، مووشەکی بالیستیکی وڵاتەکە و هێزی دەریایی وڵاتەکەی لە کەنداوی فارسیش هەڕەشەیەکی جیددییە بۆ سەر ئەمریکا". ناوبراو وتی: ئێران هەڕەشەیەکی زۆر جیددییە بۆ سەر ئەمریکا و ماوەیەکی زۆرە هەروا بووە، و نایەوێت لەسەر پرسی موشەکی خۆی دانوستان بکات وهەر ئەوەش گرێیەکی گەورەیە. ئاماژەی بەوەشکردووە، دوای ئەوەی بەرنامە ئەتۆمییەکەیان لەناوچوو، پێیان گوترا هەوڵی دەستپێکردنەوەی مەدەن، لەگەڵ ئەوەشدا ئێستا دەبینیت بەردەوام هەوڵی دووبارە ئاوەدانکردنەوەی بەشەکانی دەدەن، ئەوان لە ئێستادا پیتاندن ناکەن، بەڵام هەوڵدەدەن بگەنە ئاستێک کە دواجار بتوانن ئەو کارە بکەن. ئەمە لە کاتێکدایە کە ئەمڕۆ پێنج شەممە هەر یەک لە لایەنی ئێران و ئەمریکا بۆ گەڕی سێیەمی دانوستانەکان بۆ گفتوگۆکردنی پرسی موشەکی و ئەتۆمی ئێران لە جنێڤن
لە کۆبوونەوەی ئەمڕۆی ئەنجوومەنی وەزیران، رێژەی 20% لێخۆشبوونی سزاکانی سەرپێچیی ئۆتۆمبيل، بۆ شەش مانگی دیکە درێژ کرایەوە و هەروەها وەزارەتی پێشمەرگە و لایەنە پەیوەندیدارەکانی دیکەی ڕاسپارد بە گوێرەی کۆنووسی هاوبەشی پەسەندکراو، کاری پێویست لەبارەی هەنگاوەکانی ئەم دواییەی جێبەجێکردنی چاکسازییەکانی وەزارەتی پێشمەرگە و ڕێکخستنەوەی سەرجەم هێزەکانی پێشمەرگە لە ناو وەزارەتی پێشمەرگە ئەنجام بدەن . ئەمڕۆ چوارشەممە 25ی شوباتی 2026، بەسەرپەرشتی سەرۆکی ئەنجوومەنی وەزیران مەسرور بارزانی و ئامادەبوونی قوباد تاڵەبانی جێگری سەرۆک وەزیران، ئەنجوومەنی وەزیرانی هەرێمی کوردستان کۆبووەوە. لە سەرەتای کۆبوونەوەکەدا، دوا هەڵوێستی بارودۆخی دارایی هەرێمی کوردستان و خەرجکردنی مووچەی مانگی شوباتی مووچەخۆرانی هەرێم و بەدواداچوونی دەرەنجامی دوا کۆبوونەوەی تیمی هاوبەشی هەردوو دیوانی چاودێری دارایی فیدراڵ و هەرێم سەبارەت بە پابەندیی دارایی هەردوو حکومەتی فیدراڵ و هەرێم بەرامبەر یەکتر، لەلایەن ئاوات شێخ جەناب وەزیری دارایی و ئابووری و ئەندامانی دیکەی شاندی دانوستانکار خرایە ڕوو. ئەنجومەنی وەزیران دووپاتی کردەوە کە پێویستە حکوومەتی فیدراڵ نەک تەنیا مووچە و شایستە داراییەکانی مووچەخۆرانی هەرێم، بەڵکوو بەشە بودجەی هەرێمی کوردستان لە چوارچێوەی بودجەی گشتیی فیدراڵ بە پێی ڕێژەی 14.1ی سەرژمێری گشتیی دانیشتووانی عێراق بنێرێت، بە تایبەتیش کە هەرێمی کوردستان پابەندیی نەوتیی و دارایی خۆی بە تەواوی جێبەجێ کردووە و لیستی مووچە و تەرازووی پێداچوونەوەی مانگانەش لە لایەن وەزارەتی دارایی و ئابووری حکومەتی هەرێمەوە بێ کەموکوڕی ئاراستەی وەزارەتی دارایی فیدڕاڵ کراوە، سەبارەت بە پابەندیی ناردنی 120 ملیار دینار بۆ مانگی شوباتیش، ئەنجومەنی وەزیران جەختیکردەوە لەسەر ئەولەویەتدان بە ناردنی ئەم پارەیە پێش هەر خەرجییەکی دیکە تاوەکوو هیچ پاساوێک بۆ وەزارەتی دارایی عێراق نەمێنێتەوە بۆ دواخستنی خەرجکردنی مووچەی مانگی شوبات و مانگەکانی دیکەش. لە بەشێکی دیکەی گفتوگۆکان لەسەر ئەم بڕگەیە، دەرئەنجامی کۆبوونەوەی هاوبەشی هەردوو دیوانی چاودێری دارایی لە بەغدا لە رۆژی 2026/2/23 خرایەڕوو سەبارەت با پابەندییە داراییەکانی هەردوو حکومەت و هەموو ئەو بەڵگە و بنەما دەستووریی و قانونی و داراییانەش ڕوونکرانەوە کە پاڵپشتیی شایستە داراییەکانی هەرێم دەکەن. هەروەها لە بڕگەی دووەمدا، شۆڕش ئیسماعیل وەزیری کاروباری پێشمەرگە ، ڕاپۆرتێکی خستەڕوو دەربارەی هەنگاوەکانی ئەم دواییەی جێبەجێکردنی چاکسازییەکانی وەزارەتی کاروباری پێشمەرگە و ڕێکخستنەوەی سەرجەم هێزەکانی پێشمەرگە لە ناو وەزارەتی پێشمەرگە و پوختەی کۆنووسی واژۆکراوی هاوبەشی لایەنە پەیوەندیدارەکان سەبارەت بە دەستنیشانکردنی تایبەتمەندیی و ئەرک و دەسەڵاتەکانی دەڤەرەکان. ئەنجوومەنی وەزیران وێڕای دەستخۆشی لە سەرۆکایەتی هەرێم و وەزارەتی پێشمەرگە و لیژنە هاوبەشەکان، ئەم هەنگاوەی بە گرنگ و مێژوویی وەسف کرد لە ڕووی ڕێکخستنەوەی سەرجەم هێزەکان لە چوارچێوەی وەزارەتی پێشمەرگە و دەستنیشانکردنی دەسەڵاتی فەرماندەیی دەڤەرەکان و پەیکەربەندیی نوێی هێزەکانی پێشمەرگە، لە هەمانکاتدا ئەنجومەنی وەزیران سوپاسی هاوبەشە نێوەدەوڵەتییەکانی کرد کە هاوکار و پاڵپشتی پرۆسەکەیان کرد. ئەنجومەنی وەزیران، وەزارەتی کاروباری پێشمەرگە و لایەنە پەیوەندیدارەکانی دیکەی ڕاسپارد بە گوێرەی کۆنووسی هاوبەشی پەسەندکراو، کاری پێویست ئەنجام بدەن. لە بڕگەی سێیەم و کۆتاییدا، ئەنجومەنی وەزیران گفتوکۆی لە بارەی پێشنیارێکی ڕێبەر ئەحمەد وەزیری ناوخۆ کرد تایبەت بە درێژکردنەوەی ماوەی کارکردن بە بڕیاری پێشووی ئەنجومەنی وەزیران سەبارەت بە لێخۆشبوونی ڕێژەی 20% لە سزاکانی سەرپێچی هاتووچۆ بۆ ماوەی شەش مانگی دیکە واتا تاکوو 2026/6/30 . ئەنجومەنی وەزیران پێشنیارەکەی پەسەند کرد و ڕێژەی لێخۆشبوونی سزاکانی سەرپێچییەکانی هاتووچۆ، بۆ شەش مانگی دیکە درێژ کرایەوە.
نێچیرڤان بارزانی، سەرۆکی هەرێمی کوردستان پێشوازی لە راپۆرتی لیژنەی یەکێتیی نیشتمانی و برایەتی و دیموکراسی لە پەرلەمانی تورکیا دەکات و بە "هەنگاوێکی گرنگ" وەسفی دەکات. نێچیرڤان بارزانی، سەرۆکی هەرێمی کوردستان، رۆژی چوارشەممە، 25-02-2026 لە راگەیێندراوێکدا لەبارەی راپۆرتی لیژنەی پرۆسەی چارەسەری لە پەرلەمانی تورکیا رایگەیاند، "بە هەنگاوێکی گرنگ و ئاراستەیەکی دروستی دەزانم بۆ ئاشتی و چارەسەری. پێشخستنی زمانی سیاسەت و دیالۆگ و پابەندبوون بە چارەسەری ئاشتییانە، بنەمای سەرەکین بۆ بنیاتنانی سەقامگیریی هەمیشەیی کە بە سوودی هەموو ناوچەکە دەگەڕێتەوە." دەقی راگەیێندراوەکەی سەۆکی هەرێمی کوردستان: پەیامێک لە سەرۆکی هەرێمی کوردستانەوە پێشوازی لە ڕاپۆرتی لیژنەی یەکێتیی نیشتمانی و برایەتی و دیموکراسی لە پەرلەمانی تورکیا دەکەم. بە هەنگاوێکی گرنگ و ئاراستەیەکی دروستی دەزانم بۆ ئاشتی و چارەسەری. پێشخستنی زمانی سیاسەت و دیالۆگ و پابەندبوون بە چارەسەری ئاشتییانە، بنەمای سەرەکین بۆ بنیاتنانی سەقامگیریی هەمیشەیی کە بە سوودی هەموو ناوچەکە دەگەڕێتەوە. ئێمە لە هەرێمی کوردستان وەک هەمیشە جەخت لە پشتگیری و هاوکاریمان بۆ هەر هەوڵ و هەنگاوێک دەکەینەوە کە ئامانجی چارەسەرکردنی ئاشتییانەی کێشەکان بێت و ئاسۆیەکی نوێ بۆ برایەتی و پێکەوەژیان بکاتەوە. هیوادارین هەنگاوی تری له پهرلهمان بهدوادا بێت بۆ بەهێزکردنی زیاتری متمانە و بەدیهێنانی ئەو ئاشتییەی کە هەمووان چاوەڕێی دەکەن. نێچیرڤان بارزانی سەرۆکی هەرێمی کوردستان
بەهۆى دواکەوتنى پێکهێنانى حکومەتەوە، ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق تاوتوێى پەسەندکردنى پرۆژە یاسایەکى نوێ دەکات لەژێر ناوى "پاڵپشتى خێراى ئاسایشى خۆراک و پەرەپێدان"، هاوشێوەى "یاساى ئاسایشى خۆراک" کە ساڵى 2022 پەسەندکرا. پەرلەمانتاران پێیان وایە، پرۆژە یاساكە وەک رێگەچارەیەکی کاتییە بۆ گەرەنتیکردنى مووچە و بەشەخۆراکى مانگانە و خەرجییەکانى کارەبا و دابینکردنی پێداویستیی سەرەکیی هاوڵاتییانی عێراق و، دەخوازن ببێتە ئامڕازێکی یاسایی بۆ چارەسەرکردنی کەمیی دارایی لە ناکاوی وڵات. لەبەرامبەردا بەشێکى تر لە پەرلەمانتاران پێیان وایە، خەرجکردنى یەک لەسەر 12 بەسە و پێویست بە دەرکردنى یاسای نوێ ناکات. مورتەزا عەبود ئیبراهیمى، ئەندامى ئەنجومەنى نوینەرانى عێراق دەڵێت، یاسای ئاسایشی خۆراک، ناکرێت ببێتە شوێنگرەوەی بودجەی گشتیی وڵات، بەڵام دەکرێت وەک رێگەچارەیەکی کاتی بۆ ئەم قۆناغە لێی بڕوانرێت بۆ دابینکردنی ماددە سەرەکییەکانى خۆراک و پاڵپشتی فۆڕمی خۆراک و گەرەنتی بەردەوامی پێدانی مووچە بۆ فەرمانبەران و خانەنشینان و کەمئەندامان، هەروەها ئەوانەی چاودێریی کۆمەڵایەتی دەیانگرێتەوە، لەگەڵ دابینکردن خەرجی گرنگی بەشێک لە دامەزراوەکان. ئاماژەی بەوەشکرد، ئەم یاسایە تەنیا گرنگی دەخاتەسەر پێداویستییەکان لەگەڵ کەمکردنەوەی خەرجی ناپێویست و ئیدارەدانی سەرچاوە داراییەکان. ئەو پەرلەمانتارە هۆشدارى دەدات، لەهەر دوا خستنێک بۆ چارەسەرکردنى ئەم قەیرانە، بە پێچەوانەوە دەبێتە هۆى کەڵەکەبوونى زیاترى گرفتە دارایی و ئابووری و خزمەتگوزارییەکانى وڵات. هاوکات، زولێخا ئەلیاس، ئەندامى ئەنجومەنى نوێنەرانى عێراق دهڵێت، دەسەڵاتەکانی حکومەتی ئێستا تەنیا لە بەڕێوەبردنی کاروباری رۆژانەدا کورت بووەتەوە و ناتوانێت پڕۆژەی گەورە جێبەجێ بکات یان دامەزراندنی نوێ ئەنجام بدات. ههروهك پێشبینی دەرکردنی یاسایەکی دارایی فریاگوزاری کرد، بۆ دابینکردنی مووچە و قەرزەکان، یان پەنابردن بۆ قەرزی ناوخۆیی. پرۆژه یاساكه بۆ پڕكردنهوهى پێداویستییهكان و بهڕێوهبردنى كار و پرۆژهكانه تا ئهوكاتهى دهتوانرێت یاساى بودجه پهسهند دهكرێت. عودەی زاملی، ئەندامی ئەنجومەنی نوێنەران روونیکردووەتەوە، دەکرێت ئەو بڕە پارەیەی لە یاسای ئاسایشی خۆراک ماوهتهوه، وەبەرهێنانی پێوەبکرێت و بەسەر پارێزگاکاندا دابەش بکرێت، بۆ بەردەوامی کاری پڕۆژەکان و دابینکردنی بەشەخۆراکی مانگانە و پاڵپشتیکردنی ئاوەدانکردنەوە و رەخساندنی هەلی کار، تاوەکو ئەو کاتەی بودجەی 2026 پەیڕەودەکرێت. لای خۆشیەوە، زەهرا لوقمان ساعدی، پەرلەمانتار ئاماژەی بەوە کرد، ئەم یاسایە رێکارێکی تایبەتە و خەرجییەکانی تەنیا بۆ مووچە، فۆرمی خۆراک و پڕۆژە بەردەوامەکان سنوردار دەبێت. بە گوێرەی ڕۆژنامەی وەقایعی عێراقی، یاسای پاڵپشتی لە ناکاوی ئاسایشی خۆراک و گەشەپێدان ژمارە 2ـی ساڵی 2022 بڕەکەی 25 تریلیۆن دینارە و پەرلەمانتاران پشتیان بەستووە بەو بڕە پارەیەی کە لەم یاسایە ماوەتەوە و دەکرێت ئێستا بەکاربهێنرێت بۆ دابەشکردنی بەشەخۆراکی مانگانە و مووچەی کەمئەندامان و خانەنشینان و ئەو کەسانەی چاودێریی کۆمەڵایەتی دەیانگرێتەوە. شارەزایانی ئابووری پێیان وایە کە ئەم رێکارانە تەنیا وەک هەنگاوی کاتی دەمێننەوە بۆ زامنکردنی بەردەوامیی خزمەتگوزارییە سەرەکییەکان، بەڵام جێگەی نەبوونی بودجەی گشتی ناگرنەوە و وەڵامدەری پێداویستییى وەبەرهێنانە درێژخایەنەکان نین.
وەزارەتی نەوتى عیراق، بە پشت بەستنى بە ئامارەکانى کۆمپانیای بەبازاڕکردنی نەوتی عێراق (سۆمۆ)، کۆی گشتی هەناردە و داهاتی نەوتی بۆ مانگی کانوونى دووەمى ئەمساڵى ڕاگەیاند، لەو مانگەدا هەرێمى کوردستان 6 ملیۆن و 455 هەزار بەرمیل نەوتى هەناردە کردووە بەپێى ئامارەکانى کۆمپانیای سۆمۆ، مانگى رابردوو کۆى گشتى هەناردەی نەوتی خاو گەیشتووەتە 107 ملیۆن و 616 هەزارو 220 بەرمیل و داهاتەکەشى 6 ملیار و 485 ملیۆن و 294 هەزار دۆلار بووە. ئامارەکە ئاماژە بەوە دەکات، کۆی قەبارەی هەناردەکراوی نەوتی خاو لە کێڵگە نەوتییەکانی ناوەڕاست و باشووری عێراق لە ماوەی مانگی یەکدا 101 ملیۆن و 160 هەزارو 349 بەرمیل بووە، هاوکات هەناردەی هەرێمی کوردستان لە ڕێگەی بەندەری جەیهانەوە 6 ملیۆن و 455 هەزار بەرمیل نەوت بووە. هەر ئەمرۆش 25ى شوباتى 2026 حەیان عەبدولغەنی، وەزیری نەوتی عێراق رایگەیاند، رۆژانە لەنێوان 200 بۆ 210 هەزار بەرمیل نەوتی هەرێمی کوردستان هەناردە دەکرێت و لە هەوڵدان بۆ زیادکردنی. وتیشى، لە داهاتوویەکى نزیکدا رۆژانە 50 هەزار بەرمیل نەوتی کەرکووک لەڕێگەی بۆریی نەوتی هەرێمی کوردستانەوە هەناردەی بەندەری جەیهانی تورکیا دەكرێت.
لە ساڵڕۆژی بانگەوازەکەی 27ی شووباتدا، عەبدوڵڵا ئۆجەلان، ڕێبەری زیندانیکراوی پەکەکە، لە ئیمراڵییەوە بانگەوازێکی نوێ بڵاودەکاتەوە و بەمەش قۆناغی دووەمی پرۆسەی ئاشتی دەستپێدەکات. عەبدوڵڵا ئۆجەلان، ڕێبەری زیندانیکراوی پەکەکە لە ساڵڕۆژی بانگەوازەکەی 27ی شووباتدا، بانگەوازێکی نوێ بڵاودەکاتەوە، بەپێی میدیاکانی تورکیا، نامەی بانگەوازەکەی بەڕێگەی دەم پارتییەوە بڵاو دەکرێتەوە، هەریەک لە تونجەر باکرهان و تولای هاتیمئۆغلولەری، هاوسەرۆکانی دەم پارتی لە کۆنگرەیەکی ڕۆژنامەوانی نامەکەی ئۆجەلان دەخوێنرێتەوە. بەگوێرەی ئەو زانیارییانەی لە میدیاکانی تورکیا بڵاوکراوەتەوە، ناوەڕۆکی پەیامەکەی ئۆجەلان "پەیامی کۆتاییهاتنی قۆناغی یەکەمی پرۆسەی ئاشتی و دەستپێکردنی قۆناغێکی نوێی پرۆسەکە" دەبێت. لە دوایین پێشهاتەکانی پرۆسەی ئاشتی کورد کە لەلایەن دەسەڵاتی تورکیاوە بە "پرۆسەی تورکیایەکی بێ تیرۆر" ناودەبرێت، ڕاپۆرتی کۆتایی کۆمسیۆنی پەرلەمانی تورکیا پەسەند کراوە، هەر لەو چوارچێوەیەشدا ئۆجەلان پەیامێکی نوێ بڵاودەکاتەوە. ڕۆژی هەیینی، 27ی شووبات، پەیامەکەی ئۆجەلان، لە کۆنگرەیەکی ڕۆژنامەوانی بەئامادەبوونی پەروین بوڵدان، جێگری سەرۆکی پەرلەمانی تورکیا، مەتحەت سەنجار، پەرلەمانتاری دەم پارتی، فایەق ئۆزگور ئیرۆل، پارێزەری سەدە، هاوسەرۆکانی دەم پارتی، بۆ رای گشتی دەخوێندرێتەوە. چاوەڕێ دەکرێت لە پەیامەکەی ئۆجەلاندا" پەسەندکردنی ڕاپۆرتەکەی کۆمسیۆن و دەستپێکردنی قۆناغی دووەمی پرۆسەی ئاشتی کورد" باس بکرێت. لە ڕۆژی 27ی شووباتی 2025دا، ئۆجەلان لەسەر پێشنیازی دەوڵەت باخچەلی، سەرۆکی مەهەپە کە داوای هەڵوەشاندنەوەی پەکەکەی کرد، بانگەوازێکی بڵاوکردەوە و ڕایگەیاند کە " پێویستە پەکەکە خۆی هەڵبوەشێنێتەوە و هەموو گروپەکانی چەک دابنێن".. هەروەها گوتی : "لەم کەشوهەوایەی کە بەهۆی ئەو پێشنیازەی دەوڵەت باخچەلی، ئەو ئیرادەیەی سەرۆک کۆمار نیشانیداوە، و ڕێبازە ئەرێنییەکانی لایەنە سیاسییەکانی دیکە بەرامبەر بەم بانگەوازە دروست بووە، بانگەوازێک بۆ دانانی چەک دەکەم و بەرپرسیارێتی مێژوویی ئەم بانگەوازە لە ئەستۆ دەگرم". چەند مانگێک دوای ئەم بانگەوازە، 30گەریلای پەکەکە لە مەراسیمێکی تایبەتدا لە ئەشکەوتی جاسەنەی سەر بە پارێزگای سلێمانی لە 11ی تەمموزدا چەکەکانیان دانا و سووتاندیان ، دواتر لە 5ی ئابی 2025 کۆمیسیۆنی "یەکڕیزی نیشتیمانی و برایەتی و دیموکراسی" لە پەرلەمانی تورکیا دامەزرا.
تاران و واشنتن شیر و تیر لەیەکتر دەسوون، سەنگەریان لەیەکتر گرتووە و نمایشی هێز و بازوو دەکەن، لەلایەکی دیکەشەوە لەسەر مێزی دانوستانن، دەیانەوێت بەبێ شەڕ خواستی خۆیان بسەپێنن. سبەی گەڕێکی دیکەی دانوستانی نێوان ئێران و ئەمریکا بەڕێوەدەچێت، ستیڤ ویتکۆف، نێردەی تایبەتی ئەمریکا بۆ رۆژهەڵاتی ناوەڕاست و عەباس عێراقچی، وەزیری دەرەوەی ئێران لە جنێف دەبن. ئامانجی هەردوولا روونە، بەڵام دوو ئامانجی دژ بەیەک، کەسیشیان ئامادە نین سازش بکەن ئەمریکا، ئێرانێکی دەوێت بەبێ بوونی هیچ بەرنامەیەکی ئەتۆمی، ئێرانیش هەبوونی بەرنامەی ئەتۆمی ئاشتیانە بە مافی خۆی دەزانێت. عەباس عێراقچی، وەزیری دەرەوەی ئێران لە نوێترین لێدوانیدا رایگەیاندووە، دانوستانەکەی سبەی لەسەر بنەمای لێکتێگەیشتنەکانی دانوستانی پێشوویان دەبێت، کە ئامانج لێی گەیشتنە بە رێککەوتنێکی دادپەروەرانە و تیایدا نە شیش بسوتێت، نە کەباب بە وتەی عێراقچی، ئەگەر ئەمریکا بیەوێت، رێککەوتن نزیکە، ئێران هەرگیز هەوڵی دروستکردنی چەکی ئەتۆم نادات، بەڵام دەستبەرداری پرۆگرامە ئەتۆمییە ئاشتیانەکەشی نابێت. لەلایەکی دیکەوە، کارۆلین لیڤیت، وتەبێژی کۆشی سپی دەڵێت، ترەمپ رێگەی دیپلۆماسی بەگونجاو دەزانێت بۆ رێککەوتن لەگەڵ ئێران، بەڵام سڵ لە بەکارهێنانی هێزیش ناکاتەوە، ئەگەر پێویست بکات. لەئەگەری شکستهێنانی دانوستانەکان، چاوەڕوانی هێرشی سەربازیی ئەمریکا بۆ سەر ئێران دەکرێت، بڕیاری کۆتایی لای ترەمپە و لە نێوان ئەو بژاردانەی خراونەتە بەردەستی یەکێکیان هەڵدەبژێرێت. ترەمپ جەنگی درێژخایەنی ناوێت، خواستی ئەوەیە بە گورزێکی کوشندە ئێران لە پەلوپۆ بخات، ئەوەش تا ئاستی گۆڕینی رژێمی کۆماری ئیسلامی یان ملکەچکردنی بۆ داواکارییەکانی واشنتن. ئاماژەکانی جەنگ لە ئاماژەکانی ئاشتی، زەقتر و بەهێزترن، سوپای پاسداران مەشق و راهێنانەکانی چڕکردووەتەوە و مووشەکی دژەکەشتی لە چین وەردەگرێت، سوپای ئەمریکاش کەشتییە جەنگییە زەبەلاحەکانی لە ئێران نزیک دەکاتەوە.
وتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی ئێران رایگەیاند، سەرجەم قسەکانی ترەمپ لەبارەی بەرنامە مووشەکییەکانی ئێڕان و بەرنامە ئەتۆمییەکەی وڵاتەکە و ژمارەی قوربانیانی خۆپیشاندانەکان، درۆیەکی گەورەیە. ئەمڕۆ چوارشەممە، 25ـی شوباتی 2026، ئیسماعیل بەقایی، گوتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی ئێران، لە وڵامی قسەکانی سەرۆکی ئەمریکا کە لە کۆنگرێسی وڵاتەکە پێشکەشی کرد، لە لاپەڕەی فەرمی خۆی لە تۆڕی ئێکس نووسیویەتی، ئەو بانگەشانەی سەبارەت بە بەرنامەی ئەتۆمیی ئێران، مووشەکی بالیستیی کێشوەربڕ و ژمارەی گیان لەدەستدراوانی نائارامییەکانی مانگی کانوونی دووەم دەکرێن، تەنیا دووبارەکردنەوەی زنجیرەیەک درۆی گەورەن. نابێت هیچ کەسێک بکەوێتە داوی ئەم جۆرە درۆیانەوە. بەقایی باس لەوەش دەکات، ئەم رێسایە ئێستا بە شێوەیەکی سیستماتیک لەلایەن حکوومەتی ئەمریکا و جەنگخوازانی دەوروبەریان، بەتایبەت ئیسرائیل، بۆ برەودان بە کەمپەینە شەیتانییەکەیان لە بڵاوکردنەوەی زانیاریی درۆ و ساختە دژی نەتەوەی ئێران بەکار دەهێنرێت. ئەم قسانەی گوتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی ئێران لە کاتێکدایە، دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا گوتاری ساڵانەی لە کۆنگرێس پێشکەش کرد و سەبارەت بە دۆخی دانوستان لەگەڵ ئێران گوتی: "ئێمە دەمانەوێت بە رێگەی دیپلۆماسی کێشەکە لەگەڵ تاران چارەسەربکەین و ئەوانیش رێککەوتنی دەوێت، بەڵام هەرگیز رێگەنادەن چەکی ئەتۆمی بەدەست بهێنن." ترەمپ گووتیشی؛ "مووشەکانی ئێران دەگەنە وڵاتانی ئەوروپا، ئێستا کار لەسەر دروستکردنی مووشەک دەکەن بۆ ئەوەی بگاتە ئەمریکا، لەگەڵ ئەوەی بەرنامەی ئەتۆمیان لەناوبرا، بەڵام دووبارە دەستیان بەدروستکردنی کردووەتەوە." سەرۆکی ئەمریکا لەبەردەم کۆنگرێس ئاماژەی بەوەدا؛ لە خۆپیشاندانەکانی ساڵی رابردووی ئێران 32 هەزار کەس کوژران، ئەمریکا نەبوایە خەڵکی زیاتریش لەسێدارە دەدران.
سەرچاوەیەکى ئەمنى ئاشکرایکرد، بەهۆى گرفتێکى تەکنیکیەوە، فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتیی بەغدا داخراوەو بڕیارە لە چەند کاتژمێری داهاتوودا گەشتەکان دەستپێبکەنەوە. سەرچاوەیەکی ئەمنی عێراق رایگەیاند، سەرلەبەیانی ئەمڕۆ چوارشەممە بەهۆی تێکچوونی ڕووناکیەکانى ڕێڕەوی فڕین لە فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی بەغدا، فڕۆکەیەکی هێڵی ئاسمانی تورکیا کە لە ئیستەنبوڵەوە دەگەڕایەیەوە، چەندجارێک بە دەوری خۆیدا سووڕاوەتەوە، ئەمەش وایکردووە بەپێی ڕێکارە ستانداردەکان نەتوانێت کردارى نیشتنەوە ئەنجام بدات، بۆیە ناچار بوو بگەڕێتەوە بۆ ئیستەنبوڵ. ئاماژەى بەوەشداوە، تیمە تەکنیکییە پسپۆڕەکان دەستبەجێ دەستیان بە دەستنیشانکردن و چارەسەرکردنی گرفتەکە کردووە، بە شێوەیەک کە لەگەڵ مەرجەکانی رێکخراوی فڕۆکەوانیی مەدەنیی نێودەوڵەتی بگونجێت." لاى خۆیەوە مەیسەم سافی، وتەبێژی وەزارەتی گواستنەوەی عێراق، ئەو دەنگۆیانە رەتدەکاتەوە کە باس لە داخستنی فڕۆکەخانەکە دەکەن بەهۆی کێشەی ئەمنییەوە بێت و دەڵێت، ئەو هەواڵانە هیچ بنەمایەکی راستییان نییە و لە چەند کاتژمێری داهاتوودا فڕۆکەخانەکە بە رووی گەشتەکاندا دەکرێتەوە.
لەگەڵ پەرەسەندنى مەترسییەکانى دیاردەى چوونە نێو سوپای وڵاتانی دیکە لەلایەن هاوڵاتیانى عێراقەوە، دەزگا ئەمنییەکان، رێکارە یاسایی و ئەمنییەکانیان بۆ رێگریکردن لەو دیاردەیە تووندتر کردوەتەوە و لێکۆڵینەوەکانیان چڕکردوەتەوە، لەسەر ئەو کۆمپانیا و نووسینگانەى لەژێر ناوى گەشتیاریی و گواستنەوەدا، کار ئاسانى بۆ گەنجان دەکەن تاوەکو بچنە نێو سوپای وڵاتانی دیکە. رۆژی چوارشەممە 18-02-2026، نووسینگەی قاسم ئەعرەجی، راوێژکاری ئاسایشی نیشتمانیی عێراق، بڵاویکردەوە، کۆبوونەوەیەکى تایبەت بە پرسى بەرەنگاربوونەوەی بەسەربازکردنی هاوڵاتیانی عێراقی لە نێو سوپای روسیا و وڵاتانى دیکە ئەنجامدراوەو بڕیاردراوە بە چالاککردنی ئەو ماددە یاساییانەی لە یاسای سزادانی عێراقیدا هاتوون کە سزای بەندکردن بەسەر هەر هاوڵاتییەکدا دەسەپێنێت کە بەبێ رەزامەندی فەرمی، بچێتە نێو ریزی هێزە چەکدارەکانی دەوڵەتێکی دیکە. هەروەها بڕیاردرا، بە لێپرسینەوە و سزادانی ئەو کۆمپانیا گەشتیاریی و لایەنانەی ئاسانکاری بۆ گەنجان دەکەن، یان تۆڕی نایاساییان بۆ سەربازکردن و دابینکردنی دارایی دروستکردووە. ئەم هەنگاوەى حکومەتى عیراق دواى ئەوەهات، ژمارەیەک راپۆرت ئەوەیان ئاشکرا کردبوو، سەدان گەنجى عیراق، چوونەتە نێو ریزەکانى سوپاى روسیاو ئێستا لە شەڕی ڕوسیا و ئۆکرانیادا بەشدارن، چوونى ئەم گەنجانەش لە رێگەى کۆمپانیا گەشتیارییەکان و چەند تۆڕێکى نێوەند گیریەوە بووە، ئەوەش بەسوود وەرگرتن لە دۆخى خراپى ئابوورى ئەو کەسانە کاتێک بەشوێن هەلیکاردا گەڕاون. راپۆرتەکان ئەوەشیان خستۆتەڕوو، پرۆسەى بە سەربازکردنەکە سەرەتا لەژێر ناوى کار و پاسەوانیدا بووە، دواتر ئەو گەنجانە خۆیان لەنێو سوپا و جەنگدا دۆزیوەتەوە. لێپرسراوێکى باڵاى ئەمنیى عیراق بە رۆژنامەى عەرەبى جەدیدى وتووە، ناوى زۆرێک لە کۆمپانیا و قاچاخچى ئاشکرابوون، کە گەنجانیان فریوداوە بۆ بەشداریکردنیان لە جەنگ لەدەرەوەى عیراق، هەروەها پێیان وتوون، دەبنە خاوەنى رەگەزنامەى روسیاو مووچەکەشتان دەگاتە 10 هەزار دۆلار، لەگەڵ دابینکردنى چاودێری تەندروستى و یارمەتیدانتان بۆ پێکهێنانى خێزان لەو وڵاتە، هەموو ئەو زانیاریانەش، لەکاتى دانپێدانانى ئەو کەسانەدا ئاشکرابووە، کە لەماوەى رابردوودا دەستگیرکرابوون. ئەو لێپرسراوە ئەمنییەى عیراق کە نەیویستووە ناوەکەى ئاشکرابێت، رونیکردۆتەوە، هەموو ئەو پرۆسانە لە ڕێگەى پێگەى تیلیگرامەوە بووە، بۆیە ئێستا عێراق رێوشوێنى تەکنیکى لەوبارەوە لەگەڵ کۆمپانیاى تیلیگرام دەست پێکردووە. پێشتریش قاسم ئەعرەجی، راوێژکاری ئاسایشی نیشتمانیی عێراق، وتبووى سەدان هاوڵاتى عێراقی لە شەڕی نێوان ڕوسیا و ئۆکرانیادا بەشدارن، هەروەها سەرچاوە ئەمنییەکانیش باسیان لەوە کردووە، بەغدا بە فەرمی داوای لە مۆسکۆ و کیێڤ کردووە ئەو عێراقییانەیان رادەستبکاتەوە کە لە شەڕدا بەشدارن. هاوکات فایەق زێدان، سەرۆکی ئەنجوومەنی باڵای دادوەریی عێراق، هۆشداری داوە لەوەی کە یاسای عێراقی رێگە بە هیچ کەسێک نادات ببێتە سەربازی وڵاتێکی دیکە، باسى لەوەشکردووە، لایەنی ئەمنی و دادوەریی عێراق ئێستا پێکەوە کاردەکەن بۆ ئەوەی رێگری لەو تۆڕانە بگرن، کە گەنجانی عێراقی بە ناوی کار یان گەشتوگوزار، دەبەنە روسیا و دواتر لە بەرەکانی جەنگدا تێوەیان دەگلێنن.
خستنەڕووی نەخشەیەکی نوێی ناوچە دەریاییەکان لەلایەن عێراقەوە، مشتومڕێکی زۆری بهدواى خۆیدا هێناوه و بهشێك له وڵاتانى كهنداو، بەغداد تۆمەتبار دەکەن بهوهى لە رێگەی ئهو نهخشهیهوه "دەستوەردان" لە سەروەریی خاک و ئاوەکاندا دەکات. وڵاتانى ناڕازى ههریهك له حکومەتهكانی کوەیت، سعودیە و ئیماراتن، چاودێرانیش دەڵێن، ئەوە تەنها داواکارییەکی فەرمی عێراقە کە رادەستی نەتەوە یەکگرتووەکانی کردووە، نەک دانپێدانانێکی نێودەوڵەتی، بەو پێیەی دیاریکردنی سنوورەکان، پەیوەستە بە بڕیارەکانی ئەنجومەنی ئاسایشەوە. وەزارەتی دەرەوەی کوەیت دهستپێشخهرى كرد و رۆژى شهممه 21ى شوبات لە ڕێگەی کاربەڕێکەری باڵیۆزخانەی عێراق لە کوەیت، یاداشتێکی ناڕەزایەتیی بۆ حکومەتی عێراق ناردووە و دەڵێت، ئەو نەخشانە "دەستوەردانە لە سەروەریی دەوڵەتی کوێت بەسەر ناوچە دەریاییەکاندا". ناوچهكان پێشتر هیچ کێشە و ململانێیهكیان لەسەر نەبووە، بەڵام لە نەخشە نوێیەکەدا گۆڕانکارییان تێدا کراوە. کوەیت داوا لە عێراق دەکات رەچاوی "پەیوەندییە مێژووییەکانی نێوان هەردوو وڵات" بکات و جەختدەکاتەوە، دەبێت بەغداد بەشێوەیەکی جدی و بەرپرسانە مامەڵە بکات، لهكاتێكدا تۆمهتبارى دهكات بهوهى چەند ناوچەیەکی خستووەتە سەر سنوورە ئاوییەکەی خۆیەوە کە هەرگیز هی ئەو نەبووە و تەنانەت کێشەشیان لەسەری نەبووە، وەکو ناوچەکانی (فەشت قەید و فەشت عەیج) کە دوو پانتایی نزیکن لە رێڕەوی خورعەبدوڵڵاوە. دوابەدوای کوەیت-یش هەریەک لە سعودیە و ئیمارات هۆشدارییاندا لهوهى، ئەو نەخشەیهی عێراق ئاراستەی نەتەوە یەکگرتووەکانی کردووە، پێشێلکارییەکی روونی سەروەریی دەوڵەتی کوەیتە بەسەر ناوچە دەریاییەکان و دەستدرێژییە بۆ سەر بەشێکی زۆری ناوچەی ژێرئاوکەوتووی تەنیشت ناوچەی دابەشکراوی نێوان سعوودیە و کوەیت. سنووری دەریایی نێوان عیراق و کوەیت بە بڕیاری ژماره 833ی ساڵی 1993 ئەنجومەنی ئاسایش دیاریکراوە، ئەو نەخشەیە بەبێ رەزامەندی وڵاتانی پەیوەندیدار، ناتوانرێت جارێکی تر گۆڕانکاری نوێی تێدا بکرێت، وهك ئهوهى زیاد هاشمى توێژهر دهیڵێت و ئاماژهشدهدات، خستنەڕووی نەخشەكه تەنها داواکارییەکی بەغدایە بۆ دووبارە رێکخستنەوە و دیاریکردنی سنوورە دەریاییەکانی لەگەڵ کوەیت، بەو پێیەی ئەو ناوچانە ئابوورین و گرنگیی زۆریان بۆ عێراق هەیە. هاشمی دووپاتیشیدهكاتهوه، هەر جۆرە گۆڕانکارییەک پێویستی بە بڕیاری ئەنجومەنی ئاسایش هەیە، دووبارە دیاریکردنەوەی نەخشەی دەریایی ناوچە ئابوورییەکان، برسێکی مێژوویی و ئاڵۆزە، لەوانەیە دەرئەنجامەکانی بەو شێوەیە نەبێت عێراق دەیەوێت. لای خۆیەوە جەمال حەلبوسی، سەرۆكی پێشووی لیژنەی دیاریكردنی نەخشەی سنوورەكان دەڵێت، نەخشەكه پشت بەستووە بە کۆمەڵێک بەڵگەی ورد و باوەڕپێکراو، هیچ لایەنێکی سیاسی دەستوەردانی تێدا نەکردووە، لە داهاتووشدا بەپێی یاسا نێودەوڵەتییەکان راستییەکەی دەسەلمێندرێت. کێشەی سنوورە دەریاییەکان و کێڵگە نەوتییە هاوبەشەکان لە نێوان عێراق و کوێت یەکێکە لە دۆسیە هەڵپەسێردراوەکانی نێوان هەردوو وڵات، کە ناوە ناوە دەبێتە هۆی دروستبوونی گرژیی دیپلۆماسی لە نێوانیاندا، وەک رێرەوی خورعەبدوڵا کە له ساڵانى رابردوودا هەرای نایەوە، کاتێک چەند پەرلەمانتارێک بانگەشەی ئەوەیان دەکرد کە بەرپرسانی عێراق لەبەرامبەر بڕێک پارەدا وازیان لە بەشێکی خورعەبدوڵا بۆ كوهیت هێناوە. خاوەندارێتیکردن لە سنوورە ئاوییەکان گرنگییەکی زۆری هەیە، بەتایبەتی لەڕووی ئابوورییەوە، چونکە هەر کانزا و سامانێکی سروشتی بکەوێتە ناو سنوورەکەوە دەبێتە هی ئەو وڵاتەی خاوەنی سنوورەکەیە، جیا لەوە رۆڵێکی گەورەی دەبێت لە سەپاندنی هەژموون بەسەر جوڵەی کەشتیوانیی بازرگانی. دواینجار کە عێراق نەخشەی سنوورە ئاوییەکانی رادەستی نەتەوەیەکگرتووەکان کردووە ساڵی 2021 بووە، واتە پێنج ساڵە ئەو سنوورانە لەسەر نەخشە نوێ نەکراونەتەوە، بەشێک لە چاودێران پێیان وایە ئەوەی ئێستا عێراق دەیکات لە چوارچێوەی رێکخستنەوەی سنوورەکانی و بەتایبەتی بەندەرەکانە، ئامانج لەوە زیادکردنی داهاتی گومرگە ئەمە بێجگە لە لایەنە سیاسیی و ئەمنییەکەی.
دەوڵەت باخچەلی، سەرۆکی پارتی بزووتنەوەی نەتەوەیی (مەهەپە) لە بارەی پرۆسەی ئاشتی کورد ڕایگەیاند: پرۆسەی "تورکیایەکی بێ تیرۆر" لە چوارچێوەیەکی سنووردار بۆ 'لێبووردنی گشتی و بێ سزایی " و ڕێکخستنەوەی یاسایی بە یەکدەنگی هاوبەش بەردەوامە، گوتیشی: تورک چی بێت کورد هەر ئەوەیە، شەرەفی تورک، شەرەفی کوردە، ئابڕووی تورک، ئابڕووی کوردە، کەرامەتی تورک، کەرامەتی کوردە، هەمووی پێکەوە شەرەف و پێگەی تورکیایە. ئەمڕۆ سێ شەممە 24ی شووباتی 2026 دەوڵەت باخچەلی، لە کۆبوونەوەی فراکسیۆنی پارتەکەی لە پەرلەمانی تورکیا باسی ڕاپۆرتەکەی کۆمسیۆنی "یەکڕیزی نیشتیمانی، برایەتی و دیموکراسی" کرد و گوتی: ڕاپۆرتەکە گرنگترین بەشی پرۆسەکەی و نابێت هیچ کەسێک کارەکانی ئەو کۆمسیۆنە بە کەم بزانێت. باخچەلی لە بەشێکی دیکەی قسەکانیدا باسی لە هەوڵەکانی گرتووخانەی ئیمڕالی و بەتایبەت عەبدوڵڵا ئۆجەلان بۆ پرۆسەی ئاشتی کرد، گوتی: "چۆن دەکرێت ئەو ئیمراڵییە کە سوودی بۆ تورکیایەکی بێ تیرۆر هەبوو، دابخرێت". سەرۆکی مەهەپە، داوی هەڵوەشاندنەوەی پەکەکە، داوای هەڵوەشاندنەوەی هەسەدەی دەکرد، ئەمجارە داوای هەڵوەشاندنەوەی کۆما جڤاکێن کوردستان ( کەجەکە) کرد و گوتی: پێویستە چەکدارانی کەجەکە دەستبەجێ چەکەکانییان دابنێن و کەجەکە هەڵبوەشێننەوە". هاوکات، داوای کرد ئیمرالی ڕۆڵی کارای لەو باریەوە هەبێت و ڕایگەیاند، "ئیمرالی چۆن لە بانگەوازەکەی 27ی شووبات ڕۆڵی کارای هەبوو بۆ چەکدانانی پەکەکە، پێویستە ئاواش ئەمجارە ڕۆڵی هەبێت". هەروەها لە بەشێکی دیکەی گوتارەکەیدا، باخچەلی باسی لە پرسی قەییومەکان کرد و گوتی: پێویستە لە چوارچێوەی سنوورەکانی دیموکراسیدا پێداچوونەوە بە دانانی قەییومەکاندا بکرێتەوە و دڵنیایی بدرێت کە هەردوو ئەحمەدەکە (ئەحمەد تورک، سەرۆکی شارەوانیی مێردن و ئەحمەد ئۆزەر، سەرۆکی شارەوانیی ئەسەنیورت) لە پۆستەکانیان دابنرێنەوە.
رۆژنامەی لوفیگارۆی فەرەنسی هەوڵێکی کودەتای سپی بەسەر دەسەڵاتی ئێستای ئێران ئاشکرا دەکات و دەڵێت، یەکێک لە سەرۆکەکانی پێشووی وڵاتەکە ویستوویەتی عەلی خامەنەیی رابەری باڵای کۆماری ئیسلامی ئێران دووربخاتەوە. رۆژنامەکە ئاماژەی بەوەکردووە، پێش هەڵمەتی سەرکوتکردنی خۆپیشاندانەکانی ئێران لە هەشت و نۆی مانگی رابردوو، حەسەن رۆحانی، سەرۆککۆماری پێشووتری ئێران جوڵەیەکی سیاسی کردووە و ویستوویەتی گەلەکۆمە لە خامنەیی بکات، بەڵام عەلی لاریجانی، ئەمینداری گشتیی ئەنجومەنی ئاسایشی نەتەوەیی ئێران شکستی بەو هەوڵە هێناوە. بەگوێرەی چەند سەرچاوەیەکی ئاگادار کە قسەیان بۆ رۆژنامەکە کردووە، حەسەن رۆحانی لەگەڵ بەرپرسانی پێشووی ئێران و محەمەد جەواد زەریف، وەزیری پێشووتری وڵاتەکە و پیاوانی ئاینیی قوم و ژمارەیەک لە فەرماندەکانی سوپای پاسداران کۆبووەتەوە، هەوڵیداوە قایلیان بکات دۆسیەی ئەمنی و سیاسی ئێران لە دەستی خامنەیی دەربهێنن و ناوبراو لە پرۆسەی سیاسی وڵاتەکە دووربخەنەوە. عەلی لاریجانییش لە کۆبوونەوەکەدا بووە و دژی ئەو پێشنیازە وەستاوەتەوە، دواتریش حەسەن رۆحانی و محەمەد جەواد زەریف چەند رۆژێک هاتنەدەرەوەیان لێ قەدەغە کراوە، ناچارکراون لە ماڵەوە بمێننەوە تاوەکو هیچ هەنگاوێک بە ئاڕاستەی ئامانجەکەیان نەنێن. رۆژنامەکە لە زاری شەش بەرپرسی باڵای ئێرانەوە باسی لەوەکردووە، لەو کاتەوە عەلی لاریجانی راسپێردراوە بە ئیدارەدانی دۆسیەی سیاسی و ئەمنی وڵاتەکە بۆ مامەڵەکردن لەگەڵ خۆپیشاندانەکان و هەڕەشە سەربازییەکانی ئەمریکا. پێشتر لە جەنگی دوانزە رۆژەی ئێران و ئیسرائیل، عەلی خامنەیی ناوی سێ کەسی وەک جێگرەوەی خۆی دیاریکردبوو، رۆژنامەی نیویۆرک تایمز دەڵێت، لاریجانی یەکێک نەبووە لەو سێ کەسە، چوونکە لێهاتووی و شارەزایی ئاینی لەو ئاستەدا نیە وەک جێگرەوەی رێبەری باڵا دیاری بکرێت. بەڵام بەگوێرەی رۆژنامەی لوفیگارۆی فەرەنسی، لەدوای شکستپێهێنانی کودەتاکەی حەسەن رۆحانی، عەلی لاریجانی متمانەی زیاتری پەیدا کردووە و ئێستا وەک شوێنگرەوەی خامنەیی تەماشا دەکرێت.
