مەکتەبی سیاسی یەکێتی بە سەرپەرشتی بافڵ تاڵەبانی کۆبوویەوە و دەڵێت: سوورین لەسەر لەسەر پێكهێنانی حكومەتێكی دادپەروەری خزمەتگوزاری نیشتمانیی و بۆ ئەوەش دەرگای گفتوگۆی بنیاتنەرانەمان کراوەیە. راگەیەندراوی كۆبوونەوەی مەكتەبی سیاسی یەكێتی نیشتمانی كوردستان: ‎مەكتەبی سیاسیی یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان، كە ئەمڕۆ سێشەممە 23/12/2025 بە سەرپەرشتی هەڤاڵ بافڵ تاڵەبانی، سەرۆكی یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان لەدەباشان، كۆبووەوە، بە وردی پرسەكانی پێكهێنانی هەردوو حكومەتی فیدراڵ و حكومەتی هەرێمی كوردستانی تاوتوێكرد. ‎كۆبوونەوەكە، پەیوەست بەپێكهێنانی حكومەتی هەرێم، سووربوونی یەكێتی لەسەر پێكهێنانی حكومەتێكی دادپەروەری خزمەتگوزاری نیشتمانیی نیشاندا؛ لەسەر ئەوبنەمایەش، یەکێتی دەرگای گفتوگۆی بنیاتنەرانەی کراوەیە. ‎هەروەك، لەبارەی پێكهێنانی حكومەتی فیدراڵیش، لەکۆبوونەوەکەی مەکتەبی سیاسیدا، تەئکید کرایەوە لەوەی یەكێتی مەبەستییەتی لەبەغدادیش حكومەتێكی خزمەتگوزاریی نیشتمانیی پێكبهێنرێت.کە تێیدا ماف و شایستە دەستوورییەکانی گەلەکەمان پارێزراوبێت و گوزارشت بکات لە خواستی هەموو پێکهاتەکانی وڵات، ئەمەش لەسۆنگەی تێڕوانیی دروستیی یەکێتییەوەیە، کە بەغداد قوڵایی ستراتیژی هەرێمی کوردستانە. بۆ ئەو مەبەستەش، گفتوگۆ و كۆبوونەوەكانی یەكێتی نیشتمانیی كوردستان، بەردەوامدەبێت، لەگەڵ سەرجەم لایەنەکاندا. ‎مەكتەبی سیاسیی یەكێتیی نیشتمانیی كوردستان

بەگوێرەی فەرمانگەی میدیا و زانیاریی هەرێمی کوردستان، لە رۆژی پێنجشەممە، 25ی كانوونی یەكەمی 2025، تاوەکو رۆژی شەممە، 3ی كانوونی دووەمی 2026، لە سەرجەم دامودەزگاكانی هەرێمی كوردستان، پشووی فەرمی دەبێت.    هاوکات دەوام لە دامەزراوە خزمەتگوزارییەکان، بە شێوەی ئێشکگری دەبێت.   لە كاتی هاتنی مووچەی مانگی 10ی فەرمانبەرانی هەرێمی کوردستان، پرۆسەی دابەشكردنی مووچە لە رۆژانی پشوو بەردەوام دەبێت.   رۆژی یەکشەممە، 4ی كانوونی دووەمی 2026، دەوامی فەرمی لە سەرجەم دامودەزگاكانی هەرێمی كوردستان دەست پێدەكاتەوە.

وەزارەتی کارەبای عێراق ڕایگەیاند، بەهۆی بارودۆخێکی لەناکاوەوە هاوردەکردنی غازی ئێرانی بۆ وێستگەکانی بەرهەمهێنانی کارەبا بەتەواوی وەستاوە.  ئەم بڕیارە بووەتە هۆی لەدەستدانی 4000 بۆ 4500 مێگاوات لە توانای بەرهەمهێنانی وزە، ئەمەش کاریگەری ڕاستەوخۆی لەسەر کاتژمێرەکانی پێدانی کارەبا بە هاووڵاتییان دروست کردووە. ئەحمەد مووسا، گوتەبێژی وەزارەتی کارەبا لە ڕاگەیەندراوێکدا ئاماژەی بەوە کرد، لایەنی ئێرانی لە ڕێگەی بروسکەیەکی فەرمییەوە وەزارەتەکەیانی ئاگادار کردووەتەوە کە، بەهۆی بارودۆخێکی کتوپڕەوە هەناردەکردنی غاز بەتەواوی ڕادەگرن.  ئەم دۆخە وای کردووە بەشێک لە یەکە بەرهەمهێنەرەکان لەکار بکەون و بەشێکی دیکەشیان توانای بەرهەمهێنانیان سنووردار بکرێت، کە دەرەنجامەکەی کەمبوونەوەی بڕی کارەبای بەردەستە لە تۆڕی نیشتمانیدا. وەزارەتی کارەبا بۆ ڕووبەڕووبوونەوەی ئەم تەنگژەیە و تا کاتی دەستپێکردنەوەی هەناردەی غاز، بە هەماهەنگی لەگەڵ وەزارەتی نەوت دەستی کردووە بە بەکارهێنانی سووتەمەنی جێگرەوەی ناوخۆیی بۆ کارپێکردنی وێستگەکان.  ئەم هەنگاوە وەک ڕێکارێکی خێرا گیراوەتە بەر بۆ ئەوەی پرۆسەی بەرهەمهێنانی وزە بەردەوام بێت و کاریگەرییەکان لەسەر هاووڵاتییان کەم بکرێنەوە. سەرەڕای ئەو کورتهێنانەی بەهۆی نەدانی غازەوە دروست بووە، وەزارەتی کارەبا جەخت دەکاتەوە کە دۆخی بەرهەمهێنان لەژێر کۆنترۆڵدایە و وێستگەکان بەردەوامن لە کارکردن،پێشتر وەزارەت لە ڕێگەی پلانی نۆژەنکردنەوە، چاکسازی و فراوانکردنی وێستگەکانی بەرهەمهێنان، ئامادەکاری تەواوی بۆ وەرزی زستان و کاتی لوتکەی بەکارهێنان کردبوو، لە ئێستاشدا هەوڵەکان لەگەڵ وەزارەتی نەوت چڕ کراونەتەوە بۆ دابینکردنی سووتەمەنی پێویست و پڕکردنەوەی ئەو بۆشاییەی کە بەهۆی ڕاوەستانی غازی هاوردەکراوەوە دروست بووە.

لە چوارچێوەی گەڕی نوێی سەردان و کۆبوونەوەکانیاندا لەگەڵ پارتە سیاسییەکان، شاندی ئیمراڵی سەردانی هەریەک لە وەزیری دادی تورکیا و سەرۆکی پەرلەمانی کرد و لەدوای کۆبوونەوەکانیش ئاماژەیان بەوەکرد کۆبوونەوەکانیان بەسوود بوون و باسیان لە زەمینەی یاسایی پرۆسەی ئاشتیی و ڕاپۆرتی هاوبەشی لیژنە پەرلەمانییەکە کردووە.  شاندی ئیمراڵی کە لە هەریەک لە پەروین بوڵدان، بریکاری سەرۆکی پەرلەمانی تورکیا، میدحەت سانجار، پەرلەمانتاری پارتی دەم، فایەق ئۆزگور ئەرۆڵ، پارێزەری ئۆجەلان پێکهاتووە، ڕۆژی هەینی 12ـی 12، دەستی بە گەڕێکی نوێی سەردانی پارتە سیاسییەکان کرد کە ئامانج لێی، بەهێزکردنی سازانی سیاسی و دەستخستنی پشتیوانیی جەماوەرییە بۆ پرۆسەی ئاشتی کە ئەنقەرە بە تورکیای بێ تیرۆر ناوی دەبات. لە پاش کۆبوونەوەیان لەگەڵ یڵماز تونچ، وەزیری دادی تورکیا، پەروین بوڵدان و میدحەت سانجار، ئاماژەیان بەوەکرد، باسی پرسە یاساییە هەنووکەییەکانیان کردووە و پێشنیازی خۆیان لەوبارەیەوە خستووەتەڕوو.  ئاشکراشیان کرد، وەزارەتی داد لەئامادەکارییەکی چڕدایە لەبارەی ڕێکار و هەمواری یاسایی پەیوەست بە پرۆسەکە. دواتر شاندەکە بۆ کۆبوونەوە لەگەڵ نوعمان کورتوڵموش، سەرۆکی پەرلەمان گەیشتە باڵەخانەی پەرلەمان و دوای کۆبوونەوەشیان پەروین بوڵدان ڕایگەیاند: "بیروڕامان لەبارەی کارەکانیلیژنە پەرلەمانییە و ئەو ڕاپۆرتەی دەینووسێت ئاڵوگۆڕکردووە و چاوەڕواندەکرێت لە ناوەڕاستی مانگی یەکی ساڵی داهاتوودا ڕاپۆرتەکە ئامادەببێت". لەم گەڕە نوێیەی سەردانەکاندا، شاندی ئیمراڵی سەردانی هەریەک لە: پارتی دیموکراسیی و پێشکەوتن (دەڤا) پارتی بزووتنەوەی نەتەوەیی (مەهەپە) پارتی ئایندە، پارتی داد و گەشەپێدان (ئاکپارتی) پارتی کرێکارانی تورکیا (تیپ) پارتی کۆماریی گەل (جەهەپە) پارتی ڕەنج (ئەمەپ)یان کردووە. پەروین بوڵدان، ئەندامی شاندەکە ڕایگەیاند، ڕەنگە لە کۆتایی سەردانەکانیاندا بۆ لای پارتە سیاسییەکان، دیدارێکیان لەگەڵ ڕەجەب تەیب ئەردۆغان، سەرۆککۆماری تورکیا هەبێت. بوڵدان باسی ئەوەشیکرد، "لە کۆتایی سەرجەم دیدارەکاندا سەردانی دوورگەی ئیمراڵی دەکەین بۆ کۆبوونەوە لەگەڵ ئۆجەلان". ئەم گەڕەی سەردانەکان، دوای کۆبوونەوەی ڕۆژی 2ـی ئەم مانگەی شاندەکە دێت لە دوورگەی ئیمراڵی لەگەڵ عەبدوڵا ئۆجەلان، ڕێبەر و دامەزرێنەری پەکەکە.

وەزارەتی دارایی و ئابووریی هەرێمی کوردستان دووپاتی دەکاتەوە، لەگەڵ گەیشتنی مووچەی فەرمانبەران، دەستبەجێ دەست بە دابەشکردنی دەکرێت.  محەممەد شیاع سوودانی، سەرۆک وەزیرانی عێراق، لە کۆبوونەوەی ئەمڕۆ  سێشەممە، 23ـی کانوونی یەکەمی 2025ـی ئەنجوومەنی وەزیران؛ تەیف سامی، وەزیری دارایی ڕاسپارد مووچەی مانگی 10ـی مووچەخۆر و فەرمانبەرانی هەرێمی کوردستان خەرج بکات. سەرچاوەیەک لە وەزارەتی دارایی و ئابووریی حکوومەتی هەرێمی کوردستان بە ئازەر فارووق، پەیامنێری کوردستان24ـی ڕاگەیاند، لەگەڵ گەیشتنی پارەکە دەست بە دابەشکردنی مووچەکە دەکرێت و لە ڕۆژانی پشووش پێدانی مووچە بەردەوام دەبێت.  بە گوێرەی زانیارییەکان هەر چەندە پێنجشەممەی داهاتوو، 25ـی کانوونی یەکەم، پشووی فەرمییە لەسەر ئاستی عێراق، بەڵام وەزارەتی دارایی فیدراڵ دەوامی خۆی دەکات و ئەگەر ڕێککارەکان تا ئەو ڕۆژە تەواو ببن، ناردنی مووچەکە بەهۆی پشووکەوە دواناخرێت.  ئەمە لە کاتێکدایە، ڕۆژی دووشەممە، 22ـی کانوونی یەکەمی 2025، 120 ملیار دینار وەک داهاتی نانەوتیی هەرێم بۆ مانگی تشرینی یەکەم (10) بە شێوەی کاش خرایە سەر هەژماری بانکی وەزارەتی دارایی حکوومەتی فیدراڵ لە لقی هەولێری بانکی ناوەندیی عێراق. ڕۆژی یەکشەممەش، 07ـی کانوونی یەکەمی 2025،  لیستی مووچەی مانگی تشرینی دووەم (11)ـی فەرمانبەران و مووچەخۆرانی هەرێمی کوردستان لە لایەن تیمی تەکنیکی وەزارەتەکەوە، ڕادەستی فەرمانگەی ژمێریاری وەزارەتی دارایی حکوومەتی فیدراڵی عێراق کرا. کۆتا جار مووچە لە لایەن بەغداوە خەرج کرابێت، ڕۆژی شەممە، 29ـی تشرینی دووەمی 2025، بوو، کاتێک بڕی 941 ملیار و 874 ملیۆن دینار خرایە سەر هەژماری وەزارەتی دارایی و ئابووریی حکوومەتی هەرێمی کوردستان لە لقی هەولێری بانکی ناوەندیی عێراق، وەک شایستەی مووچەی مانگی ئەیلوول (9)ـی فەرمانبەر و مووچەخۆران.  بەگوێرەی ڕێککەوتنەکان، پێویستە حکوومەتی هەرێمی کوردستان داهاتی ناوخۆیی و نەوتی ڕادەستی بەغدا بکات، لە بەرامبەردا حکوومەتی فیدراڵ شایستە داراییەکانی هەرێم، بەتایبەتی مووچەی فەرمانبەران، دابین بکات.

بەپێى ڕاگەیەندراوێکى بارەگای بارزانی ئەمڕۆ سێشەممە 23ی کانوونی یەکەمی 2025 لە پیرمام، سەرۆک مەسعود بارزانی پێشوازی لە محەممەد ئەلحەسسان، نوێنەری تایبەتی سکرتێری گشتیی نەتەوە یەکگرتووەکان و سەرۆکی نێردەی یۆنامی لە عێراق کرد. بارەگای بارزانی لە ڕاگەیەندراوێکدا ڕایگەیاند؛ لە دیدارەکەدا نوێنەری سکرتێری گشتیی نەتەوە یەکگرتووەکان و سەرۆکی نێردەی یۆنامی لە عێراق بە بۆنەی کۆتاییهاتنی ئەرکەکەی و بە مەبەستی ماڵئاوایی سەردانی سەرۆک بارزانی کردبوو و سوپاس و پێزانینی خۆی نیشاندا لەو پاڵپشتیە بەردەوامانەی سەرۆک بارزانی بۆی هەبووە لە پێناو سەرخستن و پێشڤەچوونی ئەرکەکانی لە عێراقدا. ڕاشیگەیاند؛ هەر لەو دیدارەدا سەرۆک بارزانی سوپاسی نێردەی تایبەتی ڕێکخراوی نەتەوە یەکگرتووەکانی کرد بۆ ئەو هەوڵانەی کە داویانە بە مەبەستی بەرەنگاربوونەوەی ئاڵنگارییەکان لە عێراق و پشتگیریان بۆ سەرخستنی پڕۆسەی سیاسیی و هەماهەنگیی نێوان لایەنە سیاسییەکانی عێراق و پێکهاتەکانی عێراق لە پێناو دەستەبەرکردنی ئارامی و خۆشگوزەرانی بۆ گەلانی عێراق. هەروەها هیوای سەرکەوتنی بۆ خواست لە ئەرکی داهاتوویدا.

هه‌ریه‌كە لە (مامۆستایانی ڕەوتی هەڵوێست)، (مامۆستایانی کۆمەڵی دادگەریی)، (ده‌سته‌ی مامۆستایانی یه‌كگرتوو)و (ڕێکخراوی پیشەیی مامۆستایان و مامۆستایانی سەربەخۆ)، له‌ كۆبوونه‌وه‌یه‌كدا لە هەولێر ئه‌نجومه‌نێكیان بۆ بەرگیركردن لە ماف و كێشه‌كانی مامۆستایان پێكهێنا. دەقی یاداشتەکەیان بۆ ڕایگشتی: ئێمە وەکو چەند لایەنێکی مامۆستایانی دەرەوەی دەسەڵات، لە سۆنگەی هەستکردنمان به بەرپرسیارێتی و ئه‌ركی سەر شانمان، دوای کۆبوونەوە و گفتوگۆکردن و ڕاگۆڕینەوە لەگەڵ یەکتری، لەسەرئەم خاڵانەی لاى خوارەوە ڕێکەوتووین و بە هەموو لایەکی ڕادەگەیەنین: 1-  هاودەنگی و هاوهەڵوێستی و کار و چالاکی و یه‌ك بەرەیی لایەنەکانی دەرەوەی دەسەڵات بەپێویست دەزانین لە پێناوی مافەکانی مامۆستایان و تەواوی مووچەخۆران. 2-  داواکارین لە دەسەڵاتدارانی هەرێم و ئەندام پەرلەمانە دەرچووەکانى ئەنجومەنی نوێنەرانی عێراق، هەوڵی جددی بده‌ن تا مووچەی هەردوو مانگی 11 و 12 /2025 بۆ تەواوی مووچەخۆرانی هەرێم خەرج بکرێت و چیتر باسی فەوتانیان نەکرێت. 3-  بەردەوام دەبین لە پێناوی داکۆکیکردن لە هەموو مافە ڕەواکانی مامۆستایان، لە پێشەوەیاندا داواکارین لە ساڵی نوێ و لە مانگی یەکدا سه‌رمووچه‌ و پلەبەرزکردنەوەی مامۆستایان و تەواوی فەرمانبەران دەستپێبکاتەوە، کە بە نا یاسایی چه‌ندین ساڵە وەستێنراوە. 4-  هەموو ڕێگه‌یەکی مەدەنی و یاسایی دەگرینەبەر بۆ دەستەبەرکردنی مافەڕەواکانی مامۆستایان و مامۆستایانی خانەنشین. 5-  بەڕێزەوە داوا لە سەرکردایەتی هەموو حزب و لایەنەکانی دەرەوەی دەسەڵات و ئەندام پەرلەمانە بەڕێزەکان دەکەین هاوکارمان بن لە ڕێگه‌ی هەوڵدانمان بۆ مافەکانی مامۆستایان، بۆ ڕوونکردنەوەی شێوازی پشتگیریکردنیان بۆمان سەردانی هەموو لایەک دەکەین. 6-  (ئەنجومەنی داکۆکیکار لە مافەکانی مامۆستایان)ڕادەگەیەنین، ده‌رگه‌ی ئه‌نجومه‌نیش به‌ڕووی هه‌موو لایه‌ن و رێكخراو و كه‌سانی داكۆكیكار له‌ مافه‌كانی مامۆستایان كراوه‌ ده‌بێت.  ٭مامۆستایانی ڕەوتی هەڵوێست  ٭مامۆستایانی کۆمەڵی دادگەریی  ٭ده‌سته‌ی مامۆستایانی یه‌كگرتوو  ٭ڕێکخراوی پیشەیی مامۆستایان   ٭مامۆستایانی سەربەخۆ                                                                                                                              

تیمی وەزارەتی دارایی و ئابووریی هەرێمی کوردستان وردبینییان لە لیستی مووچەی مانگی 12 تەواو کردووە، بەڵام تاوەکو ئێستا چارەنووسی خەرجکردنی مووچەی مانگەکانی 11 و 12 بە نادیاری ماوەتەوە. بەغدا تاوەکو ئێستا مووچەی سێ مانگی کۆتایی ساڵی (10، 11 و 12)ی مووچەخۆرانی هەرێمی کوردستانی نەناردووە. لە بەرامبەردا حکومەتی هەرێمی کوردستان بە چڕی کار لەسەر جێبەجێکردنی پابەندییە داراییەکانی دەکات و بە خێرایی لیستی مووچە، تەرازووی پێداچوونەوە و داهاتی نانەوتی ئامادە دەکات، بۆ ئەوەی هیچ مووچەیەکی ئەمساڵی مووچەخۆران نەفەوتێت. سەرچاوەیەک لە وەزارەتی دارایی و ئابووریی هەرێمی کوردستان بە ئاڤای ڕاگەیاند: "وردبینیی لیستی مووچەی مانگی 12 تەواو بووە؛ ئێستا کار لەسەر تەرازووی پێداچوونەوەی مانگی 11 دەکرێت و دوای گەیشتنی ئاگادارکردنەوە لە لایەن وەزارەتی دارایی عێراقەوە، ڕەوانەی بەغدا دەکرێت." ئەمە لە کاتێکدایە کۆتایی دوێنێ، وەزارەتی دارایی هەرێمی کوردستان بڕی 120 ملیار دینار داهاتی نانەوتیی مانگی 10ی خستە سەر هەژماری بانکیی وەزارەتی دارایی عێراق؛ ئێستا چاوەڕوان دەکرێت بەغدا بڕیاری خەرجکردنی مووچەی ئەو مانگە بدات.

بڕیارە ئەمڕۆ سێشەممە، 23ـی کانوونی یەکەمی 2025، لایەنە سیاسییەکانی سوننە لە بەغدا کۆببنەوە بۆ یەکلاکردنەوەی پرسی کاندیدی پۆستی سەرۆکی پەرلەمانی عێراق.  بەپێی زانیارییەکانی کوردستان24، موسەننا سامەڕائی، سەرۆکی هاوپەیمانیی 'عەزم'، بەهێزترین کاندیدە بۆ وەرگرتنی ئەو پۆستە. سەرچاوەیەک لە هاوپەیمانی سیادە بە کوردستان24ـی ڕاگەیاند، کۆبوونەوەکەی ئەمڕۆ لە ماڵی "ئەبو مازن" بەڕێوەدەچێت و تێیدا ناوی کاندیدی کۆتایی بۆ پۆستی سەرۆکی پەرلەمان یەکلا دەکرێتەوە. هەروەها، گفتوگۆ لەبارەی دابەشکردنی پۆستە وەزارییەکان دەستپێدەکات. هاوکات عەممار عەزاوی، ئەندامی هاوپەیمانی سیادە، لە لێدوانێکی ڕۆژنامەوانیدا ڕایگەیاند، "ئەم کۆبوونەوەیە چارەنووسساز دەبێت؛ پێشکەشکردنی چەندان کاندید لە نێوماڵی سوننەکاندا پرۆسەکە دوادەخات و لە ئێستادا سامەڕائی لەنێو هێزە سوننەکان و چوارچێوەی هەماهەنگی شیعەکاندا پشتیوانییەکی بەرفراوانی هەیە." ڕۆژی یەکشەممەی ڕابردووش، 'ئەنجوومەنی سیاسیی نیشتمانی'ـی سوننەکان لە ماڵی سابت عەباسی کۆبووەوە. بەهۆی ڕکابەریی توندی نێوان محەممەد حەلبوسی، سەرۆکی حزبی تەقەدوم، و موسەننا سامەڕائی، سەرۆکی هاوپەیمانیی عەزم، کۆبوونەوەکە بێئەنجام بوو و نەتوانرا بڕیاری کۆتایی بدرێت. پۆستی سەرۆکی پەرلەمانی عێراق بەپێی نەریتی سیاسی پشکی پێکهاتەی سوننەیە. ناکۆکییەکانی نێوان لایەنە سوننییەکان بووەتە هۆی دواکەوتنی یەکلاکردنەوەی ئەم پۆستە.  چوارچێوەی هەماهەنگی شیعەکان، کە گەورەترین هێزی پەرلەمانییە، جەختی کردووەتەوە لەسەر پێویستیی خێراکردنی هەڵبژاردنی سەرۆکایەتییەکی نوێ بۆ پەرلەمان و ئامادەیی خۆی نیشانداوە بۆ پشتیوانیکردنی ئەو کاندیدەی زۆرینەی سوننەکان لەسەری ڕێکدەکەون.  لە ئێستادا، ناوی موسەننا سامەڕائی و سابت عەباسی، وەزیری بەرگری، وەک دیارترین کاندیدەکان دێنە ئاراوە، بەڵام سامەڕائی بەهۆی هەڵوێستە میانڕەوەکانی و پەیوەندییە سیاسییەکانییەوە، چانسی زیاترە. چاوەڕوان دەکرێت کۆبوونەوەی ئەمڕۆی لایەنە سوننەکان کۆتایی بەم کێبڕکێیە بهێنێت و ڕێگە بۆ دانیشتنی پەرلەمان و پێکهێنانی حکوومەتی نوێ خۆش بکات. سەرۆکک ۆماری عێراق لە مەرسومێکی کۆماریدا ڕۆژی 29ـی ئەم مانگەی وەک یەکەم دانیشتنی خولی نوێی پەرلەمانی عێراق دیاریکردووە بۆ هەڵبژاردنی سەرۆکی پەرلەمان و دوو جێگرەکەی، بەڵام تاوەکو ئێستا شیعە، سوننە و کورد نەگەیشتوونەتە ڕێککەوتن لەسەر دیاریکردنی کاندیدی پۆستەکانی سەرۆک وەزیران، سەرۆکی پەرلەمان و سەرۆک کۆمار.

بنیامین ناتانیاهۆ، سەرۆکوەزیرانی ئیسرائیل، لە کۆنگرەیەکی رۆژنامەوانی هاوبەشدا لە تەلئەبیب لەگەڵ میتسۆتاکیس، سەرۆک وەزیرانی یۆنان و نيكؤس خریستۆدۆلیدیس، سەرۆکی قوبرس، هێرشی کردە سەرتورکیا بەبێ ئەوەی ناوی ی بهێنێت، وتی: بۆ ئەوانەی وا خەیاڵ دەکەن دەتوانن ئیمپراتۆریەتەکان بونیادبنێنەوەو جارێكی تر کۆنترۆڵی خاکەکانمان بکەنەوە، دەڵێم: لەبیر خۆتانی بەرنەوە، ئەوە روونادات، تەنانەت بیریشی لێ مەکەنەوە. ناتانیهۆ ئاماژەی بەوەشكرد: ئێمە سێ کەسين شانازی بە مێژووی خۆمانەوە دەکەین لە زێدی باوباپیرانمان، بە ئیرادەو پێداگرییەوە لە داهاتوو دەڕوانین. وتیشی: راستە هەریەکێک لە وڵاتەکانمان لە رابردوودا لەلایەن ئیمپراتۆریەتە یەک لە دوای یەکەكان داگیرکرابوون، بەڵام سەربەخۆیی خۆمان لە سەردەمی نوێدا بە ئازایەتی و قوربانیدان بەدەست هێنا. ناتانیاهۆ ئاماژەی بەوەشكرد: بڕیارمانداوە بەرگری لە خۆمان بکەین و توانای ئەوەمان هەیە، هاوکاریشمان ئەو توانایە بەهێز دەکات و وەک سێ وڵاتی دیموکراسی راستەقینە لە رۆژهەڵاتی دەریای ناوەڕاست، پێکەوە کاردەکەین بۆ بەرەوپێشبردنی ئاسایش و خۆشگوزەرانی و ئازادی.

لە کاتێکدا گرژییەکان لە دەریای کاریبی و دەوروبەری ڤەنزوێلا گەیشتوونەتە لووتکە، ڕووسیا ئەمڕۆ دووشەممە 22ـی کانوونی یەکەمی 2025، پشتیوانیی تەواوی خۆی بۆ ڤەنزوێلا ڕاگەیاند لە بەرانبەر ئەو گەمارۆیەی هێزی دەریایی ئەمەریکا خستوویەتییە سەر کەشتییە نەوتییەکانی ئەو وڵاتە. ئەم هەڵوێستەی مۆسکۆ تەنیا ڕۆژێک پێش کۆبوونەوەی چاوەڕوانکراوی ئەنجوومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان دێت، کە بڕیارە ڕۆژی سێشەممە بۆ تاوتوێکردنی قەیرانی نێوان واشنتن و کاراکاس بەڕێوەبچێت. بەگوێرەی ڕاگەیەندراوی وەزارەتی دەرەوەی ڕووسیا، سێرگی لاڤرۆڤ، وەزیری دەرەوەی ڕووسیا و ئیڤان گیل، هاوتا ڤەنزوێلییەکەی لە پەیوەندییەکی تەلەفۆنیدا بە توندی سەرکۆنەی جووڵەکانی ئەمەریکایان کردووە، کە دوایین هەنگاویان دەستبەسەرداگرتنی دوو کەشتیی نەوتهەڵگر بووە و بەرپرسێکی ئەمەریکیش ئاشکرای کردووە کە بەدوای کەشتیی سێیەمیشەوەن. وەزارەتی دەرەوەی ڕووسیا ڕایگەیاندووە: لایەنی ڕووسی پشتیوانیی تەواو و هاوسۆزیی خۆی بۆ سەرکردایەتی و گەلی ڤەنزوێلا دووپات دەکاتەوە و نیگەرانیی قووڵی هەیە بەرانبەر هەڵکشانی کردەوەکانی واشنتن لە دەریای کاریبی کە هەڕەشەن بۆ سەر دەریاوانیی نێودەوڵەتی. ئەم گرژییانە دوای ئەوە دێن کە دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا لە 16ی کانوونی یەکەم گەمارۆی خستە سەر کەشتییە نەوتییە سزادراوەکان کە لە ڤەنزوێلاوە هاتووچۆ دەکەن. ترەمپ بانگەشەی ئەوە دەکات کە حکوومەتەکەی نیکۆلاس مادۆرۆ، سەرۆکی ئەو وڵاتە داهاتی نەوت بۆ تیرۆری ماددەی هۆشبەر و کوشتن بەکاردەهێنێت و تۆمەتباری کردوون بەوەی نەوتی ئەمەریکایان بردووە، کە ئاماژەیە بۆ خۆماڵیکردنی کەرتی نەوتی ئەو وڵاتە. بەپێی زانیارییەکان، هێزەکانی ئەمەریکا لە مانگی ئەیلوولەوە زنجیرەیەک هێرشیان کردووەتە سەر چەند بەلەمێک لە دەریای کاریبی و زەریای هێمن بە پاساوی بازرگانیکردن بە ماددەی هۆشبەر، کە بەهۆیەوە زیاتر لە 100 کەس کوژراون و لەنێویاندا ماسیگر هەبووە. لە بەرانبەردا، ڤەنزوێلا وێڕای ڕەت کردنەوەی تۆمەتەکان، کردەوەکانی ئەمەریکا بە چەتەیی نێودەوڵەتی و هەوڵدان بۆ گۆڕینی ڕژێم وەسف دەکات. هەریەک لە ڕووسیا و چین پشتیوانیی خۆیان بۆ داواکاریی ڤەنزوێلا دەربڕیوە بۆ ئەنجامدانی کۆبوونەوەی ئەنجوومەنی ئاسایش تاوەکوو سنوورێک بۆ ئەوەی ناویان ناوە هێرشە بەردەوامەکانی ئەمەریکا دابنرێت.

هێزەکانی سووریای دیموکراتیک لە ڕاگەیاندراوێکی نووسراودا بانگەشەکانی حکومەتی کاتیی سووریا و میدیاکانی ڕەتدەکاتەوە و دەڵێت: "حکومەتی دیمەشق لەڕێگەی ئەنجوومەنی حەلەب و میدیا فەرمییەکانییەوە، پەنا دەباتە بەر چەواشەکاریی و بڵاوکردنەوەی هەواڵی ساختە دەربارەی بەئامانجگرتنی نەخۆشخانەی ڕازی لە شاری حەلەب، ئەمە هەوڵێکی ئاشکرایە بۆ چەواشەکاریی و ئاوەژۆکردنەوەی ڕاستییەکان. دووپاتی دەکەینەوە کە هێزەکانمان بە هیچ جۆرێک نەخۆشخانەی ڕازییان نەکردووەتە ئامانج، ئەوەی ڕوویداوە هەوڵێکی تێکدەرانەیە بۆ پەردەپۆشکردنی تاوانە ڕاستەقینەکان،  لەکاتێکدا دەیان دیمەنی ڤیدیۆیی تۆمارکراو نیشانی دەدەن کە چۆن هێزەکانی سەر بە حکومەتی کاتی بە تانک و تۆپ گەڕەکەکانی شێخ مەقسوود و ئەشرەفیە و ناوچەکانی تر دەکەنە ئامانج". قەسەدە جەختدەکاتەوە کە حکومەت ڕاستییەکان دەشارێتەوە، درۆ و چەواشەکارییەکان وەک ئامرازێکی سیاسیی بەکاردەهێنێت لەپێناو پاکانەکردن بۆ هێرش و دەستدرێژییەکانی. قەسەدە ئاماژە بە بەڵگە مەیدانییەکان دەکات کە هەواڵەکانی میدیاکانی سەر بە حکومەتی کاتی بەدرۆدەخەنەوە.

فەرماندەیی گشتیی هێزەکانی ئاسایشی ناوخۆ لە حەلەب، لە راگەیەندراوێکی کورتدا بڵاویکردەوە، فەرمانیان بە هێزەکانیان کردووە وەڵامدانەوەی هێرشی گروپەکانی سەر بە حکومەتی دیمەشق رابگرن. لە راگەیەندراوەکەدا هاتووە، "رێنماییمان داوەتە هێزەکانمان بۆ راگرتنی وەڵامدانەوەی هێرشی گروپەکانی حکومەتی دیمەشق، وەک پابەندبوونێک بەو گفتوگۆیانەی کە بۆ ئارامکردنەوەی دۆخەکە لە ئارادان. ئاژانسی هەواڵیی سانای سەر بە حکومەتی سوریا دەڵێت، دانوستان لەنێوان هەسەدە و دیمەشق بۆ وەستانی شەڕ لە حەلەب دەستیپێکردووە. ئاژانسەکە دەشڵێت، فەرماندەیی ئەرکانی گشتی سوپای سوریا فەرمانی دەرکردووە بۆ وەستاندنی شەڕ. بەڕێوەبەرایەتی ڕاگەیاندن و پەیوەندییەکان لە وەزارەتی بەرگریی سووریا بڵاویکردەوە، فەرماندەیی ئەرکانی سوپا فەرمانی بە ڕاگرتنی بەئامانجگرتنی ئەو سەرچاوانەی تەقە کردووە کە لەلایەن هێزەکانی هەسەدەوە بۆیان کراوە، هەر لەو چوارچێوەیەدا، وەزارەتی بەرگری ئاماژەی بەوە کردووە کە سوپای سووریا ئەمڕۆ وەک بەرپرسیاریەتێکی نیشتمانی بۆ پاراستنی گەل و بەرگریکردن لێیان، هەڵوێستی وەرگرتووە، سوپا جەختی کردووەتەوە کە هیچ جوڵەیەکی سەربازیی ناکات. ئەم ئاڵۆزییە سەربازییانەی نێوان سوپای سووریا و هێزەکانی سووریای دیموکرات (هەسەدە) لە کاتێکدایە کە ناوچەکانی باکوور و ڕۆژهەڵاتی سووریا ماوەیەکە لەسەر هێڵی گەرمی ململانێدان، سوپای سووریا کە لەلایەن دیمەشقەوە فەرماندەیی دەکرێت، هەسەدە بە هێزێکی نادەوڵەتی دەبینێت، لە بەرانبەردا هەسەدە کە پاڵپشتیی هاوپەیمانانی لەپشتە، کۆنترۆڵی بەشێکی گرنگی خاکی سووریای لەدەستدایە.

ئاژانسی هەواڵی میهری ئێران ئەو راپۆرتەی سڕییەوە کە شێری کراهام، هاوسەری قوباد تاڵەبانی بە "سیخوڕی مۆساد" تۆمەتبار دەکرد. ناونیشانی راپۆرتەکەی ئەمە بوو: چیرۆکی دزەکردنی مۆساد بۆ نێو سلێمانی؛ هاوسەرە جووەکەی قوباد تاڵەبانی کێیە؟ ئەم راپۆرتە دەنگدانەوەیەکی گەورەی لە هەرێمی کوردستان بەدوای خۆیدا هێنا و دوای دوو رۆژ ئاژانسە ئێرانییەکە راپۆرتەکەی سڕییەوە، ئێستا لە وێبسایتە فەرمییەکەیان بەردەست نییە. لە دوو شەوی رابردوودا ئاژانسی هەواڵیی میهر نزیک لە سوپای پاسدارانی ئێران راپۆرتێکی لەسەر پەیوەندی قوباد تاڵەبانی و هاوسەرەکەی لەگەڵ دەزگای هەواڵگریی ئیسرائیل (مۆساد) بڵاوکردەوە و شێری هاوسەری قوباد تاڵەبانی بە سیخوڕی مۆساد ناودەبات. مانشێتی راپۆرتەکە دەڵێت، "چیرۆکی دزەکردنی مۆساد بۆ نێو سلێمانی، هاوسەرە جووەکەی قوباد تاڵەبانی کێیە؟ سەرەتای راپۆرتەکە لەزاری سەرچاوەیەکی عێراقییەوە باسی سەردەمی پێش رووخانی حکومەتەکەی سەدام حسێن دەکات و دەڵێت: لە چوارچێوەی ئۆپراسیۆنەکانی مۆساد، پێش ڕووخانی رژێمی سەدام حوسێن، ئیسرائیل لەقوبادی کوڕە بچووکەکەی جەلال تاڵەبانی نزیک بووەتەوە، کە لەئەمریکا خەریکی خوێندن بووە و توانیویەتی بەژنێکی جووی بناسێنێت بەناوی "شێری گراهام". شێری بەرپرسی دۆسیەی عێراق بووە لە وەزارەتی دەرەوەی ئەمریکا و چەند ساڵێکیش لە قوباد تاڵەبانی گەورەترە. لەو کاتەدا باوکی شێری جوویەکی بەناوبانگ بووە لە ئەمریکا لۆبی بۆ گرووپێکی ئیسرائیل کردووە بە ناوی ئەیپاک کە گەورەترین گروپی لۆبیی ئیسرائیلە لە ئەمریکا.  بەگوێرەی راپۆرتەکە، هەرچەندە شێری چەند ساڵیک لە قوباد تاڵەبانی گەورەترە، بەڵام لەڕێی مۆسادەوە داوای لێکراوە بە هاوسەرگیرییەکەی لەگەڵ شێری رازییببێت و ئەوانێش لەڕێی خەزوری و ئەیپاکەوە رۆڵیان هەبێت لە عێراقی نوێدا. میهر دەڵێت: قوباد تاڵەبانی دوای رازیبوونی بە هاوسەرگیرییەکە، بەرێنمایی مۆساد قوباد تاڵەبانی و شێری گەڕاونەتەوە بۆ عێراق، بەڵام لەبەرئەوەی شێری حەزی لە سلێمانی نەبووە و بە شوێن پێگەی ئێرانی زانیوە ماڵیان بردووەتە هەولێر. ئاژانسە ئێرانییە دەڵێت، بە هەوڵی نهێنی مۆساد و ئەیپاک  قوباد تالەبانی کراوە بە جێگریی سەرۆکوەزیران، شێریش لە کوردستان بەردەوام بووە لەو ئەرکەی مۆساد پێیسپاردووە ورێکخراوێکی بەناوی ‘SEED’ دامەزراندوو.

چەند میدیایەکی سوریا دەڵێن، ئەمە هێزی سوپای تورکیاوە و بەرەو حەلەب دەڕۆن.