ئاژانسی هەواڵی رۆیتەرز، رایگەیاند، پێشبینی دەکرێت هەفتەی داهاتوو کۆنگرێسی ئەمریکا دەنگ لەسەر بڕیارێکی نوێ بدات، کە ئامانج لێی رێگریکردنە لە دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا بۆ دەسپێکردنی هەر هێرشێکی سەربازی دژی ئێران بەبێ وەرگرتنی رەزامەندی یاسادانەران. هەینی 20ـی شوباتی 2026، ئاژانسی هەواڵی رۆیتەرزم رایگەیاند، هەفتەی داهاتوو کۆنگرێس بۆ سنووردارکردنی دەسەڵاتەکانی ترەمپ بەرانبەر ئێران کۆدەبێتەوە، ئاماژەی نەوەشکردووە، ئەم هەنگاوە نوێیەی کۆنگرێس لە کاتێکدایە کە گرژییەکان لەگەڵ تاران بەردەوامن و سوپای ئەمریکاش خۆی بۆ ئەگەری ململانێیەکی مەترسیدار ئامادە دەکات، بۆ حاڵەتێک ئەگەر هەوڵە دیپلۆماسییەکان شکستیان هێنا. بەگوێرەی دەستووری ویلایەتە یەکگرتووەکان، تەنیا کۆنگرێس دەسەڵاتی راگەیاندنی جەنگی هەیە، بەڵام پێشتر چەندین هەوڵی هاوشێوە لە لایەن دیموکراتەکان و تەنانەت هەندێک لە کۆمارییەکانیشەوە بۆ سنووردارکردنی دەسەڵاتی سەرۆک شکستیان هێنابوو. هاوکات لەگەڵ ئەم جموجۆڵە سیاسییانە، ئاژانسی رۆیتەرز بڵاویکردەوە، سوپای ئەمریکا پلانێکی تۆکمەی ئامادە کردووە کە توانای جێبەجێکردنی ئۆپەراسیۆنی سەربازی بۆ ماوەی چەند هەفتەیەک هەیە، ئەگەر سەرۆک ترەمپ فەرمانی هێرشکردن دەربکات. ئەم دەنگدانەی هەفتەی داهاتوو وەک تاقیکردنەوەیەکی نوێ بۆ پەیوەندی نێوان کۆشکی سپی و کۆنگرێس دەبینرێت، بەتایبەت لە مامەڵەکردن لەگەڵ دۆسیە هەستیارەکانی رۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا.
فەرماندەیەکى پێشووی سەربازی ئەمریکا دەڵێت، ویلایەتە یەکگرتووەکان دەتوانێت لە ماوەی چەند کاتژمێرێکدا ئێران لەناوببات و هەڵیبووەشێنینەوە، و بۆردومانى پێگە مووشەک هاوێژەکانى بکات، بۆ ئەوەى سیستمى بەرگى ئەو وڵاتە پەکبخات. بۆب هارود، جێگری فەرماندەی پێشووی فەرماندەیی ناوەندی ئەمریکا (سێنتکۆم) بە ڕۆژنامەی (زە یۆرشەلیم پۆست)ی ئیسرائیلی وتووە، جێگیرکردنی ئەو کەشتى و ژمارە زۆرە سەربازەی واشنتۆن لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست "تەنها نیشاندانی هێز نییە"، بەڵکو ئاماژەیە بۆ ئەوەی کە ئەمریکا توانای هەڵوەشاندنەوەی پێکهاتەی ڕژێمی ئێرانی هەیە لە ماوەی چەند کاتژمێرێکدا". ئاماژەى بەوەشدا، دۆناڵد ترەمپ سەرۆکى ئەمریکا سەلماندی کە ئەوەی دەیڵێت دەیکات، جەختیشى کردەوە، ئێستا وڵاتەکەى هەموو سەرچاوەیەکى پێویستی بۆ کردەوەی سەربازی ئامادەکردووە. بۆب هارود، کە تا ساڵی ٢٠١٣ وەک جێگری فەرماندەی فەرماندەیی ناوەندی ئەمریکا بووە، بەو رۆژنامە ئیسرائیلیىەى وتووە، ئەگەر فەرمانی لێدان لە ئێران بدرێت، ئەوا بە پلە بەندى لە زنجیرەیەک ئامانج دەدرێت، سەرەتا بە دیاریکردنى تواناکانی هێرشبردنی ئێران دەستپێدەکات، لەگەڵ پاراستنى گیانى هاوڵاتیان. ئەو فەرماندە ئەمریکیە رونیکردۆتەوە، لێدان لە ئامانجەکان "لە خوارەوە بۆ سەرەوە" دەست پێدەکات، بەشێوەیەک هەنگاوى یەکەم پێگەى ستراتیژی مووشەکی و شوێنی هەڵدانی مووشەک دەکرێنە ئامانج، کە مەترسی ڕاستەوخۆ بۆ سەر هێزەکانی ئەمریکا و ئیسرائیل دروست دەکەن، هەنگاوى دووەم، لێدانە لەو گرووپانەی هاوپەیمانى ئێرانن و لەدەرەوەى ئەو وڵاتەن و تاران پشتیوانییان لێدەکات، بەو پێیەى دەتوانن بە تۆڵەسەندنەوە لە ئیسرائیل مەترسی دروست بکەن. ئەو بەرپرسەی پێشووی ئەمریکا پێشنیار دەکات، واشنتۆن بارەگای سوپای پاسداران و ئەو ئامرازانەی کە بۆ سەرکوتکردنی گەلی ئێران بەکارهێنراون بکاتە ئامانج و خۆیان لە بەئامانجگرتنی ژێرخانی نیشتمانی بەدوور بگرن. ئەوەشى خستەڕوو، توانا سەربازییەکانی واشنتۆن لەوە زیاترە کە لە شەڕەکانی عێراق و ئەفغانستاندا بینراون، بەهۆی ئەوەی فێربووین تا ئەو پەڕى تواناى خۆمان لەڕووی تەکنەلۆجییەوە پەرەی پێبدەین، پێشتر دەمانتوانی ڕۆژانە چل تا پەنجا ئامانج بپێکین، بەڵام ئێستا ئەمریکا توانای ئەوەی هەیە ڕۆژانە سەدان ئامانج بپێکێت. بۆب هارود، کە خۆى ماوەیەک لە ئێران ژیاوە دەڵێت، هەر چالاکیەکی سەربازی دەبێت هاوتەریب بێت لەگەڵ ئەو ئامانجەی خەڵکی ئێران پشتیوانی لێدەکەن و دەبێتە هۆى بەرتەسککردنەوەی توانای ئەو رژێمە. ئەو بەرپرسەى ئەمریکا لە کۆتایی قسەکانیدا دەڵێت، هیچ کەسێک لە قەبارەی ڕاستەقینەى تواناکانمان تێنەگەیشتووە، چونکە پێشتر کەس نەیبینیوە، ئەگەر ئەمە ڕووبدات ئەوە بۆ هەمووان ئاشکرا دەبێت، تواناکانى ئێمە گەیشتوەتە کوێ، لە ڕووی قەبارە و مەودا و خێرایی و تواناوە، جا بەراورد بە چین یان ڕوسیا بێت.
ئەنجومەنی یەکێتی ئەوروپا بەفەرمی سوپای پاسدارانی خستە لیستی رێکخراوە تیرۆریستیەکانەوە، بەوەش سەرجەم پارەکانیان لە یەکێتیەکە بلۆک دەکرێت و رێگری دەکرێت لەوەی لە وڵاتانی ئەوروپا پارە بۆ ئەو رێکخراوە بڕوات. ئەنجومەنی یەکێتی ئەوروپا لەبەیاننامەیەکدا رایگەیاند، ئەو بڕیارە دوای ئەوە دێت ئەنجومەنەکەیان لە رۆژی 29ی کانوونی یەکەمی ئەمساڵ رەزامەندی نیشاندا بەپێی یاساکانی بەرەنگاربوونەوەی تیرۆر، سوپای پاسدارانی ئێران بخرێتە لیستی رێکخراوە تیرۆریستییەکانەوە. بەپێی ئەو بریارە، هەموو چالاکییەکانی سوپای پاسدارانی ئێران لە وڵاتانی یەکێتی ئەوروپا قەدەغە دەکرێت و سەرجەم پارەو سەرمایەکانی ئەو هێزە لە یەکێتیەکە بلۆک دەکرێن، هەروەها چوونە ناو خاکی ئەوروپا لە ئەندامانی قەدەغە دەکرێت و هەر جۆرە مامەڵەیەکی بازرگانی لەگەڵ کۆمپانیاکانی سەر بە سوپای پاسداران بە "تاوانی تیرۆریستی" هەژمار دەکرێت. ئەنجومەنکە ئاماژەی بەوەداوە، ئێستا 13 کەسایەتی و 23 گرووپی سوپای پاسدارانی ئێران لەلیستی تیرۆردان و هەموو ئەو رێوشوێنانەیان بەرامبەر دەگیرێتەبەر کە لەیاسای بەرەنگاربوونەوەی تیرۆردا دیاریکراون. رۆژی پێنجشەممە 29-01-2026 کایا کالاس، بەرپرسی سیاسەتی دەرەوەی یەکێتیی ئەوروپا لە هەژماری خۆی لە ئێکس نووسی: سەرکوتکاری ناتوانێ بێ وەڵام بمێنێتەوە، وەزیرانی دەرەوەی یەکێتیی ئەوروپا ئێستا هەنگاوێکی یەکلاییکەرەوەیان نا، بە ناساندنی سوپای پاسدارانی ئێران وەک رێکخراوێکی تیرۆریستی. بەرپرسی سیاسەتی دەرەوەی یەکێتیی ئەوروپا هۆشدارییەکی تووندیشی دایە بەرپرسانی باڵای تاران و رایگەیاند: هەر رژێمێک هەزاران کەس لە گەلی خۆی بکوژێ، کار بۆ لەنێوچوونی خۆی دەکات.
سەرۆکى ولایەتە یەکگرتووەکانى ئەمریکا لە نوێترین لێدوانیدا دەڵێت: ئێران چەكی ئەتۆمی هەبێت ئاشتی لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاست بەدی نایەت، ێشتا هەندێک کارمان لەگەڵ ئێران هەیە كە تەواوی بكەین. کەمێک لەمەوبەر دۆناڵد ترەمپ لە پەراوێزی سەرۆكایەتیكردنی یەكەم كۆبوونەوەی ئەنجومەنی ئاشتی تایبەت بە غەززە وتى: *كۆتایمان بە هەشت جەنگ هێناو لەو باوەڕەدام جەنگی حەوتەم لەرێگادایە بۆ چارەسەر، كە ئەمە سەختترینیانە. *ئەنجومەنی ئاشتی لە گرنگترین ئەو دەستپێشخەرییانەیە كە بەشدارین تێیدا. *دۆخی غەززە ئاڵۆزە و هێشتا هەندێک شتمان ماوە بیکەین. *کۆبوونەوەکەی ئەمڕۆ گرنگترین کۆبوونەوەیەو زۆربەی سەرکردەکانی جیهانیش ڕەزامەندییان دەربڕیوە بۆ ئەوەی بچنە ناو ئەنجومەنی ئاشتیەوە. هەندێک سەرکردە هەن کە ئێمە نامانەوێت بەشدار بن. *کاردەکەین بۆ دەستەبەرکردنی ئایندەیەکی باشتر بۆ خەڵکی غەززە و ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست و هەموو جیهان. *تێچووی شەڕەکان سەدان هێندەی ئاشتی زیاترە. هیچ شتێك لە ئاشتی گرنگتر نییە. *دوای ئەوەی شەڕی نێوان هیندو پاكستانم راگرت، ژیانی 25 ملیۆن كەسم رزگار كرد. *دەبێت لەگەڵ ئێران بگەینە ڕێککەوتنێکی بەرهەمدار، ئەگینا شتی خراپ ڕوودەدات. *دەبینین شتەکان لە نێوان ئیسرائیل و ئێران بەرەو کوێ دەڕۆن؟ *فڕۆکە بۆمب هاوێژەکانی بی 2 بەتەواوی توانا ئەتۆمییەکانی ئێرانیان لەناوبرد، دواتریش ئاشتیمان لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست بەدەستهێنا. *حەماس چەکەکانی خۆی رادەستدەکات وەک بەڵێن دراوە، یان ڕووبەڕووی دەرئەنجامی سەخت دەبێتەوە و ئەوان ئەوەیان ناوێت. *لە ماوەی 10 ڕۆژی داهاتوودا دەزانین لەگەڵ ئێران دەگەینە ڕێککەوتن یان نا. *ئێران چەكی ئەتۆمی هەبێت ئاشتی لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاست بەدی نایەت. *هێشتا هەندێک کارمان لەگەڵ ئێران هەیە كە تەواوی بكەین.
شا چارڵزی سێیەم پاشای بەریتانیا، لەیەکەم لێدوانیدا لەبارەى دەستگیرکردنى براکەى رایگەیاند: "پێویستە دادپەروەرى رێڕەوەى خۆى بگرێت" پاشای بەریتانیا دەشڵێـت، دەمەوێت بە ڕوونی جەخت لەوە بکەمەوە کە پێویستە یاسا ڕێڕەوی خۆی بگرێتەبەر، لە کاتێکدا رێوشوێنەکان بەردەوامن، گونجاو نابێت بۆ من لێدوانی زیاتر لەسەر ئەم بابەتە بدەم، لەم نێوەندەدا من و خێزانەکەم بەردەوام دەبین لە جێبەجێکردنی ئەرکی خۆمان و خزمەتکردنی هەمووتان". ئەمرۆ پێنجشەممە، 19ـی شوباتی 2026، کە هاوکاتە لەگەڵ یادی 66 ساڵەی لەدایکبوونی شازادە ئەندرو، پۆلیسی "تەیمز ڤالی" رایگەیاند، پیاوێکیان لە ناوچەی نۆرفۆلک دەستگیرکردووە، کە لە 60ـەکانی تەمەنی دایە. هەرچەندە پۆلیس بەپێی یاسا ناوی تۆمەتبارەکەی ئاشکرا نەکردووە، بەڵام میدیاکانی بەریتانیا پشتڕاستیان کردەوە، ئەو کەسە شازادە ئەندرویە. ئەم رووداوە دوای ئەوە دێت، هەفتەی رابردوو بەڵگەنامەی نوێ ئاشکرا بوون، گوایە ئەندرو لە کاتی کارکردنی وەک نێردەی بازرگانیی بەریتانیا، زانیاری و بەڵگەنامەی نهێنی بۆ جێفری ئێپستین ناردووە. لە ئیمەیڵێکی ساڵی 2010دا، ئەندرو راپۆرتی نهێنی دەربارەی ڤێتنام، هۆنگ کۆنگ و سەنگاپوور بۆ ئێپستین ناردووە. هەروەها تۆمەتبارە بەوەی زانیاری دەربارەی هەلی وەبەرهێنان و وردەکاری گەشتە فەرمییەکانی بۆ ئەو بازرگانە ئەمریکییە گواستووەتەوە. شا چارلزی سێیەم "نیگەرانی" خۆی بەرامبەر کارەکانی براکەی دەربڕیوە. هەفتەی رابردووش کۆشکی بەکینگهام رایگەیاند، ئەوان "ئامادەن هاوکاری پۆلیس بکەن" لە لێکۆڵینەوەکانیاندا. بەگوێرەی زانیارییەکان، شازادە ئەندرو پێشتر لە هەموو نازناو و ئیمتیازاتە شاهانەییەکانی بێبەشکراوە. ئەو هەنگاوەش دوای بڵاوبوونەوەی چەندین بەڵگەنامەی نوێ دێت لەلایەن حکومەتی ئەمریکاوە، کە تیایدا دەردەکەوێت ناوبراو تۆمەتبارە بە دەستدرێژی سێکسی و بازرگانی بە مرۆڤ و چەندین بابەتی دیکەی نایاسایی.
تۆڕی "فۆکس نیوز"ـی ئەمریکی لە راپۆرتێکدا ئاشکرای کرد، ئەمریکا لە رێگەی ئۆپەراسیۆنێکی هەواڵگری و سەربازیی نهێنییەوە، رێگری لە هەوڵێکی گەورەی هەڵاتنی نزیکەی شەش هەزار چەکداری مەترسیداری داعش لە زیندانەکانی سووریا کردووە. بەپێی زانیارییەکانی بەرپرسێکی باڵای هەواڵگری ئەمریکا، واشنتن توانیویەتی لە ماوەی چەند هەفتەیەکدا ئەو دەستگیرکراوانە لە سووریاوە بگوازێتەوە بۆ دامەزراوەیەکی ئەمنی پارێزراو لە نزیک فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتی بەغدا، ئەم هەنگاوەش دوای ئەوە هات شەڕ و پێکدادانەکان لە نێوان هەسەدە و سوپای سووریا روویدا. بەرپرسە ئەمریکییەکە ئەم هەوڵی هەڵاتنەی بە نیمچە کارەساتبار ناوبرد و رایگەیاند، "ئەگەر ئەم چەکدارانە کە بە خراپترینی نێو داعش دادەنرێن هەڵاتنایە، دۆخی ناوچەکە و جیهانیان لە شەو و رۆژێکدا دەگۆڕی"، هەروەها ئاماژەی بەوەشکردووە، حکوومەتی عێراق بە هەستیارییەوە مامەڵەی لەگەڵ دۆسێیەکە کردووە بۆ رێگری لە دووبارەبوونەوەی هەڕەشەکانی داعش لەسەر خاکەکەی. لە راپۆرتەکەی فۆکس نیوزدا هاتووە، کەمپی هۆل کە ئێستا لەژێر کۆنتڕۆڵی حکوومەتی سووریادایە، بەرپرسانی رۆژئاوا نیگەرانی خۆیان دەربڕیوە لەوەی دیمەشق خەریکی چۆڵکردنی کەمپەکەیە و ئەگەری ئازادکردنی خێزانەکانی داعش هەیە، ئەمەش وەک هەڕەشەیەکی جیدی بۆ سەر ئاسایشی ناوچەکە هەژمار دەکرێت. فۆکس نیوز ئەوەشی ئاشکرا کردووە، چارەنووسی ئەم خێزانانە یەکێکە لە ئاڵۆزترین دۆسێیەکانی سیستەمی دەستبەسەرکردنی داعش، چونکە زۆرێک لە منداڵان لە کەمپەکاندا گەورە بوون و هەندێکیان ئێستا لە تەمەنی شەڕکردن نزیک دەبنەوە، ئەمەش مەترسیی توندڕەوی و چەکدارکردنیان زیاد دەکات.
وۆڵ ستریت جۆرناڵ راپۆرتێکی بڵاو کردووەتەوە و تێیدا ئاماژەی داوە، ئیدارەی ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا پرۆسەی کشانەوەی تەواوەتی هێزەکانی لە سووریا دەستپێکردووە، کە ژمارەیان نزیکەی 1,000 سەربازە. ئەم هەنگاوە بە کۆتاییهاتنی ئۆپەراسیۆنێکی سەربازیی دە ساڵە دادەنرێت کە لە خاکی سووریادا بەڕێوەدەچوو. چوارشەممە 18ـی شوباتی 2026، وۆڵ ستریت جۆرناڵ لە زاری سێ بەرپرسی باڵای ئەمریکی بڵاوی کردووەتەوە، هێزەکانی ئەو وڵاتە لە ماوەی رابردوودا بنکەی تەنەفیان چۆڵ کردووە، کە پێگەیەکی ستراتیژی گرنگ بوو لەسەر سێگۆشەی سنووری نێوان سووریا، ئوردن و عێراق. هەروەها کشانەوە لە بنکەی شەددادی لە باکووری رۆژهەڵاتی سووریا کۆتایی هاتووە. بڕیار وایە لە ماوەی دوو مانگی داهاتوودا، تەواوی هێزە ئەمریکییەکان لەو شوێنانەی تریش کە ماونەتەوە، بکشێننەوە. بەرپرسانی ئەمریکا ئاماژە بەوە دەکەن، ئەم بڕیارەی ئیدارەی دۆناڵد ترەمپ دوای گۆڕانکارییە گەورەکانی ناوخۆی سووریا دێت. دوای ئەوەی لە کۆتایی ساڵی 2024دا رژێمی بەشار ئەسەد لەلایەن ئەحمەد شەرعەوە رووخێنرا، دۆخەکە گۆڕانکاری بەسەردا هات و هێزەکانی سووریای دیموکرات (هەسەدە) رێککەوتنێکی ئاشتی لەگەڵ دیمەشق واژۆ کرد و رازی بن بە تێکەڵبوونیان لەناو سوپای نیشتمانی سووریادا. سەرەڕای بڕیاری کشانەوەکە، نیگەرانییەکی زۆر لای هەندێک لە بەرپرسانی ئەمریکی و نێودەوڵەتی هەیە. ترسی ئەوە دەکرێت کە چۆڵکردنی سووریا ببێتە هۆی سەرهەڵدانەوەی رێکخراوی داعش یان شکانی رێککەوتنی نێوان دیمەشق و کوردەکان. هەروەها راپۆرتەکان ئاماژە بەوە دەکەن کە سوپای نوێی سووریا کەسانی توندڕەو و لایەنگری قاعیدە و داعشی تێدایە، ئەمەش مەترسی بۆ سەر سەربازانی ئەمریکی دروست کردبوو؛ بەتایبەت دوای ئەوەی لە مانگی کانوونی یەکەمدا دوو سەرباز و وەرگێڕێکی ئەمریکی لەلایەن ئەندامێکی هێزە ئەمنییەکانی سووریاوە کوژران. بەرپرسانی واشنتن جەختیان کردووەتەوە، ئەم کشانەوەیە هیچ پەیوەندییەکی بە ئامادەکارییەکانی ئەمریکا بۆ هێرشی ئەگەری سەر ئێران نییە. ئێستا ئەمریکا هێزێکی دەریایی و ئاسمانی گەورەی لە ناوچەکە کۆکردووەتەوە، لەوانە کەشتیی فڕۆکەهەڵگری جێراڵد فۆرد، وەک ئامادەکارییەک بۆ ئەگەر شکستهێنانی گفتوگۆ ئەتۆمییەکان لەگەڵ تاران. ئەمە یەکەمجار نییە ترەمپ بڕیاری کشانەوە لە سووریا دەدات. لە ساڵی 2018شدا هەمان بڕیاری دا، کە بووە هۆی دەستلەکارکێشانەوەی جێمس ماتیس، وەزیری بەرگری ئەو کاتە. بەڵام دواتر بەشێک لە هێزەکان بۆ پاراستنی کێڵگە نەوتییەکان مانەوە. ئێستا وادیارە واشنتن بە تەواوی لاپەڕەی ئامادەیی سەربازی لە سووریا دادەخات، بەڵام پرسیارە گەورەکە ئەوەیە: ئایا حکوومەتی نوێی سووریا دەتوانێت سەقامگیری بپارێزێت، یان ناوچەکە جارێکی تر دەکەوێتەوە دەست گروپە توندڕەوەکان؟
بارەگای بارزانی بڵاویکردەوە، ئەمڕۆ چوارشەممە، 18ـی شوباتی 2026، سەرۆک مەسعود بارزانی لە پیرمام پێشوازی لە جۆشوا هاریس هەڵسوڕێنەری باڵیۆزخانەی ئەمریكا لە عێراق كرد. لە دیدارەكەدا هەڵسوڕێنەری باڵیۆزخانەی ئەمریكا لە عێراق جەختی لەوە كردەوە، ئەمریكا پاڵپشتی هەرێمی كوردستانە لە چوارچێوەی عێراقدا و هەروەها بە چاوی رێزەوە سەیری رۆڵی سەرۆك بارزانی لە پڕۆسەی سیاسیی عێراق دەكات، هەر لە 2003 هەتا ئێستا و لە داهاتووی پڕۆسەی سیاسیی عێراقیشدا. هەروەها ئەوەشی خستەڕوو، وڵاتەكەی خوازیاری شەراكەتی ستراتیژییە لەگەڵ عێراق و هەرێمی كوردستان و پێویستە عێراق خاوەنی بڕیاری خۆی بێت و بەرژەوەندییەكانی لەسەرووی بەرژەوەندییەكانی تر بێت بۆ ئەوەی ئەمریكا بتوانێ پەرە بە پەیوەندییەكانی خۆی لەگەڵ عێراق بدات. هەر لەو دیدارەدا سەرۆک بارزانی جەختی كردەوە، كە هەمیشە خوازیاری ئەوە بوونە لە عێراقدا یاسا و دەستوور باڵادەست بن و هاوبەشی و هاوسەنگی و سازان بنەمای سەرەكیی پەیوەندییەكانی هەرێم و بەغدا بێت. بە گرنگیشی زانی لە حكوومەتی داهاتووی عێراقدا رەچاوی ئەو سێ بنەمایە بكرێن و دەستوور جێبەجێ بكرێت و كۆتایی بەو مامەڵە نابەجێیە بهێندرێت كە لەگەڵ گەلی كوردستان لەسەر بابەتی بودجە و بابەتەكانی تر دەكرێت. سەرۆك بارزانی ئەوەشی خستەڕوو كە پێویستە عێراق خاوەنی بڕیاری خۆی بێت و پەیوەندییەكی هاوسەنگی لەگەڵ دراوسێكانیدا هەبێت. بارودۆخی سووریا و پڕۆسەی سیاسیی هەرێم تەوەری تری ئەو دیدارە بوون.
ئوسترالیا رەتیدەکاتەوە یارمەتى ئەو هاوڵاتیانەى خۆى بداتە کە لەکەمپەکانى سوریا بوون و جەختیش دەکاتەوە، لێپێچینەوەى یاساییان لەگەڵ دەکات. ئەنتۆنى ئەلبانیز سەرۆک وەزیرانی ئوسترالیا دەڵێت، حکوومەتەکەی یارمەتى هیچ یەکێک لەو هاوڵاتیانەى خۆى نادات بۆ گەڕانەوە، کە لەکەمپەکانى سوریا بوون و بەگومانى پەیوەندییان بەرێکخراوى داعش زیندانیکراون. سەرۆک وەزیرانی ئوسترالیا جەختیش دەکاتەوە، کە هەڵوێستێکى نەگۆریان بەرامبەریان هەیەو هیچ هاوسۆزییەکی بۆ ئەو کەسانە نییە. ئاژانسى رۆیتەرز بڵاویکردەوە، 34 ئافرەت و منداڵ کە هەڵگرى رەگەزنامەى ئوسترالیان رۆژى دوو شەممە 16ى شوباتى 2026 لەیەکێک لەکەمپەکانى باکوورى سوریا ئازادکراون، هەوڵێک هەبووە بۆ گەڕانەوەیان بۆ ئوسترالیا، بەڵام لەلایەن دەسەڵاتدارانی سوریاوە رێگرییان لێکراوە. لای خۆیەوە تۆنى بیرک وتەبێژى وەزارەتى ناوخۆى ئوسترالیا رایگەیاندووە، دەزگا ئەمنییەکانیان چاودێرى دۆخى سوریا دەکەن و ئەو هاوڵاتیانەى وڵاتەکەى کەئێستە لەسوریان سەرپێچى یاساییان کردووەو تاوانیان ئەنجامداوە بۆیە رووبەڕووى دادگا دەکرێنەوە.
دۆناڵد ترەمپ سهرۆكی ویلایهته یهكگرتووهكانی ئهمهریكا: بەشێوەیەکی ناڕاستەوخۆ بەشداردەبم لەدانوستانەکانی نێوان ئێران و ویلایەتە یەکگرتووەکان کە بریارە ئەمرۆ سێ شەممە لە شاری جنێفی سویسرا بەڕێوەبچێت. ترەمپ بە رۆژنامەنووسانی راگەیاند، گفتوگۆکانی ئەمرۆ زۆر گرنگە و ئێرانییەکان ئەمجارە پاڵنەرێکیان هەیە بۆ ئەوەی دانوستان بکەن، پێم وایە ئێران دەیەوێت ڕێککەوتن بکات، چونکە ئەوان ناتوانن بەرگەی سزاکان بگرن ئەگەر رێکنەکەون. ئەم لێدوانانەی ترەمپ لەکاتێکدایە بڕیارە ئەمڕۆ خولێکی نوێی گفتوگۆکانی نێوان ئەمریکاو ئێران لە شاری جنێفی سویسرا بەڕێوەبچێت، ئەمەش دوای ئەوەی 6ی شوباتی ئەمساڵ دانوستاندنەکانی نێوانیان دەستیان پێکردەوە. دوێنێش مارکۆ روبیۆ، وەزیری دەرەوەی ئەمریکا رایگەیاند، گەیشتن بە رێککەوتن لەگەڵ تاران کارێکی زۆر قورسە، ئەمەش بۆ سرووشتی دەسەڵات لە ئێران دەگەڕیتەوە، چونکە بڕیارە سیاسییەکانی ئەو وڵاتە لە جیاتی لۆژیکی سیاسی، لەسەر بنەمای تێڕوانینی ئایینی دەدرێن. لەلایەکی ترەوە لێپرسراوانی ئەمریکا باسیان لەوەکردووە، سوپاکەیان هەموو ئامادەکاریەکی کردووە بۆ ئەنجامدانی هێرشێکی سەربازی درێژخایەن ئەگەر بێت و دانوستاندنەکان سەرکەوتوو نەبێت.
میدیاکانى ئەوروپا ڕایدەگەیەنن زیاتر لە 10 رۆژە ڤلادیمیر پوتین، سەرۆکی ڕوسیا هیچ دەرکەوتنێکى ئاشکراى نەبووە، ئەمەش ژمارەیەک پرسارو گومانى بەدواى خۆیدا هێناوە، بەتایبەتى گومانکردن لەدۆخى تەندروستى، لەکاتێکدایە دواین دەرکەوتنى رۆژى 5ى شوبات بووە لەمیانى پیشکەشکردنى وتارێکى فەرمیدا. هەرچەندە لەچەند رۆژى رابردوودا میدیاى فەرمى روسیا چەند گرتەیەکى ڤلادیمیر پوتینى لەگەڵ چەند بەرپرسێکى وڵاتەکەى بڵاوکردەوە، بەڵام چاودێران پێیان وایە ئەوگرتانە تۆمارکراوبووە، ئەمەش وایکرد هێندەى تر دەنگۆکان زیاتربن سەبارەت بە تێکچوونى دۆخى تەندروستى، بەو پێیەى لەرابردوودا ژمارەیەک راپۆرت باسیان لەوەکردووە چەند نیشانەیەکى نەخۆشى لەسەر جەستەى پوتین دەرکەوتووە، وەک لەرزینى هەردوو دەستى، دەرکەوتنى وەرەم لەسەر دەمووچاوى، جوڵەى نائاسایى لە هەردوو قاچى. لەماوەى رابردووشدا چەندینجار و بەشێوەى کاتى ڤلادیمیر پوتین، سەرۆکی روسیا دەرنەکەوتووە، بەنمونى لە مانگى 4ى ساڵی 2025 بۆ ماوەى 8 رۆژ دەرنەکەوتووە، بەهەمان شێوە لەساڵى 2024 چەند رۆژێک دیارنەبووە، ئەمەش دەرگاى بەرووى چەندین پرسیارو ئەگەردا کردوەتەوە، گومان دەکرێت دووچارى نەخۆشى مەترسیدار هاتبێت وەک شێرپەنجە. رۆژى هەینى رابردووش لە کۆنگرەى ئاسایشى نێودەوڵەتى ڤۆلۆدیمیر زیلینسکى سەرۆکى ئۆکرانیا لە کۆمێنتێکیدا لەسەر هاوتا روسییەکەى وتى "کاتى زۆرنەماوە" وەک ئاماژەیەک بۆ ئەوەى کە "دۆخى تەندروستى باش نییە"، وەک ئەوەى چاودێران شرۆڤەى بۆ دەکەن.
وەزیری دەرەوەی ئەمریکا ئاشکرایکرد، ترەمپ داوای راگرتنی شەڕی کردووە لە باکور و خۆرهەڵاتی سوریا. مارکۆ رۆبیۆ وەزیری دەرەوەی ئەمریکا رایگەیاند، کۆبوونەوەی لەگەڵ مەزڵوم عەبدی فەرماندەی هێزەكانی سوریای دیموكرات (هەسەدە) و ئەسعەد شەیبانی وەزیری دەرەوەی سوریا مێژووی بووە. ئاماژەی بەوەشکرد، دۆناڵد ترەمپ سەرۆکی ئەمریکا داوای کردووە لە باکور و رۆژهەڵاتی سوریا شەڕ رابگیرێت، بۆ ئەوەی بتوانن داعش بگوازنەوە و هەسەدە و حکومەتی سوریا یەکبخەن. رۆبیۆ ئەوەشی خستەڕوو، هەر چەند کارێکی قورس بێت، پێویستە رێککەوتنی نێوان کورد و دەسەڵاتدارانی سوریا جێبەجێ بکرێت. راشیگەیاند، لەگەڵ درووز و عەلەوییەكان و هەموو پێكهاتەکانی سوریا دەبێت رێککەوتن بکرێت. *باسی لێدانی ئێران ناكەم، چونكە سەرۆك ترەمپ وتی رێگەی دیپلۆماسی بە باشتر دەزانێت. *كوشنەرو ویتكۆف بەنیازی ئەنجامدانی چەند كۆبوونەوەیەكی گرنگن لەبارەی ئێران و چاوەڕوانی دەرەنجامی ئەو كۆبوونەوانە دەكەین. *بوونمان لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاست لەپێناو زامنكردنی سەرچاوەو توانای پێویستە بۆ بەرپەرچدانەوەی هەر هێرشێك بۆسەر هێزەكانمان. *راپۆرتی وڵاتانی ئەوروپا سەبارەت بە ژەهراویكردنی (ئەلێكسی ناڤالنی) كەسایەتی ئۆپۆزسۆنی روسیا نیگەرانكەرەو، هیچ هۆكارێكم نییە بۆ ئەوەی گومان لەو راپۆرتە بكەم. *پێشكەوتنی باش بەدیدەهێنین لە دانوستانەكانی تایبەت بە گرینلاند. *كۆبوونەوەكەم لەگەڵ وەزیری دەرەوەی سوریاو فەرماندەی هێزەكانی سوریای دیموكرات (هەسەدە) مێژووی بوو. *سەرۆك ترەمپ داوای راگرتنی شەڕی كردووە لە باكوری خۆرهەڵاتی سوریا، بۆ ئەوەی بتوانین گیراوانی داعش بگوازینەوەو هێزەكانی (هەسەدە)و حكومەت یەكبخەین. * زۆر گرنگ بوو گیراوانی داعش لە سوریاوە بگوازرێنەوە بۆ عێراق. * پێویستە رێككەوتنی نێوان دەسەڵاتدارانی سوریاو كورد جێبەجێ بكرێت و ئەمەش ئاسان نییە. *پێویستە لەگەڵ دروز و بەدەوییەكان و عەلەوییەكان و هەموو پێكهاتە جۆراوجۆرەكانی تری سوریا رێككەوتن بكرێت.
سەرۆکی هەرێمی کوردستان لەگەڵ وەزیری دەرەوەی ئەمریکا کۆبووەوە و سوپاسی هەوڵەکانی ئەمریکای کرد بۆ بەردەوامی پشتگیرییەکانی بۆ عێراق و هەرێمی کوردستان. ئەمڕۆ شەممە، لە میانی کۆنفرانسی ئاسایشی میونشن، نێچیرڤان بارزانی، سەرۆکی هەرێمی کوردستان لەگەڵ مارکۆ ڕۆبیۆ، وەزیری دەرەوەی ئەمریکا کۆبووەوە. دوای کۆبوونەوەکە، سەرۆکی هەرێمی کوردستان لە تۆڕی کۆمەڵایەتی ئێکس بڵاوی کردەوە، سوپاسی مارکۆ ڕۆبیۆم کرد بۆ بەردەوامیی پشتگیرییەکانی ئەمریکا بۆ عێراق و هەرێمی کوردستان. هاوکات سەرۆکایەتى هەرێم دەڵێت: دۆخى سووريا و مافهكانى كورد لهو وڵاته، لهگهڵ دوایین پێشهاتهكانى ناوچهكه، تەوەرێکی دیکەی کۆبوونهوهکە بوو. تيايدا ههردوولا جهختيان له پاراستنى مافهكانى كورد و پێكهاتهكان له سووريايهكى يهكگرتوودا كردهوه. دەقى ڕاگەیەندراوەکە: له بهردهواميى ديدار و كۆبوونهوهكانيدا، له کۆنفرانسی ئاسایشی میونشن، پاشنیوەڕۆی ئەمڕۆ شەممە 2026/2/14، بەڕێز نێچیرڤان بارزانی، سەرۆکی هەرێمی کوردستان، لەگەڵ بەڕێز مارکۆ ڕۆبیۆ، وەزیری دەرەوەی ئەمهریکا کۆبووەوە. لە کۆبوونهوهکەدا پەیوەندییەكانى ئەمهریکا لەگەڵ عێراق و هەرێمی کوردستان و ئاسۆی هاریکاریی هاوبەشى نێوانيان خرایە بەر باس. سەرۆک نێچیرڤان بارزانی سوپاس و پێزانينی بۆ پشتگیریی ئهمهريكا له عێراق و هەرێمی کوردستان دووپات کردەوە. لای خۆیەوە، بهڕێز وەزیری دەرەوەی ئەمهریکا جەختی لە پابەندیی وڵاتەکەی بۆ پشتگیرى له عێراق و هەرێمی کوردستان و پاراستنى ئارامى و سهقامگيرى له ناوچهكه كردهوه، ههروهها ستایشی پێگەی هەرێمی کوردستانی وەک هاوبەشێکی سەرەکی و فاکتەری سەقامگیری، كرد. دۆخى سووريا و مافهكانى كورد لهو وڵاته، لهگهڵ دوایین پێشهاتهكانى ناوچهكه، تەوەرێکی دیکەی کۆبوونهوهکە بوو. تيايدا ههردوولا جهختيان له پاراستنى مافهكانى كورد و پێكهاتهكان له سووريايهكى يهكگرتوودا كردهوه.
بەشێوەیەکی گاڵتەجاڕانە، کۆشکی سپی بەشێوازی تایبەتی خۆی یادی ڤالانتاینی کردۆتەوە و کارتی بۆ نیکۆلاس مادۆرۆ سەرۆکی زیندانیکراوی ڤەنزوێلا و جۆ بایدن سەرۆکی پێشووی ئەمریكا ناردووە و گرینلاندیشی لەبیرنەکردووە. کۆشکی سپی لە ئەكاونتی تایبەتی خۆی لە تۆڕی ئێكس ژمارەیەك وێنەی بڵاوكردۆتەوە تەنها یەك كۆمێنتی "بەتایبەت بۆ تۆ دروستکراوە!"ی لەسەر نوسیوە. لە یەكێك لە وێنەكاندا كە نیکۆلاس مادۆرۆ، سەرۆکی زیندانیکراوی ڤەنزوێلای لەسەرە دەست و چاوی بەستراوە، لەسەری نوسراوە "تۆ دڵی منت ئەسیر كردووە". لە وێنەیەکی دیکەدا دوورگەی گرینلاند لە شێوەی دڵێکدا دەرکەوتووە، لە بەشی سەرهوەیدا نوسراوە "کاتی ئەوەیە پەیوەندییەکەمان دیاری بكەین"، ئەمەش بیرهێنانەوەی هەوڵەکانی دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکایە بۆ دەستبەسەراگرتنی ئەو دوورگەیە. وێنەیەكی دیكه ئاماژەیە بۆ جۆ بایدن لەگەڵ كۆمێنتێكی گاڵتەجاڕانەدا، "خۆشەویستی من بۆ تۆ وەك خۆشەویستی دیموکراتەکان بۆ کۆچبەرانی نایاسایی بەهێزە". لەماوەی رابردوودا ترەمپ چەندین جار هێرشی کردووەتەسەر دیموکراتەكان و جۆ بایدن و، بە هێنانی هەزاران کۆچبەری نایاسایی و بکوژ و بازرگانی ماددەی هۆشبەر بۆ ئەمریکا تۆمەتباری كردوون.
ئاژانسی هەواڵی رۆیتەرز لە زاری بەرپرسێکی رۆژئاواییەوە رایگەیاندووە، ئەمریکا داوای لە ئەحمەد شەرع، سەرۆکی راگوزەری سوریا کردووە، ئەوپەڕی نەرمی و نەرمی نیشان بدات لە مامەڵەکردن لەگەڵ داواکارییەکانی هێزەکانی سوریای دیموکرات. ئەو بەرپرسە کە داوای کرد ناوی ئاشکرا نەکرێت، جەختی لەوە کردەوە، واشنتۆن رازییە بەو پێشکەوتنانەی لە پرۆسەی ئێستای یەکگرتنەوەدا بەدەست هاتوون، بەپێی ئەو رێککەوتنەی لە 29ی كانوونی یەكەم واژۆ کراوە. روونیشیکردەوە، ئەو داوایەی ئەمریکا لە چوارچێوەی خواستی واشنتۆنەوە سەرچاوە دەگرێت کە پلەیەک لە ئۆتۆنۆمی بە کورد لەناو دەوڵەتی سوریادا بدرێت، بەبێ ئەوەی ئەمە ببێتە هەڕەشە لەسەر پێویستی بنەڕەتی بوونی دەسەڵاتێكی ناوەندی لە دیمەشق. لەبەرامبەردا بەرپرسانی حکومی و کەسایەتییە کوردەکان بە ئاژانسی رۆیتەرزیان ڕاگەیاندووە، هێشتا کێشە سەرەکییەکانی رێککەوتنەکە یەکلایی نەکراونەتەوە، دیارترینیان، میکانیزمی تێکەڵکردنی شەڕڤانانی هەسەدە لە دامەزراوە سەربازییەکان و چارەنوسی چەکە قورسەكان و رێوشوێنەكانی پەیوەست بە دەروازەیەکی سنوری لەگەڵ عێراق، کە بە شادەمارێكی ئابوری گرنگ دادەنرێت بۆ ناوچەکانی ژێر دەسەڵاتی هەسەدە.
